Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

5 years ago

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Related Topics:
Continue Reading

Live

SHBA pezullon “Projektin Liri” në Hormuz: Trump sinjalizon marrëveshje me Iranin

Published

11 minutes ago

on

May 6, 2026

By

Presidenti amerikan, Donald Trump, njoftoi ndërprerjen e përkohshme të “Projektit Liri”, operacionit ushtarak që synonte nxjerrjen e anijeve të bllokuara në Ngushticën strategjike të Hormuzit. Përmes një mesazhi në platformën Truth Social, Trump sqaroi se ky vendim vjen si pasojë e një progresi domethënës drejt një marrëveshjeje përfundimtare me Iranin, duke vënë në dukje edhe ndërhyrjen diplomatike të Pakistanit dhe vendeve të tjera.

Ndonëse bllokada mbetet ende në fuqi, kreu i Shtëpisë së Bardhë theksoi se pezullimi i lëvizjes së anijeve do të shërbejë si një dritare kohore për të parë nëse pakti me Teheranin mund të finalizohet me sukses.

Ky zhvillim pason deklaratat e Sekretarit të Shtetit, Marco Rubio, i cili pohoi se faza ofensive e konfliktit ka përfunduar pas arritjes së objektivave fillestare. Megjithatë, këndvështrimet mbi këtë tërheqje mbeten të ndara; ndërsa SHBA-ja e portretizon si një lëvizje strategjike drejt diplomacisë pas sukseseve ushtarake, media shtetërore iraniane e ka cilësuar vendimin si një dështim të Uashingtonit për të mbajtur hapur rrugën ujore jetësore.

Sipas analizave të BBC-së, Irani pritet ta përdorë këtë ndalesë të “Projektit Liri” për ta proklamuar si një fitore të tyren në arenën ndërkombëtare, në një kohë kur fati i rrjedhës globale të naftës varet nga stabiliteti në këtë rajon.

Continue Reading

Vendi

Kosova dhe Turqia nënshkruajnë marrëveshje për bashkëpunim financiar ushtarak

Published

12 hours ago

on

May 5, 2026

By

Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, ka njoftuar se është nënshkruar Marrëveshja e Bashkëpunimit Financiar Ushtarak ndërmjet Qeverisë së Kosovës dhe Qeverisë së Turqisë.

Marrëveshja është nënshkruar në bashkëpunim me Ministrin e Mbrojtjes Kombëtare të Turqisë, Yaşar Güler, dhe synon forcimin e kapaciteteve ushtarake dhe bashkëpunimit strategjik mes dy vendeve.

Sipas njoftimit, në kuadër të kësaj marrëveshjeje, Turqia do ta mbështesë Kosovën me 200 milionë lira turke, të destinuara për zhvillimin dhe avancimin e Forca e Sigurisë së Kosovës, si në aspektin institucional ashtu edhe profesional.

Ministri Maqedonci e ka cilësuar këtë marrëveshje si dëshmi të partneritetit të fortë ndërmjet dy shteteve.

“Marrëveshja përfaqëson një dëshmi të qartë të partneritetit tonë strategjik dhe të gatishmërisë së përbashkët për ta forcuar më tej bashkëpunimin në mënyrë konkrete dhe afatgjate”, ka deklaruar ai.

Ai shtoi se mbështetja financiare nga Turqia reflekton nivelin e lartë të marrëdhënieve dypalëshe dhe përkushtimin e përbashkët për paqe dhe stabilitet në rajon.

Continue Reading

Live

A mund ta ndalojë ligji amerikan Trumpin nga tërheqja e trupave nga Evropa?

Published

16 hours ago

on

May 5, 2026

By

Plani i administratës së presidentit Donald Trump për tërheqjen e një pjese të trupave amerikane nga Evropa ka rikthyer në qendër të vëmendjes debatet mbi kufizimet ligjore dhe pasojat në sigurinë rajonale. Sipas të dhënave të fundit nga Pentagoni, Shtetet e Bashkuara pritet të tërheqin rreth 5 mijë trupa nga Gjermania, vend ku aktualisht janë të dislokuar rreth 36 mijë ushtarë.

Kjo lëvizje përbën rreth 14 për qind të forcave në këtë vend dhe prek drejtpërdrejt një brigadë luftarake si dhe një njësi të artilerisë me rreze të gjatë, të cilat fillimisht ishin planifikuar të vendoseshin gjatë administratës së Joe Bidenit.

Zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, ka sqaruar se ky vendim është rezultat i një rishikimi të thellë strategjik që reflekton nevojat aktuale në terren, ndërkohë që prania totale amerikane në Evropë mbetet mes 80 mijë dhe 100 mijë trupave, duke shërbyer si shtylla kurrizore e strukturës së NATO-s.

Megjithatë, zbatimi i këtij plani ndeshet me barriera ligjore të rëndësishme të vendosura nga Ligji për Autorizimin e Mbrojtjes Kombëtare (NDAA) për vitin 2026.

Ky ligj specifikon se Pentagoni nuk mund ta ulë numrin e trupave në Evropë nën nivelin prej 76 mijë ushtarësh për më shumë se 45 ditë pa përmbushur një sërë kushtesh strikte. Këto kushte përfshijnë detyrimin për të vërtetuar se masa është në interes të sigurisë kombëtare, kryerjen e konsultimeve me aleatët e NATO-s dhe raportimin e detajuar përpara Kongresit.

Ndonëse këto dispozita nuk e ndalojnë dot përfundimisht vullnetin e presidentit, ato e shndërrojnë tërheqjen në një proces tejet kompleks, të kushtueshëm dhe të ngadaltë. Për më tepër, ekspertët vlerësojnë se një zhvendosje e tillë mund të dëmtojë gatishmërinë ushtarake, pasi forcat në Gjermani janë të integruara thellë në strukturat globale të komandës. Nga ana tjetër, reagimi nga Berlini ka qenë i matur; ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius e quajti vendimin të pritshëm, ndërsa kancelari Friedrich Merz theksoi se riorganizime të tilla janë pjesë e zakonshme e strategjisë globale amerikane.

Continue Reading

Lajmet

Interesim rekord për regjistrimet e hershme në UBT – 10 programe me bursë 20 për qind për tri vite studimi

Published

16 hours ago

on

May 5, 2026

By

Interesim i jashtëzakonshëm i të rinjve në mbarë vendin dhe rajonin për regjistrimet e hershme në UBT, për programet më inovative, mundësitë unike akademike dhe orientimin profesional drejt profesioneve të së ardhmes.

Mijëra maturantë kanë shprehur interesimin për t’u bërë pjesë institucionit lider dhe inovativ në rajon, ndërsa kërkesa për regjistrime të hershme po vazhdon të rritet.

Në një angazhim të drejtpërdrejtë me të rinjtë, Qendra e Karrierës e UBT-së po vazhdon vizitat informuese në të gjitha shkollat e mesme të Kosovës dhe të rajonit, duke sjellë nga afër mundësitë e studimit, orientimin profesional dhe informacionin mbi tregun e punës.

Si një nga nismat më të fuqishme për mbështetjen e studentëve të rinj, UBT po ofron 20 për qind bursë për 10 programe studimi për tri vite, duke krijuar mundësi reale për zhvillim akademik dhe profesional:

  • Arti dhe Mediat Digjitale
  • Gjuhë Angleze
  • Inxhinieri e Energjisë
  • Inxhinieri e Ndërtimit dhe Infrastrukturë
  • Media dhe Komunikim
  • Menaxhimi i Patundshmërive dhe Infrastrukturës
  • Shkenca Politike
  • Shëndeti Publik dhe Shkencat Mjekësore
  • Shkencat e Ushqimit dhe Bioteknologji
  • Turizëm

Këto programe përfaqësojnë disa nga fushat më të kërkuara dhe më strategjike të kohës, duke i pajisur studentët me njohuri të avancuara dhe aftësi praktike që i përgjigjen drejtpërdrejt kërkesave të tregut global.

Programe të tjera studimi në UBT paraqesin zgjidhjen ideale për të gjithë të rinjtë që synojnë arsim cilësor, specializim profesional dhe mundësi të gjera zhvillimi në fusha të ndryshme të së ardhmes.

Vendet janë të limituara, andaj nxitoni të siguroni të ardhmen përmes regjistrimit të hershëm në UBT.

APLIKO TANI ONLINE!

 

Continue Reading

Të kërkuara