Irani ka ekzekutuar një numër “tronditës” prej 2.159 personash më 2025, u tha në raportin e Amnesty International të publikuar më 18 maj. Sipas organizatës për të drejtat e njeriut, numri i ekzekutimeve ka tejkaluar rekordin e vitit 1981 të regjistruar në këtë shtet.

Amnesty International tha se të paktën 2.707 persona u ekzekutuan në mbarë botën vitin e kaluar, edhe pse dënimet me vdekje të shqiptuara në Kinë nuk janë përfshirë në këtë shifër.

Organizata me seli në Londër tha se “mijëra ekzekutime” janë kryer në Kinë, shtetit që përdor më së shumti dënimin me vdekje. Megjithatë, sipas Amnesty detajet janë të paqarta për shkak të “sekretit shtetëror” mbi të dhënat në Kinë.

Amnesty tha se shifra globale për vitin 2025 – që përfshijnë ekzekutimet në Arabinë Saudite, Kuvajt, Egjipt, Jemen, Singapor dhe Shtetet e Bashkuara – paraqet rritje për më shumë se dy të tratat krahasuar me shifrën e përgjithshme më 2024.

“Ky trend ishte më i theksuar në shtetet ku autoritetet kanë forcuar kontrollin mbi pushtetin, duke kufizuar hapësirën civile, duke heshtur disidencën dhe duke treguar shpërfillje ndaj mbrojtjeve të vendosura nga ligjet dhe standardet ndërkombëtare për të drejtat e njeriut”, u tha në deklaratë.

Në veçanti, “rritja tronditëse e ekzekutimeve të regjistruara në Iran” erdhi në kohën kur autoritetet “intensifikuan përdorimin e dënimit me vdekje si mjet shtypës politik dhe të kontrollit”, veçanërisht pas luftës së qershorit të vitit 2025 me Izraelin.

Amnesty dhe grupe të tjera për të drejtat e njeriut kanë thënë se Teherani po intensifikon përdorimin e dënimit me vdekje pas protestave masive antiqeveritare në janar dhe luftës që më pas shpërtheu ndaj Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara.

Organizata tha se 2.159 ekzekutime janë regjistruar në Iran më 2025 dhe kjo shifër “përbën shifrën më të lartë që nga viti 1981” që është regjistruar në këtë shtet. Po ashtu, kjo është shifra më e lartë e regjistruar në një shtet të vetëm që nga ai vit.

Për shkak të vështirësisë për marrjen e informacioneve konkrete, grupe të tjera kanë ofruar shifra të tjera sa u përket ekzekutimeve në Iran.

Organizata joqeveritare Të Drejtat e Njeriut Iran – organizatë me seli në Norvegji – më herët gjatë vitit tha se të paktën 1.639 persona ishin ekzekutuar në Iran vitin e kaluar.

Teherani e ka pranuar se ka ekzekutuar 30 persona deri më tani gjatë këtij viti.

Arabia Saudite vitin e kaluar kreu të paktën 356 ekzekutime, që është shifër më e lartë sesa rekordi i regjistruar më 2024 prej të paktën 345 ekzekutimesh, tha Amnesty.

Ekzekutimet në Kuvajt u rritën nga gjashtë më 2024 në 17. Në Egjipt, nga 13 numri i ekzekutimeve u rrit në 23. Në Jemen, shifrat vjetore u rritën nga 38 në të paktën 51.

Ndërkaq, në SHBA, Amnesty tha se ka pasur një “rritje të paprecedent” të ekzekutimeve në Floridë – ku janë regjistruar 19 dënime me vdekje – duke bërë që numri i përgjithshëm të arrijë në 47, që paraqet shifrën më të lartë që nga viti 2009. /REL/

 

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

18 maj 1993

Dymbëdhjetëshja Evropiane kërkon kthimin e gjendjes së para 1989-it në Kosovë

“Bi-Bi-Si”, seksioni në gjuhën shqipe, pas takimit të kryeministrit Bukoshi me z. Van Den Bruk, bisedoi me zëdhënësin e V.D.Brukut, z. Vekter. Radio “Bi-Bi-Si-së”, ai midis tjerash i deklaroi: “Zoti Bukoshi, kërkoi këtë takim dhe Z. Bruk, ishte i lumtur për këtë takim. Van Den Bruku, është i ngarkuar me marrdhëniet politike, duke përfshirë edhe mardhëniet me ish-Jugosllavinë. Në pyetjen se cila është pozita politike e Bashkësisë Evropiane ndaj Kosovës, z. Vekter tha: Ju e dini prej kohësh se Dymbëdhjetëshja Evropiane ka deklaruar se ne duam restaurimin e statuskuos, që do të thotë, restaurimin e gjendjes së para vitit 1989.

Sa u përket mekanizmave që duhen përdorur për vendosjen e një gjendjeje të këtillë, z. Vektor tha se këtë ende duhet studiuar, por kryesorja është se duhet të sigurohet që gjendja të mos keqësohet edhe më tutje, nga aspekti i të drejtave të njeriut. Andaj ne do të përdorim masa të mjaftueshme presioni ndaj Serbisë, që të sigurohet që të drejtat e njeriut të përfillen. Kemi shpresë se mund të evitohet zgjerimi luftës së Bosnjës.E dimë se çështja e Kosovës, kërkon një shpejtësi trajtimi dhe Dymbëdhjetëshja Evropiane, sa herë që flet rreth ish-Jugosllavisë, deklarohet edhe rreth Kosovës, për shkak të gjendjes së vështirë që mbretëron atje, tha veç tjerash zëdhënësi i Van Den Brukut, z. Veler, Radio “Bi-Bi-Si-së”, seksioni në gjuhën shqipe.

 

 18 maj 1994

Represioni në Kosovë

Vushtrri: – Dje, rreth orës 12, policia serbe bastisi familjen e Tahir Tahirit, kryetar i Aktivit të LDK-së në fshatin Stanoc i Poshtëm. Pasi që i përmenduri nuk gjendej në shtëpi, iu la ftesa që të paraqitet në polici të nesërmen.

Sot në mëngjes, me pretekst të kërkimit të armëve, u bastis shtëpia e Hajzer Bejkut në fshatin Dërvar. Njoftohet se nuk u gjet kurrëfarë arme, ndërsa Hajzeri u mor në polici dhe u mbajt rreth dy orë. Ai u lirua, por iu urdhërua që të lajmërohet në polici më 20 maj.

Dje në fshatin Ceceli policia kërkoi armë në shtëpinë e Murat Perçukut (62). Atij iu la thirrja për t’u paraqitur në polici. Njoftohet se ai ishte paraqitur sot në stacionin e policisë, por pas kërcënimeve se ose do ta dorëzojë një pushkë automatike ose do t’ia marrin shpirtin, ai është liruar por policia e ka urdhëruar që të paraqitet sërish në polici.

Fushë–Kosovë: – Pardje rreth orës 13 policia, nën pretekst të kërkimit të armëve, bastisi shtëpinë e Basri Peçanit në Fushë-Kosovë. Policia mori me vete Basriun dhe djalin e tij Hysniun, të cilët në stacionin e policisë në Fushë-Kosovë u mbajtën rreth 4 orë dhe u rrahën rëndë.

Deçan: Dje rreth orës 16, me pretekst të kërkimit të armëve, u bastisën në Voksh familjet e Maxhun, Shaban dhe Selman Hadërgjonajt. Policia shkaktoi panikë në ato familje dhe mori me vete të birin e Maxhunit, Mehmetin, të cilin e rrahu në stacionin e policisë. Ai i dërmuar nga rrahjet u lirua në orën 02, kur policia e hodhi në rrugë. Në shtëpinë e Selmanit, babait të dëshmorit Sali Hadërgjonajt, policia shkeu fotografinë e të vrarit, ndërsa nënës iu kërcënuan se njësoj si Salihun do t’ia vrasin edhe djalin tjetër. Kurse Mehmetit e Shabanit me të birin Ramën dhe Binak Xh.Mazrekajt iu kanë lënë thirrjet për t’u paraqitur në stacionin e policisë.

Para dy ditësh në Voksh, me pretekst të kërkimit të armëve, u bastisën edhe familjet e Dylë dhe Xhafer Mazrekajt.

Në fshatin Sllup u bastis shtëpia e Adem Tahirit.

Në këtë fshat policia mori në rrugë dhe rrahu aty e pastaj e dërgoi në stacionin e policisë në Deçan Demë Lokajn, kryetar i Aktivit të LDK-së. Zoti Lokaj është keqtrajtuar gjatë disa orëve. Mitrovicë: – Në stacionin e policisë në Stantërg, sot me pretekst të kërkimit të armëve u dërguan Rrahim dhe Rasim Haxha nga fshati Maxherë.

 

18 maj 1995

Dhuna e përditshme në Kosovë

Ferizaj: – Më 11 maj, policia serbe nën pretekst të kërkimit të armëve i mori në stacionin e policisë Emin Musliun (72), Abdullah Jahirin dhe Beqir e Gani Qerimin nga fshati Slivovë i Ferizajt. Ata pasi u morën në pyetje u urdhëruan që të paraqiten në polici edhe më 13 maj.

Më 8 maj, rreth orës 12:00, tre policë serbë ishin në shtëpinë e Bahri Shemsedinit, mësues në shkollën fillore “Gjon Serreçi” në Ferizaj.

Ai u mor në pyetje rreth çështjes së sportit.

Hamëz Muhadini, anëtar i Kryesisë së Nëndegës së XIX të LDK-së në Ferizaj është urdhëruar para do kohësh që të paraqitet çdo ditë në stacionin e policisë në Ferizaj.

Ai po merret në pyetje me pretekst të dorëzimit të armëve.

Më 15 maj, policia nën pretekst të armës, thirri që të paraqitet në polici Ismail Osmanin nga fshati Gackë.

Në të njëjtin fshat, me të njëjtin pretekst policia thirri që të paraqiten në polici edhe Rizah e Sabri Hasanin dhe Mejdi Musliun (65).

Më 16 maj, dy policë ndërhynë në lokalet e shkollës fillore “Naim Frashëri” në fshatin Zaskok të Ferizajt dhe morën Fatmir Sejdiun, arsimtar i kësaj shkolle. Shkaku i marrjes së tij në polici, nuk dihet.

Vushtrri: – Më 16 maj, policia serbe mori në pyetje Halil Mulakun, kryetar i Shoqatës për kthimin e Shqiptarëve të Shpërngulur. Ai u pyet edhe rreth Këshillit komunal për Financim etj.

Obiliq:– Më 15 maj rreth orës 10:00, policia serbe nën pretekst të kërkimit të armëve mori në pyetje Avdi e Ibrahim Thaçin, Azem Hotin, Hasan Bublicën e Ismet Krasniqin nga fshati Sibovc i Obiliqit. Ata u urdhëruan që të paraqiten në polici sërish më 16 maj.

Dje rreth orës 12:00, policia serbe thirri që të paraqiten në stacionin e policisë në Obiliq edhe vëllezërit Sali, Hasan e Raif Krasniqi si dhe Feriz, Ramadan dhe Ismet Thaçin nga i njëjti fshat. Ata u urdhëruan që të paraqitet sërish sot në orën 8:00 në stacionin e policisë në Obiliq.

Policia i urdhëroi që të paraqiten për sot në polici Ibrahim Thaçin e Azem Hotin.

Më 15 e 16 maj nën pretekst të kërkimit të armëve u thirr që të paraqitet në polici Ramiz Thaçi nga fshati Plemetin i Obiliqit. Ai u urdhërua që të paraqitet sërish sot në polici.

Policia serbe armë kërkoi edhe nga kalimtarët e rastit siç ndodhi me Ramiz e Haxhi Krasniqin nga Sibovci i Obiliqit.

 

19 maj 1997

 Nisi në Prishtinë procesi kundër 18 shqiptarëve

Prishtinë, 19 maj (QIK)

Në gjykatën e instaluar serbe të qarkut në Prishtinë, sot filloi gjykimi kundër 18 shqiptarëve të akuzuar si anëtarë të Lëvizjes Kombëtare për Çlirimin e Kosovës.

Vlerësohet se fushata e arrestimeve në janar të këtij viti dhe procesi që filloi sot paraqesin përpjekjen e regjimit serb për të mbajtur situatën e tensionuar në Kosovë dhe përpjekjet e Beogradit për të inkriminuar vullnetin politik të popullit të Kosovës për pavarësi.

Të akuzuar në procesin e montuar që filloi sot janë: Avni Klinaku, Mujë Prekupi, Liburn Aliu, Dylber Beka, Gani Baliu, Nebi Tahiri, Shaban Beka, Hajzer Bejtullahu, Enver Dugolli, Emin Sallahu, Shukrie Rexha, Naser Tahiri, Dulah Sallahu, Ragip Berisha, Burhan Hasani dhe Majlinda Sinani, ndërsa dy të akuzuar të tjerë, Fatmir Humolli e Agim Kuleta do të gjykohen në mungesë.

Prokuror në këtë “rast penal” është Jovica Jovanoviq, ndërsa të akuzuarit do të dalin para trupit gjykues të të pestëve, që do ta kryesojë gjykatësi Dragolub Zdravkoviq, i njohur si gjykatës që udhëhoqi procesin kundër të akuzuarve të fajësuar se formuan Ministrinë e Mbrojtjes të Republikës së Kosovës, procesin gjyqësor kundër ish-policëve shqiptarë në Pejë, si gjykatës i deleguar dhe në Prishtinë kundër 72-ish policëve shqiptarë.

Gjashtë të akuzuarit e parë, Avni Klinaku, Mujë Prekupi, Liburn Aliu, Agim Kuleta, Dylber Beka e Fatmir Humolli, pos që akuzohen për veprat penale “bashkim për vepimtari amiqësore”, “cënimi i tërësisë territoriale”, të sanksionuara sipas neneve 136 e 116 të ligjit penal të “federatës” serbo-malazeze, ngarkohen edhe për “terrorizëm” sipas nenit 125 të po këtij ligji.

Ndërkaq, të akuzuarit tjerë, kush për paragafin e parë e kush me të dytin, akuzohen se kanë shkelur nenin 136 e 116.

Të pandehurit janë paraburgosur që nga 26 janari i këtij viti dhe kanë kaluar nëpër ferrin serb duke u marrë në pyetje herë nga gjykatësja hetuse Danica Marinkoviq e herë nga inspektorët e të ashtuquajturit sigurim shtetëror serb.

Kundër të akuzuarve u përdor tortura më mizore si në kohën e inkuzicionit.

Sipas aktakuzës, të pandehurit ngarkohen se nga dhjetori i vitit 1992 e deri në ditën e paraburgosjes kanë formuar “bandën” për të rrezikuar “integritetin territorial të RFJ-së” dhe të shkëputjes së Kosovës e vendeve të tjera me shqiptarë për të formuar “shtetin e veçantë” dhe për t’ia bashkangjitur Shqipërisë.

Veprimtaria e këtyre të pandehurve, thuhet në aktakuzë, është një vazhdimësi e procesit të 19 të pandehurve, të fajësuar në po këtë gjyq gjatë vitit 1994. Veç tjerash, ata akuzohen se kanë botuar dhe shpërndarë revistën “Çlirimi”, se kanë siguruar armatim, revole, pushkë automatike, pushkëmitraloz, një sasi të konsiderueshme të municionit, bomba dore etj. Ngarkohen se kanë hartuar skica të ndryshme, “incizimet” e shtëpive të shëndetit (në Prishtinë e Vushtrri), planet ndërtimore të ndërtesave, të armatës serbe dhe të stacioneve policore në Prishtinë. Në kontekst të kësaj, akuzohen edhe për “akte terroriste”, planifikimin për të “likuiduar pjesëtarët e MPB të Serbisë” etj.

 

18 maj 1998

Forcat serbe sulmojnë Çitakun e Padalishtën

Që nga ora 9 e ditës së sotme forcat serbe kanë nisur një sulm kundër fshatrave Çitak e Padalishtë të Skënderajt.

Burime të LDK-së në Llaushë njoftuan se gjendja në këto fshatra është mjaft e rëndë dhe se forcat serbe po shtijnë nga armët në njerëzit e pafajshëm e të paarmatosur.

Deri tash dihet se është plagosur Hysen Çitaku, rreth 60 vjeç dhe atij i është ofruar ndihma mjekësore.

Druhet se mund të ketë edhe të plagosur të tjerë.

Njoftohet se forcat serbe kanë shtirë gjatë natës edhe në drejtim të fshatit Llaushë.

 

Policia e Kosovës ka njoftuar për një rast në Skenderaj, ku në veturën e një personi janë gjetur dhe konfiskuar substanca të dyshuara narkotike të llojit marihuanë. Në veturë në ato çaste ndodheshin edhe dy persona të tjerë.

“Njësiti policor ka ndaluar veturën me targa vendore për një kontroll rutinë, me ç’rast brenda saj ka gjetur dhe konfiskuar 0.7 gram substancë të dyshuar narkotike”, thuhet në raport.

Pas ndalimit të dyshuarit janë shoqëruar në polici.

Pas inicimit të rastit dhe në konsultim me prokurorin e shtetit, të dyshuarit janë liruar dhe rasti vazhdon të procedohet në procedurë të rregullt.

Në raportin njëditor të Policisë së Kosovës janë raportuar pesë raste të dhunës në familje. Rastet janë regjistruar në qytetet Obiliq, Fushë Kosovë, Prishtinë, Podujevë dhe Shtërpcë.

Në rastin e parë në Obiliq, një person është arrestuar nën dyshimin se ka ushtruar presion ndaj familjarëve duke kërkuar para. I njëjti ka shkaktuar dëme materiale duke dëmtuar veturën e familjes dhe gjësende të tjera në shtëpi. I dyshuari me vendim të prokurorit pas intervistimit është dërguar në mbajtje.

Ndërsa në rastin e dytë në Fushë Kosovë,  edhe një person është vënë në pranga pasi dyshohet se ka shkaktuar probleme të vazhdueshme dhe ka ofenduar anëtarët e familjes së tij. Pas arrestimit dhe inicimit të rastit, prokurori ka vendosur që i dyshuari të lirohet dhe rasti të shkojë në procedurë të rregullt.

Në Prishtinë, një çift bashkëshortor janë shoqëruar në stacionin policor pas një përleshjeje mes vete. Dyshohet se fillimisht bashkëshortja kishte ushtruar presion psikik ndaj burrit dhe kishte tentuar ta godiste, ndërsa ky i fundit, duke u vetëmbrojtur, e ka goditur atë duke i shkaktuar lëndime për të cilat ka pranuar tretman mjekësor. Pas intervistimit, të dy janë liruar në procedurë të rregullt.

Ndërkaq në Podujevë, një grua ka raportuar se bashkëshorti i saj ka ushtruar dhunë fizike dhe psikike ndaj saj. Viktima ka refuzuar ndihmën mjekësore dhe urdhrin e mbrojtjes, duke vendosur të kthehet te familja e saj. Edhe pse i dyshuari fillimisht nuk u gjet nga policia, ai u paraqit më vonë pas ftesës dhe me urdhër të prokurorit u lirua në procedurë të rregullt.

Në rastin e fundit në Shtërpcë, policia ka arrestuar një person nën dyshimin e bazuar se ka sulmuar fizikisht vajzën e tij. Pas intervistimit nga hetuesit policorë, prokurori i shtetit ka nxjerrë aktvendim që i dyshuari të dërgohet në mbajtje për 48 orë.