Opinion: Qeveria britanike nuk ka nxjerrë asnjë mësim nga fatkeqësia që ishte pushtimi i Irakut nga SHBA-ja dhe Britania e Madhe.

Për fat të keq, jo të gjithë i kanë nxjerrë mësimet nga e kaluara, ndonëse ka kaluar pothuajse një muaj që kur SHBA-ja dhe Izraeli nisën sulmet e tyre ndaj Iranit, ku janë vrarë më shumë se 1,400 iranianë dhe mbi 1,000 libanezë.

Në përpjekje për të arsyetuar bombardimet, Presidenti amerikan Donald Trump foli për nevojën për të eliminuar “kërcënimet e pashmangshme nga regjimi iranian”, aktivitetet e të cilit sipas tij rrezikojnë drejtpërdrejt Shtetet e Bashkuara, trupat, bazat jashtë shtetit dhe aleatët në mbarë botën. Ai tha se qëllimi ishte të sigurohej që Irani “nuk do të ketë kurrë një armë bërthamore”, një retorikë që tingëllon mjaft e njohur.

Viktima e parë e luftës është e vërteta, ndaj le t’i sqarojmë faktet: këto janë gënjeshtra që janë shitur për të arsyetuar një luftë të paligjshme dhe të paprovokuar. Siç deklaroi Drejtori i Qendrës Kombëtare Kundër Terrorizmit, Joe Kent, në letrën e tij të dorëheqjes javën e kaluar, Irani nuk përbënte asnjë kërcënim të pashmangshëm për kombin dhe ishte e qartë se SHBA-ja e nisi këtë luftë për shkak të presionit nga Izraeli dhe lobi i tij i fuqishëm amerikan.

Ekziston vetëm një shtet me armë bërthamore në Lindjen e Mesme: Izraeli. Konferenca e OKB-së për Traktatin e Mos-Proliferimit të Armëve Bërthamore muajin e ardhshëm do të ishte vendi i përsosur për të bërë thirrje për fundin e garës së armatimeve bërthamore. Një zgjidhje diplomatike ishte e mundur, por SHBA-ja dhe Izraeli zgjodhën luftën në vend të saj.

Duke bërë këtë, ata kanë rrezikuar sigurinë e njerëzimit në mbarë botën, ashtu siç kanë bërë edhe ato kombe që kanë vendosur të japin mbështetje për luftën e tyre të agresionit.

Pak pas fillimit të sulmeve ndaj Iranit, Kryeministri britanik Keir Starmer i dha leje SHBA-së të përdorte bazat ushtarake britanike për goditje mbi pikat e raketave iraniane. Javën e kaluar, qeveria e tij ra dakord që t’i lejojë SHBA-së përdorimin e bazave britanike për të goditur objektet iraniane që synojnë Ngushticën e Hormuzit.

Mbretëria e Bashkuar mund të ndiqte hapat e Spanjës dhe të thoshte se nuk do të përfshihej në asnjë mënyrë në këtë luftë të paligjshme, por në vend të kësaj, ajo u zvarrit në një tjetër konflikt katastrofik.

Është e habitshme se si kryeministri ende këmbëngul se qeveria britanike nuk është e përfshirë – një qëndrim ky që është përsëritur nga shumë njerëz në mediat tona. Ai thotë se Britania po lejon përdorimin e bazave të saj vetëm për sulme “mbrojtëse”, por kjo është marrëzi.

Realiteti është se nëse një bombardues niset nga baza e Forcave Ajrore Mbretërore Fairford dhe bombardon objektiva në Iran, ne jemi të përfshirë në atë akt agresioni. Nëse civilët vdesin, a do të pushojnë familjet e tyre së mbajturi zi kur t’u thuhet se u bombarduan për “qëllime mbrojtëse”? Pavarësisht se si e paraqet Starmer, ai nuk mund ta ndryshojë të vërtetën: Mbretëria e Bashkuar është e përfshirë drejtpërdrejt në këtë luftë.

Ky është një gabim historik që rrezikon sigurinë e të gjithëve ne, prandaj unë paraqita një projektligj në Dhomën e Komuneve që kërkon miratimin parlamentar për çdo përfshirje britanike në veprime ushtarake, përfshirë përdorimin e bazave britanike nga kombet e tjera.

Deri më tani, kryeministri ka refuzuar ta kalojë këtë legjislacion. Pa asnjë debat, diskutim apo votim, ai po e tërheq Britaninë në një tjetër luftë të paligjshme dhe shkatërruese. Njësoj si me pushtimin e Irakut në vitin 2003, sot ata prej nesh që kundërshtojnë luftën ndaj Iranit akuzohen se po u japin mbështetje regjimeve autoritare.

Çfarëdo që të mendojë dikush për qeveritë e vendeve të ndryshme, nuk ka asnjë bazë ligjore për një sulm që synon ndryshimin e regjimit, dhe asnjë bazë historike që tregon se bombardimet nga qielli do të sillnin të drejtat e njeriut. Trump nuk shqetësohet aspak për të drejtat e njerëzve; qoftë në Iran, Venezuelë apo Kubë, ai është i interesuar vetëm për një gjë: rrëmbimin e burimeve dhe kontrollin politik në mbarë botën.

Nëse Britania e Madhe kujdeset për ligjin ndërkombëtar, ajo duhet t’i qëndrojë përballë Trumpit dhe jo të përulet për t’i bërë qejfin atij. Historia e ndërhyrjeve të udhëhequra nga SHBA është një histori kaosi, paqëndrueshmërie dhe mjerimi. Edhe sa dështime të tilla katastrofike na duhen para se të nxjerrim mësim? Dhe çfarë do të duhet që Mbretëria e Bashkuar më në fund të mbrojë një politikë të jashtme konsistente dhe etike, të bazuar në ligjin ndërkombëtar, sovranitetin dhe paqen? /AlJazeera/

Pikëpamjet e shprehura në këtë artikull janë të autorit dhe nuk pasqyrojnë domosdoshmërisht qëndrimin editorial të Al Jazeera-s.

Autor: Jeremy Corbyn

Anëtar i Parlamentit të Britanisë së Madhe për Islington North

Federata e Futbollit e Kosovës ka njoftuar përmes faqes zyrtare se janë shitur tashmë të gjitha biletat për ndeshjen e radhës që do të luhet më 31 mars.

Megjithëse kundërshtari dhe rëndësia e vërtetë e këtij takimi do të përcaktohen vetëm pas sfidës së kësaj të enjteje kundër Sllovakisë, tifozët kanë treguar një interesim të jashtëzakonshëm duke zbrazur sportelet virtuale.

Biletat u shitën me çmime që varionin nga 10 deri në 30 euro, ndërsa për zonën VIP çmimi i një bilete arriti në 100 euro.

Ky entuziazëm i madh lidhet drejtpërdrejt me rrugëtimin e Kosovës drejt ëndrrës botërore.

Nëse ekipi ynë arrin të shënojë fitore në Bratislavë ndaj Sllovakisë, atëherë data 31 mars do të shënojë finalen e madhe të plejofit për kualifikim në Botëror, ku kundërshtar i mundshëm do të jetë Turqia ose Rumania.

Në rast të një rezultati negativ të enjten, kjo ndeshje do të marrë karakter miqësor, por kjo nuk i ka ndaluar aspak mbështetësit besnikë që të sigurojnë praninë e tyre në shkallët e stadiumit për të përkrahur përfaqësuesen në çdo skenar.

Kombëtarja e Kosovës U19 ka ndarë pikët me Armeninë në ndeshjen hapëse të Grupit 2 (Liga B), të vlefshme për kualifikimet e Kampionatit Evropian 2027.

Ndeshja e zhvilluar në Turqi përfundoi me rezultatin 1-1.

Të përzgjedhurit e Albert Bunjakut kaluan të parët në avantazh në minutën e 19-të përmes Lorik Mehmetit, por pavarësisht dominimit në pjesën e parë, nuk arritën ta gjenin golin e dytë për të siguruar fitoren.

Presidentja Vjosa Osmani i ka kërkuar Gjykatës Kushtetuese të Kosovës sqarime lidhur me emërimin e anëtarëve të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, duke thënë se partitë parlamentare kanë propozuar më shumë kandidatë seç parashikohet me Kushtetutën e vendit.

Osmani, të cilës i mbaron mandati më 4 prill, nuk i ka emëruar ende anëtarët e rinj të KQZ-së, pavarësisht se afati ligjor po kalon, paralajmërojnë ekspertët.

Kabineti i Osmanit i tha Radios Evropa e Lirë të martën se ajo do t’i emërojë ata “sapo të marrë përgjigje” nga Kushtetuesja.

“Në rrethanat aktuale janë bërë më shumë propozime nga grupet parlamentare sesa që parashikohet me Kushtetutë, prandaj duhet ta sqarojë këtë çështje Gjykata para se të vijohet tutje”, thuhet në përgjigje.

Kabineti nuk deshi të tregojë se cilat parti kanë bërë më shumë propozime seç lejohet.

Si emërohen anëtarët e KQZ-së?

KQZ-ja është një organ i përhershëm i pavarur dhe është përgjegjës për organizimin dhe zbatimin e zgjedhjeve në Kosovë. Komisioni përbëhet nga 11 anëtarë, pra kryetari dhe 10 anëtarë të tjerë.

Sipas Kushtetutës, gjashtë anëtarë emërohen nga pjesëtarët e gjashtë grupeve më të mëdha parlamentare shqiptare, ndërsa një anëtar emërohet nga deputetët të cilët mbajnë vende e garantuara për komunitetin Serb, dhe tre anëtarë nga deputetët të cilët mbajnë vende të garantuara për komunitetet e tjera joshumicë.

Nëse në Kuvend janë të përfaqësuara më pak grupe, grupi a grupet më të mëdha mund të emërojnë anëtarë shtesë, sipas Kushtetutës.

Derisa kabineti i presidentes nuk tregoi se kush sa kandidatë ia ka propozuar asaj, raportohet se partia në pushtet e kryeministrit Albin Kurti, Lëvizja Vetëvendosje, i ka propozuar tre.

Partia kryesore opozitare, Partia Demokratike e Kosovës (PDK), tha për REL-in se i ka propozuar dy kandidatë, ndërsa partia tjetër opozitare, Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK), tha se e ka propozuar një kandidat.

Eugen Cakolli nga Instituti Demokratik i Kosovës, tha se partia e Kurtit nuk mund t’i propozojë më shumë se dy kandidatë.

“Tash, sa i përket përbërjes së KQZ-së, modeli që aplikon Kosova është strikt, e jo proporcional, që nënkupton se grupet parlamentare me të drejtë përfaqësimi propozojnë nga një anëtar, pavarësisht fuqisë politike apo numrit të deputetëve. Edhe në situata kur numri i grupeve parlamentare është më i vogël, nuk kalohet në ndarje proporcionale, sepse formula mbetet e njëjtë dhe duhet të zbatohet në mënyrë konsistente”, shkroi Cakolli në Facebook ditë më parë.

Sipas tij, bazuar në përbërjen e tanishme të Kuvendit të Kosovës, “ndarja është e qartë: LVV duhet t’i ketë dy anëtarë, PDK-ja gjithashtu dy, ndërsa LDK dhe AAK nga një anëtar”.

Ai përmendi edhe rastet e mëparshme kur Gjykata Kushtetuese ka sqaruar këtë çështje, duke thënë se në secilën prej dy rasteve për situata shumë të ngjashme, ajo ka konfirmuar zbatimin e modelit të rreptë të përfaqësimit në përbërjen e KQZ-së.

“Madje, rasti i vitit 2021 është veçanërisht ilustrues, kur LVV kishte mbi 50% të votave, por kishte të drejtë propozimi vetëm për dy anëtarë”, shtoi ai.

Osmani u kishte kërkuar partive parlamentare më 9 mars t’i propozonin kandidatët për anëtarë të KQZ-së.

Ato kishin kohë deri më 16 mars që t’i përgjigjen kërkesës së saj, duke i dhënë presidentes pesë ditë kohë për t’i emëruar apo jo të propozuarit.

Sipas Ligjit për zgjedhjet e përgjithshme, emërimi i anëtarëve të KQZ-së duhet të bëhet jo më vonë se 60 ditë pas certifikimit të rezultateve.

Rezultatet e zgjedhjeve të dhjetorit u certifikuan më 9 shkurt.

Në fillim të muajit, koalicioni i organizatave që monitoron procesin zgjedhor në Kosovë, Demokracia në Veprim (DnV), i kishte bërë thirrje presidentes të përshpejtojë me emërimin e anëtarëve të rinj brenda afatit ligjor. /REL/