Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Continue Reading

Vendi

Haxhiu takohet me komandantin e NATO-s në Napoli, diskutohet siguria në Kosovë dhe rajon

Published

on

Ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka pritur në takim Admiralin George M. Wikoff, komandant i Komandës Aleate të Forcave të Përbashkëta në Napoli.

Haxhiu ka bërë të ditur se gjatë takimit është diskutuar për situatën e sigurisë në Kosovë dhe rajon, bashkëpunimin ndërmjet institucioneve të Kosovës dhe KFOR-it, si dhe për koordinimin me NATO-n.

“Sot pata kënaqësinë ta pres Admiralin George M. Wikoff, Komandant i Komandës Aleate të Forcave të Përbashkëta në Napoli. Biseduam për situatën e sigurisë në Kosovë dhe në rajon, për bashkëpunimin e institucioneve tona me KFOR-in dhe për rëndësinë e koordinimit të rregullt me NATO-n”, ka shkruar Haxhiu.

Ajo ka falënderuar admiralin Wikoff për angazhimin dhe shërbimin e KFOR-it në ruajtjen e sigurisë dhe lirisë së lëvizjes për qytetarët e Kosovës.

“E falënderova Admiralin Wikoff për angazhimin e tij, si dhe për shërbimin e KFOR-it në ruajtjen e sigurisë dhe të lirisë së lëvizjes për të gjithë qytetarët e Kosovës”, ka deklaruar ajo.

Sipas Haxhiut, orientimi euroatlantik i Kosovës mbetet i pakthyeshëm, ndërsa anëtarësimi në NATO vazhdon të jetë synim strategjik i vendit.

“Theksova se orientimi euroatlantik i Kosovës është i pakthyeshëm dhe se anëtarësimi në NATO mbetet synimi ynë strategjik”, ka shkruar ushtruesja e detyrës së presidentes.

Ajo ka shtuar se Kosova do të vazhdojë të forcojë bashkëpunimin me Aleancën dhe të kontribuojë në sigurinë e rajonit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

United Hospital zgjeron ekspertizën në kirurgjinë maksilo-faciale, kujdes modern me teknologji dhe staf të specializuar

Published

on

By

Prishtinë – Në një kohë kur cilësia e shërbimeve shëndetësore matet me profesionalizmin, teknologjinë dhe kujdesin ndaj pacientit, United Hospital vazhdon të forcojë kapacitetet e tij mjekësore, duke ofruar shërbime të specializuara sipas standardeve bashkëkohore. Me investime të vazhdueshme në teknologji diagnostikuese dhe kirurgjikale, si dhe me një staf të kualifikuar të profileve të ndryshme, spitali synon të ofrojë trajtim të sigurt, efikas dhe të personalizuar për çdo pacient.

Në kuadër të këtyre shërbimeve, pacientët tashmë mund të përfitojnë nga ekspertiza e Dr. Shkelzen Komonit, specialist i Kirurgjisë Maksilo-Faciale, i cili trajton patologjitë dhe traumat e regjionit të fytyrës, nofullave dhe zgavrës së gojës, duke aplikuar metoda moderne diagnostikuese dhe kirurgjikale.

Nga konsultat specialistike dhe diagnostikimi i saktë deri te ndërhyrjet kirurgjikale më komplekse, kujdesi ofrohet në një mjedis të pajisur me teknologji moderne, me fokus në sigurinë e pacientit, rikuperimin sa më të shpejtë dhe arritjen e rezultateve sa më të mira klinike.

United Hospital – ku teknologjia moderne, profesionalizmi dhe kujdesi ndaj pacientit bashkohen për të ofruar standarde të larta të shërbimit shëndetësor.

Për informata dhe caktimin e termineve:
📞 038 60 70 70 | 046 60 70 70

📍 M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, Prishtinë, Kosovë

Continue Reading

lajme

UBT dhe Universiteti Bujqësor i Tiranës nënshkruajnë marrëveshje bashkëpunimi për avancimin e arsimit, shkencës dhe inovacionit

Published

on

By

UBT dhe Universiteti Bujqësor i Tiranës kanë nënshkruar një marrëveshje bashkëpunimi, e cila synon forcimin e lidhjeve ndërinstitucionale në fushën e arsimit të lartë, kërkimit shkencor, inovacionit dhe shkëmbimit akademik. Marrëveshja u nënshkrua nga Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, dhe Rektori i Universitetit Bujqësor të Tiranës, Prof. Dr. Fatbardh Sallaku, duke krijuar një bazë të qëndrueshme për zhvillimin e projekteve dhe iniciativave të përbashkëta në interes të të dy institucioneve.

Në kuadër të këtij partneriteti, një delegacion i Universitetit Bujqësor të Tiranës, i udhëhequr nga Rektori Prof. Dr. Fatbardh Sallaku, zhvilloi një vizitë në Parkun Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik të UBT-së, ku u mirëprit nga Rektori Hajrizi. Gjatë vizitës, delegacioni u njoh nga afër me infrastrukturën moderne të UBT-së, laboratorët, qendrat e inovacionit dhe mjediset bashkëkohore të mësimdhënies, të cilat e kanë pozicionuar UBT-në si një nga institucionet më inovative të arsimit të lartë në rajon.

Në takimin e zhvilluar mes drejtuesve të dy institucioneve u diskutuan mundësitë për thellimin e bashkëpunimit në projekte të përbashkëta kërkimore, zhvillimin e programeve akademike, mobilitetin e studentëve dhe stafit akademik, si dhe nisma të tjera që synojnë avancimin e cilësisë në arsimin e lartë dhe rritjen e ndikimit të përbashkët në kërkim, inovacion dhe zhvillim.

Takimi u zhvillua në një frymë partneriteti, duke rikonfirmuar angazhimin e UBT-së dhe Universitetit Bujqësor të Tiranës për të ndërtuar iniciativa të përbashkëta që kontribuojnë në avancimin e arsimit, shkencës, inovacionit dhe zhvillimit të qëndrueshëm në rajon.

Continue Reading

Lajmet

Rihapet shqyrtimi gjyqësor ndaj Milorad Gjokoviqit për krime lufte

Published

on

Gjykata Themelore në Prishtinë ka vendosur të rihapë shqyrtimin gjyqësor në rastin penal ndaj Milorad Gjokoviqit, i akuzuar për krime lufte kundër popullsisë civile shqiptare, raporton Ekonomia Online.

Vendimi për rihapjen e shqyrtimit gjyqësor është marrë pasi në Institutin për Krimet e Kryera Gjatë Luftës në Kosovë nuk është gjetur deklarata e dëshmitares Nurije Krasniqi, të cilën ajo kishte deklaruar se e kishte dhënë në polici pas përfundimit të luftës.

Kryetarja e trupit gjykues, Donika Shala-Abdyli, tha se gjykata ka vlerësuar se ende nuk janë shteruar të gjitha mundësitë për sigurimin e kësaj prove.

Nurije Krasniqi kishte bërë të ditur gjatë dëshmisë së saj se pas luftës kishte dhënë deklaratë për rastin në polici, mirëpo nuk kishte mundur ta kujtonte datën e saktë kur e kishte dhënë atë.

“Është e nevojshme që përsëri të hapet shqyrtimi gjyqësor për plotësimin e procedurës, andaj më datë 27 korrik 2026 marr aktvendim, shqyrtimi gjyqësor në çështjen penale i përfunduar datë 21 korrik 2026 hapet sërish. Data e shqyrtimit gjyqësor të rihapur do të caktohet në koordinim me palët”.

“Nurije Krasniqi ka deklaruar se për rastin ka deklaruar edhe më parë në polici menjëherë pas luftës. Pavarësisht që nuk i është kujtuar data e dhënies së dëshmisë. Duke vepruar në bazë të mbrojtjes së të akuzuarve, gjykata ishte e drejtuar Institutit për Krimet e Kryera Gjatë Luftës në Kosovë për të kërkuar deklaratën e dëshmitares Nurije. Në përgjigje të kësaj kërkese, instituti kishte njoftuar se nuk e posedon një deklaratë të tillë. Trupi gjykues me rastin e analizimit të lëndës ka vlerësuar se, me qëllim të sqarimit të plotë, është e nevojshme rihapja e shqyrtimit gjyqësor. Kjo për faktin se dëshmitarja ka deklaruar nën betim se pas luftës kishte dhënë deklaratë për rastin para organeve policore. Në këto rrethana, gjykata çmon se nuk janë shteruar të gjitha mundësitë për sigurimin e kësaj prove. Është e nevojshme që të kërkohet ekzistimi i saj pranë stacionit policor në Pejë dhe, sipas nevojës, edhe pranë institucioneve ndërkombëtare që kanë vepruar në Kosovë pas luftës, si UNMIK dhe EULEX, në mënyrë që vendimi përfundimtar të mbështetet në një administrim sa më të plotë të provave. Nëse gjykata nuk e siguron këtë dëshmi dhe varësisht nga gjetjet, dëshmitarja Nurije Krasniqi mund të ftohet të dëgjohet përsëri në gjykatë”, tha Shala-Abdyli.

Sipas aktakuzës së Prokurorisë, Gjokoviqi dyshohet se gjatë viteve 1998-1999, në fshatin Ozdrim të Pejës dhe në fshatra të tjera të këtij regjioni, si pjesëtar i forcave policore dhe ushtarake serbe, ka aplikuar masa të vrasjes, bastisjes, rrahjes, maltretimit, arrestimit, torturës, trajtimit në mënyrë mizore dhe çnjerëzore, mbajtjes në kushte skllavërie, dëbimit dhe deportimit të dhjetëra civilëve shqiptarë.

Gjokoviqi akuzohet edhe për plaçkitje, djegie dhe shkatërrim të shtëpive të popullsisë civile shqiptare.

Në aktakuzën e përpiluar më 23 qershor 2023 thuhet se nga ana veriore e fshatit Ozdrim, përmes rrugës regjionale Pejë–Mitrovicë, kishin hyrë forcat e rregullta ushtarake, ndërsa nga ana perëndimore e fshatit, në drejtim të fshatit Vitomiricë, kishin hyrë grupe paramilitare të përziera edhe me pjesëtarë të njësive speciale ushtarake.

Sipas aktakuzës, këto forca kishin filluar të shtinin me armë në drejtim të popullsisë civile, me ç’rast ishin vrarë gjashtë civilë shqiptarë: I.K., Sh.K., E.M., R.Sh., Z.Sh. dhe M.H.

Po ashtu, tre civilë të plagosur nga të shtënat, A.G., H.G. dhe M.G., fillimisht ishin transportuar në Spitalin e Pejës, ndërsa më pas, sipas aktakuzës, ishin ekzekutuar dhe varrosur në fshatin Lutogllavë.

Ndërkaq, pesë civilë shqiptarë, R.K., Z.K., A.K., A.K. dhe A.Sh., dyshohet se ishin vrarë gjatë ofensivës, por trupat e tyre nuk janë gjetur dhe ata vazhdojnë të figurojnë si persona të zhdukur./EO//A.K/

Continue Reading

Të kërkuara