Kulturë

Petro Nino Luarasi – martiri i gjuhës shqipe

Published

on

Petro Nino Luarasi u lind më 22 prill 1865 në Luaras të Kolonjës dhe vdiq më 17 gusht 1911. Ai ishte prift, shkrimtar, mësues. Petro punoi si drejtor dhe mësues i shkollës së parë shqipe të motrave Gjerazi në Korçë më 1887. Në vitin 1904, emigroi në Shtetet e Bashkuara ku qëndroi disa vite si anëtar aktiv i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare.

Petro Nini Luarasi ishte delegat në Kongresin e Manastirit që sanksionoi krijimin e alfabetit shqip më 1908. Për atdhetarizëm, mësimin e gjuhës shqipe dhe veprimtari shoqërore, Petro Nini u përndoq si nga turqit e rinj, ashtu edhe nga Patriarku Ekumenik ortodoks i Konstandinopojës.

Përparimi i shkollës shqipe të Negovanit, veprimtaria e tij për themelimin e një komiteti për bashkimin e gjithë çetave në Shqipërinë jugore dhe sidomos libri “Mallkimi i shkronjave shqipe dhe çpërfolja e shqiptarit”, që goditi rëndë politikën shoviniste te klerit grek në Shqipëri, bënë që më 17 gusht 1911 agjentë e dhespotit të Korçës Joakim ta helmonin, të shpallnin se vdiq nga kolera dhe të tentonin për t’ia djegur edhe kufomën me gëlqere. Ai vdiq si martir i gjuhës shqipe duke mos e gëzuar shpalljen e pavarësisë së Shqipërisë.

Ish-presidenti i Shqipërisë, Bamir Topi më 13 janar 2012 i akordoi Petro Nini Luarasit urdhrin “Nderi i Kombit” me motivacionin: “Figurë e shquar e kombit, një nga veprimtarët e ndritur të Rilindjes Kombëtare, luftëtar i paepur për zgjimin, emancipimin dhe prosperimin e kombit shqiptar, për çlirimin nga zgjedha osmane dhe formimin e shtetit komb të shqiptarëve, luftëtarit të madh të krijimit të arsimit kombëtar si një nga shtyllat e çështjes kombëtare, vepër për të cilën dha edhe jetën”.

Lajmet

Biblioteka Kombëtare e Kosovës dhe Ambasada e Shqipërisë diskutojnë bashkëpunimin kulturor

Published

on

Drejtoresha e përgjithshme e Bibliotekës Kombëtare të Kosovës, Blerina Rogova Gaxha, ka pritur në takim ambasadorin e Shqipërisë në Kosovë, Petrit Malaj, së bashku me diplomatin Francesk Fusha.

Në qendër të diskutimeve ishte thellimi i bashkëpunimit ndërinstitucional mes dy institucioneve, me fokus organizimin e aktiviteteve të përbashkëta kulturore dhe promovuese.

Një nga temat kryesore ishte edhe organizimi i një ekspozite në kuadër të Vitit të Kadaresë, kushtuar jetës dhe veprës së shkrimtarit të njohur Ismail Kadare.

Takimi u vlerësua si i frytshëm dhe u theksua angazhimi i përbashkët për forcimin e bashkëpunimit kulturor dhe afrimin e publikut me vlerat letrare shqiptare.

Continue Reading

Lajmet

Baleti Kombëtar i Kosovës dhe ai i El Salvadorit në prova të përbashkëta për gala mbrëmjet në El Salvador

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës, së bashku me Baletin Kombëtar të El Salvadorit, kanë zhvilluar ushtrime dhe prova të përbashkëta në sallën e institucionit në Prishtinë.

Këto prova shënojnë fazën e fundit të përgatitjeve në sallë, para kalimit në Teatro Nacional de El Salvador, ku nesër do të mbahen provat finale në skenë.

Performancat janë në kuadër të përgatitjeve për tre mbrëmje gala që do të zhvillohen më 8, 9 dhe 10 maj, duke shënuar një bashkëpunim artistik mes dy trupave të baletit.

Continue Reading

Lajmet

93 vjet nga lindja e Nexhmije Pagarushës, “Bilbili i Kosovës”

Published

on

Sot shënohen 93 vjet nga lindja e Nexhmije Pagarushës, një prej figurave më të mëdha të muzikës shqiptare dhe një emër i pazëvendësueshëm i kulturës kombëtare.

E lindur më 7 maj 1933 në fshatin Pagarushë, ajo u dallua që në moshë të re për zërin e saj unik dhe talentin interpretues, që më vonë do ta shndërronin në një ikonë të muzikës shqiptare. Gjatë një karriere mbi pesë dekada, Pagarusha la gjurmë të thella në muzikën popullore, atë qytetare dhe në interpretimin artistik me elemente operistike.

Një nga interpretimet e saj më të njohura mbetet kënga “Baresha”, me tekst të Rifat Kukajt, e cila konsiderohet një ndër kryeveprat e muzikës shqipe.

Përveç muzikës, ajo u angazhua edhe në aktrim, duke luajtur në filma si “Tre vetë kapërcejnë malin”, “E kafshoja terrin” dhe “Fluturimi i Micakut”, duke treguar një prani të gjithanshme në art.

Në vitin 1984 u tërhoq nga skena muzikore, ndërsa në vitin 2012 u nderua me titullin “Nderi i Kombit” për kontributin e saj të jashtëzakonshëm në kulturë.

Nexhmije Pagarusha ndërroi jetë më 7 shkurt 2020, në moshën 86-vjeçare, duke lënë pas një trashëgimi të çmuar artistike që vazhdon të frymëzojë breza të tërë.

Continue Reading

Lajmet

Chopin Piano Fest Prishtina nis edicionin e 16-të me artistë ndërkombëtarë

Published

on

Chopin Piano Fest Prishtina ka hapur edicionin e tij të 16-të, duke vazhduar traditën e promovimit të muzikës artistike dhe repertorit pianistik në Kosovë dhe më gjerë.

Festivali është bërë një nga ngjarjet kryesore kulturore në vend, duke sjellë çdo vit artistë ndërkombëtarë dhe duke krijuar bashkëpunime artistike. Nën drejtimin artistik të Prof. Lejla Haxhiu-Pula, edicioni i sivjetshëm përfshin koncerte solistike, muzikë kamertale dhe projekte ndërdisiplinore.

Në festival do të marrin pjesë artistë nga shumë vende, përfshirë Kosovën, Shqipërinë, Francën, Austrinë, Poloninë, Slloveninë, Hungarinë, Malin e Zi, Gjeorgjinë dhe Turqinë.

Festivali zhvillohet nga 7 maji deri më 10 qershor dhe hapet më 7 maj me “Italian Night” nga Duo Gazzana nga Italia. Në program përfshihen edhe pianistë të njohur ndërkombëtarë, përfshirë laureatë të Konkursit Ndërkombëtar të Pianos “Chopin”, një nga garat më prestigjioze në botë.

Një nga mbështetësit kryesor të festivalit është Ministria e Kulturës.

Continue Reading

Të kërkuara