Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Continue Reading

Vendi

Qendra e UBT-së në Prizren vazhdon aktivitetet promovuese me maturantët në Suharekë

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve informuese dhe orientimit në karrierë për maturantët, Drejtori i Qendrës së UBT-së në Prizren, Vehbi Sofiu, realizoi një vizitë në Shkolla Profesionale “Abdyl Ramaj”, ku takoi nxënësit maturantë dhe i informoi ata për mundësitë e studimit në UBT.

Gjatë prezantimit, profesor Sofiu prezantoi programet më inovative që ofron UBT, duke vënë theks të veçantë në ndërlidhjen e studimeve me tregun e punës, zhvillimin profesional dhe mundësitë për avancim në karrierë.

Maturantët u njoftuan me drejtimet akademike që UBT ofron në fusha të ndryshme, përfshirë teknologjinë, biznesin, inxhinierinë, mediat, artin dhe shkencat moderne, si dhe me mundësitë për praktikë profesionale, pjesëmarrje në projekte ndërkombëtare dhe qasje në ekosistemin inovativ të UBT-së.

UBT vazhdon të mbetet i përkushtuar në mbështetjen e të rinjve përmes ofrimit të edukimit bashkëkohor, programeve të avancuara studimore dhe krijimit të mundësive konkrete për zhvillim akademik e profesional.

Continue Reading

Aktualitet

Dominique Bertail, emër i madh i romanit grafik francez, vjen në UBT për një eksperiencë unike kreative

Published

on

By

Në kuadër të Ditëve të Artit dhe Dizajnit 2026, një nga ngjarjet më të rëndësishme artistike dhe kulturore në kuadër të 25-vjetorit të UBT-së, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit, në bashkëpunim me Gran Fest, do të mirëpresë në UBT artistin e njohur francez Dominique Bertail, një prej emrave më të rëndësishëm ndërkombëtarë në fushën e ilustrimit, storytelling-ut vizual dhe romanit grafik.

Ky aktivitet i veçantë do të mbahet sot, më 8 maj, në Bibliotekën e UBT-së në Kampusin Inovativ në Lipjan, duke sjellë për studentët dhe komunitetin krijues një mundësi të rrallë për të bashkëbiseduar dhe mësuar drejtpërdrejt nga një artist me përvojë të gjerë ndërkombëtare.

Dominique Bertail, i njohur për kontributin e tij të shquar në ilustrim dhe roman grafik, do të ndajë me pjesëmarrësit procesin e tij krijues, eksperiencat profesionale në skenën ndërkombëtare dhe qasjet bashkëkohore në zhvillimin e narrativës vizuale, duke ofruar një perspektivë të avancuar mbi ndërthurjen e artit, tregimit dhe dizajnit modern.

Përmes kësaj punëtorie ekskluzive, studentët e Fakultetit të Artit dhe Dizajnit, si dhe të gjithë të interesuarit, do të kenë mundësinë të eksplorojnë dimensione të reja të ilustrimit bashkëkohor, të zhvillojnë inspirim të ri artistik dhe të angazhohen në shkëmbim idesh me një nga figurat më të rëndësishme të industrisë kreative evropiane.

Ky organizim dëshmon përkushtimin e UBT-së për të sjellë në Kosovë përvoja ndërkombëtare të nivelit të lartë dhe për të krijuar ura të fuqishme bashkëpunimi ndërmjet studentëve dhe profesionistëve globalë të artit dhe dizajnit.

Continue Reading

Vendi

Përmbyllet afati i njoftimit në KQZ: 22 parti dhe 3 koalicione konfirmojnë pjesëmarrjen në zgjedhje

Published

on

By

Në mesnatën e 7 majit ka përfunduar afati zyrtar që partitë e regjistruara në Kosovë të njoftojnë Komisionin Qendror të Zgjedhjeve mbi pjesëmarrjen e tyre në zgjedhjet e ardhshme dhe formimin e koalicioneve parazgjedhore. Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, bëri të ditur se nga 53 partitë e regjistruara, 22 prej tyre kanë konfirmuar pjesëmarrjen, ndërsa 9 parti kanë njoftuar mospjesëmarrjen. Gjithashtu, janë zyrtarizuar 3 koalicione të përbëra nga gjithsej 9 parti politike.

Partitë që kanë njoftuar garimin në zgjedhje janë Partia Socialdemokrate, Kosovaki Nevi Romani Partia, Partia Socialdemokrate e Ashkalinjve, Za Slobodu Pravdu i Opstanak, Lista Serbe, Yenilikçi Türk Hareket Partisi, Lidhja Demokratike e Kosovës, Fjala, Lëvizja Përparimtare e Romëve të Kosovës, Partia Rome e Bashkuar e Kosovës – PREBK, Socialdemokratska Unija, Jedinstvena Goranska Partija, Kosova Demokratik Türk Partisi, Nova Demokratska Stranka, Iniciativa e Re Demokratike e Kosovës, Kosovski Savez, Partia Balliste, Partia Qytetare për Mirëqenie Sociale, Partia Liberale Egjiptiane, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, Stranka Demokratske Akcije dhe Partia Demokratike e Kosovës.

Në anën tjetër, mospjesëmarrjen e kanë njoftuar Partia Demokratike e Unitetit, Balli Kombëtar i Kosovës, Lëvizja Qytetare Vatra, Bashkimi për Ndryshim Anamorava, Partia e Drejtësisë, Srpski Narodni Pokret, Partia Reforma Demokratike, Aleanca Kosova e Re dhe Nisma Socialdemokrate. Sa i përket koalicioneve, janë regjistruar koalicioni VAKAT, Ashkalitë e Bashkuar dhe koalicioni rreth Lëvizjes Vetëvendosje që përfshin edhe subjektet Guxo, Alternativa dhe PSHDK.

KQZ sqaron se ky njoftim është proces i ndarë nga certifikimi i subjekteve të reja, i cili përfundon më 10 maj, ndërsa afati i fundit për dorëzimin e listave të kandidatëve për deputetë nga të gjitha subjektet është data 12 maj 2026./Ekonomia online/

 

Continue Reading

Aktualitet

Trump: Armëpushimi me Iranin mbetet në fuqi pavarësisht përplasjeve në Hormuz

Published

on

By

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, deklaroi se armëpushimi me Iranin mbetet në fuqi, pavarësisht një përplasjeje mes shkatërruesve detarë iranianë dhe atyre amerikanë në Ngushticën e Hormuzit, për të cilën të dyja palët fajësuan njëra-tjetrën, siç raporton BBC.

SHBA-ja njoftoi se Irani lëshoi raketa, dronë dhe varka të vogla kundër tre anijeve të saj luftarake, në atë që e quajti një “sulm të paprovokuar”. Trump tha se Irani “u tall me ne sot”. Ndërkohë, komanda e lartë ushtarake e Iranit pretendoi se SHBA-ja kishte shënjestruar një cisternë nafte iraniane dhe një anije tjetër që po i afrohej Ngushticës, duke kryer “sulme ajrore” në disa zona bregdetare.

Ky tension vjen vetëm një ditë pasi ministria e jashtme e Iranit tha se po shqyrtonte një propozim të SHBA-së për t’i dhënë fund luftës. Rritja e tensioneve ndodh pavarësisht deklaratave të fundit të presidentit amerikan se lufta në Iran do të “përfundojë shpejt”.

Mediumi amerikan Axios raportoi se Shtëpia e Bardhë beson se po i afrohet një memorandumi mirëkuptimi me 14 pika me Iranin, i cili mund të vendosë kornizën për negociata më të detajuara bërthamore. Të mërkurën, një zëdhënës i ministrisë së jashtme iraniane konfirmoi se propozimi i fundit po shqyrtohet dhe se Teherani do të ndajë qëndrimet e tij me ndërmjetësit pakistanezë. Ministri i jashtëm i Pakistanit u shpreh se vendi i tij po “përpiqet ta kthejë këtë armëpushim në një fund të përhershëm të kësaj lufte”.

Megjithatë, një anëtar i lartë i parlamentit iranian e ka hedhur poshtë memorandumin me 14 pika, duke e quajtur atë një “listë dëshirash”. Zëdhënësi i komisionit për siguri kombëtare dhe politikë të jashtme, Ebrahim Rezaei, shkroi në rrjetin X se Irani “e ka gishtin në këmbëz”, duke paralajmëruar një “përgjigje të ashpër dhe penduese” nëse SHBA-ja nuk “dorëzohet dhe plotëson kushtet e nevojshme”.

Të dyja palët kanë kërcënuar me përshkallëzim të dhunës nëse nuk plotësohen kushtet e tyre për një marrëveshje paqeje. Në një postim në Truth Social më 6 maj, Trump shkroi se nëse Irani nuk pajtohet për një marrëveshje, “bombardimet fillojnë dhe, mjerisht, do të jenë në një nivel dhe intensitet shumë më të lartë se më parë”.

Trump kishte deklaruar më parë se “Operacioni Epic Fury” – ofensiva fillestare SHBA-Izrael në Iran – do të përfundonte “duke supozuar se Irani pranon të japë atë që është rënë dakord”. Para kësaj deklarate, Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, kishte thënë se operacioni kishte përfunduar dhe i kishte arritur objektivat e tij.

Trump përsëriti gjithashtu se Irani kishte rënë dakord të mos zotëronte kurrë armë bërthamore “ndër të tjera” – një pretendim ky që nuk është konfirmuar nga Teherani. Programi bërthamor i Iranit mbetet një nga pikat kryesore të mosmarrëveshjes mes dy vendeve./BBC/

Continue Reading

Të kërkuara