Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Continue Reading

Vendi

LDK-ja mbështet zyrtarisht Bekim Sejdiun për President, u bën thirrje deputetëve për votim

Published

on

By

Kryesia e Lidhjes Demokratike të Kosovës ka vendosur zyrtarisht të mbështesë kandidaturën e profesorit Bekim Sejdiu për President të Republikës së Kosovës. Vendimi është marrë gjatë mbledhjes së Kryesisë, në përputhje me procedurat statutare dhe autorizimet e dhëna nga Kuvendi i partisë.

Përmes një deklarate për media, LDK-ja bëri të ditur se marrëveshja e miratuar politike synon përmbylljen e procesit të zgjedhjes së kreut të shtetit dhe parandalimin e një krize të re institucionale në vend.

Subjekti opozitar vlerësoi se përvoja e gjatë e Sejdiut në fushën e së drejtës kushtetuese dhe në diplomaci e bën atë një kandidat të dinjitetshëm që garanton ushtrim të pavarur e të paanshëm të detyrës. Kryesia e LDK-së i ka bërë thirrje të gjithë deputetëve të Kuvendit të Kosovës që ta mbështesin këtë propozim gjatë votimit. /E.A/

Continue Reading

Vendi

Edhe pak vende të lira në disa programe studimi Bachelor në UBT

Published

on

By

Për të gjithë maturantët që kanë marrë pjesë në afatin e dytë të Testit të Maturës dhe synojnë një arsim cilësor me standarde ndërkombëtare, zgjedhja e tyre e drejtë është UBT. Ata kanë mundësi të zgjedhin mes disa programeve studimore ku kanë mbetur edhe pak vende të lira për vitin e ri akademik.

Si institucioni arsimor lider në rajon për inovacion dhe teknologji, UBT ofron infrastrukturën më moderne dhe laboratorët më të avancuar për përgatitjen e profesionistëve të së ardhmes. Përmes kurrikulave moderne të ndërtuara në bashkëpunim me universitetet më të njohura botërore, studentët përfitojnë dije praktike që u garantojnë punësim të shpejtë në tregun e punës.

Ky është shansi i fundit për të siguruar një vend në komunitetin më të madh të dijes dhe për të marrë një diplomë të njohur ndërkombëtarisht. Regjistrimet po vazhdojnë në të gjitha kampuset e UBT-së, prandaj nxitoni të bëheni pjesë e suksesit dhe të ndërtoni karrierën tuaj të ëndrrave!

Continue Reading

Vendi

Skandali në BKS zgjerohet në 69 të pandehur: Ngrihen 35 prona dhe llogari bankare për dëmin mbi 1.2 milionë euro

Published

on

By

Prokuroria Themelore në Prizren dhe Policia e Kosovës kanë njoftuar zgjerimin e hetimeve lidhur me keqpërdorimet financiare në Byronë Kosovare të Sigurimeve (BKS). Me veprimet e fundit të ndërmarra më 1 shtator 2026, numri i të pandehurve ka arritur në 69 persona, ndërsa dëmi i përgjithshëm i shkaktuar ndaj BKS-së tashmë llogaritet mbi 1.2 milionë euro.

Hetimet janë zgjeruar ndaj 21 zyrtarëve të rinj të BKS-së, të cilët dyshohen për veprën penale “Keqpërdorimi i besimit në ndihmë”. Këta punonjës dyshohet se kanë mundësuar ose marrë pjesë në transferimin e mjeteve financiare pa mbulesë, në vlera nga 2,000 deri në 53,000 euro për person. Ky aktivitet i kundërligjshëm i ka shkaktuar BKS-së një dëm shtesë prej rreth 200,000 eurosh, duke iu shtuar shumës fillestare prej 1,043,000 eurosh të identifikuar në janar.

Të pandehurit janë intervistuar në Stacionin Policor në Prishtinë nga Njësia për Hetimin e Krimeve Ekonomike dhe Korrupsionit, në prani të drejtuesve të Prokurorisë Themelore të Prizrenit.

Paralelisht me procesin penal, me mbështetjen e Njësitit të Hetimeve të Integruara Financiare dhe Njësisë së Inteligjencës Financiare, janë ndërmarrë masa për ngrirjen e pasurisë së fituar nga kjo veprimtari:

35 prona të sekuestruara: Janë ngrirë parcela kadastrale, banesa dhe garazhe që lidhen me tre të pandehurit kryesorë.

21 llogari bankare të bllokuara: Është urdhëruar ngrirja e menjëhershme e llogarive bankare të personave të dyshuar.

Prokuroria dhe Policia e Kosovës konfirmuan se hetimet po vazhdojnë me intensitet për zbardhjen e plotë të kësaj skeme të keqpërdorimit dhe vënien e të gjithë përgjegjësve para drejtësisë. /E.A/

 

Continue Reading

Aktualitet

Rusia vret të paktën 12 persona në natën e gjashtë të sulmeve me dronë mbi Kiev

Published

on

By

Të paktën 12 persona kanë mbetur të vdekur në Kiev dhe rrethinat e tij gjatë natës, ndërsa kryeqyteti i Ukrainës përballoi natën e gjashtë rresht të sulmeve ruse me dronë dhe raketa, të cilat synojnë shkatërrimin e infrastrukturës dhe uljen e moralit të qytetit.

Oshëtimet e alarmit ajror vazhduan për orë të tëra dhe kulmuan me një valë goditjesh rreth orës 2:30 të mëngjesit. Të paktën tetë persona u raportuan të vdekur brenda në Kiev — përfshirë shtatë viktima në një depo hekurudhore në bregun e majtë të qytetit — si dhe katër të tjerë në rajonin përreth.

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy, deklaroi se gjatë sulmit u përdor “një numër i madh dronësh me motor me reaksion dhe raketash balistike”, duke shtuar se Rusia po shfrytëzon mungesën e raketave mbrojtëse amerikane të sistemit Patriot.

Përmes një postimi në rrjetet sociale, Zelenskyy u shpreh: “Rusia gjithmonë i planifikon sulmet e saj posaçërisht për të shkaktuar sa më shumë shkatërrim në jetët e njerëzve, dhe këtë arrin ta bëjë vetëm atëherë kur kapacitetet e mbrojtjes ajrore janë të pamjaftueshme”.

Kievi dhe qytezat e fshatrat përreth janë përballur me sulme të vazhdueshme ditët e fundit. Të enjten, 38 persona humbën jetën pasi një dron rus goditi një depo municioni në Myla (24 km në perëndim të Kievit), goditje kjo që shkaktoi shpërthime të njëpasnjëshme për orë të tëra dhe dëmtoi shtëpitë përreth.

Forcat Ajrore të Ukrainës njoftuan se Rusia kishte goditur 28 lokacione, me fokus kryesor qytetet e Kievit, Odesës dhe rrethinat e tyre. Mbrojtja ajrore arriti të rrëzonte pesë raketa balistike Iskander, dy raketa Banderol, pesë raketa kruz Kalibr si dhe 187 nga 218 dronët e lëshuar. Zyrtarët ukrainas nuk e bëjnë më të ditur numrin e përgjithshëm të raketave të lëshuara.

Drejtori ekzekutiv i Hekurudhave të Ukrainës, Oleksandr Pertsovskyi, konfirmoi se gjashtë nga shtatë personat e vrarë në depo ishin punonjës të rrjetit hekurudhor, ndërsa një tjetër mbeti i hospitalizuar.

Kievi vuan nga një mungesë kronike e sistemeve të mbrojtjes ajrore që prej ndërprerjes së furnizimit me raketa Patriot nga SHBA-ja. Patriotët janë e vetmja armë që mund të ndalojë me efikasitet raketat balistike ruse të shpejtësisë së lartë, të cilat prodhohen me një normë prej rreth 60 copë në muaj.

Kompania amerikane Lockheed Martin prodhon rreth 600 raketa mbrojtëse Pac-3 në vit, por rezervat ushtarake të SHBA-së janë reduktuar përgjatë luftës amerikane me Iranin. Ukraina po përpiqet të sigurojë një rezervë prej rreth 300 raketash për dimrin, të financuara nga aleatët evropianë përmes një marrëveshjeje furnizimi të dakorduar me SHBA-në.

Moska duket se po përpiqet të shfrytëzojë këtë mungesë të mbrojtjes ajrore përpara ardhjes së dimrit, duke përshkallëzuar konfliktin i cili mbetet pothuajse i bllokuar në vijën e frontit. Në anën tjetër, Ukraina po përgjigjet duke goditur rafineritë e naftës, depot dhe objektet e tjera ushtarake thellë brenda territorit rus, me synim dëmtimin e ekonomisë së këtij shteti. /The Guardian/

 

Continue Reading

Të kërkuara