Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Continue Reading

Lajmet

Nisin punimet për rindërtimin e rrugës Kijevë-Malishevë

Published

on

By

Kryeministri në detyrë i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, i shoqëruar nga ministri i Infrastrukturës dhe Transportit, Dimal Basha, mori pjesë sot në ceremoninë e nisjes së punimeve për rindërtimin e rrugës rajonale Kijevë-Malishevë.

Ky projekt, i cili përfshin një gjatësi prej mbi 11 kilometrash, parashihet të jetë një investim që do të transformojë qarkullimin për banorët e Malishevës, zonës së Llapushës dhe më gjerë.

Gjatë perurimit të nisjes së punimeve, Kurti theksoi se ky segment është jetik pasi lidh drejtpërdrejt pesë fshatra dhe përdoret rregullisht nga banorët e 18 fshatrave të tjerë, duke i dhënë fund praktikës së deritashme të “arnimeve” të përkohshme të rrugës.

Përveç lehtësimit të qarkullimit të përditshëm, investimi synon të zhbllokojë potencialin turistik të zonës, veçanërisht duke u shërbyer vizitorëve që shkojnë drejt Ujëvarave të Mirushës.

Punimet, të cilat pritet të përfundojnë brenda 225 ditëve, do të përfshijnë rindërtim të plotë nga baza, asfaltim të ri, ndërtim të trotuareve, stacione të autobusëve dhe sinjalizim modern. Gjithashtu, vëmendje e veçantë do t’i kushtohet kanalizimit të ujërave atmosferikë për të garantuar qëndrueshmërinë afatgjatë të rrugës.

Krahas këtij projekti, kryeministri njoftoi se qeveria po financon edhe rrugën nga Llapqeva deri te Ujëvarat me 700 mijë euro, si dhe është në proces tenderimi për rrugën Malishevë-Arllat në vlerë prej 2.6 milionë eurosh. Në total, vlera e investimeve rrugore në Malishevë brenda kësaj periudhe arrin në mbi 5.6 milionë euro, veprime këto që Kurti i cilësoi si përmbushje të zotimeve programore dhe shërbim konkret ndaj qytetarëve.

 

Continue Reading

Lajmet

“Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026” nisin në UBT në kuadër të 25-vjetorit, duke e kthyer institucionin në qendër të kreativitetit dhe inovacionit artistik

Published

on

By

Në kuadër të jubileut të madh të 25-vjetorit të UBT-së, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit nis edicionin special të “Ditëve të Artit dhe Dizajnit 2026”, një platformë gjithëpërfshirëse artistike dhe kulturore që do të zhvillohet përgjatë muajve maj dhe qershor, duke sjellë në fokus kreativitetin, inovacionin dhe fuqinë transformuese të artit në arsimin modern.

I konceptuar si një nga komponentët më të rëndësishëm të programit jubilar, ky organizim shumëdimensional do ta shndërrojë UBT-në në një hapësirë dinamike të artit, dizajnit dhe kulturës bashkëkohore, përmes një serie ekspozitash, performancash, prezantimesh kreative dhe aktiviteteve interaktive që promovojnë talentin e studentëve, stafit akademik dhe komunitetit krijues.

“Ditët e Artit dhe Dizajnit 2026” synojnë të pasqyrojnë jo vetëm identitetin inovativ të Fakultetit të Artit dhe Dizajnit, por edhe vizionin e UBT-së si një institucion lider që ndërthur arsimin, teknologjinë, kulturën dhe krijimtarinë në funksion të zhvillimit të së ardhmes.

Continue Reading

Lajmet

Mbi 2 mijë gjoba në trafik brenda 24 orëve

Published

on

By

Policia e Kosovës ka publikuar statistikat e përgjithshme për 24 orët e fundit, duke pasqyruar gjendjen e sigurisë dhe aktivitetet në teren.

Gjatë kësaj kohe, janë arrestuar 29 persona për vepra të ndryshme penale, prej të cilëve 23 janë dërguar në mbajtje me vendim të prokurorit.

Sa i përket sigurisë në komunikacion, gjatë ditës së fundit nuk është shënuar asnjë aksident me fatalitet. Megjithatë, janë regjistruar 19 aksidente me të lënduar dhe 54 aksidente me dëme materiale.

Policia ka vazhduar ndëshkimin e shkelësve të rregullave të trafikut, duke shqiptuar 2,252 tiketa gjobitëse për shoferët që nuk kanë respektuar ligjin.

Për sa i përket personave në vuajtje të dënimit, në këtë raport nuk është regjistruar asnjë rast i ri i dërgimit në qendrat e paraburgimit apo burgjet e vendit.

Continue Reading

Kronikë e zezë

Arrestohet i dyshuari në Gjakovë për vrasje dhe pjesëmarrje në rrahje

Published

on

By

Policia e Kosovës në raportin e saj njëditor njofton se pas një punë hetimore për vepërn penale, “vrasje- pjesëmarrje në rrahje” është arrestuar i dyshuari në Gjakovë.

I dyshuari është intervistuar dhe me vendim të prokurorit të rastit është dërguar në mbajtja për 48 orë.

“Pas një pune hetimore  në lidhje me rastin është identifikuar dhe arrestuar i dyshuari i dytë mashkull kosovar dhe i njëjti pas intervistimit me vendim të prokurorit dërgohet në mbajtje për 48 orë”, thuhet në raport.

Continue Reading

Të kërkuara