Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Continue Reading

lajme

Fakulteti i Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë në UBT nis Akademinë Verore “Përtej Horizontit”

Published

on

By

Fakulteti i Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë në UBT ka nisur punimet e Akademisë Verore, e cila këtë edicion organizohet nën moton “Përtej Horizontit: AI, Dronët, Siguria dhe Quantum Computing” (Beyond the Horizon: AI, Drones, Security & Quantum Computing).

Programi pesëditor, i zhvilluar në kuadër të Global UBT Fest 2026, ka bashkuar në kampusin e UBT-së në Prishtinë studentë dhe profesorë nga universitete të vendeve të ndryshme, duke krijuar një mjedis ndërkombëtar të shkëmbimit të njohurive dhe përvojave akademike.

Akademia zhvillohet nga 13 deri më 17 korrik, ndërsa pjesëmarrësit janë të ndarë në dy grupe paralele që ndjekin të njëjtin program përgjatë gjithë javës. Aktivitetet janë konceptuar si një kombinim i ligjëratave, punëtorive praktike dhe garave, duke u ofruar pjesëmarrësve mundësinë të përballen me disa nga temat më aktuale të teknologjisë dhe inxhinierisë.

Në fokus të programit janë përdorimi i algoritmeve të Machine Learning për zbulimin e sulmeve kibernetike DDoS, aplikimi i Internetit të Gjërave (IoT) në bujqësi, robotika me Java, si dhe siguria kibernetike, e cila trajtohet përmes punëtorisë dhe garës HackBound (CTF). Pjesë e programit janë gjithashtu teknologjitë e dronëve dhe roli i tyre në operacionet moderne, si dhe zgjidhjet për menaxhimin e energjisë në mikrorrjetet inteligjente.

Krahas ligjëruesve nga UBT, në Akademi kontribuojnë edhe akademikë ndërkombëtarë, të cilët sjellin përvojën e tyre përmes ligjëratave të ftuara mbi mobilitetin ndërkombëtar, dizajnin e mbështetur nga kompjuteri (CAD) dhe projektet kërkimore. Kjo pjesëmarrje u mundëson studentëve të njihen me perspektiva nga mjedise të ndryshme akademike dhe të ndërtojnë ura bashkëpunimi përtej kufijve.

Një hapësirë e veçantë i është kushtuar prezantimit të projekteve dhe inovacioneve të studentëve të UBT-së, ku të rinjtë ndajnë punën e tyre me kolegët dhe ligjëruesit, duke promovuar kreativitetin dhe kulturën e inovacionit.

Me këtë edicion, Fakulteti i Shkencave Kompjuterike dhe Inxhinierisë vazhdon traditën e organizimit të akademive verore që lidhin njohuritë akademike me praktikën profesionale, duke i përgatitur studentët për sfidat e inteligjencës artificiale, sigurisë kibernetike dhe teknologjive të avancuara në zhvillim.

 

Continue Reading

Aktualitet

Trump: SHBA mund të marrë nën kontroll Ngushticën e Hormuzit

Published

on

By

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara ndoshta do të marrin nën kontroll dhe do të menaxhojnë Ngushticën e Hormuzit, duke kërkuar kompensim të lartë financiar nga kombet e tjera të pasura për këtë shërbim.

Trump bëri me dije se SHBA-ja do të shndërrohet në “engjëllin mbrojtës” të këtij kalimi ujor jetik për naftën globale, i cili u bllokua të shtunën nga Irani duke shkaktuar rritje të çmimeve të energjisë dhe inflacion në mbarë botën.

Kreu i Shtëpisë Gjykate akuzoi Teheranin për shkeljen e marrëveshjeve të njëpasnjëshme dhe paralajmëroi goditje të ashpra ndaj tyre.

Nga ana tjetër, Irani ka deklaruar se lejet e lëvizjes do të lëshohen vetëm pas rikthimit të qetësisë.

Garda Revolucionare e Iranit reagoi duke theksuar se e vetmja mënyrë për të rregulluar trafikun detar është largimi i ndërhyrjeve ushtarake amerikane nga zona, duke paralajmëruar se prezenca e SHBA-së mund të çojë në incidente edhe më të mëdha për sektorin global të naftës dhe gazit. /E.A/

Continue Reading

Vendi

United Hospital – qendra moderne ku ekspertiza ortopedike rikthen lëvizjen, ndërsa kujdesi profesional u ofron siguri qytetarëve dhe mërgimtarëve

Published

on

By

Pushimet në Kosovë nuk janë vetëm kohë për t’u çmallur me familjen dhe vendlindjen, por edhe një mundësi e rëndësishme për t’u kujdesur për shëndetin. Për qindra bashkatdhetarë që jetojnë në diasporë, kjo periudhë po shndërrohet në momentin ideal për diagnostikimin dhe trajtimin e problemeve ortopedike në United Hospital, një institucion shëndetësor që po konsolidohet si një nga qendrat më moderne dhe më profesionale në vend.

Dhimbjet e gjurit, kërdhokullës apo shtyllës kurrizore janë ndër problemet më të shpeshta që ndikojnë në cilësinë e jetës dhe lirinë e lëvizjes. Pikërisht për këto gjendje, United Hospital ofron një gamë të plotë shërbimesh ortopedike, duke përfshirë diagnostikim të avancuar, trajtime bashkëkohore, ndërhyrje kirurgjikale sipas standardeve ndërkombëtare, vendosje të protezave moderne, si dhe rehabilitim e fizioterapi të specializuar.

Falë një ekipi multidisiplinar të mjekëve specialistë, teknologjisë diagnostikuese të gjeneratës së fundit dhe qasjes së personalizuar ndaj çdo pacienti, spitali garanton trajtim të sigurt, efikas dhe të orientuar drejt rikthimit të shpejtë në aktivitetet e përditshme. Çdo rast trajtohet mbi bazën e protokolleve moderne mjekësore, me fokus në cilësinë e jetës dhe rezultatet afatgjata.

Në qendër të këtij vizioni qëndron drejtuesi i United Hospital, Edmond Hajrizi, i cili vazhdon të investojë në zhvillimin e kapaciteteve profesionale, teknologjike dhe njerëzore të institucionit. Me një qasje të orientuar drejt pacientit, ai synon që çdo qytetar dhe çdo mërgimtar të ketë qasje në shërbime shëndetësore të standardeve më të larta, duke e bërë United Hospital një adresë të besueshme për kujdesin modern shëndetësor.

Sipas Hajrizit, investimi në shëndet nuk është vetëm zhvillim institucional, por një përgjegjësi shoqërore që synon të ofrojë siguri, dinjitet dhe besim për çdo pacient. Ky përkushtim ka bërë që United Hospital të njihet gjithnjë e më shumë si një institucion ku profesionalizmi, inovacioni dhe humanizmi ecin paralelisht.

Për bashkatdhetarët që kalojnë pushimet në Kosovë, spitali ka krijuar mundësi që kontrollet, diagnostikimi dhe trajtimet të realizohen pa pritje të gjata, duke u mundësuar atyre të rikthehen në vendet ku jetojnë me më shumë shëndet, lëvizshmëri dhe cilësi jete.

United Hospital vazhdon kështu të ndërtojë një model të avancuar të kujdesit shëndetësor, ku ekspertiza mjekësore, teknologjia moderne dhe përkushtimi ndaj pacientit bashkohen për të ofruar trajtim të sigurt dhe shpresë për një jetë pa dhimbje./rajonipress/

Continue Reading

Lajmet

UBT fuqizon gjeneratën e re të sipërmarrësve përmes Akademisë Verore për Ndërmarrësi dhe Inovacion

Published

on

By

Me aktivitete interaktive, diskutime frymëzuese dhe sesione praktike, Akademia Verore për Ndërmarrësi dhe Inovacion, e organizuar nga Fakulteti i Menaxhmentit, Biznesit dhe Ekonomisë në kuadër të Global UBT Fest 2026, po vijon me sukses, duke krijuar një platformë të veçantë për zhvillimin e ideve të reja, aftësive sipërmarrëse dhe bashkëpunimit ndërmjet akademisë dhe industrisë.

Duke bashkuar studentë, akademikë dhe profesionistë të sektorit privat, kjo akademi verore po ofron një ambient dinamik të të mësuarit, ku njohuritë teorike ndërthuren me përvojat praktike dhe shembujt konkretë nga bota e biznesit.

Gjatë sesionit të udhëhequr nga Prof. Gonxhe Beqiri, pjesëmarrësit u njohën me temën “Marketingu dhe krijimi i vlerës për klientët e synuar”, ku u trajtuan konceptet themelore të marketingut të orientuar drejt konsumatorit. Përmes punës në grupe, analizimit të rasteve praktike dhe prezantimeve, studentët identifikuan segmente të synuara të tregut, analizuan nevojat e konsumatorëve dhe zhvilluan propozime vlere (Value Proposition) për ide të ndryshme biznesi, duke fuqizuar aftësitë e tyre në hartimin e strategjive efektive të marketingut.

Në kuadër të programit, Prof. Ermira Shehu prezantoi konceptin e ndërmarrësisë sociale si një model bashkëkohor biznesi që ndërthur qëndrueshmërinë financiare me ndikimin pozitiv në shoqëri. Përmes shembujve nga Evropa, Amerika dhe Kosova, pjesëmarrësit u njohën me mënyrën se si ndërmarrjet sociale adresojnë sfida të ndryshme përmes inovacionit, partneriteteve strategjike dhe përdorimit të teknologjisë.

Një fokus i veçantë iu kushtua edhe modeleve të financimit të ndërmarrjeve sociale, ndërsa diskutimet me studentët u përqendruan në identifikimin e komponentëve socialë, ekonomikë dhe mjedisorë që mund të integrohen në modelet e tyre të ardhshme të biznesit.

Pjesë e rëndësishme e akademisë ishte edhe prezantimi i Znj. Zana Lipoveci Kastrati, Menaxhere e Burimeve Njerëzore në Elkos Group, e cila ndau me studentët përvojën e zhvillimit të kësaj kompanie, një prej historive më të suksesshme të ndërmarrësisë në Kosovë. Ajo foli për rëndësinë e vizionit strategjik, inovacionit dhe ndërtimit të një kulture organizative që mbështet kreativitetin dhe zhvillimin e vazhdueshëm.

Gjatë këtij sesioni, studentët u njohën me sfidat dhe mundësitë që sjell transformimi digjital, zhvillimi i produkteve inovative dhe përshtatja e bizneseve me kërkesat e ekonomisë moderne. Diskutimet aktive dhe shkëmbimi i ideve krijuan një hapësirë të vlefshme për reflektim mbi rolin e ndërmarrësisë në zhvillimin ekonomik.

Po ashtu, studentët patën mundësinë të ndjekin një ligjëratë nga z. Detjon Axhami nga kompania Frutex, i cili prezantoi rrugëtimin e kompanisë nga një prodhues vendor deri në një markë të suksesshme në tregjet ndërkombëtare, veçanërisht ato evropiane.

Gjatë prezantimit u trajtuan tema si sfidat e eksportit, përmbushja e standardeve ndërkombëtare, kërkesat ligjore të tregjeve të huaja dhe strategjitë që kanë ndihmuar Frutex të rrisë konkurrueshmërinë në nivel global. Përmes këtij sesioni, studentët fituan një perspektivë praktike mbi procesin e internacionalizimit të bizneseve dhe faktorët që ndikojnë në krijimin e kompanive të suksesshme.

Akademia Verore për Ndërmarrësi dhe Inovacion në UBT po vazhdon të ofrojë një përvojë gjithëpërfshirëse për studentët, duke i pajisur ata me njohuri, aftësi praktike dhe frymëzim për të zhvilluar ide të reja dhe për t’u përgatitur për sfidat e tregut bashkëkohor të punës dhe biznesit.

Continue Reading

Të kërkuara