Lajmet
OKB: Miliarda njerëz mbështeten në speciet e egra për ushqim, karburant, dhe shumëçka
Një çështje kryesore që trajton raporti është edhe tregtia e paligjshme e specieve të egra.
Published
4 years agoon
By
UBT newsShfrytëzimi i shfrenuar i natyrës është një kërcënim për miliarda njerëz anembanë botës që mbështeten te speciet e egra për ushqim, energji dhe të ardhura, sipas një raporti të ri nga ekspertët e Kombeve të Bashkuara për biodiversitetin e publikuar të premten.
Nga peshkimi dhe prerja e druve te përdorimi i bimëve të egra në ilaçe dhe parfume, shoqëritë në mbarë planetin varen thellësisht nga speciet që nuk janë zbutur apo kultivuar, me tregti vjetore globale legale dhe të paligjshme në qindra miliarda dollarë.
Por ndërsa njerëzit po nxisin humbje alarmante të biodiversitetit – dhe ndryshimi i klimës kërcënon të përshpejtojë shkatërrimin – paneli këshillues shkencor i OKB-së për biodiversitetin, i njohur si IPBES, bëri thirrje për “ndryshime transformuese” në marrëdhëniet tona me speciet e egra.
“Miliarda njerëz në të gjitha rajonet e botës mbështeten dhe përfitojnë nga përdorimi i specieve të egra për ushqim, mjekësi, energji, të ardhura dhe shumë qëllime të tjera“, tha paneli.
Raporti, për të cilin u deshën katër vjet për t’u përgatitur dhe është shkruar nga 85 ekspertë nga fusha të ndryshme të specializuara, vjen ndërsa OKB-ja drejton një proces vendimtar ndërkombëtar për të përcaktuar një kornizë për mbrojtjen e natyrës në dekadat e ardhshme.
IPBES, e cila ka paralajmëruar më parë se një milion specie janë në rrezik zhdukjeje, tha se promovimi i qëndrueshmërisë dhe ndalimi i mbishfrytëzimit ishte “kritik për të ndryshuar trendin global në rënien e biodiversitetit”.
Raporti njeh rolin themelor që luajnë këto kafshë dhe bimë në jetën e njerëzve dhe në veçanti rolin vendimtar të komuniteteve indigjene në mbrojtjen e natyrës.
Ushqimi dhe karburanti
Në përgjithësi, 50,000 specie përdoren për ushqim, energji, mjekësi, materiale dhe qëllime të tjera në mbarë botën, thuhet në raport, me më shumë se 10,000 lloje të ndryshme të korrura për konsum njerëzor.
Bimët e egra, algat dhe kërpudhat sigurojnë ushqim dhe të ardhura për një në pesë njerëz në mbarë botën, thuhet në raport, ndërsa rreth 2.4 miliardë njerëz mbështeten te druri për gatim.
Rreth 70 për qind e të varfërve në botë varen drejtpërdrejt nga speciet e egra dhe bizneset e lidhura me to, thuhet në raport.
Por nuk janë vetëm komunitetet rurale në vendet në zhvillim që i përdorin këto specie.
“Banorët e qyteteve në vendet e pasura mund të mos e vënë re, por bimët e egra përdoren në ilaçe ose kozmetikë, ju hani peshk të egër dhe ka shumë mundësi që mobiljet tuaja të vijnë nga pemë të egra”, tha Fromentin.
Pemët e egra përbëjnë dy të tretat e drurit industrial global, ndërsa tregtia me bimë të egra, algat dhe kërpudhat është një industri miliarda dollarëshe.
Një çështje kryesore është tregtia e paligjshme e specieve të egra, që vlerësohet të jetë midis 69 miliardë dhe 199 miliardë dollarë në vit, për të cilën IPBES tha se ishte tregu i tretë i paligjshëm më i madh pas trafikimit të qenieve njerëzore dhe drogës.
Ndërsa kjo synon kryesisht pemët dhe peshqit, raporti tha se edhe tregtia në shkallë më të vogël të kafshëve dhe bimëve më të rralla, si orkidetë, mund të ketë efekte shkatërruese, duke paralajmëruar se shpesh i shtyn speciet përtej kufijve të tyre./UBTNews/
Vendi
Kurti falënderon kryeministrin finlandez, Orpo, për mbështetjen në Këshillin e Evropës
Published
9 hours agoon
May 4, 2026By
UBTNews
Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka takuar në Jerevan edhe homologun e tij nga Finlanda, Petteri Orpo.
Në qendër të bisedës ishte mbështetja e Finlandës për anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës dhe rrugëtimi drejt marrjes së statusit të vendit kandidat në Bashkimin Evropian.
Kurti vlerësoi lart ndihmën e Finlandës në luftimin e dezinformimit dhe veçoi modelin finlandez të “mbrojtjes gjithëpërfshirëse”, të cilin Qeveria e Kosovës tashmë e ka miratuar si koncept për organizimin e sigurisë shtetërore.
Lidhur me rëndësinë e luftimit të fushatave dezinformuese, gjatë takimit u diskutua edhe për mundësit e bashkpunimit në shumë fusha.
“Bashkëpunimi dhe ndihma e Finlandës në luftimin e dezinformimit është një element kyç për mbrojtjen e hapësirës demokratike dhe informimit publik të saktë”, shprehet Kurti.
Të dy udhëheqësit e mbyllën takimin duke riafirmuar gatishmërinë për thellimin e marrëdhënieve dypalëshe, veçanërisht në fushat që prekin sigurinë dhe stabilitetin rajonal.
Vendi
Mjekiqi: Vendimet politike në Kosovë nuk po e reflektojnë mjaftueshëm interesin publik
Published
9 hours agoon
May 4, 2026By
UBT News
Profesoresha e Shkencave Politike në UBT, Shqipe Mjekiqi, ka vlerësuar se vendimet politike në Kosovë shpesh nuk arrijnë të reflektojnë interesin më të mirë publik, duke theksuar ndikimin e cikleve të shpeshta zgjedhore në procesin e politikbërjes.
Në podcast-in “Inside Politics with Anisa”, ajo tha se zgjedhjet e shpeshta e pamundësojnë zhvillimin normal të politikave publike dhe e orientojnë fokusin e politikës drejt rezultateve afatshkurtra.
“Konsideroj që vendimet politike në Kosovë nuk kanë arritur ndoshta masën e duhur të reflektojnë gjithmonë interesin më të mirë publik sepse kemi parë kohëve të fundit cikle të shpeshta të zgjedhjeve. Zakonisht kur ka zgjedhje, atëherë kjo e pamundëson zhvillimin e një cikli normal të politikave publike dhe politikbërjes në përgjithësi. Në situata të tilla fokusi kryesor është në implementimin e politikave që sjellin përfitime afatshkurtra,” u shpreh Mjekiqi.
Ajo shtoi se në këto rrethana krijohen edhe marrëdhënie klienteliste ndërmjet përfaqësuesve politikë dhe qytetarëve, të cilat sipas saj nuk i kontribuojnë zhvillimit të shoqërisë.
“Ekziston një relacion shumë klientelistik ndërmjet përfaqësuesve dhe votuesve, pra shkëmbim kryesisht favoresh: unë ta jap votën, ti më përkrah në forma të ndryshme dhe privilegje të ndryshme dhe kjo nuk i kontribuon zhvillimit të shoqërisë,” tha ajo.
Mjekiqi theksoi se vendimmarrja politike do të duhej të largohej nga ciklet zgjedhore dhe marrëdhëniet klienteliste, duke u bazuar më shumë në evidencë dhe analiza të mirëfillta, me qëllim të krijimit të politikave më të qëndrueshme dhe afatgjata.
Vendi
Kurti dhe Plenković në Jerevan: Kroacia mbetet partner kyç i Kosovës drejt integrimit evropian
Published
10 hours agoon
May 4, 2026By
UBTNews
Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka zhvilluar një takim bilateral me Kryeministrin e Kroacisë, Andrej Plenković, gjatë punimeve të Samitit të Komunitetit Politik Evropian në Armeni.
Në qendër të bisedës ishin marrëdhëniet e shkëlqyera dypalëshe dhe mbështetja e palëkundur e Zagrebit zyrtar për anëtarësimin e Kosovës në strukturat euro-atlantike. Kurti vlerësoi miqësinë e sinqertë mes dy vendeve, ndërsa të dy liderët theksuan nevojën për një koordinim më të ngushtë politik përballë sfidave të sigurisë në Evropë.
Lidhur me rëndësinë e këtij partneriteti, në komunikatën e Zyrës së Kryeministrit thuhet se u diskutua për forcimin e aleancave dhe koordinimit politik ndërmjet shteteve që ndajnë vlera të përbashkëta demokratike.
“U theksua nevoja për forcimin e aleancave dhe koordinimit politik ndërmjet shteteve që ndajnë vlera të përbashkëta demokratike, në funksion të paqes, sigurisë dhe stabilitetit afatgjatë.”
Kryeministri në detyrë Kurti falënderoi homologun kroat edhe për rolin aktiv të Kroacisë në forcimin e subjektivitetit ndërkombëtar të Republikës së Kosovës.
Lajmet
MINT gjobit KEDS-in me 90 mijë euro për parregullsi me njehsorët elektrikë
Published
12 hours agoon
May 4, 2026By
UBTNews
Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë ka ndëshkuar KEDS-in me 18 gjoba në vlerë totale prej 90 mijë eurosh. Ky vendim erdhi pasi Inspektorati doli në përfundimin se 18 njehsorë elektrikë kishin afat vlefshmërie të skaduar.
Gjatë muajit prill, një komision i posaçëm ka shqyrtuar mbi 570 ankesa të qytetarëve për devijime në orë dhe datë të njehsorëve. Nga 54 njehsorë të testuar në laborator, 38 prej tyre rezultuan me devijime kohore, ndërsa raportet zyrtare do t’u dorëzohen organeve të drejtësisë për hetime të mëtejshme.
MINT ka kërkuar nga KESCO që të bëjë kompensimin e menjëhershëm të konsumatorëve të dëmtuar. Lidhur me këtë aksion, nga ministria kanë deklaruar se edhe në ditet në vijim do të vazhdojn me trjatimin e ankesave.
“MINT siguron qytetarët se edhe gjatë muajit maj do të vazhdojë me trajtimin e ankesave, verifikimin e njehsorëve dhe shqiptimin e gjobave bazuar në gjetjet përkatëse”, thuhet në njoftim.
Ministria inkurajon qytetarët që të vazhdojnë të denoncojnë parregullsitë në numrin e Viberit: 046 311 000, ose në adresën elektronike të tyre.
Kurti falënderon kryeministrin finlandez, Orpo, për mbështetjen në Këshillin e Evropës
Mjekiqi: Vendimet politike në Kosovë nuk po e reflektojnë mjaftueshëm interesin publik
Emily Blunt dhe Stanley Tucci nderohen me yje në Hollywood Walk of Fame
“Shqiponjat e Kastriotit” dominojnë në Spanjë
Kurti dhe Plenković në Jerevan: Kroacia mbetet partner kyç i Kosovës drejt integrimit evropian
SHBA kalon me sukses dy anije në Hormuz, pavarësisht pretendimeve të Iranit
MINT gjobit KEDS-in me 90 mijë euro për parregullsi me njehsorët elektrikë
Centcom demanton Iranin: Asnjë anije amerikane nuk është goditur në Hormuz
Rezultate të javës së 32-të në Superligën e Kosovës
Të kërkuara
-
Lajmet3 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live3 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
