Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Continue Reading

Vendi

Dekretohen 17 gjyqtarë të rinj, Haxhiu kërkon integritet dhe pavarësi të plotë

Published

on

By

Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, ka dekretuar sot 17 gjyqtarë me mandat fillestar, të cilët kanë dhënë betimin zyrtar për të shërbyer në sistemin gjyqësor të Republikës së Kosovës.

Gjatë kësaj ceremonie solemne, gjyqtarët e rinj u zotuan se do t’i qëndrojnë besnikë Kushtetutës dhe ligjeve në fuqi, duke premtuar se do ta ushtrojnë detyrën e tyre me integritet, profesionalizëm dhe paanshmëri të plotë.

Duke u uruar punë të mbarë në këtë përgjegjësi të madhe publike, ushtruesja e detyrës së presidentes theksoi faktin se vendimet e tyre do të kenë një ndikim të drejtpërdrejtë në jetën e qytetarëve dhe në besimin e tyre te drejtësia.

Ajo porositi të dekretuarit që në punën e tyre të përditshme të udhëhiqen vetëm nga parimet e larta juridike, duke thënë se “drejtësia duhet të mbështetet gjithmonë në ligj, në prova dhe në pavarësi të plotë”, shkruan Haxhiu.

Ky proces i dekretimit konsiderohet një hap i rëndësishëm për forcimin e sundimit të ligjit dhe rritjen e efikasitetit të sistemit gjyqësor në vend.

 

Continue Reading

Vendi

Historike: UBT, në 25-vjetorin e themelimit, renditet i pari në botë për reputacionin universitar në WURI 2026

Published

on

By

Në vitin kur shënon çerek shekulli nga themelimi, UBT shkruan historinë në arsimin e Kosovës dhe rajonit: renditet i pari në botë për “University Brand and Reputation” në rangimin prestigjioz global WURI 2026.

Ky sukses i jashtëzakonshëm vjen si rezultat i 25 viteve zhvillim, inovacion dhe ndërkombëtarizim, duke e pozicionuar UBT-në në krye të universiteteve më inovative në botë për ndikimin, besueshmërinë dhe reputacionin ndërkombëtar.

Rektori i UBT-së, Edmond Hajrizi, theksoi se kjo arritje merr një domethënie të veçantë në vitin jubilar të institucionit, duke e cilësuar si një moment historik.

“Ky është një vit i veçantë për UBT-në, 25 vjet rrugëtim që kulmojnë me këtë arritje historike. Të renditesh i pari në botë për reputacionin universitar është dëshmi e vizionit tonë afatgjatë dhe e punës së palodhshme për të ndërtuar një institucion me ndikim global”, u shpreh ai.

Renditja në vendin e parë për reputacionin universitar është një garanci e fuqishme për cilësinë e arsimit, besueshmërinë e diplomës dhe mundësitë ndërkombëtare për studentët.

UBT, vitin e kaluar është vlerësuar si “Engaged University of the Year”, duke u renditur i pari dhe më i miri në nivel global dhe duke lënë pas universitete prestigjioze nga Suedia, Kanadaja, Australia dhe Arabia Saudite.

Continue Reading

Vendi

Për shpronësime të jashtëligjshme arrestohen 7 persona

Published

on

By

Një operacion i Policisë së Kosovës dhe Prokurorisë Speciale ka rezultuar sot me arrestimin e shtatë personave në Prishtinë, Lipjan dhe Vushtrri, nën dyshimet për përfshirje në shpronësime të kundërligjshme.

Sipas njoftimit zyrtar, personat e ndaluar akuzohen për një sërë veprash penale korruptive, ku H.M., Sh.S dhe H.M. dyshohen për keqpërdorim të pozitës zyrtare, ndërsa të tjerët si V.G., N.R., N.K. dhe A.P. përballen me akuza për marrje dhe dhënie të ryshfetit si dhe ndihmë në kryerjen e këtyre veprave.

Gjatë bastisjeve, organet e rendit kanë sekuestruar dokumentacion të rëndësishëm, pajisje teknologjike dhe një shumë parash prej 6,450 eurosh, të cilat do të shërbejnë si prova në procesin e mëtutjeshëm gjyqësor.

Ky aksion është vazhdimësi e një hetimi të nisur kohë më parë, pasi edhe në dhjetor të vitit të kaluar ishin arrestuar shtatë persona të tjerë për të njëjtin rast. Në komunikaten e përbashkët, institucionet theksuan se ky operacion tregon përkushtimin për sundimin e ligjit, duke deklaruar se “ky proces hetimor mbetet prioritet kryesor për të adresuar shpronësimet e kundërligjshme dhe për të ruajtur integritetin e institucioneve publike”, sipas komunikatës.

Të gjithë të dyshuarit tashmë ndodhen në mbajtje deri në vendimin e radhës nga gjykata kompetente.

Continue Reading

Lajmet

Avokati i Popullit njofton Rubion dhe partnerët ndërkombëtarë për “shkeljet” në Speciale

Published

on

By

Avokati i Popullit, Naim Qelaj, u ka dërguar një letër zyrtare Sekretarit të Shtetit të SHBA-së, Marco Rubio, dhe shteteve financuese të Dhomave të Specializuara në Hagë, duke ngritur shqetësime serioze për shkeljen e të drejtave të njeriut.

Bazuar në një raport të pavarur të “Bar Human Rights Committee”, Qelaj evidenton probleme kritike sa i përket garantimit të një gjykimi të drejtë, transparent dhe të paanshëm për të akuzuarit në Hagë.

Letra, e cila u është dërguar edhe krerëve të Bashkimit Evropian si Ursula von der Leyen dhe Kaja Kallas, thekson se praktikat aktuale të Gjykatës Speciale po bien ndesh me Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe Kushtetutën e Kosovës.

Avokati i Popullit nënvizon se, ndonëse liderët e Kosovës u dorëzuan vullnetarisht për t’u përballur me drejtësinë, integriteti i procesit po dëmtohet nga mungesa e standardeve ndërkombëtare, duke kërkuar ndërhyrjen e faktorit ndërkombëtar për të siguruar llogaridhënie dhe pavarësi gjyqësore.

Continue Reading

Të kërkuara