Botë

Politika e Uashingtonit ndaj Iranit, ja si do të ndikojë rezultati zgjedhor

Published

on

Zgjedhjet presidenciale të 5 nëntorit në Shtetet e Bashkuara pritet të kenë ndikim të konsiderueshëm në politikën e Uashingtonit kundrejt Iranit.

Nënpresidentja amerikane, Kamala Harris, kandidate e demokratëve për presidente në këto zgjedhje, pritet të çojë përpara politikën me fokus në diplomaci, kanë thënë ekspertët.

Ish-presidenti amerikan, Donald Trump, kandidat i republikanëve, pati udhëhequr me politikën e “presionit maksimal” gjatë mandatit të tij në Shtëpinë e Bardhë, dhe pritet të ketë qasje të ngjashme të ashpër, thonë analistët.

Ashpërsi e kalkuluar e Harrisit?

Në fillim të tetorit, Harris ka habitur jo pak njerëz kur e ka përshkruar Iranin si “armikun më të madh” të Uashingtonit, duke lënë mbrapa Rusinë dhe Kinën.

Alex Vatanka, drejtor i Programit për Iranin në Institutin për Lindje të Mesme, me seli në Uashington, ka thënë se komentet e saj nuk duhet të shihen me vlerë nominale. Harris ka thënë “atë që është dashur të thotë”, për hir të politikave të brendshme, dhe për të qetësuar lobin pro-izraelit.

Fushata e Harrisit synon “ta pozicionojë atë gati në një linjë me Trumpin kur është fjala për Iranin”, ka thënë Gregory Brew, analist i lartë në Grupin e Euroazisë me bazë në Shtetet e Bashkuara.

“Harris pritet të vazhdojë qasjen e Bidenit, të çojë përpara diplomacinë, pa ofruar koncesione të mëdha, dhe duke pasur kujdes që të mos nxisë reagime të brendshme politike”, ka thënë Brew.

Ekspertët thonë se konflikti në Lindje të Mesme, ku Izraeli lufton grupet e mbështetura nga Irani në Rripin e Gazës dhe Liban, mund të ndikojë që Harris të krijojë një politikë më të vrazhdë kundrejt Teheranit.

Diplomacia me Teheranin do të mbetet si opsion nën presidencën e Harrisit, kanë thënë ekspertët, mirëpo secila negociatë do të duhej t’i kishte në qendër çështjet rajonale, dhe jo programin bërthamor të Iranit.

Dialogun apo distancën – kë do ta zgjedhë Trumpi?

Përgjatë mandatit të tij në Shtëpinë e Bardhë, 2017 – 2021, Trump i ka tërhequr Shtetet e Bashkuara nga marrëveshja bërthamore – e nënshkruar mes Teheranit dhe fuqive botërore – i ka rikthyer sanksionet ndaj Iranit, dhe ka urdhëruar vrasjen e gjeneralit të lartë iranian, Qassem Soleimani.

Mirëpo, është e paqartë nëse Trump do të adoptojë sërish politikë të ngjashme ndaj Iranit, nëse fiton zgjedhjet, kanë thënë ekspertët, duke përmendur jostabilitetin e ish-presidentit.

Përgjatë fushatës zgjedhore, Trump ka sugjeruar, pa ofruar dëshmi, se Irani është i përfshirë në tentimet e fundit për vrasje të tij, dhe ka kërcënuar se do ta copëtojë shtetin në “thërrmija”.

Mirëpo, Trump ka thënë edhe se është i gatshëm të bisedojë me Iranin, përfshirë edhe çështjet bërthamore.

Nën presidencën e Trumpit, do të ketë shumë më pak interes për diplomaci me Teheranin, ka thënë Brew.

Sipas tij, në mesin e republikanëve ekziston “gatishmëri më e madhe për të toleruar veprim ushtarak kundër Iranit”, sidomos pas sulmit të parë të Izraelit kundër Iranit, më 26 tetor.

Mirëpo, mundësitë e përfshirjes së Shteteve të Bashkuara në luftë kundër Iranit, mbesin të vogla.

“Është e vështirë për mua që të shoh në këtë momente të historisë amerikane, një president amerikan që planifikon një luftë të madhe”, kla thënë Vatanka.

Sipas tij, Irani do të jetë më i gatshëm të bisedojë me Trumpin, sepse “mund t’i duket më i përshtatshëm për të arritur marrëveshje” me një ish-president, dhe me një qasje joshëse, “mund t’ia ushqejë egon”.

Vatanka beson se në përgjithësi, politika amerikane kundrejt Iranit do të funksiononte më shumë “përmes një konsensusi institucional të vendimmarrjes”, nën presidencën e Harrisit, ndërsa me Trumpin, situata do të kishte në qendër “mendjen dhe ndjenjat e një njeriu”./REL/

Lajmet

Irani paraqet 14 kushte për marrëveshjen me SHBA-në

Published

on

Bisedimet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për programin bërthamor dhe Ngushticën e Hormuzit pritet të nisin vetëm pas nënshkrimit të një marrëveshjeje paraprake mes dy vendeve, sipas raportimeve të mediave iraniane dhe ndërkombëtare.

Sipas IRNA, Teherani ka paraqitur një paketë kushtesh që duhet të përmbushen para se të kalohet në negociata të plota. Dokumenti konsiderohet paraprak dhe ende nuk është miratuar përfundimisht nga autoritetet iraniane, ndërsa bisedimet e detajuara pritet të zhvillohen brenda 60 ditëve pas arritjes së kornizës fillestare.

Në këtë fazë fillestare, Irani kërkon garanci politike, ekonomike dhe ushtarake nga SHBA-ja dhe aleatët e saj, si dhe një qasje të re ndaj sanksioneve dhe pranisë ushtarake në rajon. Zhvillimet po ndiqen nga afër edhe nga tregjet ndërkombëtare për shkak të ndikimit që mund të kenë në sigurinë e Lindjes së Mesme dhe furnizimin global me energji.

14 kushtet e paraqitura nga Irani janë:

  1. Ndalim i menjëhershëm i luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin
  2. Angazhim i SHBA-së për mosndërhyrje në punët e brendshme të Iranit
  3. Respektim i sovranitetit të Iranit
  4. Heqje e plotë e bllokadës detare brenda 30 ditësh
  5. Rifillim i lundrimit në Ngushticën e Hormuzit brenda 30 ditësh
  6. Angazhim i SHBA-së për tërheqjen e trupave nga zonat kufitare me Iranin
  7. Pezullim i sanksioneve ndaj naftës, petrokimikës dhe derivateve
  8. Qasje e plotë e Iranit në burimet e tij financiare
  9. Plan rindërtimi për Iranin me vlerë të paktën 300 miliardë dollarë
  10. Fillimi i negociatave për marrëveshjen përfundimtare bërthamore brenda 60 ditëve
  11. Konfirmim i angazhimit të Iranit ndaj Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore
  12. Mosvendosje e sanksioneve të reja gjatë negociatave
  13. Zhbllokim i 24 miliardë dollarëve asete iraniane gjatë procesit
  14. Krijimi i një mekanizmi monitorues për zbatimin e marrëveshjes

Sipas IRNA-s, këto kushte përbëjnë bazën e dokumentit paraprak, ndërsa SHBA dhe Irani ende nuk kanë arritur një dakordim përfundimtar.

Continue Reading

Aktualitet

Ukraina kërkon urgjentisht 20 miliardë dollarë shtesë nga aleatët për të ruajtur avantazhin në front

Published

on

By

Ukraina do t’u kërkojë aleatëve të saj një ndihmë ushtarake shtesë prej 20 miliardë dollarësh gjatë takimit të javës së ardhshme të Grupit të Kontaktit për Mbrojtjen (Formati Ramstein). Sipas burimeve nga sektori ukrainas i mbrojtjes, qëllimi i kësaj kërkese urgjente është konsolidimi i avantazhit aktual në fushën e betejës ndaj Rusisë.

Një burim zyrtar bëri të ditur se përparimi rus ka stagnuar gjatë muajit të fundit, kryesisht falë sulmeve ukrainase me dronë të rrezes së mesme dhe të gjatë, të cilët kanë dëmtuar logjistikën dhe sektorin energjetik të Rusisë.

“Kemi një dritare të mirë mundësie në front gjatë muajve të ardhshëm, prandaj na duhet mbështetje financiare urgjente,” u shpreh burimi për Reuters.

Për të arritur këtë shifër, Kievit do t’u kërkojë shteteve të caktuara partnere kontribute që variojnë nga 2 deri në 6 miliardë dollarë secila, përmes ndihmës direkte ose kredive. Megjithëse Presidenti rus Vladimir Putin ka deklaruar se forcat e tij po avancojnë dhe ekonomia ruse mbetet e qëndrueshme, ai pranoi se sulmet ukrainase po shkaktojnë dëme. Ky lajm u raportua fillimisht nga mediat ndërkombëtare si Politico. /Reuters/ E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Tensionet në Ngushticën e Hormuzit, SHBA rrëzon dronë iranianë

Published

on

Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se lufta me Iranin ka përfunduar, megjithatë situata në rajon mbetet e tensionuar pas zhvillimeve të fundit në Ngushticën e Hormuzit.

Sipas Sky News, një zyrtar i lartë amerikan ka deklaruar se forcat e Shteteve të Bashkuara kanë rrëzuar dy dronë iranianë kamikazë, të cilët dyshohet se po synonin anije tregtare në këtë zonë strategjike. Sipas të njëjtit burim, trafiku detar në ngushticë po vazhdon normalisht.

Ndërkohë, mediat iraniane raportojnë për shpërthime pranë bregdetit në jug të vendit dhe për një incident me një tanker, i cili pas paralajmërimit nga marina e Gardës Revolucionare është ndalur dhe ka respektuar kufizimet e lundrimit.

Pavarësisht deklaratave optimiste nga Uashingtoni, zhvillimet e fundit tregojnë se tensionet mes SHBA-së dhe Iranit mbeten të larta, veçanërisht rreth kontrollit të lundrimit në një nga rrugët detare më të rëndësishme në botë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Elon Musk bëhet personi i parë në histori me pasuri rreth 1 trilion dollarë

Published

on

Elon Musk ka hyrë në histori si personi i parë në botë, pasuria e të cilit ka arritur rreth një trilion dollarë , një rekord i paprecedentë në botën e financave globale.

Sipas raportimeve të mediave ndërkombëtare, rritja e jashtëzakonshme e pasurisë së tij lidhet kryesisht me performancën e kompanive kryesore që ai udhëheq, veçanërisht Tesla dhe SpaceX.

Vlera e aksioneve të Tesla-s ka shënuar luhatje, por në periudha të caktuara ka pasur rritje të ndjeshme, duke ndikuar drejtpërdrejt në pasurinë e tij personale. Po ashtu, edhe vlerësimi i SpaceX, e cila konsiderohet ndër kompanitë private më të vlefshme në botë, ka kontribuar ndjeshëm në këtë shifër historike.

Ekspertët financiarë theksojnë se një pjesë e madhe e kësaj pasurie është e lidhur me tregun, që do të thotë se vlera e saj varet nga aksionet dhe investimet, të cilat mund të ndryshojnë shpejt varësisht nga kushtet ekonomike globale. Për këtë arsye, pasuria e tij reale në para të gatshme konsiderohet dukshëm më e vogël se vlera e përgjithshme e vlerësuar.

Elon Musk prej vitesh renditet si personi më i pasur në botë dhe një nga figurat më me ndikim në industrinë e teknologjisë, hapësirës dhe inovacionit, përmes kompanive si SpaceX, Tesla, Neuralink dhe platforma X (ish-Twitter).

Kjo arritje, nëse konfirmohet zyrtarisht nga burimet financiare, përfaqëson një moment historik në ekonominë globale, duke shënuar një nivel pasurie të paparë më parë për një individ.

Continue Reading

Të kërkuara