Kulturë

Protesta e Mit’hat Frashërit në Lidhjen e Kombeve, për shqiptarët e trevave të aneksuara

Published

on

Më 3 mars 1921, Mit’hat Frashëri, si president i delegacionit shqiptar, dërgoi një letër në Konferencën e Paqes në Paris, duke denoncuar keqtrajtimin e shqiptarëve në Greqi dhe Serbi. Frashëri, që përfaqësonte Shqipërinë në këtë ngjarje ndërkombëtare, shprehte gatishmërinë e qeverisë shqiptare për të përmbushur detyrimet që rridhnin nga pranimi në Lidhjen e Kombeve, por njëkohësisht theksonte shqetësimet për situatën e minoritetit shqiptar në territoret e Greqisë dhe të Serbisë.

Në letër, ai shpjegonte se, përkundër numrit të shqiptarëve që jetonin në Greqi, ky grup nuk kishte përfaqësues në parlamentin grek, duke shkelur kështu ligjet kushtetuese të vendit. Sipas Frashërit, shqiptarët duhet të kishin katër deputetë në parlamentin grek, një të drejtë që nuk ishte respektuar. Kjo situatë, sipas tij, përbënte një padrejtësi të rëndë dhe një shkelje të të drejtave të shqiptarëve në Greqi.

Po ashtu, Frashëri denoncoi keqtrajtimet që shqiptarët përjetonin në Serbi, ku shpeshherë dhuna dhe abuzimet kishin shkaktuar edhe viktima. Ai kujtoi se Traktati i Saint Germain-it, i nënshkruar pas Luftës së Parë Botërore, e detyronte Serbinë të respektonte të drejtat e minoriteteve, përfshirë ato të shqiptarëve. Megjithatë, ai vuri në dukje se qeveria serbe vazhdonte të mohonte të drejtën për mësim në gjuhën shqipe, duke shkelur kështu angazhimet ndërkombëtare të Serbisë.

Mit’hat Frashëri e përmbylli letrën e tij duke kërkuar mbështetje nga Lidhja e Kombeve për të siguruar respektimin e të drejtave të shqiptarëve në këto territore të aneksuara pas Luftës së Parë Botërore. Ky akt i Frashërit mbetet një moment historik i rëndësishëm në përpjekjet për mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve jashtë kufijve të Shqipërisë./UBTNews/

 

Kulturë

Promovohet në Bruksel vepra pesëvëllimëshe për Ydriz Bashën e Novosejt

Published

on

Në Bruksel është prezantuar vepra pesëvëllimëshe “Kujtesa e Kosovës: Ydriz Basha i Novosejt”, një projekt trevjeçar i realizuar nga Fondacioni Ydriz Basha në bashkëpunim me Bibliotekën Kombëtare të Kosovës.

Botimi përmbledh materiale të përzgjedhura nga një arkiv i pasur digjital me mbi 20 mijë njësi, të dhuruara nga familja Basha në vitin 2018, duke dokumentuar veprimtarinë e Ydriz Bashës në mbështetje të përpjekjeve të popullit të Kosovës për liri dhe pavarësi.

Ngjarja u mbajt në ambientet e Bibliotekës Mbretërore të Belgjikës, në praninë e përfaqësuesve diplomatikë, pjesëtarëve të diasporës shqiptare, institucioneve kulturore belge dhe kryetarit të Bashkisë së Brukselit, Philippe Close.

Ky botim është pjesë e projektit “Kujtesa e Kosovës”, i nisur në vitin 2022, që synon të dokumentojë historinë e patreguar të vendit përmes dëshmive dhe përjetimeve të atyre që kanë kaluar periudha të shtypjes dhe padrejtësive. Bashkëpunimi shënon herën e parë që Biblioteka Kombëtare e Kosovës i kushton vëmendje të veçantë kontributit të diasporës politike, duke vlerësuar rolin e komunitetit shqiptar në Evropë gjatë viteve të rezistencës.

Kimete Mitrovica, një nga themelueset e fondacionit, theksoi se puna do të vazhdojë me mbledhjen dhe digjitalizimin e historive të diasporës shqiptare, me synimin për t’i përfshirë ato më fuqishëm në kujtesën kulturore shqiptare dhe evropiane.

Në këtë aktivitet folën edhe ambasadori i Kosovës në Belgjikë, Agron Bajrami, si dhe drejtoresha e përgjithshme e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, Blerina Rogova Gaxha, e cila ftoi komunitetin shqiptar në mërgim të kontribuojë me materiale arkivore për ruajtjen e kujtesës historike dhe politike.

Continue Reading

Kulturë

29 Prilli shënon Ditën Botërore të Baletit

Published

on

Sot, më 29 prill, në mbarë botën shënohet Dita Botërore e Baletit, një ditë e dedikuar promovimit të këtij arti skenik dhe vlerësimit të balerinëve dhe koreografëve.

Kjo datë është zgjedhur në nder të Jean-Georges Noverre, i cili konsiderohet si themelues i baletit modern. Në këtë ditë, institucione kulturore dhe studio baleti organizojnë shfaqje, aktivitete artistike dhe punëtori për të afruar publikun me këtë formë të veçantë arti.

Kjo ditë shërben gjithashtu si një kujtesë për rëndësinë e baletit në kulturë dhe në zhvillimin e artit skenik bashkëkohor.

Continue Reading

Kulturë

Baleti Kombëtar i Kosovës do të shënojë Ditën Botërore të Vallëzimit me premierë të re

Published

on

Në kuadër të Ditës Botërore të Vallëzimit, më 29 prill, Baleti Kombëtar i Kosovës do të prezantojë premierën e parë për vitin 2026, duke sjellë një mbrëmje të veçantë artistike për publikun.

Programi do të përfshijë dy shfaqje koreografike që do të eksplorojnë tema të ndryshme përmes lëvizjes dhe muzikës. Vepra “We will never give up on love”, me koreografi nga Erion Kruja, do të vijë me muzikë nga Chase & Status dhe vetë koreografi, ndërsa asistent do të jetë Fatmir Smani.

Ndërkohë, pjesa e dytë “Bletë” do të mbajë firmën koreografike të Clébio Oliveira, me asistencë nga Lela Di Costanzo dhe muzikë nga Matresanch.

Premiera do të mbahet më 29 prill, ndërsa repriza e parë do të zhvillohet më 30 prill, duke filluar nga ora 20:00 në Amfiteatrin e Pallatit të Rinisë në Prishtinë.

Kjo mbrëmje pritet të jetë një festë e vallëzimit dhe krijimtarisë bashkëkohore, duke shënuar një fillim të rëndësishëm të sezonit artistik për vitin 2026.

Continue Reading

Kulturë

“Misatango” magjeps Prishtinën pas suksesit në Tiranë

Published

on

Pas një pritjeje të jashtëzakonshme në Tiranë, vepra “Misa de Buenos Aires” (Misatango) nga kompozitori argjentinas Martín Palmeri është sjellë edhe para publikut në Prishtinë, ku u mirëprit me duartrokitje dhe entuziazëm të madh.

Ky produksion i veçantë artistik erdhi si rezultat i bashkëpunimit mes Teatrit Kombëtar të Operës dhe Baletit të Shqipërisë dhe Filharmonisë së Kosovës, duke dëshmuar edhe një herë fuqinë e bashkimit të institucioneve kulturore shqiptare.

Në skenë u paraqitën Orkestra e TKOBAP-së dhe Kori i Filharmonisë së Kosovës, i përgatitur nga Hajrullah Syla, nën dirigjimin e maestros Sergio Alapont. Interpretimit i dha një dimension të veçantë edhe mexosopranoja Vikena Kamenica, e cila solli një performancë të ndjerë dhe plot emocion.

“Misatango”, e njohur për ndërthurjen unike të muzikës liturgjike me ritmet e tangos argjentinase, arriti të krijojë një atmosferë të fuqishme artistike, duke e mbajtur publikun të angazhuar gjatë gjithë mbrëmjes.

Ky projekt shënon një tjetër hap të rëndësishëm në forcimin e bashkëpunimit kulturor ndërmjet Kosovës dhe Shqipërisë, duke dëshmuar potencialin e përbashkët për realizime artistike të standardeve të larta ndërkombëtare.

Continue Reading

Të kërkuara