Kulturë

Pashko Vasa: Rilindasi që shkroi epikën e Shqipërisë dhe rrënoi murin e robërisë

Published

on

Më 17 Shtator 1825, në Shkodër lindi një nga figurat më të shquara të Rilindjes Kombëtare Shqiptare, Vaso Pasha, i njohur ndryshe si Pashko Vasa ose Vasa Pasha Shkodrani. Ky emër është i lidhur ngushtë me përpjekjet e pasionuara për lirinë dhe pavarësinë e shqiptarëve, dhe me krijimtarinë e tij të jashtëzakonshme letrare.

Familja e tij kishte origjinë prej Mirdite, por ishte zhvendosur në qytet, në atë shtëpi që sot është shtëpia-muze e Pashko Vasës. Në atë ambient të pasur kulturor, ai mori arsimimin e parë dhe shpejt e kuptoi rëndësinë e edukimit dhe dijes për të përballuar sfidat e kohës.

Nga viti 1842 deri në 1847, Pashko Vasa shërbeu si sekretar i konsullatës britanike, një periudhë që i ofroi mundësinë për të mësuar dhe përvetësuar gjuhë të huaja si italisht, frëngjisht, turqisht dhe greqisht. Këto njohuri do të ishin thelbësore për aktivitetin e tij të ardhshëm si publicist dhe veprimtar.

Në vitin 1847, Pashko Vasa udhëtoi drejt Italisë, ku u përfshi në lëvizjet revolucionare për liri. Ai kontribuoi aktivisht në radhët e forcave kryengritëse italiane dhe në Bolonjë u emërua si oficer i Kalorësisë Qytetare. Angazhimi i tij në këtë periudhë e formoi më tej karakterin e tij të fortë dhe dedikimin për lirinë.

Gjatë viteve 1878-1882, Pashko Vasa u dallua si një nga figurat kryesore të Komitetit të Stambollit, i cili punoi për mbrojtjen e interesave shqiptare. Në vitin 1879, ai u bë një nga veprimtarët më të rëndësishëm të “Shoqërisë së të shtypurit shkronja shqip”, një organizatë që promovonte përdorimin e gjuhës shqipe dhe ruajtjen e identitetit kombëtar.

Si autor i shumë veprave politike dhe historike, Vaso Pasha kontribuoi në ndriçimin e drejtësisë për shqiptarët, duke kërkuar lirinë dhe pavarësinë e tyre. Nga viti 1883 dhe deri në vdekjen e tij më 29 Qershor 1892 në Bejrut, ai shërbeu si guvernator i përgjithshëm i Libanit.

Pas vdekjes, eshtrat e tij u sollën në Shqipëri gjatë regjimit komunist, duke dëshmuar vlerën e përjetshme të kontributit të tij për kombin shqiptar. Pashko Vasa do të mbetet gjithmonë një simbol i përkushtimit dhe dashurisë për atdheun, një figurë e ndritshme e historisë dhe kulturës shqiptare./UBTNews/

Lajmet

Vazhdojnë punimet për restaurimin e shkollës së vjetër të Mushnikovës

Published

on

Po vazhdojnë punimet për restaurimin e shkollës së vjetër të fshatit Mushnikovë në Prizren, një objekt me rëndësi të veçantë historike, arkitekturore dhe arsimore.

E ndërtuar në vitin 1905, kjo shkollë konsiderohet një nga shembujt e rrallë të objekteve shkollore rurale të fillimit të shekullit XX, duke ruajtur gjurmë të zhvillimit të arsimit dhe jetës së komunitetit ndër vite.

Ministrja në detyrë e Kulturës, Saranda Bogujevci, ka bërë të ditur se punimet për restaurimin e objektit po vazhdojnë me qëllim të ruajtjes së vlerave historike dhe arkitekturore të tij.

Përmes këtij projekti synohet të ruhet një pjesë e rëndësishme e historisë së Mushnikovës dhe të mbrohet një objekt që dëshmon për traditën e arsimit dhe zhvillimin e jetës shoqërore në këtë zonë.

Restaurimi i shkollës së vjetër është pjesë e përpjekjeve për mbrojtjen, ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Shame and Money” shfaqet premierë rajonale në Festivalin e Filmit në Sarajevë

Published

on

Filmi “Shame and Money” ka pasur sonte premierën rajonale në Teatrin Kombëtar të Sarajevës, si pjesë e programit garues “Competition Programme – Narrative Feature Film” të Festivalit të Filmit në Sarajevë.

Filmi është me regji të Visar Morinës, ndërsa në rolet kryesore interpretojnë Astrit Kabashi, Flonja Kodheli, Alban Ukaj, Kumrije Hoxha dhe Fiona Gllavica.

Premiera në Sarajevë shënon një tjetër prezantim të rëndësishëm ndërkombëtar për kinematografinë kosovare dhe ekipin e filmit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Baleti Kombëtar i Kosovës për herë të parë në “International Bodrum Ballet Festival”

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës ka marrë pjesë për herë të parë në edicionin e 23-të të “International Bodrum Ballet Festival”, në Bodrum të Turqisë.

Trupa kosovare prezantoi shfaqjen “Correr o Fado”, me koreografi nga Daniel Cardoso.

Shfaqja u interpretua në dy mbrëmje, më 12 dhe 13 gusht, dhe u prit tejet mirë nga publiku i shumtë në Bodrum.

Performancat e Baletit Kombëtar të Kosovës u përcollën me duartrokitje të gjata, duke shënuar një tjetër prezantim të rëndësishëm ndërkombëtar për trupën kosovare./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“DOKUDAILY” mbyll edicionin e fundit me zërat e grave që i dhanë shpirt DokuFest-it

Published

on

Me mbylljen e edicionit të 25-të të DokuFest-it, mbyllet edhe një kapitull i “DOKUDAILY”, publikimit që gjatë festivalit ka sjellë në vëmendje njerëzit, historitë dhe përjetimet që qëndrojnë pas ekranit. Për numrin e nëntë dhe të fundit të këtij botimi, DokuFest ka zgjedhur të ndalet te zërat e disa prej grave që kanë qenë pjesë e rrugëtimit të festivalit, duke e përshkruar këtë përvojë përmes kujtimeve, ndryshimit dhe pasionit për dokumentarin.

“Dhe kështu, po shënojmë numrin e fundit të DOKUDAILY [9]”, shkruan DokuFest në një postim në Facebook, duke e mbyllur këtë cikël me rrëfimet e grave që e kanë bërë këtë edicion “më të mirë, të prekshëm dhe të fuqishëm”.

Një prej këtyre zërave është Alba, e cila prej 13 vitesh është pjesë e prodhimit të DokuFest-it. Për të, një nga gjërat më të rëndësishme që festivali nuk duhet të humbasë me kalimin e viteve është pikërisht guximi. Kur pyetet se çfarë shpreson të mos humbasë DokuFest-i, pavarësisht se sa shumë rritet, përgjigjja e saj është e prerë: “Guximin”.

Sipas Albës, edhe nëse festivali një ditë do të kishte vetëm 10 njerëz, një kinema dhe 30 filma, apo do të zhvillohej vetëm një herë në tre vjet, ai nuk duhet të ketë frikë. “Duhet gjithmonë të guxojë”, shprehet ajo, duke e kthyer guximin në një nga vlerat themelore të identitetit të DokuFest-it.

Në rrëfimet e publikuara në numrin e fundit shfaqet edhe Linda Lulla, drejtoreshë e festivalit, e cila e sheh rrugëtimin e saj paralel me atë të DokuFest-it. Për të, veçantia e këtyre viteve qëndron te mundësia për ta parë festivalin nga afër, për të qenë pjesë e ndryshimeve dhe e momenteve të rëndësishme që kanë shënuar zhvillimin e tij.

“Çdo hap përpara për festivalin ka qenë, në një mënyrë, edhe një hap përpara për mua”, rrëfen Lulla. Ajo thotë se ajo që ka mbetur e pandryshuar gjatë gjithë këtyre viteve është pasioni për DokuFest-in dhe bindja se ajo që bëjnë ka rëndësi.

Në një tjetër rrëfim, Vanesa e sheh festivalin përmes fotografisë dhe fytyrave të njerëzve. Përmes kamerës, ajo thotë se ka parë emocione të ndryshme ndaj DokuFest-it, nga njerëz që i njihte dhe me të cilët kishte afërsi, deri te fytyrat e të panjohurve. Te këta të fundit, ajo ka dalluar një nostalgji që e ka shtyrë të imagjinojë se si duhet të ketë qenë fillimi i DokuFest-it, një fillim që, siç e përshkruan ajo, është “më i vjetër se unë”.

Ndërsa Romina ndalet te marrëdhënia gjithnjë e më e paqartë mes përjetimit dhe dokumentimit. Në një kohë kur telefoni dhe kamera janë bërë pjesë e pandashme e përditshmërisë, ajo vëren se njerëzit shpesh e kapin menjëherë një moment të bukur për ta ruajtur. Dallimi, në rastin e saj, është se ajo që dokumenton përfundon përpara syve të rreth 25 mijë ndjekësve në Instagram.

Këto rrëfime e bëjnë numrin e fundit të “DOKUDAILY” më shumë sesa një publikim përmbyllës. Ai bëhet një lloj albumi i vogël kujtimesh për një festival që për 25 edicione ka ndryshuar bashkë me njerëzit që e kanë ndërtuar dhe me publikun që është rritur përkrah tij.

DokuFest, i cili këtë vit po shënon edicionin e 25-të nga 7 deri më 15 gusht, e mbyll kështu edhe “DOKUDAILY” me një mesazh të thjeshtë: “Deri herën tjetër: Fuqi dokumentarit!”. Një përshëndetje që nuk tingëllon si fund, por si premtim për një tjetër kapitull, në një festival që, siç kujton Alba, duhet të vazhdojë të guxojë./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara