Published
3 years agoon
By
UBT newsToka u formua së bashku me të gjithë planetët e tjerë rreth 4.5 miliardë vjet më parë.
Planetët e sistemit tonë diellor u formuan menjëherë pas diellit.
Pas formimit të diellit, një disk i madh gazi dhe pluhuri i quajtur një disk protoplanetar u formua në orbitë rreth diellit.
Gradualisht, materiali brenda diskut u kondensua në lëndë të ngurtë, duke formuar objekte të vogla shkëmbore të quajtura planetesimals.
Me kalimin e kohës, këto objekte u përplasën me njëri-tjetrin për të formuar meteorë dhe asteroidë.
Përfundimisht, objektet u bënë mjaft masive saqë tërheqja e tyre gravitacionale filloi të tërhiqte më shumë materiale, duke formuar planetët e parë, duke përfshirë një planet që një ditë do të bëhej Tokë.
Krijimi i një Planeti
Për dekada, formimi i planetit ishte një nga misteret më të mëdha të astronomisë.
Sistemi ynë diellor ishte i vetmi sistem i njohur i planetëve në univers për një periudhë të gjatë.
Megjithatë, ndërsa teleskopët u bënë më të fuqishëm, astronomët filluan të zbulojnë yje të largët që aktualisht janë në proces të formimit të planetëve të tyre.
Meqenëse nuk kemi asnjë mënyrë për të vëzhguar formimin e sistemit tonë diellor, shkencëtarët mbështeten në studimin e sistemeve të tjera diellore në procesin e formimit për të marrë një ide se si lindi sistemi ynë diellor.
Modeli i pranuar përgjithësisht është se Toka u formua 4.5 miliardë vjet më parë brenda një disku protoplanetar rreth diellit nga përplasja midis grimcave të panumërta të materies.
Toka e 4.5 miliardë viteve më parë ishte shumë më ndryshe nga planeti që ne jetojmë sot.
Nuk kishte sipërfaqe të ngurtë, as oqeane dhe as jetë.
Përkundrazi, Toka e re ishte plotësisht e shkrirë, me një det magmë që mbështjell planetin në formim.
Për disa qindra milionë vjet, megjithatë, sipërfaqja filloi të ftohet dhe magma u ngurtësua për të formuar koren e parë.
Shpërthimet vullkanike ishin konstante në sipërfaqen e Tokës së re, megjithatë gazrat e emetuara nga kaq shumë shpërthime çuan në formimin e atmosferës së parë të Tokës.
Ndërsa presionet filluan të stabilizohen në sipërfaqe, avujt e ujit në atmosferë mund të kondensohen në formë të lëngshme dhe pas shumë miliona vjetësh, oqeanet e parë filluan të shfaqen.
Rreth 3.8 miliardë vjet më parë, Toka ishte e mbuluar me ujë.
Më pak se një miliard vjet pas formimit të saj, Toka kishte një atmosferë dhe uji i lëngshëm rridhte nëpër sipërfaqe.
Përplasja Planetare
Përpara formimit të ndonjë atmosfere apo oqeanesh, vetë Toka thuajse u shkatërrua për shkak të një përplasjeje katastrofike që ndodhi menjëherë pas formimit të planetit.
Ndërsa sistemi ynë diellor përmban tetë planetë të njohur sot, kjo nuk ishte gjithmonë kështu.
Përkundrazi, sistemi i hershëm diellor mund të ketë pasur deri në njëqind planetë.
Disa nga këta planetë u hodhën tërësisht jashtë sistemit diellor, por të tjerët u përplasën me njëri-tjetrin.
Ka të ngjarë që çdo planet, përfshirë Tokën, të ketë pësuar të paktën një përplasje me një planet tjetër.
Në rastin e Tokës, shkencëtarët besojnë se ajo u përplas me një planet me madhësinë e Marsit rreth 4.4 miliardë vjet më parë.
Përplasja kishte potencialin për të shkatërruar plotësisht të dy planetët, megjithatë ndodhi pikërisht në këndin e duhur që Toka ishte në gjendje të thithte pjesën më të madhe të përplasjes.
Ajo rezultoi në një sasi masive mbeturinash që u hodhën në orbitë. Përfundimisht, ato mbeturina u bashkuan për të formuar hënën e Tokës.
Origjina e Jetës
Origjina e jetës është një nga momentet më domethënëse në historinë e planetit Tokë.
Saktësisht se si dhe kur filloi jeta në Tokë mbetet një mister.
Dëshmia më e hershme konkrete e organizmave biologjikë daton rreth 3.7 miliardë vjet më parë, megjithatë disa linja provash sugjerojnë se jeta mund të ishte formuar qysh 4 miliardë vjet më parë.
Fatkeqësisht, nuk kanë mbetur shumë gurë nga këto periudha të hershme të historisë së Tokës, kështu që bashkimi i origjinës dhe historisë së jetës është një detyrë jashtëzakonisht e vështirë.
Deri më tani, si u formua jeta, ku u formua dhe kur u formua janë ndër pyetjet më urgjente të shkencës moderne.
Megjithatë, një gjë që mund të thuhet është se formimi i jetës ndryshoi përgjithmonë botën tonë.
Gjithçka nga kimia e atmosferës sonë deri te gjeologjia e sipërfaqes së Tokës është ndikuar nga gjallesat.
©SYRI.net
Vendi
Interesim i madh i maturantëve për UBT-në në Preshevë dhe Bujanoc
Published
40 minutes agoon
April 17, 2026By
ubtnews
Në kuadër të aktiviteteve për informimin dhe orientimin profesional të të rinjve, përfaqësues të UBT-së realizuan një vizitë informuese në dy prej institucioneve më të rëndësishme arsimore në Luginën e Preshevës – Gjimnazi “Skënderbeu” dhe Gjimnazi “Sezai Surroi”.
Delegacioni i UBT-së, i përbërë nga Prof. Halil Bashota, përgjegjës i Qendrës së Karrierës, si dhe stafi akademik, u prit ngrohtësisht nga drejtuesit e këtyre institucioneve, Prof. Nadër Sadiku dhe Prof. Admir Nazifi, së bashku me stafin pedagogjik.
Gjatë kësaj vizite, para maturantëve u prezantua në mënyrë të detajuar oferta akademike e UBT-së, duke përfshirë programet më të avancuara dhe inovative që institucioni ofron në fusha të ndryshme si teknologjia, shkencat kompjuterike, inxhinieria, biznesi, arkitektura, si dhe fusha të tjera të përshtatura me kërkesat e tregut bashkëkohor.
Interesimi i maturantëve ishte i dukshëm, ku shumë prej tyre shprehën kureshtje dhe entuziazëm për mundësitë që UBT ofron, duke bërë pyetje konkrete rreth programeve studimore, praktikave profesionale, bashkëpunimeve ndërkombëtare dhe perspektivave të punësimit pas studimeve.
Përfaqësuesit e UBT-së theksuan rëndësinë e zgjedhjes së një programi studimor që përputhet me interesat dhe ambiciet personale të studentëve, duke i inkurajuar maturantët që të shfrytëzojnë mundësitë për zhvillim akademik dhe profesional në një institucion që synon inovacionin dhe cilësinë në arsim.
Kjo vizitë shënon një tjetër hap në forcimin e lidhjeve ndërmjet UBT-së dhe shkollave të mesme në Luginën e Preshevës, duke krijuar ura bashkëpunimi dhe duke ofruar mbështetje konkrete për të rinjtë në rrugëtimin e tyre drejt arsimit të lartë dhe karrierës së suksesshme.

Vendi
Ndërto karrierën tënde në UBT: Bëhu lider në Menaxhimin e Patundshmërisë dhe Infrastrukturës
Published
2 hours agoon
April 17, 2026By
UBTNews
Nëse jeni në kërkim të një profesioni që dominon tregun aktual të punës, programi Menaxhimi i Patundshmërisë dhe Infrastrukturës në UBT është zgjedhja që ju transformon në ekspertë të zhvillimit urban. Si institucioni lider në inovacion, UBT ka krijuar këtë program për të përgatitur gjeneratën e re të menaxherëve që do të udhëheqin projektet më të mëdha infrastrukturore në vend.
Ky drejtim ofron një ndërthurje unike mes ligjit, financave dhe teknologjisë, duke i pajisur studentët me shkathtësi praktike për vlerësimin e pronave, analizën e investimeve strategjike dhe përdorimin e Inteligjencës Artificiale në industrinë e patundshmërisë.
Për t’ua bërë rrugëtimin akademik më të lehtë dhe për të mbështetur talentet e reja, UBT ofron një mundësi të veçantë: çdo student që zgjedh të regjistrohet në këtë program përfiton automatikisht bursë prej 20% për të tri vitet e studimit.
Ky nuk është vetëm një lehtësim financiar, por një ftesë për t’u bërë pjesë e një ekosistemi ku suksesi është i garantuar përmes punës praktike dhe rrjetëzimit me industrinë.
Gjatë studimeve në UBT, ju do të mësoni se si marketingu digjital rrit shitjet në patundshmëri, si të negocioni partneritete publike-private dhe si të analizoni me saktësi ndikimin e planifikimit hapësinor në rritjen e vlerës së pronës.
Ky program ju jep kompetenca të plota për të udhëhequr ekipe ndërdisiplinore dhe për të marrë vendime që ndikojnë direkt në rritjen ekonomike. Nëse synoni një profesion që kombinon lidershipin me teknologjinë moderne, UBT është pika juaj e nisjes drejt një karriere të sigurt dhe me ndikim në shoqëri.
Aplikimet e hershme kanë filluar, këtu gjeni linkun për me shumë informata.
Lajmet
Prof. Veton Zejnullahu: Kosova është në një fazë hibride, jo më tranzicion fillestar, por ende larg demokracisë së konsoliduar
Published
4 hours agoon
April 17, 2026By
ubtnews
Në episodin e radhës të podcastit studentor “Inside Politics with Aja”, i realizuar nga studentët e Shkencave Politike në UBT, i ftuar ishte profesori Veton Zejnullahu, i cili trajtoi zhvillimet aktuale politike në Kosovë dhe sfidat e konsolidimit demokratik.
Në analizën e tij, profesori Zejnullahu e përkufizoi situatën politike në vend si një fazë hibride, mes stabilitetit institucional dhe tranzicionit të vazhdueshëm.
“Ne nuk jemi më në fazën emergjente të tranzicionit, sepse kemi kaluar një fillim të rëndësishëm institucional. Por, në të njëjtën kohë, nuk mund të themi se kemi arritur një demokraci të konsoliduar. Jemi në një fazë hibride, dinamike, ku disa mekanizma funksionojnë, ndërsa të tjerët mbeten të brishtë dhe të papërfunduar”.
Ky vlerësim nënvizon një realitet kompleks politik, ku përparimet institucionale bashkëjetojnë me dobësi strukturore. Sipas tij, ndërtimi i një demokracie funksionale nuk matet vetëm me ekzistencën e institucioneve, por me mënyrën se si ato funksionojnë në praktikë dhe sa janë të qëndrueshme ndaj krizave politike.
Në vijim, ai theksoi se një nga problemet më të mëdha të sistemit politik në Kosovë është personalizimi i skajshëm i partive politike.
“Partitë politike në Kosovë funksionojnë më shumë si mekanizma elektoralë sesa si struktura ideologjike. Votuesit shpesh nuk votojnë për programe apo ide, por për liderë të caktuar. Kjo e dobëson zhvillimin e demokracisë së brendshme partiake dhe e zhvendos fokusin nga politikat tek individët”.
Diskutimi në këtë episod ofroi një pasqyrë kritike dhe analitike mbi realitetin politik në Kosovë, duke i ndihmuar studentët të kuptojnë më thellë sfidat e demokracisë dhe rolin e tyre në këtë proces.
Ju ftojmë të ndiqni episodin e plotë: Inside Politics with Aja
Sport
Akil Gjakova mbetet pa medalje, Kosova kthehet me të artën e Distrisë
Published
5 hours agoon
April 17, 2026By
UBTNews
Dita e dytë e Kampionatit Evropian të xhudos në Gjeorgji nuk ka sjellë medalje të reja për ekipin e Kosovës, pasi Akil Gjakova u mposht në sekondat e fundit të luftës për vendin e tretë.
Gjakova, i cili garoi në kategorinë deri në 73 kilogramë, e nisi ditën me dy fitore të rëndësishme ndaj garuesve nga Austria dhe Britania e Madhe, por lufta maratonë me këtë të fundit ndikoi në energjinë e tij për çerekfinalen kundër legjendës gjeorgjiane, Lasha Shavdatiashvili.
Edhe pse arriti të rikthehej me një fitore në repesazh ndaj moldavit Adil Osmanov, Akili u ndal në duelin për medaljen e bronztë nga turku Bilal Çiloglu, i cili shfrytëzoi një moment pakujdesie për të fituar me “Uazari”.
Në këtë kampionat u paraqitën edhe Dardan Cena dhe Laura Fazliu, por pa arritur të lënë gjurmë.
Cena u eliminua nga kampioni olimpik i Azerbajxhanit pas një fitoreje fillestare, ndërsa Laura Fazliu dëshpëroi me një eliminim të papritur që në luftën e parë kundër sllovenes Kaja Kajzer. Megjithatë, bilanci i Kosovës mbetet pozitiv falë Distria Krasniqit, e cila të enjten u shpall kampione e Evropës në kategorinë deri në 52 kilogramë.
Ky sukses i Distrisë bën që Kosova të fitojë medalje në kampionatet evropiane për të 14-tin vit radhazi, duke konfirmuar nivelin e lartë në mesin e 400 xhudistëve pjesëmarrës në Tbilisi.
Interesim i madh i maturantëve për UBT-në në Preshevë dhe Bujanoc
Ndërto karrierën tënde në UBT: Bëhu lider në Menaxhimin e Patundshmërisë dhe Infrastrukturës
Prof. Veton Zejnullahu: Kosova është në një fazë hibride, jo më tranzicion fillestar, por ende larg demokracisë së konsoliduar
Akil Gjakova mbetet pa medalje, Kosova kthehet me të artën e Distrisë
Kuvendi i Kosovës voton unanimisht: FSK dërgohet në mision paqeruajtës në Gaza
Pikturat e Claude Monet arrijnë miliona euro në ankandin e Parisit
Ansambli Vokal i Filharmonisë së Kosovës me koncert në Prizren
Përmbyllet gara “Ushtari më i mirë 2026”: Elvis Qitaku i FSK-së dhe Hil Mala nga Shqipëria shpallen fitues
Saranda Bogujevci zhvilloi takim zyrtar në Maltë
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Aktualitet2 months agoZPS: 437 incidente të ndalimit
