Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Continue Reading

Vendi

Për shpronësime të jashtëligjshme arrestohen 7 persona

Published

on

By

Një operacion i Policisë së Kosovës dhe Prokurorisë Speciale ka rezultuar sot me arrestimin e shtatë personave në Prishtinë, Lipjan dhe Vushtrri, nën dyshimet për përfshirje në shpronësime të kundërligjshme.

Sipas njoftimit zyrtar, personat e ndaluar akuzohen për një sërë veprash penale korruptive, ku H.M., Sh.S dhe H.M. dyshohen për keqpërdorim të pozitës zyrtare, ndërsa të tjerët si V.G., N.R., N.K. dhe A.P. përballen me akuza për marrje dhe dhënie të ryshfetit si dhe ndihmë në kryerjen e këtyre veprave.

Gjatë bastisjeve, organet e rendit kanë sekuestruar dokumentacion të rëndësishëm, pajisje teknologjike dhe një shumë parash prej 6,450 eurosh, të cilat do të shërbejnë si prova në procesin e mëtutjeshëm gjyqësor.

Ky aksion është vazhdimësi e një hetimi të nisur kohë më parë, pasi edhe në dhjetor të vitit të kaluar ishin arrestuar shtatë persona të tjerë për të njëjtin rast. Në komunikaten e përbashkët, institucionet theksuan se ky operacion tregon përkushtimin për sundimin e ligjit, duke deklaruar se “ky proces hetimor mbetet prioritet kryesor për të adresuar shpronësimet e kundërligjshme dhe për të ruajtur integritetin e institucioneve publike”, sipas komunikatës.

Të gjithë të dyshuarit tashmë ndodhen në mbajtje deri në vendimin e radhës nga gjykata kompetente.

Continue Reading

Aktualitet

Avokati i Popullit njofton Rubion dhe partnerët ndërkombëtarë për “shkeljet” në Speciale

Published

on

By

Avokati i Popullit, Naim Qelaj, u ka dërguar një letër zyrtare Sekretarit të Shtetit të SHBA-së, Marco Rubio, dhe shteteve financuese të Dhomave të Specializuara në Hagë, duke ngritur shqetësime serioze për shkeljen e të drejtave të njeriut.

Bazuar në një raport të pavarur të “Bar Human Rights Committee”, Qelaj evidenton probleme kritike sa i përket garantimit të një gjykimi të drejtë, transparent dhe të paanshëm për të akuzuarit në Hagë.

Letra, e cila u është dërguar edhe krerëve të Bashkimit Evropian si Ursula von der Leyen dhe Kaja Kallas, thekson se praktikat aktuale të Gjykatës Speciale po bien ndesh me Konventën Evropiane për të Drejtat e Njeriut dhe Kushtetutën e Kosovës.

Avokati i Popullit nënvizon se, ndonëse liderët e Kosovës u dorëzuan vullnetarisht për t’u përballur me drejtësinë, integriteti i procesit po dëmtohet nga mungesa e standardeve ndërkombëtare, duke kërkuar ndërhyrjen e faktorit ndërkombëtar për të siguruar llogaridhënie dhe pavarësi gjyqësore.

Continue Reading

Live

Trump paralajmëron Iranin: Marrëveshje ose sulme me intensitet më të lartë

Published

on

By

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka bërë të ditur se operacioni ushtarak SHBA-Izrael i koduar si “Epic Fury” dhe bllokada në Ngushticën e Hormuzit mund të përfundojnë, me kushtin që Irani të përmbushë pikat për të cilat është rënë dakord paraprakisht.

Përmes një postimi në platformën e tij Truth Social, Trump theksoi se nëse ky supozim vërtetohet, rrugët detare do të hapen për të gjithë, përfshirë edhe vetë Iranin. Megjithatë, ai u tregua i paqartë sa i përket detajeve specifike të marrëveshjes së cilës i referohet, duke e cilësuar gatishmërinë e Iranit si një “supozim të madh”.

Në mesazhin e tij, Trump nuk kursye as paralajmërimet e ashpra, duke bërë të qartë se në mungesë të një pajtimi nga pala iraniane, bombardimet do të rifillojnë menjëherë. Ai specifikoi se faza e radhës e sulmeve do të jetë e një niveli dhe intensiteti shumë më të lartë se operacionet e mëparshme.

Ky qëndrim vjen pas njoftimit të tij të fundit për ndërprerjen e përkohshme të nxjerrjes së anijeve të bllokuara në rajon, ndërkohë që nga ana tjetër, Teherani zyrtar ka shprehur aspiratën për arritjen e një “marrëveshjeje gjithëpërfshirëse” me Shtetet e Bashkuara për të ulur tensionet në rajon.

Continue Reading

Lajmet

Publikohet studimi shkencor i profesorit të UBT-së, Arsim Hajdari, në një nga revistat ndërkombëtare të njohura të mjekësisë

Published

on

By

Profesori i UBT-së, Arsim Hajdari ka publikuar një studim të rëndësishëm në revistën ndërkombëtare MDPI, përkatësisht në journalin shkencor Life.

Punimi me titull “Real-World Experience with Brolucizumab in Treatment-Naïve nAMD with Low Baseline Visual Acuity: Short-Term Outcomes from a Prospective Single-Institution Study”, i realizuar në bashkëpunim me studiuesin Valdet Uka, trajton një nga sëmundjet më të shpeshta dhe më serioze të syrit, Neovascular age-related macular degeneration (degjenerimi makular i lidhur me moshën në formën neovaskulare), që është një shkak kryesor i humbjes së pakthyeshme të shikimit në nivel global.

Studimi është realizuar si një kërkim prospektiv në kushte reale klinike në Italian Eye Hospital, duke përfshirë 154 sy të pacientëve që nuk kishin marrë trajtim më parë dhe që paraqiteshin me nivel të ulët të shikimit në fillim të trajtimit.

Qëllimi kryesor ka qenë vlerësimi i efekteve afatshkurtra të terapisë me Brolucizumab, një nga barnat më inovative në trajtimin e sëmundjeve neovaskulare të syrit.

Një gjetje e rëndësishme e studimit është se pacientët më të rinj kanë treguar përfitime më të mëdha në përmirësimin e shikimit, ndërsa faktorë si gjendja fillestare e shikimit dhe fakti që pacientët nuk kishin marrë trajtim më parë rezultojnë të jenë determinantë kyç në suksesin e terapisë.

Ky publikim shkencor përfaqëson një kontribut të rëndësishëm për komunitetin akademik dhe mjekësor, edhe për praktikën klinike, pasi ofron të dhëna konkrete nga praktika reale për trajtimin e një sëmundjeje që prek miliona njerëz në mbarë botën.

Continue Reading

Të kërkuara