Mbi 1 mijë vjet më parë, një popull autokton eksploroi një shpellë të errët në vendin që tashmë njihet si Misuri dhe pikturoi afro 300 imazhe të detajuara në muret e saj.
Shpella ishte një hapësirë e shenjtë, ku fiset kryenin ceremonitë, i jepnin kuptim universit dhe varrosnin të vdekurit e tyre. Kurse 1 mijë vjet më vonë, këto piktura janë dëshmi për jetesën e tyre.
Të martën, shpella e pikturave – siç njihet, u shit në ankand për 2.2 milionë dollarë. Dhe për fisin Osage, paraardhësit e të cilit krijuan shumë nga veprat e artit në shpellë, shitja ishte “goditje e madhe”.
“Paraardhësit tanë krijuan imazhe në këto mure dhe i mbajtën disa rituale. Është absolutisht vend i shenjtë për ne. Me të drejtë duhet të jetë nën pronësinë tonë”, deklaroi Andrea Hunter nga fisi Osage.
Dekada të tëra një familje e zotëronte këtë vend
Që nga viti 1953, kjo shpellë dhe 43 hektarë tokë ishin në pronësi të një familjeje në St.Louis, që kryesisht e përdorte shpellën për gjah. Por vitet e fundit, familja diskutoi mundësinë e shitjes së kësaj hapësire, sipas Bryan Laughlin, drejtor ekzekutiv në “Selkirk Auctioneers & Appraisers”, kompania që e organizoi ankandin.
Sapo fisi Osage mësoi se vendi i tyre i shenjtë së shpejti mund të dilte në shitje, ata shprehën interes që ta marrin këtë vend.
Gjatë një periudhe prej disa muajsh, fisi Osage tentoi të arrinte një marrëveshje me familjen, në mënyrë që familja ta lejonte fisin ta blinte këtë vend. Por palët nuk arritën marrëveshje rreth çmimit.
Carol Diaz-Granados, një antropologe e cila së bashku me bashkëshortin e saj, James Duncan kaluan më shumë se dy dekada duke hulumtuar shpellën, dhe shkruan një libër mbi misteret e saj, konsiderojnë se shitja “edhe e gabuar edhe joetike”.
Mbrëmë në Prishtinë, saktësisht në rrugën “Ali Sokoli”, disa persona të maskuar kanë shtënë me armë zjarri brenda një lokali, duke lënë të plagosur një person.
Sipas raportit 24-orësh të Policisë së Kosovës, viktima është dërguar menjëherë në QKUK për trajtim mjekësor.
“Raportohet se nga persona të panjohur, të maskuar në një lokal është shtënë me armë zjarri në drejtim të viktimës mashkull kosovar, i cili ka pësuar lëndime në kokë dhe është dërguar për tretman mjekësor në QKUK-Prishtinë”, thuhet në raport.
Personat e dyshuar për kryerjen e kësaj vepre ndodhen ende në arrati, ndërsa policia po vazhdon hetimet për zbardhjen e rastit.
Kinematografia e Kosovës ka shënuar një tjetër arritje të madhe në arenën ndërkombëtare. Filmi më i ri i regjisores së njohur Blerta Basholli, “Dua”, ka pasur mbrëmë premierën e tij botërore në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Cannes, në kuadër të seksionit prestigjioz “Java e Kritikës”.
Filmi sjell para publikut botëror një rrëfim prekës dhe të fuqishëm për Kosovën e viteve të 90-ta. Përmes një gërshetimi të artit, kujtesës dhe ndjeshmërisë njerëzore, “Dua” pasqyron jetën e një gjenerate që u rrit dhe u përball me represionin e egër, frikën e përditshme dhe mungesën e lirisë, duke e shndërruar kështu historinë tonë kolektive në një dëshmi të fuqishme artistike.
Premiera e mbrëmshme u përcoll me një interesim të jashtëzakonshëm nga publiku dhe mori vlerësime mjaft pozitive nga kritika ndërkombëtare e filmit. Kjo pritje e ngrohtë konfirmon edhe një herë hovin dhe potencialin e jashtëzakonshëm që ka marrë filmi kosovar vitet e fundit.
Ky përfaqësim dinjitoz në festivalin më të rëndësishëm të filmit në botë është një triumf i madh për regjisoren Blerta Basholli, ekipin e aktorëve dhe mbarë industrinë tonë të filmit.
Komisionarja e Bashkimit Evropian për Zgjerim, Marta Kos, do të zhvillojë sot vizitën e saj të parë zyrtare në Kosovë që nga marrja e kësaj detyre në dhjetor të vitit 2024. Sipas agjendës, ajo do të pritet fillimisht në orën 10:00 nga ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, dhe më pas, në orën 10:45, do të takojë kryeministrin në detyrë, Albin Kurti. Pas këtij takimi, Kurti dhe Kos do të dalin në një konferencë të përbashkët për media.
Kjo është vizita e parë e komisionares në Prishtinë, pasi ajo tashmë ka vizituar të gjitha shtetet e tjera që synojnë integrimin në BE. Një vizitë e ngjashme e paraparë për mesin e muajit mars u anulua, si rrjedhojë e vendimit të ish-presidentes Vjosa Osmani për të shpërndarë Kuvendin e Kosovës.
Kjo vizitë vjen me një moment kritik për vendin. Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, paralajmëroi një ditë më parë se Kosova rrezikon të mbetet pa miliona euro nga Plani i BE-së për Rritje. Shkak për këtë është bllokada institucionale; për shkak të mungesës së një Kuvendi funksional nga procesi zgjedhor, vendi nuk mund të miratojë reformat e domosdoshme deri më 30 qershor 2026.
Gjatë takimit të Këshillit Ministror për Integrim Evropian, ku u shqyrtua ecuria e Agjendës së Reformave, Kurti saktësoi se dhjetë reforma kyçe skadojnë në fund të muajit të ardhshëm, duke shtuar se nëntë prej tyre tashmë llogariten të rrezikuara.
Ai vuri në dukje se projektligje jetike – si pakoja e reformës në drejtësi, ligji për ndihmën shtetërore, ai për kamatat e banesave, si dhe rregullat për menaxhimin e pasurisë së sekuestruar – janë gati dhe do të mund të votoheshin që këtë muaj nëse institucioni legjislativ do të ishte aktiv. Pavarësisht kësaj sfide, kreu i qeverisë në detyrë kujtoi se Kosova ka qenë ndër vendet e para në rajon që ka përmbushur paraprakisht detyrimet e saj për këtë plan rritjeje.