Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Continue Reading

Vendi

“Veç lodhen shumë nëse nuk e zgjedhin UBT-në”, Hajrizi në RTV Dukagjini rendit arsyet për maturantët

Published

on

By

Rektori i UBT, Edmond Hajrizi, ka renditur një sërë arsyesh pse maturantët duhet ta zgjedhin këtë institucion për të vazhduar studimet e tyre universitare.

Duke folur në emisionin Debat Plus në RTV Dukagjini, Hajrizi tha se studentët nuk kanë nevojë të kërkojnë mundësi të tjera kur UBT ofron gjithçka në një vend, duke filluar nga infrastruktura moderne e deri te mundësitë për punësim.

Sipas tij, UBT disponon rreth 300 laboratorë dhe një bibliotekë që ai e cilësoi si ndër më të mirat në botë.

Ai theksoi se institucioni ka një raport shumë të favorshëm mes stafit akademik dhe studentëve, gjë që ndikon drejtpërdrejt në cilësinë e mësimdhënies dhe mbështetjen individuale për studentët.

Hajrizi nënvizoi gjithashtu se UBT gëzon akreditime ndërkombëtare nga institucione në Evropë, Britani dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës, duke e konsideruar këtë si një garanci shtesë për cilësinë e programeve studimore.

“Veç lodhet shumë nëse nuk e zgjedh UBT-në. Të gjitha i ka në një vend. 300 laboratorë i ka. Bibliotekën më të mirë botërore e ka. Numri i raportit staf i rregullt me studentë është më i miri. Është i akredituar nga Evropa, Britania, nga Amerika. I ka 80 kompani që e kryen praktikën pa dal hiq prej zyrave të UBT-së. Dhe njëkohësisht e ka mundësinë që shumica prej tyre të punësohen… i ka të gjitha programet që i ëndërron, që ka një ëndërr për një program, nuk e gjen  më shume se sa në UBT. E ka çmimin më të lirë të mundshëm që mundet me studiu”, ka thënë Hajrizi.

Continue Reading

Vendi

KQZ drejt përmbylljes së numërimit të votave nga diaspora, nis numërimi i votave me kusht

Published

on

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka njoftuar se deri sot në mesditë pritet të përfundojë numërimi i të gjitha fletëvotimeve të ardhura nga votimi jashtë Kosovës përmes postës.

Sipas zëdhënësit të KQZ-së, Valmir Elezi, shtatë kutitë e fundit me vota nga diaspora pritet të numërohen gjatë orëve të paradites së të mërkurës, duke shënuar përfundimin e një prej fazave kryesore të procesit zgjedhor.

Ndërkohë, KQZ-ja do të nisë edhe numërimin e votave me kusht, proces i cili është zhvilluar në 52 vendvotime në të gjithë vendin. Në këtë kategori janë regjistruar gjithsej 8,751 votues.

Po ashtu, do të fillojë edhe numërimi i votave të personave me nevoja të veçanta.

Me përfundimin e numërimit të votave nga diaspora dhe nisjen e trajtimit të votave me kusht dhe atyre të personave me nevoja të veçanta, procesi i numërimit të rezultateve zgjedhore po hyn në fazën përmbyllëse.

/A.K/

Continue Reading

lajme

UBT DO TË ORGANIZOJË FORUM AKADEMIK TË VEÇANTË NË KOSOVË NË NDER TË 250-VJETORIT TË AMERIKËS: “Nga Çlirimi te Lidershipi: Edukimi i Gjeneratës së Ardhshme përmes Partneritetit Kosovë–SHBA”

Published

on

By

Washington, DC — Projekti “America Inspires Freedom – The Kosovo Story” ka kënaqësinë të njoftojë se UBT, Partneri Kryesor Akademik i projektit, do të organizojë një forum akademik të veçantë më 29 qershor 2026 në Prishtinë, si pjesë e programimit zyrtar ndërkombëtar që shënon 250-vjetorin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Forumi, me titull “Nga Çlirimi te Lidershipi: Edukimi i Gjeneratës së Ardhshme përmes Partneritetit Kosovë–SHBA”, do të mbledhë studiues të njohur amerikanë, ekspertë të politikave publike, përfaqësues të komunitetit të veteranëve, studentë, profesorë universitarë dhe zyrtarë publikë për të diskutuar marrëdhënien e qëndrueshme ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara, si dhe rolin e arsimit në formësimin e lidershipit demokratik për gjeneratat e ardhshme.

Ky aktivitet është pjesë e projektit më të gjerë “America Inspires Freedom: The Kosovo Story”, i cili u njoh zyrtarisht më herët gjatë këtij viti përmes Memorandumit të Mirëkuptimit të nënshkruar ndërmjet Fondacionit Shqiptaro-Amerikan dhe America250, Komisionit Amerikan për Shënimin e Çerek-shekullit të Pavarësisë së Amerikës. Përmes kësaj marrëveshjeje, Kosova u bë vendi i parë dhe i vetëm jashtë Shteteve të Bashkuara i përfshirë zyrtarisht në programimin ndërkombëtar të America250.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, mirëpriti partneritetin dhe mundësinë për të organizuar këtë forum në UBT.

“UBT-ja është e nderuar të shërbejë si Partneri Kryesor Akademik i Projektit për Shënimin e 250-vjetorit të Amerikës në Kosovë dhe të organizojë këtë forum akademik të veçantë. Marrëdhënia ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara është ndër partneritetet më të rëndësishme në historinë moderne të vendit tonë, ndërsa institucionet e arsimit të lartë kanë përgjegjësi të veçantë për të ruajtur dhe avancuar vlerat mbi të cilat është ndërtuar ky partneritet. Ne jemi krenarë që UBT do të kontribuojë në këtë iniciativë historike dhe do të ndihmojë në forcimin e themeleve intelektuale të partneritetit Kosovë–SHBA për vitet që vijnë”.

Faton Bislimi, Themelues dhe Drejtor i Projektit “America Inspires Freedom: The Kosovo Story”, theksoi rëndësinë e aktivitetit dhe rolin udhëheqës të UBT-së.

“250-vjetori i Amerikës ofron një mundësi të jashtëzakonshme jo vetëm për të festuar historinë amerikane, por edhe për të reflektuar mbi ndikimin e thellë që lidershipi, vlerat dhe miqësia amerikane kanë pasur për popullin e Kosovës. Pak kombe në botë mund të flasin për rolin e Amerikës në historinë e tyre me aq shumë mirënjohje dhe respekt sa Kosova. Jemi thellësisht të nderuar që kemi UBT-në si Partnerin tonë Kryesor Akademik në këtë iniciativë historike. Duke sjellë së bashku folës të shquar amerikanë dhe pjesëmarrës të tjerë të rëndësishëm, ky forum do të ndihmojë që gjeneratat e reja të kuptojnë si sakrificat që siguruan lirinë e Kosovës, ashtu edhe vlerat demokratike që duhet të udhëheqin të ardhmen e saj”.

Si partner i projektit, UBT do të organizojë një nga aktivitetet më të rëndësishme intelektuale dhe edukative të kësaj nisme, duke riafirmuar përkushtimin e kahershëm të universitetit ndaj inovacionit, vlerave demokratike, bashkëpunimit ndërkombëtar dhe ekselencës akademike.

Forumi do të trajtojë tema që lidhen me lirinë, demokracinë, lidershipin, përgjegjësinë qytetare, partneritetin transatlantik dhe mësimet që përvoja e Kosovës mund t’u ofrojë gjeneratave të ardhshme.

Continue Reading

Lajmet

Shtyhet seanca ndaj të akuzuarit për krime lufte në Burim të Malishevës

Published

on

Është shtyrë seanca gjyqësore ndaj të akuzuarit për krime lufte në Burim të Malishevës, Ramadan Morina, pas kërkesës së avokatit të tij, Arianit Koci.

Prokurori i rastit, Armend Zenelaj, ka kundërshtuar shtyrjen, duke theksuar se Gjykata e kishte obliguar PSRK-në të pajiset me deklaratën e dëshmitares anonime D1.

Sipas aktakuzës së Prokurorisë Speciale, Morina dyshohet se gjatë viteve 1998–1999, në bashkëkryerje me persona të tjerë, ka marrë pjesë në vrasje, dëbime, arrestime dhe keqtrajtime fizike në fshatin Burim të Malishevës.

Në aktakuzë thuhet se 35 burra civilë shqiptarë janë ndarë nga gratë dhe fëmijët, janë rreshtuar me forcë, ndërsa më pas një pjesëtar i forcave serbe ka shtënë me armë, duke vrarë 34 civilë.

I akuzuari është arrestuar në gusht të vitit të kaluar në Prishtinë për veprën penale “krime lufte kundër popullatës civile”.

Gjatë seancës, avokati Arianit Koci ka ngritur shqetësim edhe për një gabim në dokumentacion, ku ai dhe i pandehuri janë cilësuar si serb, çështje që ka nxitur debat në sallën e gjyqit. Kryetari i trupit gjykues, Rrahman Beqiri, e ka cilësuar këtë si gabim teknik.

Trupi gjykues ka vendosur shtyrjen e seancës, ndërsa seancat e radhës janë caktuar për muajt shtator dhe tetor.

Burimi: KOHA

/A.K/

Continue Reading

Të kërkuara