Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Continue Reading

Lajmet

Kurti falënderon kryeministrin finlandez, Orpo, për mbështetjen në Këshillin e Evropës

Published

on

By

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka takuar në Jerevan edhe homologun e tij nga Finlanda, Petteri Orpo.

Në qendër të bisedës ishte mbështetja e Finlandës për anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës dhe rrugëtimi drejt marrjes së statusit të vendit kandidat në Bashkimin Evropian.

Kurti vlerësoi lart ndihmën e Finlandës në luftimin e dezinformimit dhe veçoi modelin finlandez të “mbrojtjes gjithëpërfshirëse”, të cilin Qeveria e Kosovës tashmë e ka miratuar si koncept për organizimin e sigurisë shtetërore.

Lidhur me rëndësinë e luftimit të fushatave dezinformuese, gjatë takimit u diskutua edhe për mundësit e bashkpunimit në shumë fusha.

“Bashkëpunimi dhe ndihma e Finlandës në luftimin e dezinformimit është një element kyç për mbrojtjen e hapësirës demokratike dhe informimit publik të saktë”, shprehet Kurti.

Të dy udhëheqësit e mbyllën takimin duke riafirmuar gatishmërinë për thellimin e marrëdhënieve dypalëshe, veçanërisht në fushat që prekin sigurinë dhe stabilitetin rajonal.

 

Continue Reading

Lajmet

Mjekiqi: Vendimet politike në Kosovë nuk po e reflektojnë mjaftueshëm interesin publik

Published

on

Profesoresha e Shkencave Politike në UBT, Shqipe Mjekiqi, ka vlerësuar se vendimet politike në Kosovë shpesh nuk arrijnë të reflektojnë interesin më të mirë publik, duke theksuar ndikimin e cikleve të shpeshta zgjedhore në procesin e politikbërjes.

Në podcast-in “Inside Politics with Anisa”, ajo tha se zgjedhjet e shpeshta e pamundësojnë zhvillimin normal të politikave publike dhe e orientojnë fokusin e politikës drejt rezultateve afatshkurtra.

“Konsideroj që vendimet politike në Kosovë nuk kanë arritur ndoshta masën e duhur të reflektojnë gjithmonë interesin më të mirë publik sepse kemi parë kohëve të fundit cikle të shpeshta të zgjedhjeve. Zakonisht kur ka zgjedhje, atëherë kjo e pamundëson zhvillimin e një cikli normal të politikave publike dhe politikbërjes në përgjithësi. Në situata të tilla fokusi kryesor është në implementimin e politikave që sjellin përfitime afatshkurtra,” u shpreh Mjekiqi.

Ajo shtoi se në këto rrethana krijohen edhe marrëdhënie klienteliste ndërmjet përfaqësuesve politikë dhe qytetarëve, të cilat sipas saj nuk i kontribuojnë zhvillimit të shoqërisë.

“Ekziston një relacion shumë klientelistik ndërmjet përfaqësuesve dhe votuesve, pra shkëmbim kryesisht favoresh: unë ta jap votën, ti më përkrah në forma të ndryshme dhe privilegje të ndryshme dhe kjo nuk i kontribuon zhvillimit të shoqërisë,” tha ajo.

Mjekiqi theksoi se vendimmarrja politike do të duhej të largohej nga ciklet zgjedhore dhe marrëdhëniet klienteliste, duke u bazuar më shumë në evidencë dhe analiza të mirëfillta, me qëllim të krijimit të politikave më të qëndrueshme dhe afatgjata.

Continue Reading

Lajmet

Kurti dhe Plenković në Jerevan: Kroacia mbetet partner kyç i Kosovës drejt integrimit evropian

Published

on

By

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka zhvilluar një takim bilateral me Kryeministrin e Kroacisë, Andrej Plenković, gjatë punimeve të Samitit të Komunitetit Politik Evropian në Armeni.

Në qendër të bisedës ishin marrëdhëniet e shkëlqyera dypalëshe dhe mbështetja e palëkundur e Zagrebit zyrtar për anëtarësimin e Kosovës në strukturat euro-atlantike. Kurti vlerësoi miqësinë e sinqertë mes dy vendeve, ndërsa të dy liderët theksuan nevojën për një koordinim më të ngushtë politik përballë sfidave të sigurisë në Evropë.

Lidhur me rëndësinë e këtij partneriteti, në komunikatën e Zyrës së Kryeministrit thuhet se u diskutua për forcimin e aleancave dhe koordinimit politik ndërmjet shteteve që ndajnë vlera të përbashkëta demokratike.

“U theksua nevoja për forcimin e aleancave dhe koordinimit politik ndërmjet shteteve që ndajnë vlera të përbashkëta demokratike, në funksion të paqes, sigurisë dhe stabilitetit afatgjatë.”

Kryeministri në detyrë Kurti falënderoi homologun kroat edhe për rolin aktiv të Kroacisë në forcimin e subjektivitetit ndërkombëtar të Republikës së Kosovës.

Continue Reading

Aktualitet

SHBA kalon me sukses dy anije në Hormuz, pavarësisht pretendimeve të Iranit

Published

on

By

Komanda Qendrore Amerikane, Centcom, njoftoi këtë të hënë se dy anije tregtare me flamur amerikan kanë kaluar me sukses nëpër Ngushticën e Hormuzit. Sipas njoftimit, shkatërruesit e Marinës Amerikane po operojnë tashmë në Gjirin Persik për të siguruar tranzitin e lirë të mjeteve lundruese.

Ky zhvillim vjen si një kundërpërgjigje ndaj pretendimeve të Iranit, i cili më herët deklaroi se kishte sulmuar një anije amerikane me dy raketa – pretendim ky që u mohua kategorikisht nga Uashingtoni. Lidhur me këtë operacion, Centcom deklaroi:

“Forcat amerikane po ndihmojnë në mënyrë aktive përpjekjet për të rivendosur tranzitin e sigurt për anijet tregtare në këtë rrugë detare.”

Megjithatë, situata në rajon mbetet e tensionuar. Ndërsa anijet amerikane kaluan pa dëmtime, Emiratet e Bashkuara Arabe raportuan se një anije e tyre u sulmua gjatë ditës së hënë nga forcat iraniane po në Ngushticën e Hormuzit.

Continue Reading

Të kërkuara