Aktualitet

Njerëzit po ndikojnë edhe më keq sesa mendohej në ndryshimet e Tokës, sipas studimit

Published

5 years ago

on

Toka po shkon drejt një shkëmbi dhe shumë studiues që po studiojnë planetin thonë se kjo është për shkak se ne nuk po mund të ndalojmë së ngatërruari gjërat.

Ne mbushim oqeanet me plastikë, djegim fosile për të mbajtur shtëpitë tona të ngrohta dhe makinat tona duke lëvizur dhe për të ndryshuar peizazhin e kontinenteve të tëra, të gjitha ndërsa pretendojmë se veprimet tona do të jenë pa pasoja.

Ndërsa shumë studime kanë zbuluar se sa në mënyrë dramatike e kemi ngatërruar planetin me gjëra të tilla si karburantet fosile dhe ndotja, hulumtimet e reja sugjerojnë se zakonet tona më të fundit janë vetëm një pjesë e problemit. Njerëzit, me sa duket, e kanë “stresuar” rëndë Tokën për deri në 4600 vjet, dhe ndoshta edhe më gjatë.

Punimi, i cili u botua së fundi në revistën Science, lidh ndryshimet dramatike në bimësinë e Tokës me të njëjtën periudhë kohore kur shpërtheu bujqësia njerëzore.

Studiuesit përdorën qindra të dhëna fosile të polenit për të hartuar një kalendar kohor të llojeve, që shtrihet mbi 18.000 vjet. Pas kompletimit të të gjitha të dhënave u bë e qartë se kishte një ndryshim serioz në ritmin me të cilin vegjetacioni tokësor ndryshoi.

Rritja e ndryshimeve të bimësisë duke filluar në Holocenin e Vonë ishte edhe më dramatike sesa ndryshimet në bimësinë globale të sjella nga fundi i epokës më të fundit të akullit.

Holoceni i Vonë gjithashtu ndodh që të jetë periudha kur njerëzit filluan të mbështeteshin shumë te bujqësia për të mbajtur të ushqyer mirë dhe gjallë popullatat në rritje.

“Duke përdorur një përmbledhje të 1181 sekuencave të polenit fosil dhe metodave të reja statistikore të zhvilluara, ne zbulojmë një përshpejtim në të gjithë botën në ritmet e ndryshimit përbërës të bimësisë duke filluar midis 4.6 dhe 2.9 mijë vjet më parë që është globalisht i pashembullt gjatë 18.000 vjetëve të fundit si në madhësi ashtu edhe në përmasa,” shkruajnë studiuesit.

“Normat e Holocenit të Vonë të ndryshimit janë të barabarta ose tejkalojnë shkallët deglaciale për të gjitha kontinentet, gjë që sugjeron që shkalla e efekteve njerëzore në ekosistemet tokësore tejkalon edhe transformimet e drejtuara nga klima e fundit.”

Gjetjet janë interesante dhe shqetësuese. Narrativat që rrethojnë njerëzit dhe ndryshimet klimatike janë përqendruar prej kohësh në përdorimin e karburanteve fosile dhe ndotjen.

Nëse thjeshtë provojmë t’i marrim ato gjëra nën kontroll, sipas studiuesve ka mundësi të parandalojmë që Toka të rrëzohet mbi “pikën e kthesës” që çon në shkatërrimin e planetit tonë.

Studimi shton se, ne ende duhet të zvogëlojmë mbështetjen tonë në lëndët djegëse fosile, të përqafojmë energjinë e gjelbër dhe të ndalojmë hedhjen e plehrave tona kudo, por gjithashtu ka të ngjarë që gjërat që ne nuk mund t’i mendojmë si të afta të ndryshojnë në mënyrë dramatike planetin, si bujqësia, janë më me ndikim se sa kemi supozuar./UBTNews

Related Topics:
Continue Reading

Lajmet

Rodri mbërrin në Barcelonë: Transferimi prej 76 milionë eurosh drejt finalizimit

Published

35 minutes ago

on

August 17, 2026

By

Mesfushori spanjoll Rodri është shumë pranë përmbylljes së një prej lëvizjeve më të mëdha të afatit kalimtar. Fituesi i “Topit të Artë” ka marrë lejen zyrtare nga Manchester City për të udhëtuar drejt Katalunjës, ku do t’i nënshtrohet vizitave të detajuara mjekësore përpara nënshkrimit të kontratës me klubin e Barcelonës.

Sipas detajeve të bëra të ditura nga gazetari i njohur i transferimeve, Fabrizio Romano, marrëveshja mes klubeve është arritur për një shifër bazë prej 60 milionë eurosh fikse. Paketës financiare i shtohen edhe 6 milionë euro në formë bonusesh të lehta për t’u arritur, si dhe 10 milionë euro të tjera që lidhen me performancat individuale dhe trofetë e mundshëm. Rodri pritet të firmosë një kontratë katërvjeçare, e cila do ta mbajë atë në “Camp Nou” deri në qershor të vitit 2030.

Rikthimi i spanjollit në La Liga përfaqëson një goditje të fuqishme strategjike nga drejtuesit e Barcelonës. Pas viteve të suksesshme në Premier League nën drejtimin e Pep Guardiolës, me këtë transferim klubi katalanas synon të gjejë liderin e ri të mesfushës, i cili do t’i sjellë skuadrës përvojën, kontrollin e lojës dhe cilësinë e nevojshme për t’u rikthyer në majat e futbollit evropian. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Abdixhiku refuzon ftesën e Haxhiut, PDK dhe Aleanca gjithashtu nuk marrin pjesë në takim

Published

47 minutes ago

on

August 17, 2026

By

Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lumir Abdixhiku, ka refuzuar ftesën e ushtrueses së detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, për takimin e liderëve të partive politike.

Siç raporton KOHA, nga LDK-ja kanë thënë se nuk do të marrin pjesë në takim, pasi Haxhiun e konsiderojnë vetëm deputete të Kuvendit të Kosovës. Megjithatë, LDK-ja është shprehur e gatshme të takohet me kryetarin e Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurtin, për të diskutuar zhbllokimin e situatës politike.

Ftesën e Haxhiut e kanë refuzuar edhe PDK-ja dhe Aleanca. Nga PDK-ja kanë deklaruar se çështja e zgjedhjes së presidentit mund të trajtohet vetëm pasi të funksionalizohet Kuvendi.

Edhe Aleanca ka mbajtur të njëjtin qëndrim, duke kërkuar fillimisht konstituimin e Kuvendit. Shefi i Grupit Parlamentar të Aleancës, Besnik Tahiri, ka thënë se partitë opozitare nuk duhet të fajësohen për refuzimin e takimit.

Haxhiu kishte ftuar liderët e partive ose përfaqësuesit e tyre në një takim konsultativ të martën në orën 09:00, për të diskutuar zhvillimet aktuale politike dhe institucionale, përfshirë zgjedhjen e një presidenti konsensual dhe formimin e institucioneve.

Ndërkohë, kryesuesi i seancës konstituive, Avni Dehari, ka deklaruar se fillimisht duhet të arrihet marrëveshje për presidentin dhe më pas do të ftohen deputetët për vazhdimin e seancës së konstituimit të Kuvendit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Në Klinikën e Gjinekologjisë u regjistruan 152 lindje dhe 157 foshnja

Published

49 minutes ago

on

August 17, 2026

By

Gjatë javës që lamë pas, në Klinikën e Gjinekologjisë dhe Obstetrikës janë realizuar gjithsej 152 lindje, nga të cilat kanë ardhur në jetë 157 fëmijë, duke përfshirë edhe 5 çifte binjakësh.

Sa i përket metodave të kryerjes së lindjeve, 90 prej tyre u realizuan në mënyrë spontane (natyrale), ndërsa 62 të tjera u kryen përmes operacionit cezarian. Përsa i përket gjinisë së të porsalindurve, bilanci i javës shënon 85 djem dhe 72 vajza.

Nga Klinika e Gjinekologjisë dhe Obstetrikës konfirmojnë përkushtimin e tyre të vazhdueshëm për të ofruar kujdes dhe shërbime profesionale mjekësore, me synim garantimin e shëndetit dhe mirëqenies për të gjitha nënat dhe foshnjat. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Sekuestrohet në Pejë automjeti “BMW X6” i kërkuar nga Gjermania, i rikthehet pronarit

Published

2 hours ago

on

August 17, 2026

By

Prokuroria Themelore në Pejë, në bashkëpunim me Ekipin për Hetimin e Autokrimeve pranë Drejtorisë Rajonale të Policisë, ka përfunduar me sukses një operacion për sekuestrimin e një automjeti të llojit “BMW X6”, i cili kërkohej nga autoritetet gjermane.

Njoftimi i procedurës filloi pas marrjes së informacioneve nga Gjermania, përmes zyrës së ILECU-së, pasi ndaj shtetasit kosovar me inicialet Sh.Q. ishte iniciuar një procedurë penale për veprën “Shpërdorimi i pasurisë së huaj”.

Më 7 gusht 2026, pas lokalizimit të veturës, u krye sekuestrimi dhe Prokurori i Shtetit lëshoi urdhër për ndalimin e saj të përkohshëm. Pas përfundimit të të gjitha procedurave të nevojshme juridike, më 14 gusht 2026, u lëshua urdhri zyrtar për kthimin e automjetit te pronari i tij legjitim, shtetasi gjerman me inicialet R.D.

/E.A/

Continue Reading

Të kërkuara