“Kosova and New Urbanism: Resilience, Innovation, Technology, Sustainability and Investments”, ishte konferenca e parë e cila u mbajt në Parkun Shkencor Inovativ të UBT-së në Lipjan, në prag të shënimit të 15-të vjetorit të Pavarësisë së Kosovës, nën organizimin e UBT-së, Rrjetit të Bizneseve të Diasporës Shqiptare dhe Federatës Panshqiptare të Amerikës “VATRA”.
Në këtë konferencë me karakter shkencor u prezantuan disa punime dhe u dhanë rekomandime të shumta për urbanizmin e ri, duke i dhënë theks të veçantë qëndrueshmërisë, inovacionit, teknologjisë dhe investimeve strategjike.
Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi falënderoi të pranishmit për pjesëmarrje në këtë konferencë me karakter shkencor, njëherit theksoi se urbanizmi i ri është një qasje dhe praktikë shumë e rëndësishme e cila mund t’u shërbejë të gjithë profesionistëve të fushës për të planifikuar qytetet, vendbanimet e lagjet në bazë të këtyre premisave.
Rektori Hajrizi potencoi se UBT ka ndërtuar një ekosistem në vlera dhe cilësi, duke i dhënë hapësirë të veçantë krijimit të programeve të reja, të cilat i japin karakter tjetër nivelit të studimeve akademike në fushën e urbanizmit.
“Programet Arkitekturë dhe Planifkim Hapësinor; Inxhnieri e Ndërtimit dhe Infrastrukturës; Inxhinieri e Energjisë dhe Menaxhment; Menaxhimi i Patundshmërive dhe Infrastrukturës; Agrikultura dhe Inxhinieria e Mjedisit janë të gjitha programe aktive në UBT, e të cilat i shërbejnë vizionit tonë për të ofruar programe të veçanta studimi në temat dhe fushat që trajtojmë në këtë konferencë. Përveç kësaj, ne në UBT kemi bërë bashkë fushat Zhvillimi i Qëndrueshëm dhe Planifikimi Urban, duke dizajnuar dhe akredituar një program të veçantë që integron këto dy komponente. Ndërsa këtë vit do të jemi dëshmitar të diplomimit të gjeneratës së parë master të programit master Planifikim Urban dhe Zhvillim i Qëndrueshëm- në gjuhën shqipe”, tha rektori Hajrizi.
Themeluesi i kompanisë “Christopher Hyland Inc.”, njëherit drejtori i “Hylandtown”, Christopher Hyland vlerësoi lart angazhimin e profesorëve universitarë dhe të studentëve për të kontribuuar në fushën e urbanizmit, teksa njëherit prezantoi para të pranishmëve rreth impaktit të trafikut dhe standardeve arkitektonike.
Mes tjerash, Hyland theksoi se Kosova ka një arkitekturë unike dhe bashkëkohore, duke ofruar në të njëjtën kohë edhe një nderim të së kaluarës, apo historisë, e me këtë rast kjo e bën të veçantë.
“Janë të panumërta rrëfimet e dizajnit arkitekturor dhe urban të Kosovës që, së bashku, ofrojnë themelin nga i cili, për të krijuar arkitekturë unike e bashkëkohore, në shkallë të ndryshme, duhet nderuar të kaluarën, duke ofruar mundësi të reja stilistike, të gjitha për të gjetur vend në urbanizmin e ri”, theksoi Hyland.
Profesori ndërkombëtar nga Universiteti i Lisbonës në Portugali, Jorge de Brito, diskutoi para të pranishmëve rreth temës “The Past and Future of Sustainable Concrete”, duke shtjelluar detaje rreth të kaluarës dhe të ardhmes së betonit të qëndrueshëm.
Profesori Jorge de Brito theksoi se shtyllat e qëndrueshmërisë janë kryesisht mjedisore, ekonomike dhe sociale, teksa për kufizimet e përbashkëta për analizat ekzistuese të qëndrueshmërisë konsiderohen kufijtë (fazat e ciklit jetësor), si dhe llogaridhënia e ndikimeve (ndikimet e shmangura).
Ai vlerësoi se janë disa masa për të nxitur betonin e qëndrueshëm, ndër to: masat për përmirësimin e qëndrueshmërisë (qëndrueshmëria ndihmon në ruajtjen e mjedisit), masat për të ndalur varësinë e rezistencës së betonit nga procedurat e projektimit strukturor (rezistenca dëmton mjedisin), materialet jo konvencionale (përkatësisht ato që mund të zëvendësojnë lidhësit konvencionalë), marrja e të dhënave të besueshme për ndikimet dhe kostot mjedisore, si dhe dizajn i bazuar në performancë.
Qëllimi i konferencës “Kosova and New Urbanism: Resilience, Innovation, Technology, Sustainability and Investments”, ishte ndarja e njohurive dhe pikëpamjeve të ekspertëve dhe profesionistëve mbi parimet e urbanizmit të ri, si mundësi unike për të ndikuar në të ardhmen e Kosovës.
Me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Paqes, më 21 shtator, Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, do të jetë pjesë e transmetimit global “Peace One Day Broadcast”, një platformë ndërkombëtare që bashkon liderë, akademikë dhe inovatorë nga e gjithë bota.
Në kuadër të këtij transmetimi global do të diskutohet mbi rolin e arsimit, teknologjisë dhe zhvillimit të qëndrueshëm në ndërtimin e një të ardhmeje më paqësore dhe më të qëndrueshme. Si institucion i përkushtuar ndaj dijes, inovacionit dhe fuqizimit të të rinjve, UBT vazhdon të ndërtojë ura bashkëpunimi dhe të kontribuojë në krijimin e një shoqërie ku arsimi dhe inovacioni shërbejnë si mjete për dialog, mirëkuptim dhe paqe.
Transmetimi do të zhvillohet sot, më 21 shtator, duke filluar nga ora 13:00. Pjesëmarrja e Rektorit Hajrizi në “Peace One Day Broadcast” mund të ndiqet drejtpërdrejt përmes platformës zyrtare peaceoneday.org, si dhe përmes rrjeteve sociale të UBT-së.
Studentja e Fakultetit të Arkitekturës dhe Planifikimit Hapësinor në UBT, Kosovare Elshani, ka shënuar një sukses të madh në arenën ndërkombëtare duke u bërë pjesë e garës më të madhe globale për studentët e arkitekturës, Inspireli Awards.
Projekti i saj inovativ ka marrë vëmendjen e jurisë ndërkombëtare për konceptin unik që gërsheton artin, natyrën dhe arsimin brenda një mjedisi të vetëm multifunksional.
I konceptuar si një atelie moderne, objekti përfshin studio krijuese, mini-bibliotekë, zona për instalacione artistike dhe hapësira bashkëpunuese. Synimi kryesor i projektit është krijimi i një platforme frymëzuese ku drita natyrale dhe arkitektura nxisin mendimin kritik, eksplorimin dhe shkëmbimin e ideve.
Në aspektin arkitekturor dhe teknik, ndërtesa shumëkatëshe karakterizohet nga një strukturë mbajtëse me beton të përforcuar, ndërsa pamja e jashtme dallohet për përdorimin e bryleve vertikale prej xhami me ngjyra, të cilat filtrojnë dritën e diellit dhe krijojnë përvoja dinamike vizuale.
Gjithashtu, projekti i përmbahet standardeve të larta të efiçiencës së energjisë, ventilimit natyral dhe qëndrueshmërisë ekologjike përmes gërshetimit të drurit natyral dhe betonit të ekspozuar.
Nomini i Kosovare Elshanit në Inspireli Awards është një tjetër dëshmi e cilësisë akademike dhe përgatitjes profesionale që ofron UBT, duke nxjerrë në pah talentin e arkitektëve të rinj në skenën botërore.
Për herë të parë në Kosovë, profesionistë të industrisë së Hollywood-it po sjellin përvojën dhe standardet e produksioneve ndërkombëtare te të rinjtë dhe profesionistët kosovarë. UBT ka lansuar bashkëpunimin me Catalyst Story Institute, institucion amerikan i specializuar në zhvillimin e talenteve dhe përgatitjen profesionale për industrinë e filmit dhe televizionit, duke sjellë në Kosovë një mundësi të re për të gjithë ata që ëndërrojnë të bëhen pjesë e kësaj industrie.
Përmes këtij bashkëpunimi, profesionistë me përvojë në produksione të njohura ndërkombëtare, përfshirë profesionistë që kanë punuar me studio si HBO, Netflix dhe Warner Bros., do të ofrojnë trajnime dhe specializime në Prishtinë, me synimin për të përgatitur talentet lokale për mundësi reale pune në produksione filmike dhe televizive.
Kjo mundësi është veçanërisht e rëndësishme për studentët dhe të rinjtë që studiojnë në fushat e regjisë, arteve, arteve dramatike, aktrimit, artit dhe medias digjitale, kinematografisë, medias, komunikimit dhe produksionit.
Programi fillestar “Hollywood 101” zgjat 13 javë dhe i njeh pjesëmarrësit me mënyrën se si funksionon një produksion i Hollywood-it: strukturën e industrisë, kontratat dhe biznesin, audicionet dhe intervistat, procedurat kreative, dokumentacionin, sigurinë në set, buxhetet, pagesat dhe terminologjinë profesionale të produksionit.
Pas përfundimit të këtij moduli, pjesëmarrësit mund të orientohen drejt specializimeve të ndryshme, si aktrimi, shkrimi, regjia, kinematografia, montazhi, animacioni, produksioni, biznesi, juridiku, kontabiliteti dhe profesionet teknike të produksionit. Ky bashkëpunim vjen në një moment kur Kosova dhe rajoni po bëhen gjithnjë e më interesante për produksionet ndërkombëtare.
Megjithatë, një nga sfidat kryesore mbetet mungesa e profesionistëve të trajnuar për shumë prej roleve që kërkon një produksion modern. Përmes trajnimeve, pjesëmarrësit do të kenë mundësi të ndërtojnë aftësi praktike, të kuptojnë standardet profesionale të industrisë dhe të krijojnë një rrjet bashkëpunëtorësh që mund t’u shërbejë gjatë gjithë karrierës së tyre.
Një tjetër mundësi e rëndësishme vjen përmes bashkëpunimit me BoyHouse Studio, përmes të cilit do të ndahen grante zhvillimore për studentët më të dalluar. Përfituesit do të kenë gjithashtu mundësi për takime që lidhen me përfaqësimin nga agjenci dhe mentorim nga profesionistë të industrisë.
Në këtë mënyrë, iniciativa synon të krijojë një rrugëtim të plotë për talentet: nga trajnimi, te rrjeti profesional, mentorimi dhe mundësitë konkrete për zhvillimin e karrierës.
Kanë mbetur edhe pak ditë kur ekipi i Kosovës do të niset për të përfaqësuar vendin në skenën botërore të robotikës. Në mesin e ekipeve më të mira nga e gjithë bota, Kosova do të përfaqësohet edhe këtë vit nga UBT në FIRST Global Challenge 2026, garën prestigjioze ndërkombëtare që bashkon të rinjtë më të talentuar në fushën e shkencës, teknologjisë, inxhinierisë dhe matematikës (STEM).
Këtë vit, gara zhvillohet në Incheon të Koresë së Jugut, nga 7 deri më 10 tetor, me temën “Igniting Innovation”. Kjo temë sfidon ekipet pjesëmarrëse të zhvillojnë zgjidhje inovative për adresimin e zjarreve të egra dhe ndikimit të tyre në natyrë, biodiversitet e komunitete.
Përfaqësimi i Kosovës i është besuar ekipit të UBT-së, i cili përbëhet nga gjashtë nxënës: Klea Hajrizi, Amar Rama, Melos Grainca, Jon Thaçi, Marta Çerkini dhe Ylli Osmani. Ekipi udhëhiqet nga mentorët Elita Hajrizi dhe Leona Hajrizi, në bashkëpunim me ekipin e Mekatronikës në UBT: Arxhend Jetullahu, Redon Rexhepi dhe Ylli Rexhaj.
Duke folur për përgatitjet intensive teknike e strategjike që po bëhen, mentorja e ekipit Elita Hajrizi theksoi përkushtimin e nxënësve.
“Ekipi ka filluar me përgatitjet që prej qershorit dhe përgatitjet e fundit po vazhdojnë edhe këtë javë. Që nga fillimi, ekipi ka treguar një angazhim, vullnet e pasion të madh për punën dhe besoj shumë se rezultatet e kësaj pune do të shihen edhe në garë në Kore. Sigurisht, synimi ynë kryesor është përfaqësimi i denjë i Kosovës dhe fitorja është pjesë e këtij synimi”, shprehet Hajrizi.
Përfaqësimi i këtij edicioni vjen pas suksesit të jashtëzakonshëm të Kosovës në edicionin e kaluar në Panamá, ku Elita Hajrizi u vlerësua me çmimin “Best Mentor” në nivel botëror. Përmes kësaj pjesëmarrjeje, UBT vazhdon të mbetet lider në zhvillimin e talenteve të reja në STEM dhe në promovimin e potencialit të të rinjve kosovarë në skenën ndërkombëtare.