Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Continue Reading

Aktualitet

TikTok dhe YouTube mbyllin 4.7 milionë llogari të fëmijëve në Indonezi

Published

on

By

Platformat e njohura TikTok dhe YouTube kanë mbyllur rreth 4.7 milionë llogari të fëmijëve nën moshën 16 vjeç në Indonezi. Ky vendim erdhi pas rregullave të reja dhe rrepta që ka vendosur qeveria atje.

Ministrja e Komunikimit e Indonezisë njoftoi se rrjeti TikTok ka çaktivizuar 4.1 milionë llogari, ndërsa YouTube ka mbyllur 600 mijë të tilla. Përveç tyre, kufizimet kanë prekur edhe platformat e tjera si Instagram, X dhe Roblox.

Qeveria indoneziane mori këtë vendim për të mbrojtur fëmijët nga varësia ndaj rrjeteve sociale dhe nga dhuna në internet. Autoritetet thanë se duan që këto kompani të ndryshojnë sjelljen e tyre ndaj të miturve.

Indonezia ka ndjekur shembullin e Australisë, e cila vitin e kaluar ndaloi plotësisht përdorimin e rrjeteve sociale për fëmijët. Edhe Britania e Madhe ka njoftuar se po planifikon të vendosë kufizime të ngjashme së shpejti. /Euronews/ /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Tërmet i fuqishëm në Japoni, dridhen zonat afër Tokios

Published

on

By

Një tërmet me magnitudë 5.8 ballë ka goditur zonën e Chibas në Japoni, duke shkaktuar lëkundje të forta edhe në rrethinën e Tokios.

Sipas autoriteteve japoneze dhe Shërbimit Gjeologjik të SHBA-së, epiqendra e tërmetit ishte në prefekturën Chiba, në një thellësi prej rreth 50 kilometrash.

Agjencia Meteorologjike e Japonisë njoftoi se lëkundjet ishin të fuqishme, por fatmirësisht nuk ka asnjë rrezik për cunami.

Deri më tani, autoritetet vendase raportojnë se nuk ka njerëz të lënduar dhe as dëme të mëdha materiale nga ky tërmet. /BBC/ /E.A/

Continue Reading

Kronikë e zezë

Gjashtë raste të dhunës në familje brenda një dite në Kosovë

Published

on

By

Policia e Kosovës ka njoftuar se gjatë ditës së djeshme janë regjistruar gjashtë raste të ndryshme të dhunës në familje në disa qytete të vendit.

Në Graçanicë, pas një mosmarrëveshjeje familjare, tre burra janë përleshur mes vete. Ata janë intervistuar dhe me vendim të prokurorit janë liruar në procedurë të rregullt.

Në Prishtinë, është arrestuar një grua pasi ka sulmuar fizikisht një grua tjetër. Viktima ka marrë tretman mjekësor, ndërsa e dyshuara është dërguar në mbajtje.

Në Viti, një grua ka raportuar se pas një fjalosjeje është sulmuar fizikisht nga një burrë. Viktima ka marrë ndihmë mjekësore, ndërsa i dyshuari është arrestuar dhe dërguar në mbajtje.

Në Mitrovicë, është arrestuar një burrë pasi ka sulmuar fizikisht një grua. Viktima ka pranuar tretman mjekësor, ndërsa i dyshuari është dërguar në mbajtje.

Në Pejë, një grua ka raportuar se një burrë ka ushtruar në vazhdimësi dhunë fizike dhe psikike ndaj saj, si dhe e ka kërcënuar përmes telefonit. Pas intervistimit, palët janë liruar në procedurë të rregullt.

Në Deçan, është arrestuar një burrë pasi ka sulmuar fizikisht një burrë tjetër. Viktima ka pranuar tretman mjekësor, ndërsa i dyshuari është dërguar në mbajtje. /E.A/

Continue Reading

Kronikë e zezë

Përleshje fizike në Mazgit të Obiliqit, tre persona mbeten të lënduar

Published

on

By

Një incident ka ndodhur në orët e para të mëngjesit të së enjtes në fshatin Mazgit të Obiliqit, ku pas një mosmarrëveshjeje çasti, tre persona kanë pësuar lëndime të rënda trupore si pasojë e një sulmi fizik.

Sipas raportit zyrtar të Policisë së Kosovës, ngjarja ka ndodhur saktësisht rreth orës 02:25 pas mesnate. Tre viktimat, të gjithë burra dyshohet se janë sulmuar fizikisht nga tre të dyshuar të tjerë.

Përveç dhunës fizike të ushtruar ndaj viktimave, të dyshuarit u kanë dëmtuar atyre edhe veturën private përpara se të largoheshin nga vendi i ngjarjes.

Si pasojë e sulmit, të tre viktimat kanë pësuar lëndime dhe kanë pranuar menjëherë tretmanin e nevojshëm mjekësor në institucionet shëndetësore.

Ndërkohë, Policia e Kosovës ka bërë të ditur se tre personat e dyshuar tashmë gjenden në kërkim policor.

Rasti zyrtarisht është iniciuar dhe po hutohet nën cilësimin si “Lëndim i rëndë trupor” dhe dëmtim i pronës, ndërsa njësitet përkatëse po punojnë për lokalizimin dhe arrestimin e të dyshuarve. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara