Lajmet

Nostalgjia: Pse të menduarit për të kaluarën mund të jetë diçka e mirë për ne?

Nostalgjia vjen nga fjala greke nostos, rikthim në shtëpi, algos dhimbje.

Published

on

Nga Andrea Brandt

Kohët e fundit dola për darkë me një grup miqsh të vjetër, me të cilët nuk kisha kontakte prej kohësh. Pas bisedave të zakonshme mbi atë që kishim humbur gjatë viteve që kaluan, u zhytëm shpejt në një mbrëmje “nostalgjike”.

Ndamë kujtime të bukura, dhe atë natë u ktheva në shtëpi duke u ndjerë ngrohtë, e lumtur dhe e dashur. Sipas shkencës, unë kam përjetuar saktësisht atë që na bën nostalgjia, dhe pse është e mirë për ne. Të nostalgjizosh do të thotë të kënaqesh me nostalgjinë “një ndjenjë kënaqësie dhe po ashtu një ndjenjë trishtimi e lehtë, kur mendon për gjërat që kanë ndodhur në të kaluarën”.

Një studim i vitit 2011, i botuar në “Journal of Personality and Social Psychology”, zbuloi se pjesëmarrësit që u nxitën të ndiheshin nostalgjikë duke dëgjuar një këngë hit të preferuar nga e kaluara e tyre, “kishin më shumë gjasa sesa një grup kontrolli, të thoshin se diheshin ‘mirë’ dhe se ‘jeta ia vlen të jetohet”.

Studimi i botuar në revistën “Emotion”, zbuloi se ditët më të ftohta shkaktojnë më shumë nostalgji sesa ato më të ngrohta, dhe “pjesëmarrësit që kujtuan një ngjarje nostalgjike (në krahasim me atë të zakonshme autobiografike), e perceptuan si më të lartë temperaturën e ambientit”.

Me fjalë të tjera, kujtimet e ngrohta mund t’ju bëjnë të ndiheni më ngrohtë. Fillimisht e kategorizuar si sëmundje, nostalgjia vjen nga fjala greke nostos, rikthim në shtëpi, algos dhimbje. E krijuar nga një mjek zviceran në vitin 1688, termi u përdor për të përshkruar një “pacient që vuante shumë nga malli”.

Sot kur e përdorim këtë term, nënkuptojmë zakonisht një “emocion të hidhur, por kryesisht pozitiv”. Një emocion që “lind nga kujtimet e dashura, të përziera me dëshirën” . Nostalgjia na bën të ndihemi më pozitivisht për veten dhe të ardhmen. Ajo na bën ta shohim jetën si kuptimplotë. Nostalgjia forcon edhe lidhjet tona shoqërore.

Nostalgjia, që mund të rrisë mirëqenien tonë psikologjike, është e ndryshme nga procesi i thjeshtë i të kujtuarit, gjë që ndonjëherë mund të na bëjë të ndihemi të trishtuar. Të menduarit për të kaluarën, mund të shkaktojë ndonjëherë dhe ndjenja të tjera keqardhjeje. “Nostalgjia, një dëshirë sentimentale për të kaluarën, është një përvojë emocionale e zakonshme, universale dhe shumë sociale”- shkruajnë Tejlor Fiorito dhe Klej Rutlexh në studimin e tyre “A është nostalgjia një përvojë e orientuar nga e kaluara apo e ardhmja?”, botuar në “Frontiers in Psychology” në vitin 2020.

“Kur njerëzit sjellin në mendje kujtime që i bëjnë nostalgjikë, ata po rishikojnë ngjarje personale kuptimplota të jetës të përbashkëta me të dashurit e tyre. Nostalgjia përfshin reflektimin mbi përvojat e kaluara. Por ajo motivon edhe gjendjet afektive, sjelljet dhe qëllimet që përmirësojnë jetën e njerëzve në të ardhmen”- theksojnë ata.

Kur mendojmë për ngjarje domethënëse të jetës, të cilat shkaktojnë reagimin tonë nostalgjik, kjo na ndihmon ta kuptojmë jetën tonë. Ne formojmë një narrativë se kush jemi, kush kemi qenë, kush do të dëshironim të bëheshim dhe ku kemi qenë, ku jemi tani dhe ku do të dëshironim të shkonim.

Historia që i tregojmë vetes për veten tonë, është jetike për mirëqenien tonë psikologjike.

Po si t’i tregoni vetes një histori më pozitive? Ndërtoni një “bankë mendore” plot me kujtime pozitive. Në një intervistë të vitit 2013 për New York Times, dr.Sedikides e quan atë “depo nostalgjie”. Kur zhyteni në “depon tuaj nostalgjike”, mos e krahasoni me asgjë tjetër kujtimin që po sillni ndërmend. Përpiquni vetëm të përqendroheni dhe ta shijoni atë.

Vazhdoni ta mbushni depon tuaj nostalgjike gjatë gjithë jetës tuaj. “Unë nuk humbas asnjëherë rastin për të ndërtuar kujtime nostalgjike”-tha dr.Sedikides për NYT. Pra është normale të flasësh me mall për gjërat që sapo kanë ndodhur dje. Në fakt, është mirë diçka e mirë për ju. / Psychology Today – Bota.al

Lajmet

Të dielën mërgata në Austri proteston kundër vendimit të Speciales

Published

on

By

Edhe në Graz të Austrisë do të protestohet kundër vendimit dënues të Gjykatës Speciale ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Sipas njoftimit, protesta do të zhvillohet më 27 shtator nga ora 12:00.

Protesta të qytetarëve shqiptarë si në Kosovë ashtu edhe në diasporë janë në vazhdim qysh nga 16 shtatori, kur Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli e Rexhep Selimi u dënuan me plot 81 vjet burgim.

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 23 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

 23 shtator 1993

Refugjatët shqiptarë në Suedi sërish në grevën e urisë

Pasi kërkesat e grevistëve shqiptarë të kampit të Borlangenit të Suedisë nuk u plotësuan më 8 shtator të këtij viti nga ana e Qeverisë suedeze, prej dje tetë refugjatë shqiptarë të këtij kampi dhe të atij të Romehedit u hodhën sërish në grevë të urisë. Kërkesat e grevistëve shqiptarë mbeten të njëjta dhe ata presin se çfar do të ndodh pas vizitës së delegacionit të Zyrës për Refugjatë të Suedisë, që ata zhvilluan në Prishtinë me kryetarin e Republikës së Kosovës, dr.Ibrahim Rugova.

Vlenë të theksohet se me grevistët shqiptarë u solidarizuan edhe dy qytetarë suedez dhe një refugjate nga Bosnja.

 

23 shtator 1994

Fjala e Adem Demaçit në Simpoziumin ndërkombëtar në Norvegji

Në simpoziumin ndërkombëtar që po mbahet në Stavanger të Norvegjisë, kumtesa e Adem Demaçit zgjoi një interesim të madh.

Me këtë rast z.Demaçi paraqiti vuajtjet dhe mundimet e popullit shqiptar për liri dhe lirinë e shprehjes, për çka ai që nga fëminija ra në konflikte me sistemin.

Në vazhdim kumtesa e z.Adem Demaçit përfshinte në fushë të gjerë çështjet jetike të zhvillimit universal të njeriut të liruar nga komplekset e normave tradicionale etike të imponuara nga sisteme të ndryshme. Ai u ndal posaçërisht në perspektivën e pozitivizmit shpirtëror, duke lënë të hapur çështjen e lirisë së shprehjes dhe fjalës edhe në shoqëritë e demokracive moderne.

Kumtesa e z. Demaçi u prit aq mirë sa që u bë një radhë e gazetarëve, shkrimtarëve dhe të pranishmëve të cilët i shprehën mirënjohje për veprën dhe punën e tij.

Personalitetet që i kishin dërguar edhe letra dhe kërkesa qeverisë jugoserbe të kohës për lirimin e z. Demaçi tani gëzoheshin që e kishin pranë në koncertin e organizuar në mbrëmje.

Një prezentim të z. Demaçi dhe të jetës e veprës së tij e bëri zonja Ose Kleveland, ministre për Kulturë të Norvegjisë.

Pastaj z.Demaçi lexoi pjesë nga libri i tij i posabotuar “Libri për vetëmohimin”.

Aplaudimet ishin të ngrohta dhe të gjata.

Nga kumtesat e bëra të shkrimtarëve të përndjekur nga sistemet totalitare e represive, fjala e z.Adem Demaqit dhe shkrimtarit palestinez Izat al Chazzani, zgjuan interesim të posaçëm.

 

23 shtator 1995

Fushatë bastisjesh e arrestimesh të veprimtarëve e gazetarëve në Ferizaj

Më 22 shtator, në orët e hershme të mëngjesit, një ekspeditë policore prej rreth 20 policësh serbë të stacionit të policisë në Ferizaj, bastisi shtëpitë e Haki Brahës, ish-gazetar i TVP-së, tash koordinator i Trupës së shoqatave sindikale të Ferizajt, Rexhep Rifatit, gazetar i “Bujkut” dhe Shefqet Maliqit, veprimtar sindikal, njofton KI i Degës së LDK-së në Ferizaj.

Gjatë bastisjes policia u soll me vandalizëm duke shqetësuar anëtarët e familjeve dhe fëmijët e këtyre veprimtarëve.

Në shtëpinë e Hakiut policia mori një makinë shkrimi, materiale të revistës “Zgjimi” si dhe tërë dokumentacionin nga veprimtaria e Trupit koordiues të SP të Ferizajt.

Pas bastisjes, policia mori me vete Haki Brahën, të cilin rreth shtatë orë e pyetën mbi veprimtarinë e Trupit sindikal dhe rreth daljes së revistës “Zgjimi”.

  1. Braha i deklaroi “Bujkut” se inspektorët iu kërcënuan atij se në rast që vazhdon “të punojë për Kosovën dhe Shqipërinë etnike, duhet të shkojë në Shqipëri”.

Ndërsa shtëpinë e Rexhep Rifatit, policia e bastisi me pretekst se po ëkrkonte armë prej tij. Mirëpo pas bastisjes policia mori gjëra personale të Rexhepit dhe familjes së tij, si dhe një grumbull aparatesh të dedikuara për qëllime të gazetarisë: 4 makina shkrimi automatike dhe gjysmëautomatike, një telefaks dhe një telefon, 4 fotoaparate, një numër videokasetash dhe kasetash, notesin e shënimeve gazetareske, dëftesat e vajzave të tij, katrvizita, si dhe 100 DM.

Gazeta “Bujku” njofton se gjatë marrjes në pyetje, gazetari Rexhep Rifati u keqtrajtua fizikisht për shkak të shkrimeve të tij gazetareske.

Ditëve të fundit është shtuar shumë represioni kundër gazetarëve shqiptarë në Kosovë.

Policia e inspektorët e sigurimit serb po bëjnë presion mbi gazetarët, me qëllim që ata të heqin dorë nga veprimtartia e tyre.

Ndërsa bastisjet e ndjekjet e tyre me pretekst të kërkimit të armëve janë përpjekje e tyre për të mshehur motivin e qëllimin e vërtetë të represionit.

 

23 shtator 1997

Dhuna e përditshme në Kosovë

Prishtinë, 23 shtator (QIK)

Ferizaj: Më 18 shtator u mor në të ashtuquajturën bisedë informative, Fadil Maloku nga fshati Kosinë, anëtar i Kryesisë së Nëndegës XVIII të LDK-së në Ferizaj. Inspektorët serbë e pyetën atë për aktivitetin e LDK-së, si dhe për marrëdhëniet midis LDK-së dhe PPK-së.

Prishtinë: Më 19 shtator, tre policë serbë të postkomandës së Lluzhanit ishin në shtëpinë e Ramadan Salihut në Bellopojë të Podujevës me ç’rast kërkuan nipin e tij Fitimin (1971), i cili tash katër vjet gjendet në botën e jashtme.

Fitim Salihu është dezertor i ish-armatës jugosllave. Policia serbe deri më tash e ka kërkuar gjashtë herë në banesën e tij në Prishtinë.

Pejë: – Sot, në stacionin e policisë serbe në Pejë, për herë të katërt u mor në të ashtuquajturën bisedë informative Haxhi Ibërdemaj, kryetar i Nëndegës së LDK-së në Nabërxhan të Pejës. Z. Ibërdemaj u pyet për aktivistët e Nëndegës së LDK-së, për zgjedhjet në LDK, për protestat e studentëve të UP-së, për KKF-në, Komisionin për Informim dhe në veçanti edhe për shpërthimet ende të pasqaruara që ndodhën ditëve të fundit në stacionet e policisë serbe në Kosovë.

Mitrovicë: – Djem dy policë shkuan në lagjen “Ura e gjakut” në Mitrovicës në shtëpin e Çerkin Pecit. Policët kërkuan djalin e tij, Avniun (23) i cili gjendet në Gjermani. Policët ia lanë thirrjen që të paraqitet në stacionin e policisë.

 

23 shtator 1998

Vushtrri: Granatohen Bivolaku, Strofci, Zhilivoda e Beçuku

Forcat serbe vazhdojnë edhe sot granatimin e fshatrave të komunës së Vushtrrisë.

KI i Degës së LDK-së në këtë qytet bën me dije se në mëngjes ka filluar granatimi i fshatrave Bivolak, Strofc, Zhilivodë e Beçuk.

Në Vushtrri sot në orën 6.50 forcat serbe defiluan qendrës së qytetit, ndërkohë që gjendja në tërë komunën e Vushtrrisë vazhdon të jetë e rëndë për shkak të sulmeve e pranisë tepër të madhe të forcave serbe.

Mbrëmë vonë, në Vushtrri janë dëgjuar breshëri armësh.

I njëjti burim bën me dije se dje, duke u larguar nga shtëpia e tij, vdiq Tafil Azemi (42) nga Novolani i Vushtrrisë. Ai ishte operuar në spitalin e Mitrovicës, prej ku u lirua pardje, porse në gjendje ende të keqe shëndetësore dhe nuk arriti të përballojë udhëtimin me traktor dhe largimin nga shtëpia.

 

Gllogoc: Granatohen Baica, Verboci e Dobrosheci

Fshatrat Baicë, Verboc e Dobroshec të komunës së Gllogocit po granatohen edhe sot nga forcat serbe.

KI i Degës së LDK-së në Gllogoc njofton se forcat serbe, veç që granatojnë, edhe po ua fusin flakën shtëpive në Baicë.

Ndërkohë, gjatë ofensivës së djeshme janë djegur fshatrat Gllavotin, Çikatovë, Tëstenik e Verboc.

Kryetari i KI të Degës së LDK-së në Gllogoc, Xhemë Binaku, i gjetur me tërë familjen nën qiellin e hapur, njoftoi sot se dje forcat serbe ia kanë djegur shtëpinë dhe gjithë ç’ka pasur.

 

Obiliq: Forcat serbe kanë plagosur së paku 9 civilë shqiptarë

Gjatë ofensivës së djeshme të forcave të ushtrisë, policisë dhe paramilitarëve serbë në disa fshatra të komunën e Obiliqit, janë plagosur së paku 8 civilë shqiptarë, bën të ditur KI i Degës së LDK-së në Obiliq.

Bëhet e ditur se forcat serbe kanë plagosur Emine Shaljanin (75), Abdullah Shaljanin (40), Habibe Shaljanin (37), Fikrije Shaljanin (15), Ramadan Shaljanin (15), Avni Shaljanin (16) dhe Amir Shaljanin (14).

I njëjti burim bën të ditur se është plagosur edhe një grua në lagjen Kelmendi të Sibocit, emri i të cilës ende nuk dihet, por dyshohet se në këto fshatra ka edhe disa civilë të plagosur shqiptarë.

Bëhet e ditur se këmbësoria serbe ka hyrë në fshatrat Lajthishtë, Sibovc e Hamidi dhe po i plaçkitë e pastaj po i djeg të gjitha shtëpitë shqiptare.

 

Në malet e Çiçavicës po qëndrojnë mbi 10 mijë civilë shqiptarë

Që dje në orët e hershme të mëngjesit, mbi 10 mijë civilë shqiptarë po qëndrojnë në malet e Çiçavicës, bën të ditur KI i Degës së LDK-së në Obiliq.

I njëjti burim bën të ditur se gjendja e tyre shëndetësore po keqësohet, pasi ata nuk kanë ushqime, veshmbathje e gjësende të tjera elementare për jetë.

Dega e LDK-së në Obiliq bën apel te shoqatat humanitare ndërkombëtare, që t’i vijnë në ndihmë popullatës së zhvendosur të kësaj ane.

 

Tre të vrarë në Oshlan të Vushtrrisë

Gjatë sulmit të ndërmarrë dje kundër fshatrave të Vushtrrisë, që pati për pasojë djegien e shumë shtëpive, forcat serbe kanë vrarë edhe tre shqiptarë.

KI i Degës së LDK-së në Vushtrri, duke iu referuar shënimeve të Nënkëshillit të KMDLNJ-së në Mitrovicë, njofton se në fshatin Oshlan janë vrarë Sheremet Bajrush Sheremeti (42), Rrahim Mehmeti (60) dhe një i ri, emri i të cilit nuk është bëtrë i ditur.

Njëkohësisht, bëhet e ditur se në mesin e popullatës civile ka shumë të plagosur.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Zgjidhni Masterin në Menaxhment, Biznes dhe Ekonomi në UBT: Përfitoni 20% bursë me Engaged Scholarship

Published

on

By

Raporti i fundit i Forumit Ekonomik Botëror (World Economic Forum – The Future of Jobs Report 2025) thekson se mendimi analitik, menaxhimi i burimeve dhe udhëheqja mbeten ndër aftësitë më të kërkuara nga mbi 70% e kompanive globale për të përballuar transformimin digjital dhe ekonomik. Po ashtu, mungesa e kuadrove me përgatitje të avancuar në menaxhim dhe biznes po vlerësohet si pengesa kryesore për zhvillimin e ndërmarrjeve.

Në përgjigje të këtyre kërkesave të tregut, Programi Master në Menaxhment, Biznes dhe Ekonomi (MBE) në UBT ofron një platformë të avancuar arsimore, të projektuar për të përgatitur profesionistë dhe udhëheqës të aftë për të marrë rolin e tyre drejtues në biznes, industri, shërbime publike dhe shoqëri.

Programi MBE është i harmonizuar plotësisht me Kornizën Evropiane të Kualifikimeve (EQF) dhe Kornizën Kombëtare të Kualifikimeve. Kurrikula përmban një ndërthurje të teorive të avancuara të menaxhimit, ekonomisë aplikative, kërkimit shkencor dhe përdorimit të teknologjisë së informacionit në hartimin e menaxhimin organizativ. Përmes një stafi me përvojë vendore e ndërkombëtare, programi nxit aftësitë analitike, zgjidhjen e problemeve komplekse dhe përgatitjen e kandidatëve si për pozita udhëheqëse në treg, ashtu edhe për vazhdimin e mëtejmë të studimeve në nivelin e doktoratës.


Me qëllim të mbështetjes direkte të zhvillimit profesional dhe lehtësimit financiar për kandidatët e förkushtuar, UBT ofron bursën Engaged Scholarship prej 20%. Kjo bursë synon të përfshijë studentë të dalluar në një mjedis dinamik arsimor, ku përsosmëria akademike, ndërkombëtarizimi, transferimi i njohurive dhe integrimi i drejtpërdrejtë me industrinë përbëjnë shtyllat kryesore strategjike të fakultetit.

Aplikimet për programin Master në Menaxhment, Biznes dhe Ekonomi janë të hapura. Përfitoni nga bursa prej 20% Engaged Scholarship dhe regjistrohuni sot te UBT.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Riktheni lëvizshmërinë, fuqinë dhe cilësinë e jetës me fizioterapi të avancuar në United Hospital

Published

on

By

United Hospital zgjeron kujdesin e specializuar rehabilitues me shërbime të avancuara të fizioterapisë, të dedikuara për pacientët që përballen me dhimbje, dëmtime muskulo-skeletore, probleme të shtyllës kurrizore apo nevojë për rikuperim pas ndërhyrjeve kirurgjikale.

Nën kujdesin profesional të fizioterapistes Nida Qono, pacientët mund të përfitojnë programe të personalizuara rehabilitimi, të fokusuara në rikthimin gradual të lëvizshmërisë, funksionalitetit dhe pavarësisë në aktivitetet e përditshme.

Shërbimet përfshijnë rehabilitimin fizioterapeutik të problemeve të shtyllës kurrizore, përfshirë rastet me hernie diskale cervikale, torakale dhe lumbale, si dhe menaxhimin e dhimbjeve dhe dëmtimeve muskulore, tendosjeve, spazmave dhe mbingarkesave funksionale.

Një tjetër komponent i rëndësishëm është korrigjimi i çrregullimeve posturale, i shoqëruar me edukimin e pacientit për ndryshime të qëndrueshme në mënyrën e përdorimit dhe pozicionimit të trupit.

Rehabilitim ortopedik dhe post-operativ

Programet e fizioterapisë adresojnë gjithashtu nevojat e pacientëve pas dëmtimeve apo ndërhyrjeve ortopedike, duke përfshirë:

Rikthimin pas ndërhyrjeve në ligamentin e kryqëzuar anterior (ACL)

Rehabilitimin pas dëmtimeve të ligamenteve dhe meniskut, konservativ ose post-operativ

Rehabilitimin pas vendosjes së proteza të gjurit

Rehabilitimin pas vendosjes së proteza të kërdhokullës

Rehabilitimin pas traumave, përfshirë frakturat, dëmtimet sportive dhe aksidentet

Rehabilitimin e të sëmurëve ambulatorë

Qasja e fizioterapisë synon të përshtatet me gjendjen dhe objektivat individuale të secilit pacient, duke e bërë procesin e rehabilitimit një rrugëtim të strukturuar drejt rikthimit në aktivitetet e përditshme.

Kur dhimbja kufizon lëvizjen, rehabilitimi i specializuar mund të jetë një hap i rëndësishëm drejt rikthimit të funksionalitetit.

📞 Caktoni terminin tuaj: 046 60 70 70
📍 United Hospital – M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, Prishtinë, Kosovë

United Hospital – Knowledge and Solution
Nida Qono – Fizioterapiste./rajonipress/

 

 

 

Continue Reading

Të kërkuara