Magazinë
Pija nostalgjike e dimrit që po ndez debat në Gjermani
Published
2 months agoon
By
UBTNewsKokteji, i përhapur në Gjermani, Austri, Danimarkë, Holandë dhe Spanjë që nga vitet ’60, përgatitet me çokollatë të nxehtë, një dozë alkooli dhe pana sipër. Në veri të Gjermanisë dhe në zonat malore, porositja e një Lumumba është po aq rituale sa vera e zier. Për shumë njerëz, ajo lidhet me kujtime fëmijërie dhe mbrëmje të ftohta dimri.
Megjithatë, emri i pijes vjen nga Patrice Lumumba, kryeministri i parë i Republikës Demokratike të Kongos, i vrarë në vitin 1961. Figura e tij është simbol i luftës antikoloniale afrikane, dhe pikërisht kjo lidhje ka ngritur pikëpyetje: si përfundoi emri i një lideri të vrarë në një gotë kakaoje me alkool?
Debati shpërtheu fuqishëm në vitin 2023, kur një ish-politikane e Gjelbërve në Dresden e quajti emrin racialisht të papërshtatshëm. Postimi i saj u amplifikua nga tabloidi Bild, duke ndezur polemika të ashpra në rrjetet sociale. Që atëherë, çdo sezon festash sjell të njëjtin diskutim: a është “Lumumba” një traditë e pafajshme apo një banalizim i historisë koloniale?
Çfarë fshihet pas emrit?
Si shumë kokteje klasike, edhe origjina e Lumumba-s është e paqartë. Disa historianë e gjurmojnë recetën në Gjermaninë Perëndimore të fillimit të viteve ’60, në kulmin e Luftës së Ftohtë. Në atë kohë, figura e Lumumbës në një pjesë të medias perëndimore paraqitej si destabilizuese dhe e afërt me Bashkimin Sovjetik, më shumë sesa si udhëheqës i një lëvizjeje çlirimtare.
Një teori sugjeron se emri mund të ketë lindur si referencë makabre, një lojë fjalësh mes “shot”-it të alkoolit dhe vdekjes së tij të dhunshme. Studiues të diskursit postkolonial theksojnë se në Gjermaninë Perëndimore të asaj kohe, Lumumba nuk u perceptua gjerësisht si hero i pavarësisë afrikane, por si figurë politike problematike.
Të tjerë mendojnë se emri mund të ketë qenë një akt solidariteti nga qarqe të majta, që e shihnin atë si simbol të rezistencës kundër kolonializmit. Megjithatë, ekziston edhe një interpretim më kritik: lidhja e një politikani me ngjyrë me një pije të errët me bazë kakaoje rikujton stereotipe të rrënjosura në historinë koloniale, ku produktet si kafeja dhe çokollata të ardhura nga kolonitë shpesh shoqëroheshin me imazhe racore.
Në disa rajone të Gjermanisë dhe Danimarkës, pija njihet edhe me emra si “Tote Tante” apo “Død tante” (“halla e vdekur”), çka shton edhe më shumë misterin rreth mënyrës se si u krijua kjo traditë.
Sot, ndërsa Gjermania përballet më hapur me të kaluarën e saj koloniale, përfshirë krimet ndaj popujve afrikanë, çështje të tilla po marrin vëmendje të re. Për disa, ndryshimi i emrit është një hap i vogël drejt respektit historik. Për të tjerë, është një reagim i tepruar ndaj një tradite dekadash.
Ndërkohë, në tregjet festive, gotat me çokollatë të nxehtë vazhdojnë të mbushen. Por këtë dimër, përveç aromës së kakaos dhe rumit, në ajër ndihet edhe pesha e një debati që shkon përtej shijes drejt historisë, kujtesës dhe mënyrës si e përdorim gjuhën çdo ditë.
You may like
Magazinë
Connie Converse, artistja e harruar që sot vlerësohet si pioniere e muzikës moderne
Published
7 minutes agoon
April 15, 2026By
UBT News
Këngëtarja dhe kantautorja amerikane Connie Converse po njihet gjithnjë e më shumë si një figurë novatore në muzikë, dekada pasi krijimtaria e saj mbeti pothuajse e panjohur. Me rikthimin e fundit të albumit të saj në vinil, ajo po vlerësohet si një artiste përpara kohës së saj.
Këngët e Converse, të realizuara në fillim të viteve 1950 në Nju Jork, dallohen për temat e guximshme dhe stilin e veçantë, duke trajtuar çështje si identiteti, vetmia dhe seksualiteti femëror. Një ndër krijimet e saj më të njohura, “Roving Woman”, tingëllon surprizueshëm moderne, pavarësisht se është incizuar më shumë se 70 vite më parë.
Megjithëse konsiderohej një talent i jashtëzakonshëm nga rrethi i saj i ngushtë, Converse nuk arriti sukses komercial gjatë jetës. Muzika e saj shpesh refuzohej nga shtëpitë diskografike, duke e lënë në margjina. Në vitet 1960 ajo u tërhoq gradualisht nga muzika, ndërsa në vitin 1974, në moshën 50-vjeçare, u zhduk pa lënë gjurmë, duke mbetur një mister edhe sot.
Interesi për të u rikthye vetëm në shekullin 21, kur disa nga incizimet e saj u publikuan dhe tërhoqën vëmendjen e publikut dhe kritikëve. Albumi “How Sad, How Lovely”, i publikuar fillimisht në vitin 2009 dhe i rikthyer së fundmi, ka ndihmuar në rritjen e popullaritetit të saj.
Sot, Connie Converse konsiderohet një artiste pioniere, e cila sfidoi normat e kohës së saj dhe hapi rrugë për breza të rinj muzikantësh, duke dëshmuar se arti i vërtetë shpesh njihet shumë vonë.
Magazinë
Rritje e interesit për baletin dhe operën pas deklaratave të Timothée Chalamet
Published
50 minutes agoon
April 15, 2026By
UBT News
Drejtori i Royal Ballet and Opera (RBO) në Londër ka falënderuar aktorin e njohur të Hollywood-it, Timothée Chalamet, pas një rritjeje të dukshme të shitjes së biletave, e cila erdhi pas deklaratave të tij kontroverse për baletin dhe operën.
Alex Beard tha për The Times se komentet e Chalamet, i cili kishte deklaruar se “askush nuk interesohet më për baletin apo operën”, kanë shkaktuar një reagim të madh publik dhe një vëmendje të papritur për institucionin.
Sipas tij, RBO nuk reagoi në mënyrë elitare ndaj deklaratave, por zgjodhi të promovojë punën e vet, duke theksuar se një pjesë e madhe e audiencës së tyre përbëhet nga të rinj të moshës 20 deri 30 vjeç. Kjo qasje, sipas tij, solli miliona ndërveprime në rrjete sociale dhe një rritje të menjëhershme të shitjes së biletave.
Deklaratat e Chalamet u bënë publike gjatë një diskutimi në Universitetin e Teksasit, ku ai foli për ruajtjen e kinemasë dhe përmendi baletin dhe operën si forma arti që, sipas tij, po humbin interesin e publikut. Ai më pas sqaroi se kishte respekt për artistët e këtyre fushave.
Komentet e tij u pritën me kritika nga disa institucione dhe artistë, por njëkohësisht u shfrytëzuan edhe si mundësi promovuese. Madje, Opera e Seattle-it nisi një fushatë marketingu për shfaqjen “Carmen”, duke ofruar zbritje përmes kodit “TIMOTHEE”.
Rasti ka nxjerrë në pah mënyrat e reja se si debatet publike dhe rrjetet sociale mund të ndikojnë drejtpërdrejt në interesin për artin dhe institucionet kulturore.
Magazinë
“Euphoria” rikthehet mes kritikave të ashpra dhe reagimeve të përziera të publikut
Published
23 hours agoon
April 14, 2026By
UBT News
Drama e njohur amerikane “Euphoria” është rikthyer pas një pauze të gjatë, me aktorët Zendaya, Sydney Sweeney dhe Jacob Elordi në rolet e tyre kryesore, por pritjet e kritikëve për sezonin e ri janë të ndara.
Sipas The Guardian, sezoni i tretë “nuk ia ka vlejtur pritja”, ndërsa The Telegraph e ka cilësuar si një seri “të lodhur dhe të dalë mode”. Nga ana tjetër, The Times e ka vlerësuar si “një seri mahnitëse”, ndërsa The Independent ka theksuar se seriali vazhdon të ofrojë një portret të qartë dhe kritik të shoqërisë moderne amerikane.
Seriali, i njohur për trajtimin e temave si seksi, droga dhe ankthi rinor, ka shkaktuar sërish polemika pas publikimit të trailerit të episodeve të ardhshme. Në të shfaqet personazhi i Sydney Sweeney, Cassie, në një skenë të diskutueshme ku paraqitet në një situatë të stilizuar dhe të interpretuar nga disa si provokuese dhe të papërshtatshme.
Reagimet në rrjete sociale kanë qenë të ashpra, me disa përdorues që e kanë cilësuar skenën si shqetësuese dhe të tepruar, duke e kritikuar drejtimin artistik të serialit.
Ky artikull është i përpunuar në bazë të raportimeve të BBC.
Magazinë
Justin Bieber sjell rikthim nostalgjik në Coachella me performancë të pazakontë
Published
1 day agoon
April 14, 2026By
UBT News
Justin Bieber ka bërë një rikthim të fuqishëm në skenën e madhe si artisti kryesor në festivalin Coachella, në një performancë të mbushur me nostalgji.
32-vjeçari gjatë koncertit të së shtunës qëndroi pjesërisht ulur para një laptopi, duke kënduar mbi video të YouTube të hiteve të tij të vjetra si “Baby” dhe “Never Say Never”, duke krijuar një atmosferë që u pa si homazh për platformën ku ai u zbulua fillimisht.Ai gjithashtu shfaqi në ekran disa video të fëmijërisë së tij, të cilat dikur kishin tërhequr vëmendjen e industrisë së muzikës kur ishte vetëm 12 vjeç, si dhe dukej sikur ndërvepronte me komentet e transmetimit live të performancës së tij.
Ky ishte koncerti i tij më i madh live në katër vitet e fundit, pasi kishte anuluar turneun botëror “Justice” për shkak të problemeve shëndetësore.
Bieber e nisi performancën i vetëm në një skenë të zbrazët, duke interpretuar këngë nga albumet e tij të vitit 2025 “Swag” dhe “Swag II”, para se t’i thoshte publikut se dëshironte t’i “çonte në një udhëtim” përmes karrierës së tij.
Gjatë koncertit ai pyeste vazhdimisht audiencën: “Sa larg ktheheni në kohë?”
Ai gjithashtu riktheu një video që kishte bërë bujë kohët e fundit, ku shihej duke u përplasur me një fotograf dhe duke thënë: “Nuk po e kupton, unë jam duke e bërë punën time.”
I veshur me hoodie dhe shorce në një skenë minimaliste, Bieber u shoqërua edhe nga të ftuar muzikorë si The Kid Laroi, Wizkid, Tems dhe Dijon.
Në publik u pa edhe bashkëshortja e tij Hailey Bieber, si dhe çifti i njohur Timothée Chalamet dhe Kylie Jenner.
Bieber kishte anuluar turneun botëror pasi kishte zbuluar se vuante nga paraliza faciale, si pasojë e diagnozës me sindromën Ramsay Hunt, një komplikim i herpes zosterit në vitin 2022.
Arrestohet në Leposaviq i dyshuari për krime lufte në Skenderaj
Connie Converse, artistja e harruar që sot vlerësohet si pioniere e muzikës moderne
Atletico Madrid dhe PSG sigurojnë bileta për në gjysmëfinale në Ligën e Kampionëve
Pakistani në qendër të vëmendjes: Kryeministri Sharif nis turneun diplomatik pas sinjaleve nga Trump
Rritje e interesit për baletin dhe operën pas deklaratave të Timothée Chalamet
574-vjetori i lindjes së Leonardo da Vinçit
Dita Botërore e Artit
Zëri që mposhti heshtjen: Vasfije Krasniqi dritë mbi errësirën e krimeve serbe në Kuvend
Vazhdohet mandati i Petrit Ajetit në krye të AKI-së edhe për pesë vjet
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Aktualitet2 months agoZPS: 437 incidente të ndalimit
