Kulturë

Një verë me libër në dorë: Romane të reja për verën 2024

Published

on

Vera është periudha ideale për t’u zhytur në botën e librave, ku stina e batanijeve të shtrira në barin e parkut dhe rërën e plazhit, ditët e gjata dhe udhëtimet e gjata krijojnë mundësinë perfekte për të lexuar. Më poshtë, ju prezantojmë disa nga librat më  interesantë të këtij viti, të cilët do t’ju shoqërojnë në aventurat tuaja verore dhe orët e gjata të ditës. 

Në pamje të parë, një roman për djemtë homoseksualë në financa, artistë të dështuar dhe, mbi të gjitha, zgjedhjet e 2016-ës mund të mos tingëllojë si ideja e askujt për një kohë të mirë, por në duart e aftë të Daniel Leffert, është një trazirë absolute. Romani debutues emocionues i Leffert, Ways and Means, ndjek Alistair McCabe, një student i zgjuar dhe jashtëzakonisht ambicioz i NYU Stern, dëshira e të cilit për të ndryshuar pozicionin e tij dhe të nënës së tij në jetë përfundon duke qenë thembra e tij e Akilit.

Pasi u transferua në qytetin e madh nga Binghamton, NY, Alistair e gjen veten duke u përplasur padashur me Markun dhe Elijah-një çift homoseksual i pangopur, por tërheqës që duhet të ishin ndarë vite më parë (nëse do të kisha një nikel…) Përmes marrëdhënies së tij me Markun dhe Elijah, Alistair e gjen veten duke punuar për një biznesmen miliarder, politika e të cilit është, për ta thënë lehtë, e diskutueshme në rastin më të mirë në greminën e zgjedhjeve më të rëndësishme në historinë e kombit tonë. Duke pasur parasysh mënyrën se si gjërat po zhvillohen për vitin 2024 (prit, a mund të jetë president një kriminel i dënuar?), Lefferts shqyrton me hidhërim ndryshimet shoqërore dhe ekonomike që çuan në hitet dikur të paimagjinueshme tepër afër shtëpisë. (Abrams, 2024) -Chris Murphy

 

American Glitch nga Andrea Orejarena & Caleb Stein bie në një realitet të ndryshuar, ku bota dixhitale dhe të gjitha devijimet e saj kanë dalë disi në botën “reale”. Imazhet e ylberëve të dyfishtë, gropave, mirazheve, objekteve fluturuese të paidentifikuara dhe ushtrimeve stërvitore ushtarake amerikane në një libër rreth madhësisë dhe ngjyrës së një MacBook Pro ngjallin një mendje paranojake koshere të informuar nga orë të pafundme në internet. Sigurisht që ka humor edhe në këto “gabimet” vizuale. Një ese nga David Campany dhe tekste më të shkurtra nga 36 kontribues i shtohen këtij grupi të egër imazhesh shpikëse që shtrojnë të gjitha pyetjet që ne mund të mos duam t’i përgjigjemi. (Libri Gnomic, 2024) -Madison Reid

Giants është një katalog i konsiderueshëm dhe i dizajnuar me guxim i veprave të artit nga Koleksioni Dean, koleksioni privat i artit i Swizz Beats dhe Alicia Keys. Duke shoqëruar një ekspozitë të madhe në Muzeun e Bruklinit (dhe një pjesë në Vanity Fair), kurimi është i informuar nga dëshira që artistët e gjallë, dhe veçanërisht artistët me ngjyrë, të marrin njohjen në kohën e duhur dhe të merituar për punën e tyre, gjë që nuk është e vogël. Me frazën “duke qëndruar mbi supet e gjigantëve” në mendje, Dean dhe Keys tregojnë pjesë nga gjenerata të shumta të artistëve zikaltër amerikanë, afrikanë dhe afrikanë pranë njëri-tjetrit: një skulpturë çelik inox nga Hank Willis Thomas, portrete elegant nga piktori Toyin Ojih Odutola, dhe një përzierje imazhesh nga fotografi Gordon Parks, ndër shumë të tjera. Faqet shumëngjyrëshe me pyetësorët e artistëve dhe biografitë e gjera të artistëve e ngrenë një katalog muze në një domosdoshmëri enciklopedike për këdo që është i interesuar për artin bashkëkohor. (Phaidon, qershor 2024) – MR

E ekspozuar në Muzeun Victoria dhe Albert është një vepër e shekullit të 18-të e titulluar “Tigri i Tippoo”, të cilin muzeu e përshkruan si “një nga objektet më të famshme dhe intriguese të V&A”. Është një gdhendje druri pothuajse e përmasave reale e një tigri që shan një ushtar britanik, i pajisur me një maniçe që, kur kthehet, bën që krahu i ushtarit të lëvizë dhe një organ i brendshëm të simulojë ankimet e një njeriu që po vdes.

Krijuesit e këtij objekti të veçantë, identitetet e të cilit janë humbur në histori, shërbejnë si forca gjallëruese në romanin e mrekullueshëm të Tania James, të botuar në letër këtë muaj: Abbas, një gdhendës druri adoleshent, vihet nën krahun e orëpunuesit francez Lucien. du Leze, të cilin sundimtari i Mysore, Tipu Sultan, e ka ngarkuar të krijojë një automat për t’ia dhuruar djalit të tij. Por gdhendja e tigrit është vetëm sprova e parë e Abasit në atë që bëhet një sagë epike e humbjes dhe romancës, në një roman që ngre pyetje për artin, artin dhe autorësinë; të pushtetit dhe plaçkitjes. (Knopf, 2023) – KW

 

Ky udhëzues nga një prej poetëve bashkëkohorë më të njohur të vendit shërben si një kurs studimi i këndshëm dhe i arritshëm, duke mbledhur shembuj nga Emily Dickinson, Robert Lowell, John Keats dhe më shumë për të demonstruar metër, formë, diksion dhe imazhe. “Handbook” ka një unazë të ftohtë, utilitare, por Oliver i jep jetë koncepteve. “Mos harroni,” shkruan ajo, “gjuha është një material i gjallë, plot hije dhe momente të papritura të kërcimit dhe nuancave të pafundme”.

Ajo vë në dukje se pentametri është gjatësia mbizotëruese e rreshtit, sepse ai përputhet më së shumti me kapacitetin e mushkërive të njeriut dhe se nëse një “poemë është e hollë, ka të ngjarë jo sepse poeti nuk di mjaftueshëm fjalë, por sepse ai ose ajo nuk ka qëndruar. mjaft gjatë mes luleve – nuk i ka parë ato në ndonjë mënyrë të freskët, emocionuese dhe të vlefshme.” (Ecco, 1994) – KW/UBTNews/

Përkthyer nga Vanity Fair, D.E

 

Kulturë

Shfaqja për fëmijë “Picërraku” vjen këtë të shtunë në Teatri Dodona

Published

on

By

Shfaqja për fëmijë Picërraku, me tekst të autorit Karel Novak dhe regji nga Melihate Qena, do të jepet këtë të shtunë, më 7 mars, në dy termine: ora 12:00 dhe 13:00 në Teatri Dodona.

Në këtë shfaqje marrin pjesë aktorët: Roza Berisha, Njomëza Tmava, Allmir Suhodolli, Avni Hoti dhe Molikë Maxhuni.

Kukullat janë realizuar nga Boris Qershkov, muzika nga Naim Krasniqi, ndërsa skenografia dhe kostumet nga Merita Behluli. Për ndriçimin kujdeset Skënder Latifi, ndërsa producent i shfaqjes është Armond Morina.

Rezervimet mund të bëhen çdo ditë pune nga ora 12:00 deri në 15:00 në numrin +383 (0)38 230 623, ndërsa ditën e shtunë nuk bëhen rezervime.

Shfaqja është mbështetur nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit e Kosovës.

Continue Reading

Kulturë

Shkolla e Parë Shqipe në Kosovë – Stubëll

Published

on

By

Me rastin e Dita e Mësuesit, më 7 Mars, kujtojmë me respekt historinë e arsimit shqip dhe sakrificat e mësuesve për ruajtjen e gjuhës dhe kulturës sonë.
Një ndër vendet më të rëndësishme të kësaj historie është Kisha e Shën Gjergjit në Stubëll, e njohur edhe si shkolla e parë shqipe në Kosovë, e vendosur në Stubëll e Epërme në rajonin e Karadakut.
Tradita e arsimit shqip në këtë fshat është shumë e hershme dhe lidhet me veprimtarinë e Kolegji i Shën Lukës, i cili kishte filluar punën që në vitin 1584.
Edhe pse në atë kohë arsimi në gjuhën shqipe përballej me shumë pengesa dhe persekutim nga autoritetet osmane, në Stubëll u ruajt dhe u zhvillua tradita e mësimit në gjuhën amtare.
Në brendësi të kishës është i gdhendur edhe viti 1846, që dëshmon për vazhdimësinë e veprimtarisë arsimore në këtë vend.
Shkolla e parë shqipe si institucion i mirëfilltë filloi veprimtarinë e saj në vitin 1868 me mësuesin dhe meshtarin Dom Mikel Tarabuluzit, i cili dha një kontribut të madh në përhapjen e arsimit dhe të gjuhës shqipe. Më vonë, në vitin 1905, kjo shkollë u zyrtarizua edhe nga autoritetet e Austro-Hungarisë.
Në hapësirat e saj ndodheshin dhoma që shërbenin si klasa mësimi për nxënësit, si dhe ambiente për udhëheqësit fetarë dhe arsimorë. Në oborrin e saj sot gjendet edhe përmendorja e Dom Mikel Tarabuluzit dhe një monument kushtuar martirëve të Karadakut.
Për shkak të vlerave të saj historike, kulturore dhe shpirtërore, ky objekt është shpallur në mbrojtje të përhershme në vitin 2016 nga Këshilli i Kosovës për
Trashëgimi Kulturore.
Historia e shkollës së Stubllës është një dëshmi e fortë e përpjekjeve të popullit shqiptar për të ruajtur gjuhën dhe identitetin kombëtar përmes arsimit. Ajo na kujton se falë përkushtimit të mësuesve dhe dijetarëve, gjuha dhe kultura jonë kanë mbijetuar dhe janë zhvilluar ndër shekuj.
Foto: Sefer Aliqkaj

Continue Reading

Kulturë

7 Marsi – Dita e Mësuesit dhe historia e Mësonjëtores së parë shqipe në Korçë

Published

on

By

Çdo vit më 7 mars, shqiptarët shënojnë Ditën e Mësuesit, një datë që lidhet me hapjen e shkollës së parë kombëtare në gjuhën shqipe, të njohur si Mësonjëtorja e Korçës.
Kjo shkollë u hap më 7 mars të vitit 1887 në qytetin e Korçës nën drejtimin e Pandeli Sotirit, në kohën e fundit të Perandorisë Osmane. Ajo ishte shkollë me karakter kombëtar e laik (jo fetar), ku të gjitha mësimet jepeshin në gjuhën shqipe. Drejtues të saj ishin figura të njohura të Rilindjes shqiptare, si: Pandeli Sotiri, Petro Nini Luarasi, Nuçi Naçi, Thoma Avrami etj.
Hapja e Mësonjëtores erdhi si rezultat i përpjekjeve të Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, e cila synonte zhvillimin e arsimit dhe afirmimin e të drejtave kombëtare të shqiptarëve. Në një periudhë kur përdorimi dhe mësimi i gjuhës shqipe ishte i kufizuar, kjo shkollë u bë një qendër e rëndësishme për edukimin kulturor dhe patriotik.
Mësonjëtorja e Korçës pati një rol të veçantë në përhapjen e dijes dhe në ruajtjen e identitetit kombëtar. Përmes saj u hodhën themelet e arsimit shqip dhe u frymëzuan breza të tërë nxënësish.
Sot, ndërtesa ku dikur zhvillohej mësimi shërben si muze dhe mbetet një simbol i rëndësishëm i historisë së arsimit shqiptar. Çdo 7 mars, kjo datë kujton sakrificën dhe kontributin e mësuesve në ruajtjen dhe zhvillimin e gjuhës dhe kulturës shqiptare.
Dita e Mësuesit është festë kombëtare, nuk është vetëm për punonjës të arsimit shqiptar, por edhe për nxënës e studentë, është një festë që festohet në çdo familje shqiptare. Kjo është një traditë e bukur e krijuar te populli ynë. Në këtë ditë të rëndësishme të arsimit shqiptar kujtojmë me respekt të thellë veprën e ndritur të mësuesve dhe patriotëve të shquar, që punuan me përkushtim dhe bënë sakrifica të mëdha për zhvillimin e arsimit kombëtar.

Continue Reading

Kulturë

Premiera e shfaqjes “Nemesis” nga Teatri ODA

Published

on

By

Teatri ODA ka prezantuar premierën e shfaqjes më të re, “Nemesis, me regji të Florent Mehmetit. Premierën e parë e ndoqën spektatorët më 3 mars, ndërsa repriza e parë u zhvillua më 4 mars. Repriza tjetër do të mbahet më 7 mars, ora 20:00, në Amfiteatrin e Teatrit Kombëtar të Kosovës në Pallatin e Rinisë.

Shfaqja trajton rrugëtimet dhe fatet e pushtetit dhe forcës, duke i paraqitur ato si katalizatorë të degradimeve të personalitetit. Nemesis ndërthur referenca historike të njerëzimit, të përshkruara nga Herodoti, me studime të neurokimisë dhe ndryshimeve funksionale në trurin e njeriut, duke eksploruar ndikimin e pushtetit, pasurive dhe trashëgimisë në sjelljen dhe mendjen njerëzore.

Në skenë luajnë: Labinot Raci, Blend Sadiku, Fiona Abdullahu, Era Balaj, Art Pasha, ndërsa asistente regjie është Ardiana Mehmeti. Skenografia është punuar nga Enes Sahiti, muzika nga Lis Boshtrakaj, dhe videografia nga Gëzim Hasani. Koordinatore e produksionit është Renea Begolli, me asistente të produksionit Sabi Paqarizi dhe Delvina Bytyqi. Ndriçimi është realizuar nga Mursel dhe Bujar Bekteshi, ndërsa fotografitë dhe dizajni nga Zana Begolli. Produksioni është i Teatrit ODA.

Biletat për reprizën e 7 marsit mund të rezervohen duke dërguar SMS me emrin, mbiemrin dhe numrin e biletave në: 044 430 693.

Nemesis ofron një përvojë teatrale unike, ku historia, arti dhe shkenca bashkohen për të eksploruar pushtetin, forcën dhe ndikimin e tyre mbi njerëzit dhe shoqërinë.

Continue Reading

Të kërkuara