Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

5 years ago

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Related Topics:
Continue Reading

Vendi

Kryeministri në detyrë Albin Kurti pret në takim komisioneren e BE-së, Marta Kos

Published

4 minutes ago

on

May 15, 2026

By

Kryeministri në detyrë i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, ka pritur sot në një takim zyrtar Komisioneren e Bashkimit Evropian për Zgjerim, Marta Kos, raporton Ekonomia Online.

Takimi po zhvillohet në ndërtesën e Qeverisë dhe, pas përfundimit të bisedimeve, Kurti dhe Kos do të mbajnë një konferencë të përbashkët për media.

Më herët gjatë ditës së sotme, komisionerja Marta Kos ka zhvilluar një takim edhe me ushtruesen e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu.

Continue Reading

Lajmet

Koordinimi për Lojërat Mesdhetare “Prishtina 2030”: Krerët e olimpizmit mblidhen në Shqipëri

Published

1 hour ago

on

May 15, 2026

By

Presidenti i Komitetit Olimpik Kombëtar Shqiptar (KOKSH), Fidel Ylli, ka pritur në një takim pune krerët e institucioneve olimpike të rajonit dhe më gjerë, me qëllim koordinimin e përgatitjeve për Lojërat Mesdhetare “Prishtina 2030”.

Në këtë takim morën pjesë Presidenti i Lojërave Mesdhetare “Prishtina 2030” dhe njëherësh President i Komitetit Olimpik të Maltës, Julian Pace Bonello, Sekretari i Përgjithshëm i ICMG-së, Iakovos Filippousis, Presidenti i Komitetit Olimpik të Kosovës, Ismet Krasniqi, zëvendëspresidenti Milaim Kelmendi, si dhe këshilltari i Ministrit të Sportit të Kosovës, Drilon Brahimi.

Takimi u zhvillua në kuadër të inspektimeve për Lojërat Mesdhetare të vitit 2030, ku qyteti i Durrësit do të ketë një rol mbështetës përmes organizimit të të gjitha garave të sporteve ujore.

Gjatë bashkëbisedimit, Fidel Ylli prezantoi ecurinë e sportit shqiptar dhe reformat e KOKSH-it gjatë viteve të fundit. Nga ana e tij, Julian Pace Bonello vlerësoi bashkëpunimin strategjik për realizimin e suksesshëm të lojërave, ndërsa Sekretari i ICMG-së, Iakovos Filippousis, vuri në dukje kontributin në forcimin e raporteve mes institucioneve olimpike në rajon.

Në fund, Presidenti i Komitetit Olimpik të Kosovës, Ismet Krasniqi, çmoi përkrahjen e ofruar nga Shqipëria, duke theksuar se bashkëpunimi mes Prishtinës dhe Durrësit synon të shënojë një kapitull të ri për sportin mesdhetar.

 

 

Continue Reading

Vendi

Gjashtë raste të dhunës në familje brenda një dite në Kosovë

Published

1 hour ago

on

May 15, 2026

By

Gjatë ditës së djeshme në Kosovë janë raportuar gjashtë raste të dhunës në familje në qytete të ndryshme, të cilat tashmë janë duke u trajtuar nga Policia dhe Prokuroria.

Rastet kanë ndodhur në Prishtinë, Gjakovë, Lipjan, Obiliq dhe Graçanicë.

Në Graçanicë, një person është arrestuar pasi dyshohet se nën ndikimin e alkoolit ka shqetësuar nënën e tij dhe e ka larguar atë nga shtëpia. Me vendim të prokurorit, i dyshuari është liruar dhe rasti po vazhdon në procedurë të rregullt.

Në Lipjan, është raportuar një rast ku vjehrra dyshohet se ka ushtruar dhunë ndaj nuses së saj. E dyshuara është intervistuar dhe më pas është liruar në procedurë të rregullt, ndërsa viktima është dërguar tek familja e saj. Rasti mbetet nën hetime.

Në Obiliq, një burrë është shoqëruar në polici nën dyshimin se ka ushtruar dhunë fizike ndaj bashkëshortes së tij. Pas intervistimit, me vendim të prokurorit ai është liruar në procedurë të rregullt, ndërsa viktima është dërguar në strehimore.

Në Prishtinë, një grua është sulmuar nga bashkëshorti i saj. Policia ka iniciuar rastin në konsultim me prokurorin dhe është vënë në kërkim të të dyshuarit, i cili ndodhet në arrati.

Në komunën e Gjakovës janë regjistruar dy raste të ndara.

Në rastin e parë, është arrestuar një burrë i cili nën ndikimin e alkoolit ka ofenduar dhe ka kanosur bashkëshorten e tij. Me urdhër të prokurorit, i dyshuari është dërguar në mbajtje.

Në rastin e dytë, po ashtu në Gjakovë, është arrestuar një grua nën dyshimin se ka ofenduar dhe ka sulmuar fizikisht të dashurin e saj. Pas intervistimit, ajo është liruar në procedurë të rregullt.

Continue Reading

Lajmet

Sulm me armë zjarri në një lokal në Prishtinë: Plagoset një person, autorët në arrati

Published

2 hours ago

on

May 15, 2026

By

Mbrëmë në Prishtinë, saktësisht në rrugën “Ali Sokoli”, disa persona të maskuar kanë shtënë me armë zjarri brenda një lokali, duke lënë të plagosur një person.

Sipas raportit 24-orësh të Policisë së Kosovës, viktima është dërguar menjëherë në QKUK për trajtim mjekësor.

“Raportohet se nga persona të panjohur, të maskuar në një lokal është shtënë me armë zjarri në drejtim të viktimës mashkull kosovar, i cili ka pësuar lëndime në kokë dhe është dërguar për tretman mjekësor në QKUK-Prishtinë”, thuhet në raport.

Personat e dyshuar për kryerjen e kësaj vepre ndodhen ende në arrati, ndërsa policia po vazhdon hetimet për zbardhjen e rastit.

Continue Reading

Të kërkuara