Magazinë

Një dritare magjepsëse drejt së kaluarës”: Shtëpitë që tregojnë si jetonin në të vërtetë njerëzit në kohën Tudor

Published

5 months ago

on

Një nga favoritët në Oscars këtë fundjavë, filmi “Hamnet” ka sjellë në qendër të vëmendjes arkitekturën dhe interierët Tudor. Dhe në Mbretërinë e Bashkuar ende ekzistojnë shumë shtëpi që tregojnë jetesën e shekullit të 16-të.

Një lloj “farmacie shtëpiake” me barishte të thata – rozmarinë, sherebelë, pelin i egër, livando dhe trumzë – varet bukur nga trarët e errët prej druri të një kuzhine Tudor; bar i freskët është shpërndarë në dysheme, ndërsa një tavolinë druri e vjetër dhe e gërvishtur mban mbi vete një koleksion tasash prej balte. Kjo kuzhinë nuk është e vërtetë, por një skenografi e ndërtuar për filmin “Hamnet”, dramën e shekullit të 16-të nga regjisorja Chloe Zhao – e frymëzuar nga jeta familjare e Shakespeare-it në Anglinë Tudor dhe e bazuar në romanin e Maggie O’Farrell – që është një nga pretendentët kryesorë në Oscars këtë fundjavë, me disa nominime, përfshirë filmin më të mirë, regjinë më të mirë dhe aktoren më të mirë.

Të hyje në një shtëpi Tudor do të thoshte të hyje në një botë njëkohësisht praktike dhe simbolike.

Interierët e thjeshtë dhe atmosfera modeste familjare të filmit kanë prekur audiencën. Estetika e thjeshtë e kësaj periudhe në interierët anglezë – kur mobiljet, tekstilet dhe arkitektura prodhoheshin me dorë, me materiale lokale dhe për qëllime praktike – zbulon një mënyrë jetese krejt ndryshe nga realiteti i prodhimit masiv të shekullit të 21-të.

“Njerëzit kishin shumë më pak gjëra se sot, dhe ato ishin bërë për të zgjatur,” thotë për BBC Lucy Armstrong-Blair, kuratore e trashëgimisë kulturore në National Trust.

Ndërkohë, një libër i ri, “The House Rules”, prezanton shtëpi historike britanike – mes tyre edhe të periudhës Tudor dhe Jacobean – që janë restauruar me kujdes dhe janë rikthyer në jetë nga pronarët ose dizajnerët e interierit. Mbretëria e Bashkuar ka një nga fondet më të vjetra të banesave në Evropë dhe ndërtesat e saj historike përfshijnë jo vetëm rezidenca madhështore të aristokracisë tokësore, por edhe shtëpi modeste prej guri, kasolle me çati kashte dhe shtëpi me korniza druri.

Edhe në SHBA ka disa shembuj interesantë të shtëpive të epokës Jacobean. Midis tyre janë Fairbanks House, e ndërtuar në vitin 1637 në Dedham, Massachusetts, dhe Gedney House, e ndërtuar në vitin 1665 në Salem. Ndërkohë, në South Orange, New Jersey, ndodhet The Stone House, e ndërtuar në vitin 1680 dhe ndërtesa më e vjetër që ka mbijetuar në atë qytet. Interesant është fakti se në fund të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të pati një valë ndërtimesh të shtëpive të stilit Tudor Revival në këtë qytet dhe zonat përreth.

Në Angli, shtëpitë e epokës Tudor dhe Elizabethane pasqyronin edhe besëtytnitë e kohës. Periudha Jacobean që pasoi u shoqërua me një rritje të gjuetisë së shtrigave, e nxitur nga paranoja dhe obsesionet e Mbretit James. Shumë shtëpi të këtyre periudhave kishin shenja të gdhendura në oxhaqe dhe hyrje, të cilat besohej se mbronin nga shtrigat.Të hyje në një shtëpi Tudor do të thoshte të hyje në një botë praktike, por edhe plot simbolikë. Ndërtesat formësoheshin nga druri i pyjeve lokale – shpesh lis ose elm – që përdorej për të krijuar korniza të forta druri, ose nga guri i nxjerrë në zonën përreth. Muret bëheshin nga suva gëlqereje e përzier me qime kali, e vendosur mbi rrasa të holla druri, dhe nganjëherë zbukuroheshin me tekstile të pikturuara ose shenja dekorative, pasi tapiceritë ishin shumë të shtrenjta për shumicën e familjeve Tudor.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Related Topics:
Continue Reading

Lajmet

Koncert i veçantë i Yll Limanit në Prishtina Mall, sonte dhe nesër

Published

1 day ago

on

July 24, 2026

By

Prishtina bëhet sonte dhe nesër epiqendra e muzikës dhe argëtimit, pasi në Prishtina Mall mbahet koncerti i shumëpritur i këngëtarit Yll Limani.

Dy net me radhë, publiku do të ketë mundësinë të shijojë performancat e një prej artistëve më të dashur të skenës shqiptare, me këngët e tij më të njohura dhe atmosferë të veçantë muzikore.

Koncerti pritet të mbledhë një numër të madh fansash nga Kosova dhe më gjerë, ndërsa organizatorët kanë marrë masa të veçanta për menaxhimin e qarkullimit dhe lehtësimin e trafikut për shkak të fluksit të madh të vizitorëve.

Për pjesëmarrësit janë organizuar edhe autobusë falas të Trafikut Urban, me nisje nga Prishtina drejt Prishtina Mall dhe anasjelltas.

Të gjithë adhuruesit e muzikës ftohen të bëhen pjesë e këtyre dy mbrëmjeve festive, ku Yll Limani pritet të sjellë hitet e tij dhe një atmosferë të paharrueshme në zemër të Prishtinës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Njoftim për qytetarët: Masa të veçanta të trafikut për koncertin e Yll Limanit në Prishtina Mall

Published

1 day ago

on

July 24, 2026

By

Ju njoftojmë se, më datat 24 dhe 25 korrik 2026, për shkak të koncertit të paralajmëruar të Yll Limanit në Prishtina Mall, nga ora 16:00 deri në përfundim të aktivitetit, do të zbatohen masa të veçanta për menaxhimin e trafikut.

Me qëllim të lehtësimit të qarkullimit dhe shmangies së ngarkesave në trafik:

• Qytetarët që udhëtojnë në relacionin Prishtinë – Shkup dhe anasjelltas, gjatë kësaj periudhe luten të përdorin Autostradën “Arbën Xhaferi”, për të shmangur vonesat dhe ngarkesën në trafik.

• Për vizitorët e koncertit janë organizuar autobusë falas të Trafikut Urban, me nisje nga Prishtina drejt Prishtina Mall dhe anasjelltas.

• Për automjetet që lëvizin nga Prishtina në drejtim të Prishtina Mall, pas rrethit të Marigonës do të vendosen kona në shiritin e majtë të qarkullimit, i cili do të rezervohet për vizitorët e koncertit.

• Për automjetet që vijnë nga Ferizaj në drejtim të Prishtina Mall, do të vendosen kona në shiritin e djathtë, ndërsa hyrja për vizitorët do të realizohet përmes rrugicës në të djathtë, para se të arrihet te rrethi i Prishtina Mall.

Kërkohet mirëkuptimi dhe bashkëpunimi i të gjithë qytetarëve, si dhe respektimi i udhëzimeve të zyrtarëve policorë dhe sinjalizimit të përkohshëm rrugor, me qëllim të garantimit të sigurisë dhe mbarëvajtjes së trafikut gjatë koncertit të Yll Limanit./A.K/

Continue Reading

Magazinë

Billie Eilish nis xhirimet e filmit “The Bell Jar”, debuton në një rol të madh në kinema

Published

1 day ago

on

July 24, 2026

By

Billie Eilish ka nisur xhirimet për filmin “The Bell Jar”, duke shënuar debutimin e saj në një rol të rëndësishëm kinematografik.

Këngëtarja 24-vjeçare do të interpretojë Esther Greenwood, personazhin kryesor të romanit të njohur të Sylvia Plath. Filmi trajton historinë e një studenteje të re që përballet me depresion dhe sfida të shumta emocionale.

Tema e filmit ka tërhequr vëmendje edhe për shkak se vetë Eilish ka folur publikisht për përvojat e saj me shëndetin mendor.

Në këtë projekt, ajo luan përkrah aktores fituese të çmimit “Oscar”, Carey Mulligan, ndërsa regjinë e filmit e mban Sarah Polley.

Pamjet nga xhirimet në Toronto tregojnë një transformim të dukshëm të artistes, e cila shfaqet ndryshe nga imazhi i saj i njohur për publikun.

“The Bell Jar” pritet të jetë një nga adaptimet më të diskutuara të viteve të fundit, duke sjellë në ekran një nga veprat më të njohura të letërsisë moderne.

Me këtë rol, Billie Eilish nis një kapitull të ri në karrierën e saj artistike, duke kaluar nga muzika në ekranin e madh./A.K/

Continue Reading

Magazinë

Dua Lipa dhe Callum Turner surprizojnë një mysafir me këngë ditëlindjeje në New York

Published

1 day ago

on

July 24, 2026

By

Dua Lipa dhe Callum Turner kanë surprizuar një mysafir gjatë një darke në New York, duke iu bashkuar papritur një kënge ditëlindjeje në një restorant në West Village.

Çifti po darkonte në restorant kur panë një grup miqsh duke kënduar për një person që festonte ditëlindjen. Ata vendosën t’i bashkoheshin momentit dhe t’ia bënin ditën edhe më të veçantë mysafirit.

“Ata menduan se do të ishte argëtuese të bashkoheshin me këngën dhe t’ia bënin ditën dikujt. Disa ditëlindje vijnë me një tortë, dhe kjo ditë erdhi me një serenatë surprizë nga Dua Lipa dhe Callum Turner”, thanë punonjësit e restorantit.

Sipas stafit, këngëtarja shqiptare dhe aktori britanik janë mysafirë të shpeshtë të këtij restoranti dhe preferojnë të shijojnë kohën e tyre larg vëmendjes.

“Atyre u pëlqen të ndihen të padukshëm. Ata thjesht duan të jenë në gjendje të dalin dhe të shijojnë pije dhe ushqim, si të gjithë të tjerët”, kanë thënë punonjësit.

Ndërkohë, çifti raportohet se së fundmi është martuar në një ceremoni intime në Old Marylebone Town Hall në Londër, ndërsa më pas kanë organizuar një festë me miqtë në Itali./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara