Magazinë

Një dritare magjepsëse drejt së kaluarës”: Shtëpitë që tregojnë si jetonin në të vërtetë njerëzit në kohën Tudor

Published

on

Një nga favoritët në Oscars këtë fundjavë, filmi “Hamnet” ka sjellë në qendër të vëmendjes arkitekturën dhe interierët Tudor. Dhe në Mbretërinë e Bashkuar ende ekzistojnë shumë shtëpi që tregojnë jetesën e shekullit të 16-të.

Një lloj “farmacie shtëpiake” me barishte të thata – rozmarinë, sherebelë, pelin i egër, livando dhe trumzë – varet bukur nga trarët e errët prej druri të një kuzhine Tudor; bar i freskët është shpërndarë në dysheme, ndërsa një tavolinë druri e vjetër dhe e gërvishtur mban mbi vete një koleksion tasash prej balte. Kjo kuzhinë nuk është e vërtetë, por një skenografi e ndërtuar për filmin “Hamnet”, dramën e shekullit të 16-të nga regjisorja Chloe Zhao – e frymëzuar nga jeta familjare e Shakespeare-it në Anglinë Tudor dhe e bazuar në romanin e Maggie O’Farrell – që është një nga pretendentët kryesorë në Oscars këtë fundjavë, me disa nominime, përfshirë filmin më të mirë, regjinë më të mirë dhe aktoren më të mirë.

Të hyje në një shtëpi Tudor do të thoshte të hyje në një botë njëkohësisht praktike dhe simbolike.

Interierët e thjeshtë dhe atmosfera modeste familjare të filmit kanë prekur audiencën. Estetika e thjeshtë e kësaj periudhe në interierët anglezë – kur mobiljet, tekstilet dhe arkitektura prodhoheshin me dorë, me materiale lokale dhe për qëllime praktike – zbulon një mënyrë jetese krejt ndryshe nga realiteti i prodhimit masiv të shekullit të 21-të.

“Njerëzit kishin shumë më pak gjëra se sot, dhe ato ishin bërë për të zgjatur,” thotë për BBC Lucy Armstrong-Blair, kuratore e trashëgimisë kulturore në National Trust.

Ndërkohë, një libër i ri, “The House Rules”, prezanton shtëpi historike britanike – mes tyre edhe të periudhës Tudor dhe Jacobean – që janë restauruar me kujdes dhe janë rikthyer në jetë nga pronarët ose dizajnerët e interierit. Mbretëria e Bashkuar ka një nga fondet më të vjetra të banesave në Evropë dhe ndërtesat e saj historike përfshijnë jo vetëm rezidenca madhështore të aristokracisë tokësore, por edhe shtëpi modeste prej guri, kasolle me çati kashte dhe shtëpi me korniza druri.

Edhe në SHBA ka disa shembuj interesantë të shtëpive të epokës Jacobean. Midis tyre janë Fairbanks House, e ndërtuar në vitin 1637 në Dedham, Massachusetts, dhe Gedney House, e ndërtuar në vitin 1665 në Salem. Ndërkohë, në South Orange, New Jersey, ndodhet The Stone House, e ndërtuar në vitin 1680 dhe ndërtesa më e vjetër që ka mbijetuar në atë qytet. Interesant është fakti se në fund të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të pati një valë ndërtimesh të shtëpive të stilit Tudor Revival në këtë qytet dhe zonat përreth.

Në Angli, shtëpitë e epokës Tudor dhe Elizabethane pasqyronin edhe besëtytnitë e kohës. Periudha Jacobean që pasoi u shoqërua me një rritje të gjuetisë së shtrigave, e nxitur nga paranoja dhe obsesionet e Mbretit James. Shumë shtëpi të këtyre periudhave kishin shenja të gdhendura në oxhaqe dhe hyrje, të cilat besohej se mbronin nga shtrigat.Të hyje në një shtëpi Tudor do të thoshte të hyje në një botë praktike, por edhe plot simbolikë. Ndërtesat formësoheshin nga druri i pyjeve lokale – shpesh lis ose elm – që përdorej për të krijuar korniza të forta druri, ose nga guri i nxjerrë në zonën përreth. Muret bëheshin nga suva gëlqereje e përzier me qime kali, e vendosur mbi rrasa të holla druri, dhe nganjëherë zbukuroheshin me tekstile të pikturuara ose shenja dekorative, pasi tapiceritë ishin shumë të shtrenjta për shumicën e familjeve Tudor.

Marrë dhe përshtatur nga BBC

Continue Reading

Lajmet

Selena Gomez dhe nëna e saj përballen me padi, investitorët pretendojnë mashtrim financiar

Published

on

Selena Gomez dhe nëna e saj, Mandy Teefey, janë paditur nga investitorët e kompanisë së shëndetit mendor Wondermind, të cilët pretendojnë se janë mashtruar lidhur me gjendjen financiare të biznesit.

Sipas padisë, investitorët kishin investuar 1.2 milionë dollarë, duke besuar se kompania kishte infrastrukturën, drejtimin dhe burimet e nevojshme për sukses. Ata pretendojnë se, në realitet, Wondermind ishte në prag të falimentimit.

Paditësit thonë gjithashtu se u ishte premtuar se Selena Gomez do të angazhohej aktivisht në marketing dhe se kompania kishte siguruar partneritete me kompani të mëdha. Sipas tyre, këto pretendime nuk ishin të vërteta.

Ata pretendojnë se aplikacioni i premtuar nuk u ndërtua dhe se disa iniciativa për gjenerimin e të ardhurave nuk u realizuan.

Investitorët thonë se problemet financiare të kompanisë i mësuan vetëm pas një raportimi të The Cut në vitin 2025, ku u zbulua edhe se Wondermind kishte shkurtuar rreth 60 për qind të stafit.

Wondermind u themelua në vitin 2021 nga Selena Gomez, Mandy Teefey dhe Daniella Pierson. Investitorët kanë kërkuar që çështja të shqyrtohet nga një juri. Përfaqësuesit e Gomez dhe Teefey nuk kanë komentuar ende mbi padinë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Nick Reiner përballet me akuzë të re për vrasjen e prindërve të tij

Published

on

Një juri e madhe në Los Angeles ka ngritur aktakuzë të re ndaj Nick Reiner, i akuzuar për vrasjen e prindërve të tij, regjisorit dhe aktorit Rob Reiner dhe fotografes e producentës Michele Singer Reiner.

Aktakuza, e miratuar më 20 korrik dhe e bërë publike të mërkurën, përmban edhe pretendimin se Nick Reiner i kishte pritur prindërit para sulmit.

Rob dhe Michele Reiner u gjetën të vrarë me thikë në shtëpinë e tyre në lagjen Brentwood të Los Angelesit më 14 dhjetor. Nick u arrestua disa orë pas ngjarjes dhe më pas u akuzua zyrtarisht. Ai është deklaruar i pafajshëm.

Ngritja e aktakuzës nga një juri e madhe përbën një hap të rëndësishëm drejt procesit gjyqësor. Prokuroria ende nuk ka vendosur nëse do të kërkojë dënimin me vdekje, ndërsa akuza për pritë mund të ketë peshë të rëndësishme në procedurat e mëtejshme ligjore./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Kompozitori kosovar nderohet në Kalabri me titullin “Artist i Merituar i Arbërisë”

Published

on

Kompozitori kosovar Xhevdet Gashi është nderuar në Kalabri me titullin “Artist i Merituar i Arbërisë”, në kuadër të Çmimit Ndërkombëtar “Morea”.

Vlerësimi iu dha gjatë edicionit të 43-të të “Rassegna del Costume e della Cultura Arbëreshe”, të mbajtur në Vaccarizzo Albanese, një prej qendrave të komunitetit arbëresh në Itali.

Gjatë ceremonisë, Gashi tha se ky vlerësim ka një domethënie të veçantë për të, pikërisht sepse vjen nga një komunitet që prej shekujsh ka ruajtur gjuhën, traditat dhe identitetin arbëresh.

Kompozitori e cilësoi dekoratën jo vetëm si një vlerësim personal, por edhe si një urë lidhëse mes shqiptarëve dhe arbëreshëve.

“Këtë dekorim nuk e marr vetëm si shpërblim për vete, por si një urë lidhëse midis arbëreshëve dhe shqiptarëve përtej detit”, u shpreh Gashi.

Manifestimi në Kalabri bashkoi muzikën, artin dhe trashëgiminë kulturore, duke vënë në pah përpjekjet e vazhdueshme të komunitetit arbëresh për ruajtjen e identitetit të tij ndër shekuj.

Në përmbyllje të fjalës, Gashi përcolli një urim simbolik: “Ju faleminderit edhe një herë dhe të rrojë Arbëri./A.K/

Continue Reading

Lajmet

“Odyssey” kthehet në fenomen në Greqi, 75% presin rritje të turizmit

Published

on

Filmi “Odyssey” i regjisorit Christopher Nolan ka ngjallur interes të madh në Greqi, duke u shndërruar në një nga temat më të diskutuara të momentit.

Sipas një sondazhi të Kapa Research, rreth 90 për qind e grekëve kanë dëgjuar për filmin, ndërsa 48 për qind janë përfshirë tashmë në diskutime rreth tij. Në mesin e atyre që e kanë parë, 71 për qind e kanë vlerësuar pozitivisht filmin.

Edhe Christopher Nolan gëzon mbështetje të lartë në Greqi, me 64 për qind të të anketuarve që kanë opinion pozitiv për regjisorin. Efektet vizuale janë vlerësuar më së shumti, me 86 për qind vlerësime pozitive, ndërsa interpretimet e Matt Damon dhe Anne Hathaway kanë marrë nga 85 për qind.

Një tjetër pikë që ka marrë vlerësim të lartë është regjia e Nolan, me 81 për qind të të anketuarve që e kanë vlerësuar pozitivisht. Ndërkohë, më të ndara janë opinionet për mënyrën se si filmi e përshtat veprën e Homerit, ku 48 për qind kanë dhënë vlerësim pozitiv.

Filmi shihet si mundësi për turizmin

“Odyssey” duket se mund të ketë ndikim edhe përtej kinemasë. Sipas sondazhit, 79 për qind e personave që e kanë parë filmin besojnë se ai do të ndihmojë në promovimin e Greqisë, ndërsa 75 për qind mendojnë se mund të ndikojë në rritjen e turizmit.

Debat ka shkaktuar edhe përzgjedhja e Lupita Nyong’o në rolin e Helenës së Trojës. Në total, 46 për qind e të anketuarve e shohin pozitivisht ose në mënyrë neutrale këtë zgjedhje, ndërsa po 46 për qind janë kundër saj. Në mesin e atyre që e kanë parë filmin, mbështetja për aktoren rritet në 62 për qind.

Publiku grek është ndarë gjithashtu mes lirisë artistike të regjisorit dhe besnikërisë ndaj veprës së Homerit. Rreth 40 për qind preferojnë lirinë krijuese, ndërsa 39 për qind do të donin një përshtatje më besnike të veprës origjinale.

Sondazhi i Kapa Research është zhvilluar nga 31 korriku deri më 2 gusht 2026, me 1 mijë e 575 persona në 13 rajone të Greqisë. Prej tyre, 238 kishin parë tashmë filmin./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara