Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Continue Reading

Lajmet

Mediat italiane: Mundësi shkëmbimi mes Edon Zhegrovës dhe Folarin Balogunit

Published

on

By

Edon Zhegrova mund të largohet nga Juventusi gjatë afatit kalimtar të janarit, ndërsa një destinacion i mundshëm për të është Monaco. Në anën tjetër, në Torino po shqyrtohet mundësia e transferimit të sulmuesit amerikan Folarin Balogun, në një marrëveshje që mund të përfshijë shkëmbimin e dy futbollistëve.

Sipas Gazzetta dello Sport, duke cituar gazetari Giovanni Albanese, Zhegrova nuk është i kënaqur me trajtimin si rezervist te Juventusi dhe po e sheh me interes mundësinë e transferimit në Monaco, klub që është në kërkim të një futbollisti në pozitën e tij. Në anën tjetër, edhe Balogun nuk po gjen hapësirën e dëshiruar në skuadrën franceze, ku konkurrenca me talentin në ngritje Paris Brunner ia ka vështirësuar aktivizimin. Sulmuesi amerikan e sheh me interes mundësinë për t’u transferuar te Juventusi.

Klubi italian është në kërkim të një qendërsulmuesi për janarin, pasi trajneri Luciano Spalletti kërkon një profil më fizik në repartin sulmues. Një prej objektivave mbetet Alexander Sorloth i Atletico Madridit, ndërsa bisedimet për të pritet të rifillojnë së shpejti.

Megjithatë, ideja e Balogunit ka disa pikëpyetje. Sulmuesi 25-vjeçar është më shumë një lojtar lëvizës sesa një qendërsulmues fizik i tipit Sorloth, të cilin e preferon Spalletti.

Për më tepër, Balogun ka një pagë të përballueshme prej rreth 3.5 milionë eurosh në vit, por Juventusi do ta konsideronte marrëveshjen interesante vetëm nëse Monaco do të pranonte një huazim pa obligim blerjeje.

Kjo do t’i mundësonte klubit torinez ta testonte sulmuesin në Serie A përpara se të vendoste për një investim që mund të arrinte në 45 deri në 50 milionë euro.

Kështu, janari mund të sjellë një lëvizje interesante në aksin Torino–Monte Carlo, me Zhegrovën që kërkon më shumë minuta dhe Balogunin që synon një aventurë të re në Itali. /E.A/ 

 

Continue Reading

Sport

Barcelona synon përforcime në mbrojtje në janar: Josko Gvardiol dhe Jonathan Tah në listën e dëshirave

Published

on

By

Barcelona po shqyrton mundësinë e përforcimit të repartit defensiv gjatë afatit kalimtar të janarit 2027, duke vënë në shënjestër mbrojtësin e Manchester Cityt, Josko Gvardiol, dhe atë të Bayern Munichut, Jonathan Tah.

Sipas raportimeve të së përditshmes spanjolle AS, drejtori sportiv Deco ka eksploruar mundësitë për afrimin e të dy futbollistëve, ndërsa trajneri Hansi Flick ka dhënë dritën e gjelbër për një përforcim në këtë repart, nëse e lejojnë kushtet financiare. Megjithatë, pengesa kryesore për katalanasit mbetet nevoja për të krijuar fillimisht hapësirë në kufirin e pagave para se të veprojnë në treg.

Josko Gvardiol është një nga lojtarët më të pëlqyer nga Deco, pasi 24-vjeçari kroat mbulon me sukses si qendrën e mbrojtjes ashtu edhe krahun e majtë — dy pozicione ku Barcelona kërkon alternativa. Katalanasit kishin kërkuar informacione për të te Manchester City gjatë bisedimeve të zhvilluara për çështjen e Rodrit, por operacioni vlerësohet tejet i vështirë, pasi kampioni anglez nuk ka dhënë asnjë sinjal se është i gatshëm ta lërë të lirë.

Alternativa tjetër në listën e klubit spanjoll është qendërmbrojtësi gjerman Jonathan Tah, për situatën e të cilit Barcelona ka kërkuar informacione në prag të merkatos dimërore, raporton Sky Sport Germany. 30-vjeçari ishte synim i katalanasve edhe në vitin 2025 pas mbylljes së kontratës me Bayer Leverkusenin, por zgjodhi t’i bashkohej Bayern Munichut, me të cilin është i lidhur deri në qershor të vitit 2029.

Ndonëse gjatë këtij sezoni Tah ka pasur minutazh të luhatshëm për shkak të rotacionit të trajnerit Vincent Kompany me Dayot Upamecanon dhe Kim Min-jae, ai mbetet pjesë e planeve të bavarezëve. Sipas raportimeve nga Gjermania, Bayerni nuk e shqyrton largimin e tij dhe as vetë lojtari nuk ka shprehur dëshirë për t’u larguar, ndërsa gazeta BILD shton se pavarësisht kontakteve me rrethin e futbollistit, ende nuk ka një kërkesë zyrtare nga ana e Barcelonës.

 

Continue Reading

Lajmet

Inteligjenca amerikane zbulon plane të Iranit për sulme ndaj zyrtarëve të administratës Trump në Washington

Published

on

By

Informacionet e reja të inteligjencës amerikane tregojnë se Irani po harton plane për të shënjestruar zyrtarë të lartë të administratës së presidentit Donald Trump, përmes shpërthimit të një të ashtuquajture “bombe të pistë” ose një arme kimike në Washington DC, kanë bërë të ditur për CNN shtatë zyrtarë amerikanë.

Burime në dijeni të këtyre të dhënave i kanë përshkruar planet iraniane, të paktën në këtë fazë, si përpjekje për të krijuar alternativa veprimi dhe jo si shenjë se një sulm është i pashmangshëm. Megjithatë, dy prej burimeve theksuan se planet e zbuluara janë mjaft konkrete dhe përfshijnë lokacione e objektiva të caktuara, duke nxitur një sërë përgatitjesh emergjente dhe takimesh parandaluese nga autoritetet amerikane gjatë javës së kaluar.

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Lauren Bis, deklaroi se SHBA-ja po monitoron çdo rrezik të mundshëm, duke shtuar se aktualisht “nuk ka kërcënime të besueshme ndaj territorit amerikan”. Nga ana tjetër, zyrtarët amerikanë e shohin këtë planifikim aktiv të Teheranit brenda territorit të SHBA-së si një shenjë alarmante të gatishmërisë së Iranit për të përshkallëzuar situatën, nën presionin e sulmeve të vazhdueshme ushtarake amerikane dhe bllokadës ekonomike ndëshkuese.

Ndonëse nuk ka prova se Teherani ka vendosur t’i vërë në zbatim këto plane — dhe sipas njërit prej burimeve mbetet ende e paqartë nëse Irani ka personelin e nevojshëm në terren për t’i realizuar — kërcënimet kanë sjellë masa të shtuara sigurie. Si pasojë, Shërbimi Sekret amerikan e zhvendosi javën e kaluar sekretarin e Thesarit, Scott Bessent, në një objekt banimi ushtarak.

Këto zbulime vijnë në një moment kur bisedimet diplomatike për përfundimin e konfliktit po vazhdojnë me vështirësi, ndërsa presidenti Trump deklaroi javën e kaluar se lufta do të përfundonte “shumë shpejt”. Planet e Iranit për të goditur zyrtarë aktualë dhe ish-zyrtarë amerikanë, përfshirë edhe komplotin e zbuluar në vitin 2024 për vrasjen e Trumpit, kanë ekzistuar që nga mandati i tij i parë, por deri më tani ishin përqendruar kryesisht në shënjestrimin e tyre jashtë territorit amerikan.

 

Continue Reading

Lajmet

Izraeli riorganizon përfaqësimin diplomatik në Kosovë: Mbulimi nga ambasadori jorezident bartet te ambasadat në vendet fqinje

Published

on

By

Ministria e Punëve të Jashtme e Izraelit ka vendosur të ndryshojë mënyrën e përfaqësimit diplomatik në Kosovë, në kuadër të një riorganizimi të brendshëm që synon transferimin e mbulimit të vendeve pa seli fizike te ambasadat ekzistuese në shtetet fqinje, raporton Periskopi bazuar në një përgjigje zyrtare të përfaqësisë diplomatike izraelite.

Sipas deklaratës zyrtare të palës izraelite, që nga vendosja e marrëdhënieve diplomatike mes dy vendeve në shkurt të vitit 2021 — si rezultat i marrëveshjes së Uashingtonit të vi tit 2020 — Izraeli nuk ka pasur ambasadë fizike në Prishtinë, por është përfaqësuar përmes një ambasadori jorezident që vizitonte Kosovën çdo disa muaj.

Me vendimin e ri organizativ, ky model po ndryshon për të mundësuar një afërsi më të madhe diplomatike me vendin. “Si pjesë e një ndryshimi organizativ në Ministrinë e Punëve të Jashtme të Izraelit, është vendosur që përfaqësimi i vendeve nga ambasadorët jorezidentë të transferohet te ambasadat fizike në vendet fqinje, për të mundësuar një afërsi më të madhe me vendin përkatës”, thuhet në përgjigjen e përfaqësisë izraelite.

Nga selia diplomatike izraelite kanë bërë të ditur se e njëjta praktikë është zbatuar së fundmi edhe për Maqedoninë e Veriut dhe Maltën. Megjithatë, ndonëse konfirmohet bartja e përfaqësimit te një ambasadë në rajon, në përgjigjen zyrtare nuk është specifikuar ende shprehimisht nëse mbulimin diplomatik të Kosovës do ta marrë përsipër Ambasada e Izraelit në Tiranë.

Continue Reading

Të kërkuara