Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Continue Reading

Vendi

25 aksidente me të lënduar dhe mbi 2 mijë gjoba trafiku brenda 24 orëve në Kosovë

Published

on

By

Policia e Kosovës ka bërë të ditur statistikat e përgjithshme për 24 orët e fundit, sipas të cilave nuk është regjistruar asnjë aksident trafiku me fatalitet.

Gjatë kësaj periudhe janë evidentuar 25 aksidente trafiku me persona të lënduar, ndërsa 39 aksidente të tjera kanë shkaktuar vetëm dëme materiale.

Po ashtu, Policia ka shqiptuar 2,225 tiketa trafiku për shkelje të rregullave në komunikacion.

Në kuadër të aktiviteteve policore, gjatë 24 orëve të fundit janë arrestuar 17 persona për vepra dhe raste të ndryshme.

Continue Reading

Kronikë e zezë

Katër raste të dhunës në familje brenda një dite në Kosovë

Published

on

By

Në 24 orët e fundit në Kosovë janë regjistruar katër raste të dhunës në familje, sipas raportit të Policisë.

Rasti i parë është shënuar në Podujevë, ku është intervistuar një grua nën dyshimin se, pas një mosmarrëveshjeje me bashkëshortin e saj, ata janë përleshur mes vete.

Sipas raportit, lidhur me këtë rast, me urdhër të prokurorit të rastit kanë nisur hetimet.

Ndërkaq, në Pejë raportohet se një grua është sulmuar nga një e dyshuar, po ashtu grua.

Edhe për këtë rast, Policia ka nisur hetimet.

Në rastin e tretë, në Gjakovë, është arrestuar një burrë nën dyshimin se ka sulmuar fizikisht një grua.

Viktima ka pranuar trajtim mjekësor, ndërsa i dyshuari, me vendim të prokurorit, është dërguar në mbajtje.

Në Rahovec, një grua ka pranuar trajtim mjekësor pasi dyshohet se është sulmuar nga një burrë.

Palët janë intervistuar dhe, me vendim të prokurorit, janë liruar në procedurë të rregullt.

Continue Reading

lajme

REL: Firma investuese zotohet se do t’i respektojë proceset publike pas protestave ndaj projektit në Zvërnec

Published

on

By

Kompania e lidhur me investimet e parapara të dhëndrit të presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner, në Shqipëri, tha për Radion Evropa e Lirë se i respekton “proceset e vazhdueshme publike dhe institucionale” dhe se “është e gatshme të ecë përpara, ndërsa ato zhvillohen”.

Kjo përgjigje erdhi pasi REL-i iu drejtua kompanisë së lidhur me Kushnerin, Affinity Partners, pas protestave tashmë disaditore në Shqipëri kundër një projekti turistik në Zvërnec, pranë Vlorës.

“Fokusi ynë mbetet te kujdesi i përgjegjshëm, përmirësimi mjedisor, krijimi i vendeve të punës dhe krijimi i vlerës afatgjatë për komunitetet lokale”, tha për Radion Evropa e Lirë Asher Abehsera, kryetar i Sazan Real Estate Development LLC.

“Jemi të entuziazmuar për mundësinë për të krijuar një destinacion të klasit botëror dhe për të realizuar një nga investimet më të mëdha private në historinë e rajonit”, shtoi ai.

Protestat në Zvërnec kundër punimeve për një projekt turistik në zonën Pishë Poro-Nartë, në jugperëndim të Shqipërisë nisën javën e kaluar. Kjo zonë është pjesë e një peizazhi të mbrojtur me rëndësi kombëtare dhe ndërkombëtare.

Protestat vazhduan edhe të martën në kryeqytetin Tiranë, me thirrje për anulimin e projektit dhe dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama.

Qytetarë të shumtë u mblodhën para ndërtesës së Qeverisë në Tiranë më 2 qershor, për të protestuar kundër ndërtimit të resortit në Zvërnec, në jugprëndim të Shqipërisë.

Banorë të zonës, qytetarë dhe përfaqësues të shoqërisë civile kanë ngritur shqetësime për ndikimin në mjedis, pronësinë e tokës dhe transparencën e investimit.

Ndërkohë, organizatat për mbrojtjen e mjedisit kanë nisur edhe mbledhjen e nënshkrimeve përmes një peticioni online.

Por, kryeministri Rama e ka mbrojtur projektin dhe ka thënë se ai nuk do të ndalet për sa kohë është kryeministër.

Rama tha po ashtu se Struktura e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar, SPAK, ka bllokuar një transaksion prone të lidhur me projektin. SPAK-u nuk e ka konfirmuar publikisht bllokimin e ndonjë transaksioni.

SPAK-u më 1 qershor konfirmoi se ka nisur një hetim lidhur me Zvërnecin, por nuk dha hollësi se çfarë po hetohet saktësisht.

Projekti ka marrë vëmendje edhe për shkak të deklarimeve të mëhershme të Kushnerit. Në mars të vitit 2024, ai tha se synon të ndërtojë hotele dhe qindra vila në zonën e Zvërnecit.

Kompania e Kushnerit mori statusin e investitorit strategjik në dhjetor të vitit 2024 për ndërtimin e një resorti luksoz në ishullin e Sazanit. Vendimi u mor nga Komiteti i Investimeve Strategjike, i drejtuar nga Rama.

Sa i përket Zvërnecit, Rama tha të martën se Kushner “nuk ka bërë kërkesë për të qenë investitor strategjik”. /REL/

Continue Reading

Aktualitet

SHBA-ja dhe Irani nisin sulme të reja ndërsa negociatat për armëpushim kanë ngecur

Published

on

By

Ushtria amerikane thotë se ka kryer sulme “në vetëmbrojtje” kundër Iranit dhe ka rrëzuar raketa balistike dhe dronë të lëshuar drejt anijeve dhe vendeve të Gjirit, sipas raportimit të BBC.

Sipas Komandës Qendrore të SHBA-së (Centcom), sulmet në Ishullin Qeshm, në Ngushticën e Hormuzit, u kryen “si përgjigje ndaj sulmeve të tentuara nga Irani në të gjithë Lindjen e Mesme”.

Irani deklaroi se kishte sulmuar baza amerikane dhe helikopterë në një “vend rajonal” me raketa dhe dronë, si hakmarrje. Centcom tha se Teherani kishte lëshuar dy raketa drejt Kuvajtit dhe tre drejt Bahreinit, të cilat ose u shpërbënë gjatë fluturimit ose u interceptuan.

Sulmet e fundit vijnë në një kohë kur negociatat për armëpushim kanë ngecur, pasi bisedimet për një marrëveshje që do t’i jepte fund luftës disa mujore nuk shënuan përparim gjatë fundjavës.

Centcom shtoi se sulmi në Ishullin Qeshm kishte në shënjestër një stacion iranian të kontrollit tokësor ushtarak dhe se ushtria amerikane rrëzoi gjithashtu tre dronë sulmues të lëshuar nga Irani drejt “marinarëve civilë që po kalonin ligjërisht në ujërat rajonale”.

Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) deklaruan se “prishja e sigurisë së Ngushticës së Hormuzit do të ketë një çmim të rëndë për ushtrinë agresive amerikane”.

Centcom tha gjithashtu se Irani kishte lëshuar “disa” raketa balistike drejt vendeve të rajonit. “Dy raketa iraniane të lëshuara drejt Kuvajtit ranë para objektivit ose u shpërbënë gjatë rrugës, ndërsa tre raketa të lëshuara drejt Bahreinit u interceptuan menjëherë nga forcat amerikane dhe bahrejnase të mbrojtjes ajrore.”

Irani ka sulmuar në mënyrë të përsëritur objektiva në Bahrein dhe Kuvajt, ku ndodhen baza ushtarake amerikane.

Më herët, Centcom tha se kishte goditur dhe nxjerrë jashtë funksionit një cisternë nafte pa ngarkesë që po lundronte drejt Iranit, si pjesë e bllokadës detare të Uashingtonit në Ngushticën e Hormuzit, e cila filloi më 13 prill.

Sipas Centcom, një avion amerikan lëshoi një raketë Hellfire në dhomën e motorëve të anijes M/T me flamur të Botsvanës, pasi ekuipazhi i saj “kishte injoruar paralajmërimet e përsëritura”.

Centcom publikoi gjithashtu pamje që pretendohet se tregojnë momentin kur cisterna u godit të martën.

Përshkallëzimi i situatës vjen pasi presidenti amerikan Donald Trump u tha këtë javë kritikëve të tij të “ulen dhe të qetësohen”, duke thënë se Irani “me të vërtetë dëshiron të arrijë një marrëveshje dhe ajo do të jetë e mirë për SHBA-në”.

Mediat amerikane raportuan më herët se Trump kishte kërkuar ndryshime në kushtet e një marrëveshjeje të mundshme paqeje, pas një takimi me këshilltarët e tij të lartë për të diskutuar zgjerimin e kornizës së armëpushimit.

Sipas partnerit amerikan të BBC-së, CBS News, ndryshimet kishin të bënin me Ngushticën e Hormuzit, largimin e uraniumit shumë të pasuruar nga Irani, si dhe krijimin e një kornize për rifillimin e negociatave mbi programin bërthamor iranian.

Të hënën, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmail Baghaei, mohoi se kjo kishte qenë pjesë e diskutimeve, duke shtuar se Uashingtoni “po ndryshon vazhdimisht qëndrimet e tij dhe po paraqet kërkesa të reja ose kontradiktore”./BBC/

 

Continue Reading

Të kërkuara