Aktualitet
Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit
Published
5 years agoon
By
Betim GashiToka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.
Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.
Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.
Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.
Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.
Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.
Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.
“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.
“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”
Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.
Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.
Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews
You may like
Vendi
Interesim i madh i maturantëve për UBT-në në Preshevë dhe Bujanoc
Published
5 hours agoon
April 17, 2026By
ubtnews
Në kuadër të aktiviteteve për informimin dhe orientimin profesional të të rinjve, përfaqësues të UBT-së realizuan një vizitë informuese në dy prej institucioneve më të rëndësishme arsimore në Luginën e Preshevës – Gjimnazi “Skënderbeu” dhe Gjimnazi “Sezai Surroi”.
Delegacioni i UBT-së, i përbërë nga Prof. Halil Bashota, përgjegjës i Qendrës së Karrierës, si dhe stafi akademik, u prit ngrohtësisht nga drejtuesit e këtyre institucioneve, Prof. Nadër Sadiku dhe Prof. Admir Nazifi, së bashku me stafin pedagogjik.
Gjatë kësaj vizite, para maturantëve u prezantua në mënyrë të detajuar oferta akademike e UBT-së, duke përfshirë programet më të avancuara dhe inovative që institucioni ofron në fusha të ndryshme si teknologjia, shkencat kompjuterike, inxhinieria, biznesi, arkitektura, si dhe fusha të tjera të përshtatura me kërkesat e tregut bashkëkohor.
Interesimi i maturantëve ishte i dukshëm, ku shumë prej tyre shprehën kureshtje dhe entuziazëm për mundësitë që UBT ofron, duke bërë pyetje konkrete rreth programeve studimore, praktikave profesionale, bashkëpunimeve ndërkombëtare dhe perspektivave të punësimit pas studimeve.
Përfaqësuesit e UBT-së theksuan rëndësinë e zgjedhjes së një programi studimor që përputhet me interesat dhe ambiciet personale të studentëve, duke i inkurajuar maturantët që të shfrytëzojnë mundësitë për zhvillim akademik dhe profesional në një institucion që synon inovacionin dhe cilësinë në arsim.
Kjo vizitë shënon një tjetër hap në forcimin e lidhjeve ndërmjet UBT-së dhe shkollave të mesme në Luginën e Preshevës, duke krijuar ura bashkëpunimi dhe duke ofruar mbështetje konkrete për të rinjtë në rrugëtimin e tyre drejt arsimit të lartë dhe karrierës së suksesshme.

Vendi
Ndërto karrierën tënde në UBT: Bëhu lider në Menaxhimin e Patundshmërisë dhe Infrastrukturës
Published
7 hours agoon
April 17, 2026By
UBTNews
Nëse jeni në kërkim të një profesioni që dominon tregun aktual të punës, programi Menaxhimi i Patundshmërisë dhe Infrastrukturës në UBT është zgjedhja që ju transformon në ekspertë të zhvillimit urban. Si institucioni lider në inovacion, UBT ka krijuar këtë program për të përgatitur gjeneratën e re të menaxherëve që do të udhëheqin projektet më të mëdha infrastrukturore në vend.
Ky drejtim ofron një ndërthurje unike mes ligjit, financave dhe teknologjisë, duke i pajisur studentët me shkathtësi praktike për vlerësimin e pronave, analizën e investimeve strategjike dhe përdorimin e Inteligjencës Artificiale në industrinë e patundshmërisë.
Për t’ua bërë rrugëtimin akademik më të lehtë dhe për të mbështetur talentet e reja, UBT ofron një mundësi të veçantë: çdo student që zgjedh të regjistrohet në këtë program përfiton automatikisht bursë prej 20% për të tri vitet e studimit.
Ky nuk është vetëm një lehtësim financiar, por një ftesë për t’u bërë pjesë e një ekosistemi ku suksesi është i garantuar përmes punës praktike dhe rrjetëzimit me industrinë.
Gjatë studimeve në UBT, ju do të mësoni se si marketingu digjital rrit shitjet në patundshmëri, si të negocioni partneritete publike-private dhe si të analizoni me saktësi ndikimin e planifikimit hapësinor në rritjen e vlerës së pronës.
Ky program ju jep kompetenca të plota për të udhëhequr ekipe ndërdisiplinore dhe për të marrë vendime që ndikojnë direkt në rritjen ekonomike. Nëse synoni një profesion që kombinon lidershipin me teknologjinë moderne, UBT është pika juaj e nisjes drejt një karriere të sigurt dhe me ndikim në shoqëri.
Aplikimet e hershme kanë filluar, këtu gjeni linkun për me shumë informata.
Lajmet
Prof. Veton Zejnullahu: Kosova është në një fazë hibride, jo më tranzicion fillestar, por ende larg demokracisë së konsoliduar
Published
9 hours agoon
April 17, 2026By
ubtnews
Në episodin e radhës të podcastit studentor “Inside Politics with Aja”, i realizuar nga studentët e Shkencave Politike në UBT, i ftuar ishte profesori Veton Zejnullahu, i cili trajtoi zhvillimet aktuale politike në Kosovë dhe sfidat e konsolidimit demokratik.
Në analizën e tij, profesori Zejnullahu e përkufizoi situatën politike në vend si një fazë hibride, mes stabilitetit institucional dhe tranzicionit të vazhdueshëm.
“Ne nuk jemi më në fazën emergjente të tranzicionit, sepse kemi kaluar një fillim të rëndësishëm institucional. Por, në të njëjtën kohë, nuk mund të themi se kemi arritur një demokraci të konsoliduar. Jemi në një fazë hibride, dinamike, ku disa mekanizma funksionojnë, ndërsa të tjerët mbeten të brishtë dhe të papërfunduar”.
Ky vlerësim nënvizon një realitet kompleks politik, ku përparimet institucionale bashkëjetojnë me dobësi strukturore. Sipas tij, ndërtimi i një demokracie funksionale nuk matet vetëm me ekzistencën e institucioneve, por me mënyrën se si ato funksionojnë në praktikë dhe sa janë të qëndrueshme ndaj krizave politike.
Në vijim, ai theksoi se një nga problemet më të mëdha të sistemit politik në Kosovë është personalizimi i skajshëm i partive politike.
“Partitë politike në Kosovë funksionojnë më shumë si mekanizma elektoralë sesa si struktura ideologjike. Votuesit shpesh nuk votojnë për programe apo ide, por për liderë të caktuar. Kjo e dobëson zhvillimin e demokracisë së brendshme partiake dhe e zhvendos fokusin nga politikat tek individët”.
Diskutimi në këtë episod ofroi një pasqyrë kritike dhe analitike mbi realitetin politik në Kosovë, duke i ndihmuar studentët të kuptojnë më thellë sfidat e demokracisë dhe rolin e tyre në këtë proces.
Ju ftojmë të ndiqni episodin e plotë: Inside Politics with Aja
Sport
Akil Gjakova mbetet pa medalje, Kosova kthehet me të artën e Distrisë
Published
9 hours agoon
April 17, 2026By
UBTNews
Dita e dytë e Kampionatit Evropian të xhudos në Gjeorgji nuk ka sjellë medalje të reja për ekipin e Kosovës, pasi Akil Gjakova u mposht në sekondat e fundit të luftës për vendin e tretë.
Gjakova, i cili garoi në kategorinë deri në 73 kilogramë, e nisi ditën me dy fitore të rëndësishme ndaj garuesve nga Austria dhe Britania e Madhe, por lufta maratonë me këtë të fundit ndikoi në energjinë e tij për çerekfinalen kundër legjendës gjeorgjiane, Lasha Shavdatiashvili.
Edhe pse arriti të rikthehej me një fitore në repesazh ndaj moldavit Adil Osmanov, Akili u ndal në duelin për medaljen e bronztë nga turku Bilal Çiloglu, i cili shfrytëzoi një moment pakujdesie për të fituar me “Uazari”.
Në këtë kampionat u paraqitën edhe Dardan Cena dhe Laura Fazliu, por pa arritur të lënë gjurmë.
Cena u eliminua nga kampioni olimpik i Azerbajxhanit pas një fitoreje fillestare, ndërsa Laura Fazliu dëshpëroi me një eliminim të papritur që në luftën e parë kundër sllovenes Kaja Kajzer. Megjithatë, bilanci i Kosovës mbetet pozitiv falë Distria Krasniqit, e cila të enjten u shpall kampione e Evropës në kategorinë deri në 52 kilogramë.
Ky sukses i Distrisë bën që Kosova të fitojë medalje në kampionatet evropiane për të 14-tin vit radhazi, duke konfirmuar nivelin e lartë në mesin e 400 xhudistëve pjesëmarrës në Tbilisi.
Interesim i madh i maturantëve për UBT-në në Preshevë dhe Bujanoc
Ndërto karrierën tënde në UBT: Bëhu lider në Menaxhimin e Patundshmërisë dhe Infrastrukturës
Prof. Veton Zejnullahu: Kosova është në një fazë hibride, jo më tranzicion fillestar, por ende larg demokracisë së konsoliduar
Akil Gjakova mbetet pa medalje, Kosova kthehet me të artën e Distrisë
Kuvendi i Kosovës voton unanimisht: FSK dërgohet në mision paqeruajtës në Gaza
Pikturat e Claude Monet arrijnë miliona euro në ankandin e Parisit
Ansambli Vokal i Filharmonisë së Kosovës me koncert në Prizren
Përmbyllet gara “Ushtari më i mirë 2026”: Elvis Qitaku i FSK-së dhe Hil Mala nga Shqipëria shpallen fitues
Saranda Bogujevci zhvilloi takim zyrtar në Maltë
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Aktualitet2 months agoZPS: 437 incidente të ndalimit
