Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1992-1998.

2 nëntor 1992

As sot mësimi nuk filloi në 28 shkolla fillore

Nxënësve dhe arsimtarëve shqiptarë të 28 shkollave fillore në Kosovë, autoritetet serbe nuk ua lejuan hyrjen në lokalet shkollore as sot. Sipas marrëveshjes së arritur më 29 tetor në bisedimet në mes Dr. Rugovës e z. Paniq, me ndërmjetësimin e bashkëkryetarëve të Konferencës së Gjenevës, sot duhej të fillonte procesi i rikthimit të nxënësve dhe arsimtarëve në lokalet shkollore, ku deri më tash nuk ishte lejuar mbajtja e mësimit.

Rexhep Osmani, kryetar i Lidhjes së Arsimtarëve Shqiptarë “Naim Frashëri”, i deklaroi Qendrës së LDKsë për Informim, se organet e dhunshme serbe të urdhëruara nga Beogradi, hyrjen në lokalet shkollore e kushtëzuan me pranimin e planprogrameve shkollore të Serbisë. Në këtë mënyrë, pala serbe nuk e përfilli marrëveshjen e arritur javën e kaluar.

1. Osmani tha se veprimi i këtillë i organeve serbe, do t’i rëndojë bisedimet e delegacioneve të Kosovës dhe të Serbisë, në prani të ambasadorit Arens, që janë paraparë të vazhdojnë nesër në Gjenevë.

2 nëntor 1993

Më 15 nëntor TVSH në programin satelitor

Në Drejtorinë e përgjithshme të Radiotelevizionit Shqiptar, drejtori i përgjithshëm Skender Buçpapaj zhvilloi një takim pune me përfaqësuesit e departamenteve në televizion, si dhe me koordinatorin e projektit të programit të përbashkët satelitor, drejtorin teknik të Televizionit të Kosovës, Kolë Lumezi.

Në takim u përcaktua 15 nëntori – ditë kur Televizioni Shqiptar do të fillojë transmetimin e programeve me satelit.

Kohëzgjatja e këtij transmetimi është parashikuar dy orë në ditë që nga ora 18,30 deri në orën 20,30 minuta.

Për t’ia arritur këtij qëllimi një grup specialistësh të vendit dhe të huaj po punojnë në montimin e antenës që do të mundësojë transmetimin nëpërmjet satelitit dhe transmetimi do të kryhet në studion e re të ngritur në Televizion, e cila është përvetësuar dhe montuar nga inxhinierët e teknikët e televizionit dhe besohet se u përgjigjet plotësisht parametrave cilësorë të nevojshëm për transmetim satelitor me aparatura moderne të firmave të njohura japoneze siç është “SONY” njofton Televizioni Shqiptar.

2 nëntor 1994 

Aeroporti i Prishtinës për fluturime ndërkombëtare – nën embargo

Lidhur me paralajmërimet se së shpejti do të hapet për fluturime ndërkombëtare aeroporti i Prishtinës, gazeta e sotme “V. novosti” shkruan se tash për tash asgjë nuk është vendosur. Në bisedë me përfaqësuesit e JAT-it gazeta shkruan se fluturime direkte nga bota e jashtme për në Prishtinë nuk mund të ketë, sepse në bazë të Rezolutës 943 për zbutjen e sanksioneve, pos aeroportit të Beogradit, asnjë aeroport tjetër nuk është paraparë të jetë i hapur për fluturime ndërkombëtare. Pasagjerët nga Beogradi me aeroplanë të tjerë do të transportohen deri në aeroprtet e destinuara për këtë qëllim, bën të ditur kjo gazetë.

2 nëntor 1995

Rreth 1000 demonstrues shqiptaro-amerikanë protestuan para bazës ushtarake në Dejton

Rreth 1000 demonstrues shqiptaro-amerikanë që erdhën nga Detroiti, Çikago, Nju-Jorku dhe qytete të tjera të SHBA-ve e Kanadasë, protestuan dje para bazës ushtarake në Dejton, ku filluan negociatat paqësore për Bosnjën.

Demonstruesit shqiptarë kërkuan që edhe përfaqësuesit legjitimë të Kosovës të ftohen për të marrë pjesë në Konferencën ndërkombëtare për zgjidhjen globale të çështjeve në ish-Jugosllavi, si dhe për njohjen e Kosovës – shtet sovran dhe i pavarur.

Demonstruesit shqiptarë në mënyrë dinjitoze me flamuj e transparente tërhoqën vëmendjen e masmedias, që kishte vërshuar hyrjen e Gate 12A, që në orët e mëngjesit.

Këtë demonstratë si asnjëherë më parë e ndoqi masmedia amerikane dhe ajo e disa shteteve evropiane, si dhe u dhanë shumë deklarata për shtyp e televizion.

Bëhet e ditur se demonstratën e ndoqën edhe CNN, ABC, NBC, dhe CBS.

Ramazan Bekteshi, funksionar i lartë për degët e LDK-së në SHBA i tha QIK-ut se demonstrata pati jehonë të jashtëzakonshme në mediumet amerikane dhe ato të Evropës.

Kjo demonstratë u organizua me iniciativën e degëve të LDK-së, të cilën e organizoi komuniteti shqiptaro-amerikanë, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Nju Jork.

Njoftohet se një demonstratë e këtillë do të organizohet edhe sot.

2 nëntor 1996

Shkollat shqipe për zgjedhjet serbe

Nëpër disa shkolla shqipe në komunën e Gllogocit dje shkuan administratorë dhe policë serbë dhe kërkuan që objektet shkollore të hapen nesër në mëngjes dhe të jenë në dispozicion të zgjedhjeve serbe.

Në një njoftim të KI të Degës së LDK-së në këtë qytet thuhet se dy administratorë serbë shkuan dje në mesditë në shkollën fillore “Bashkimi” në Gllogoc, por meqë nuk gjetën as drejtorin e as sekretarin e shkollës u kthyen prapa. Po dje, në lokalet e shkollës fillore “Shaban Palluzha” në Korroticë shkuan policët serbë, të cilët nga drejtori i shkollës kërkuan që shkolla të hapet gjithsesi nesër. Ata i tha drejtorit gjithashtu se nëse nuk e hap shkollën në kohën e caktuar do të dënohet për vepër penale, ndërsa ata do ta hapin atë me dhunë.

Raste të ngjashme janë shënuar edhe në anë të tjera të Kosovës.

2 nëntor 1997

Policia legjitimoi pjesëmarrësit e manifestimit për 70-vjetorin e vdekjes së Shote Galicës

Pas përfundimit të një manifestimi për 70-vjetorin e vdekjes së heroinës Shote Galica në Skënderaj, në organizim të Forumit të Gruas së LDK-së, pjesëmarrësit u nisën në drejtim të Radishevës, vendlindje e heroinës. Mirëpo një patrollë e policisë serbe ndaloi në të dalë të Skënderajt karvanin prej dhjetë veturash me pjesëmarrësit që po shkonin për të marrë pjesë në vënien e gurthemelit të shkollës me emrin e heroinës.

Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Mitrovicë njofton se policia ndaloi për një kohë të gjatë, legjitimoi dhe u mori shënimet shkrimtarit Jakup Cerajës, Murteza Berishës – kryetar i Këshillit të Arsimit në Mitrovicë, Mustafë Shalës – drejtor i shkollës fillore “Ismail Qemali” në Mitrovicë, Çamëri Cerajës – aktore nga Mitrovica, Halit Baranit – kryetar i KMDLNJ-së në Mitrovicë dhe anëtar i Kryesisë së Degës së LDK-së, Ismail Smakiqit – kryetar i Komisionit për Informim në Degën e LDK-së në Mitrovicë, Ymer Balës – kryetar i Nëndegës së LDK-së në Koshtovë, dr. Edi Shukriut – kryetare e Forumit të Gruas së LDK-së, mr. Abdyl Ramajt – anëtar i Kryesisë së LDK-së dhe kryetar i Komisionit Parlamentar për arsim, Shqipe Gashit – anëtare e Kryesisë së Forumit të Gruas së LDK-së, pastaj Sabit Idrizit, Brahan Çitakut, Fazli Hajrizit, e tjerë.

2 nëntor 1998

Pejë: 11 shqiptarë nga komuna e Gjakovës u dënuan me 53 vjet burg

Më 29 e 30 tetor të këtij viti, në gjykatën e instaluar serbe të qarkut në Pejë, 11 shqiptarë të komunës së Gjakovës, me pretekst se kanë kryer vepra terroriste u dënuan me gjithsej 53 vjet burg, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjakovë.

Njoftohet se 10 nga gjithsej 11 të akuzuarit janë anëtarë të familjes Jetishi.

Kështu, Qerim Jetishi u dënua më 12 vjet burg, Fadil Jetishi me 8 vjet, Hekuran Qorri me 8 vjet, Valdet Jetishi me 5 vjet, Burim Jetishi me 3 vjet, Agim Jetishi me 3 vjet, Kastriot Jetishi me 3 vjet, Behar Jetishi me 3 vjet, Kujtim Jetishi me 3 vjet, Zenel Jetishi me 3 vjet dhe Avdyl Jetishi me 2 vjet burg.

Njoftohet se nga 14 të arrestuarit, në mungesë provash janë liruar Adem, Flamur, Valon e Mustafë Jetishi.

Granatime të fuqishme të ushtrisë dhe policisë serbe në fshatin Jabllanicë të komunës së Gjakovës

Fshati Jabllanicë i komunës së Gjakovës po granatohet që tri ditë radhazi dhe po përballet me forcat e ushtrisë dhe policisë serbe. Të dielën, duke filluar nga ora 22,00 e deri në orët e sotme të mëngjesit, këto gjuajtje kanë vazhduar. Mbi këtë lokalitet u përdorën edhe raketat ndriçuese, kurse granatimet bëheshin nga pozicionet ushtarake serbe të stacionuara në fshatin Gllogjan të Pejës, nga fshati Naznik i Deçanit dhe nga fshati Volljakë i komunës së Klinës.

Nga Hasi i Gjakovës bëhet e ditur se pozicionet ushtarake nuk janë tërhequr nga fshati Demjan në lagjen Pnish dhe Muhadër.

Forcat ushtarake të dislokuara që nga 22 qershorit vazhdojnë të qëndrojnë në oborrin e SH.F. “Pjetër Bogdani”, me gjithë armatimin ushtarak. 300 nxënës të kësaj shkolle akoma nuk vazhdojnë mësimet.

Ushtarakët sebë janë futur edhe në shtëpitë e Bali Bratit dhe të Isa Pnishit, ndërsa këto familje janë detyruar t’i lëshojnë shtëpitë e veta.

Foto: Peja

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1992-1998.

1 nëntor 1997

Norvegjia do t’i kthejë 300 azilkërkues shqiptarë

Ditëve të fundit, shtypin dhe median norvegjeze e ka vërshuar çështja e azilkërkuesve shqiptarë, për fatin e të cilëve, sipas shtypit dhe kanaleve televizive të këtushme, qeveria norvegjeze e ka nënshkruar një marrëveshje me qeverinë serbe të Beogradit, që parsheh kthimin e të gjithë refugjatëve shqiptarë nga Kosova.

Gazeta “Dagavisen” e datës 30 tetor, botoi një artikull prej tri faqesh me titull “Shqiptarët e Kosovës do të kthehen në vendlilindje”.

Kjo gazetë theksonte se në Norvegji gjinden diku rreth 200‑300 azilkërkues politikë nga Kosova, të cilët kanë marrë përgjigje negative nga Ministria e Drejtësisë dhe duhet të kthehen në Kosovë.

Zëdhënësi i Ministrisë së Drejtësisë Terje Shjegestat nuk saktësoi se kur do të realizohet marrëveshja e nënshkruar, por ai është i kënaqur që deri diku janë pajtuar për këtë çështje dhe thekson se pala norvegjeze ka arritur atë që ka kërkuar, respektivisht ka arritur ta bindë Beogradin për pranimin e refugjatëve shqiptarë.

Politika norvegjeze, thotë Shjegestat, ka kohë që sinjalizuar një liberalizim të politikës ndaj të huajve, dhe kjo nuk do të thotë se nuk do t’i liberalizojmë marrëdhëniet edhe me Beogradin.

Ne, thotë ai, në çdo moment jemi në kontakt dhe e përcjellim për së afërmi gjendjen në Kosovë. Nëse ne e vertetojmë se dikush nga të kthyerit do të burgoset apo do të maltertohet nga policia serbe, ne nuk do ta depërtojmë në Kosovë.

Kryesorja është se ne e kemi marrëveshjen dhe nëse dëshirojmë ne mund t’i kthejmë azilkërkuesit nga Kosova. Problemi është se sa do të jetë shifra e personave që do të kthehen dhe kur do të fillojë kthimi i tyre nuk dihet, përfundon Shjegestat.

Nënshkrimi i marrëveshjesë në mes Qeverisë norvegjeze dhe asaj serbe e ka habitur Prof. Svein Moneslandin, ekspert për çështjen e Ballkanit. Monesland thot për gazetën “Dagavisen” se është i shqetësuar për kthimin e qindra shqiptarëve në Kosovë.

Kjo është me të vertetë për të shqetësuar, pasi dihet se në këtë territor në çdo kohë mund të ndezet lufta. Situata në Kosovë ka kohë që është tensionuar, sidomos pas protestave të studentëve shqiptarë. Gjithashtu, thotë Monesland, “dje mijëra studentë kanë protestuar për t’i liruar objektet shkollore dhe universitare. Policia serbe e armatosur deri në dhembë, e ka përdoruar dhunën mbi shqiptarët e pambrojtur.

Qeveria serbe është kërcënuar se nëse studentët shqiptarë do të shkaktojnë ndonjë problem, reagimet do të jenë të ashpra.

Grupet militante mendojnë që ta marrin situatën në dorë, dhe kthimi i qindra shqiptarëve do ta tensiononte edhe më tepër gjendjen në atë rajon”, thotë mes tjerash prof. Svein Monesland.

Me pas “Dagavisen” thekson se obsevatorët ndërkombëtarë janë të frikësuar se në rast të kthimit të një numri kaq të madh të refugjatëve shqiptarë konflikti në Kosovë do të jetë i paevitueshëm.

Ndërsa, Maki Shinohara, përfaqësuse e Komisariatit të Lartë për refugjatë pranë zyrës së OKB‑së i deklaroi kësaj gazete se në përgjithësi ne nuk i përkrahim vendet perëndimore të cilat kanë vendosur dhe kanë nënshkruar marrëveshje për kthimin e refugjatëve shqiptarë në Kosovë. Por, nëse ndodhë kjo, besoj se ato vende do ta sigurojnë kthimin e tyre normal, që nënkupton mosburgosjen dhe mosmaltretimet nga policia serbe, shton ajo.

Komesariti për refugjatë i OKB‑së nuk e njeh sa duhet situatën në Kosovë, sepse deri më tani e kemi vetëm një zyrë informative në Prishtinë që na njofton për gjendjen në atërajon, thotë Shinohara.

Gazeta citon edhe një organzatë humanitare zvicerane, e cila deri më tani ka grumbulluar një numër faktesh rreth keqtrajtimit që kanë pësuar refugjatët e kthyer shqiptarë nga Zvicra dhe Gjermania.

Marrëveshja e nënshkruar mes Oslos dhe Beogradit për kthimin e 300 azilkërkuese shqiptarë ka hasur në reagime të partive politike norvegjeze.

Lidhur me këtë çështje, siç njofton NRK‑1, të mërkurën do të debatojë Parlamenti norvegjez.

Erik Solheim, i Partisë së Majtë (SV), i shtron pyetje qeverisë se si do t’i kthejë shqiptarët, kur dihet se çfarë gjendje mbretëron në atë rajon.

Pytjet që do ti shtrohen qeverisë së Kjell Mange Bundevikut do të jenë një provim i rëndë, pasi ajo gjithnjë ka mbajtur një qëndrim human ndaj të huajve.

Partia e Djathtë Ekstreme (FRP) e ka përshëndetur këtë marrëveshje, ndërsa Partia Konserveative dhe partia Socialdemokrate ende nuk janë prononcuar.

Anita Apethul Sale (KRF) i ka deklaruar NRK‑së se ajo do t’i kërkoj qeverisë që të mos e realizoj në praktikëkëtë marrëveshje.

Sipas analistëve politikë, kjo marrëveshje është përgatituar nga ish‑partia në pushtet (SPD), e cila gjithnjë ka mbajtur qëndrim të heshtur ndaj të huajve.

Kjo marrëveshje do t’i dëmtojë edhe ata refugjatë, që tani e pesë vite kanë qëndruar nëpër kampe të refugjatëve, ndërsa disa prej tyre kanë kaluar edhe nga tri e më shumë vjet të strehuar në kishat norvegjeze.

1 nëntor 1998

Në Junik forcat serbe zhvarrosën 9 viktima shqiptare

Ditëve të fundit në Junik, forcat e ushtrisë dhe të policisë serbe zhvarrosën kufomat e 9 shqiptarëve të vrarë nga forcat serbe, njofton KI i Degës së LDK-së në Gjakovë.

Bëhet e ditur se forcat serbe në Junik kanë zhvarrosur kufomat e Bekim Shalës (48) nga Ferizaj, Bedri Shalës (50) nga Drenica, Përmet Vulës (20) nga Gjakova, Elton Zherkës (21) nga Gjakova, Bajram Ramës (70) nga Juniku, Zejnije Krasniqit (27) nga Juniku, si dhe të një vajze 12 vjeçare dhe të 2 fëmijëve po ashtu nga Juniku, emrat e të cilëve ende nuk dihen.

Dëshmitarët okularë kanë njoftuar se policia serbe kufomat e zhvarrosura i ka dërguar në drejtim të panjohur. Ekziston dyshimi se forcat serbe do të inskenojnë diç me të zhvarrosurit, siç ka ndodhur disa herë gjatë muajve të fundit në vatrat e luftës në Kosovë.

Foto: Anton Pashku

Një aeroplan pasagjerësh i kompanisë “Aer Lingus” i llojit Airbus A320, i cili po udhëtonte nga Dublini drejt Romës, është devijuar me urgjencë drejt bazës ajrore Évreux në Fauville të Francës, pas marrjes së një alarmi për kërcënim me bombë.

Lajmi është konfirmuar nga Zyra e Kryeministrit të Francës, Sébastien Lecornu, e cila bëri me dije se autoritetet franceze po e monitorojnë situatën nga afër dhe kanë ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme të sigurisë.

“Po e monitorojmë nga afër situatën në lidhje me avionin e devijuar pas një kërcënimi me bombë”, thuhet në deklaratën zyrtare të zyrës së kryeministrit francez.

Sipas të dhënave të fluturimit, avioni i fluturimit EI402 të “Aer Lingus” ishte nisur nga Aeroporti Ndërkombëtar i Dublinit në orën 06:23 të mëngjesit dhe kishte si destinacion Aeroportin Fiumicino “Leonardo da Vinci” në Romë, ku parashikohej të ulej në orën 10:50. Autoritetet e sigurisë po kryejnë kontrollet e nevojshme në bazën ushtarake në Francë. /BBC/

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka bërë homazhe dhe ka vendosur kurora me lule te varri i aktivistit të Lëvizjes Vetëvendosje, Astrit Dehari, në shënimin e 10-vjetorit të vdekjes së tij.

Pasi bëri nderime te varri i Deharit, kryeministri Kurti deklaroi se një dekadë pa të është një periudhë e gjatë si për familjen, ashtu edhe për vetë shtetin e Kosovës, për shkak të mungesës së drejtësisë dhe zbardhjes së plotë të rastit.

“Sot, me rastin e 10-vjetorit të mbytjes së tij në burgun e Prizrenit, vendosëm lule dhe bëmë homazhe te varri i shokut tonë, aktivistit dhe studentit shembullor Astrit Dehari. 10 vjet pa Astritin janë shumë për familjen, por janë gjithashtu shumë edhe për Republikën e Kosovës, sepse vazhdon të mungojë e vërteta”, u shpreh Kurti para gazetarëve.

Nderimet e sotme shënojnë një dekadë nga ngjarja tragjike e nëntorit të vitit 2016 në Qendrën e Paraburgimit në Prizren, ndërsa thirrjet e familjarëve dhe opinionit publik për zbardhjen e plotë ligjore të rrethanave të vdekjes së tij vazhdojnë të mbeten aktuale. /E.A/