Lajmet

Ndihma ushtarake për Ukrainën: Sa ka ofruar Perëndimi?

“Amerikanët po udhëheqin kur bëhet fjalë për mbështetjen e Ukrainës”, tha ekonomisti i IfW-së, Christoph Trebesch.

Published

on

Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Joe Biden të hënën rreth planeve për të dërguar armë në vlerë prej 500 milionë dollarë (468 milionë euro) në Ukrainë. Gjatë vizitës së tij të fundit në Kiev, Biden deklaroi se Uashingtoni do të furnizojë Ukrainën me municion artilerie, obus shtesë, si dhe sisteme raketash Javelin.

Njoftimi i Bidenit erdhi vetëm disa ditë para përvjetorit të pushtimit të Ukrainës nga Rusia, i përshtatet një analize të kohëve të fundit që analizon aspektet financiare të ndihmës së destinuar për Kievin. Kjo analizë u publikua nga instituti ekonomik me bazë në Gjermani, Instituti Kiel për Ekonomi Botërore (IfW).

“Amerikanët po udhëheqin kur bëhet fjalë për mbështetjen e Ukrainës”, tha ekonomisti i IfW-së, Christoph Trebesch.

“Ngurrimi evropian për të ofruar mbështetje gjatë vitit të parë të luftës në Ukrainë është një fenomen i jashtëzakonshëm, veçanërisht pasi burimet financiare mund të mobilizohen kaq shpejt”, shtoi Trebesch, duke iu referuar pagesave financiare të bëra nga shtetet e BE-së për të forcuar buxhetin e shtetit të Ukrainës. Prodhimi ekonomik i vendit ra me rreth 40% pas lëvizjes së Moskës për të pushtuar Ukrainën në shkurt të vitit 2022.

Ndihma e kufizuar gjermane

Duke krahasuar të dhënat e përditësuar nga Ukraine Support Tracker në dhjetor të vitit 2022, studiuesit e IfW njoftojnë se SHBA kishte premtuar një shtesë prej 37 miliardë eurosh (39 miliardë dollarë), duke tejkaluar edhe një herë kontributet e bëra nga BE-ja dhe shtetet e saj anëtare. Ndihma e premtuar dhe e dorëzuar nga Uashingtoni tani arrin në 73.1 miliardë euro, krahasuar me shifrën e BE-së prej 54.9 miliardë eurosh. Në total, 128 miliardë euro janë dhënë, ose premtuar, si ndihmë për Ukrainën. Veçanërisht, SHBA-ja ka dhuruar dyfishin e shumës së të gjithë BE-së, pasohet nga Britania e Madhe dhe Gjermania.

Trebesch dhe kolegët e tij përfshinë për herë të parë në raportin e tyre forma alternative të ndihmës të zotuara nga Grupi i Kontaktit të Mbrojtjes së Ukrainës, një aleancë me mbi 50 shtete të udhëhequra nga SHBA.

“Në total, ndihma e ofruar për Ukrainën është zakonisht vetëm një pjesë e asaj që qeveritë shpenzojnë për të zbutur pasojat e krizës brenda vendeve të tyre”, thuhet në analizë. “Vetëm Gjermania ka njoftuar mbi 250 miliardë euro subvencione që nga janari i vitit 2022 në një përpjekje për të ndihmuar në zbutjen e rritjes së çmimeve të energjisë si për konsumatorët privatë ashtu edhe për bizneset”.

Ndihma dypalëshe e ofruar nga Gjermania për Ukrainën tani arrin në 6.15 miliardë euro, thonë studiuesit. Në krahasim, shtojnë ata, qeveria gjermane shpenzoi vetëm 5.56 miliardë euro për subvencionimin e karburantit dhe për t’u ofruar banorëve bileta të transportit publik me ulje të madhe – masa që u prezantuan gjatë verës së vitit 2022 për të kundërshtuar rritjen e çmimeve të benzinës pas pushtimit rus të Ukrainës më 24 shkurt.

Studiuesit e IfW nuk morën parasysh dërgimin e planifikuar të tankeve perëndimore në Ukrainë në llogaritjet e tyre, siç është ngarkesa Leopard 2 e planifikuar për në mars të këtij viti. Pjesërisht për shkak të angazhimeve të paqarta të bëra nga vendet evropiane që aktualisht posedojnë tanke të ndërtuara nga Gjermania. Studiuesit e IfW-së, megjithatë, morën parasysh 100 miliardë dollarët që Dhoma e Përfaqësuesve të SHBA-së shënoi verën e kaluar për trajnimin e pilotëve ukrainas për përdorimin e avionëve luftarakë perëndimorë.

Ndihma për Ukrainën zbehet në krahasim me luftërat e kaluara

Ekonomistët e IfW krahasuan edhe ndihmën perëndimore për Ukrainën në 12 muajt e parë të konfliktit me shpenzimet perëndimore në luftërat e mëparshme. Për shembull, për sa i përket produktit të brendshëm bruto (GDP), Gjermania shpenzoi tri herë më shumë për të mbrojtur Kuvajtin gjatë Luftës së Gjirit 1990-91. Pasi Iraku pushtoi fqinjin e tij, Kuvajtin, Gjermania – e cila nuk mori pjesë drejtpërdrejt ushtarakisht në ofensivën e Operacionit Stuhia e Shkretëtirës – ofroi fonde për SHBA-të, të cilat në fund ndihmuan në çlirimin e kombit të sulmuar të Gjirit. Nëse krahasohet, Uashingtoni shpenzoi gati 1% të PBB-së për Luftën e Gjirit, krahasuar me më pak se 0.4% deri më tani për Ukrainën. Shpenzimet vjetore ushtarake të SHBA-së në Afganistan nga viti 2001 deri në vitin 2010 ishin tri herë më të larta se ato që Uashingtoni ka shpenzuar deri më sot për të mbrojtur Ukrainën. Megjithatë, ndryshe nga Ukraina, SHBA dërgoi edhe trupa tokësore në Afganistan dhe Lindjen e Mesme, diçka që vazhdoi me vite dhe me kosto të madhe.

Studiuesit e IfW thanë se ndihma e ofruar dhe mbështetja e premtuar e caktuar për Ukrainën ra nga më shumë se 20 miliardë euro në maj të vitit të kaluar në pak më shumë se 5 miliardë euro në qershor.

Mbështetja në shkallë të gjerë rifilloi vetëm gjatë muajit nëntor, pasi Ukraina çliroi rajone kyçe në lindje dhe jug të vendit. Pas këtyre sukseseve në fushën e betejës, BE-ja u zotua të kontribuojë më tej me ndihmë për Kievin në vitin 2023 dhe Dhoma e Përfaqësuesve të SHBA-ve që votoi në muajin dhjetor për të dhënë 37 miliardë euro ndihmë ushtarake.

Me sa duket, është ajo paketë ndihme nga e cila presidenti i SHBA, Biden miratoi 500 milionë euro dërgesa armësh për Ukrainën gjatë vizitës së tij në Kiev në fillim të kësaj jave, ndërsa këmbëngulte se “mbështetja e SHBA për Ukrainën nuk do të lëkundet”./UBTNews/

Lajmet

LDK-ja thotë se do të marrë pjesë në vazhdimin e seancës konstituive

Published

on

Lidhja Demokratike e Kosovës ka vendosur që të qëndrojë në seancën e thirrur më 9 shtator.

Këtë e ka konfirmuar deputetja e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Jehona Lushaku, pas mbledhjes së Grupit Parlamentar.

Ka deklaruar se Grupi Parlamentar i LDK-së do të marrë pjesë në vazhdimin e seancës konstituive të Kuvendit të Kosovës.

“Po do të qëndrojmë në seancë, ky është qëndrim i Grupit dhe nuk ka dallim sa i përket kësaj”, tha ajo.

Deputetët e zgjedhur në qershor, pritet të mblidhen më 9 shtator për të vazhduar seancën konstituive të Kuvendit të Kosovës, në përpjekje për t’i dhënë fund krizës politike e cila ka mbi një vit që zgjat dhe për të hapur rrugën për formimin e institucioneve të reja. 

Kryesuesi i seancës, Avni Dehari, njoftoi të premten e javës që shkoi se seanca e ndërprerë muajin e kaluar do të vazhdojë të mërkurën në orën 11:00.

Dehari e arsyetoi vendimin me marrëveshjen e arritur mes Lëvizjes Vetëvendosje, të drejtuar nga kryeministri në detyrë, Albin Kurti, dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës, lidhur me kandidatin për president të Kosovës.  /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 7 shtator 1993-1998

Published

on

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

Ilustrim:

 

7 shtator 1993

 

Tre vjet nga Kushtetuta e Kaçanikut

 

Sot, u bënë tre vjet nga shpallja e Kushtetutës së Kaçanikut, me ç’rast delegatët e Kuvendit të Kosovës në këtë qytet jugor, afër kufirit me Maqedoninë, shpallën Republikën e Kosovës. Që nga atëherë u ndërmorën disa veprime praktike që të jetësohet kjo Kushtetutë, megjithëse pas shpalljes së Kushtetutës delegatët lëshuan Kosovën dhe ende jetojnë të shpërndarë në disa shtete.

Kronikët njoftojnë se mbledhja ishte e shkurtër dhe zgjati vetëm 20 minuta.

Shpallja e Kushtetutës së Kaçanikut ishte shprehje e vullnetit politik të pjesës dërrmuese të popullsisë së Kosovës, që pas shkatërrimit të federatës jugosllave, Kosova të bëhej shtet i pavarur.

Edhe pas tre vjetësh punë e përpjekje, Kosova mbetet e okupuar nga forca të mëdha të policisë dhe të ushtrisë serbe, por me vendosmërinë e popullit që të realizojë lirinë dhe pavarësinë. Këtë vullnet populli e shprehi edhe një herë në zgjedhjet e majit të vitit të kaluar, me ç’rast u zgjodh kryetari i Republikës së Kosovës, deputetet e Kuvendit pluralist të Republikës së Kosovës, i cili ende, për shkaqe objektive, nuk arriti që të konstituohet.

 

 

7 shtator 1994

 

“Bujku”: Çelësat e pavarësisë së Kosovës janë në duart tona

 

Me rastin e katërvjetorit të aprovimit të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, gazeta “Bujku” në kryartikullin e vet vlerëson se Shtatë Shtatori tashmë shënohet me germa të mëdha dhe kremtohet si një nga datat e rrëndësishme të popullit shqiptar në Kosovë.

-Këtë ditë para katër vjetësh në Kaçanikun e njohur edhe nga historia e hershme jona, delegatët e Kuvendit të Kosovës nxorën Kushtetutën e Republikës së Kosovës dhe i vunë themelet një shteti, i cili, ç’është e vërteta, ende nuk është njohur nga bashkësia ndërkombëtare dhe ende nuk funksionon siç është paramenduar për skhak të okupimit nga ana e një shteti tjetër – Serbisë, por megjithatë një shteti që është ngulitur fuqishëm në vetëdijen e shqiptarëve në përgjithësi, kurse gjithnjë e më shumë ka zënë të ngulitet edhe në vetëdijen e të tjerëve, thuhet ën filim të kryartikullit.

Duke vlerësuar rëndësinë e këtij akti, më tutje thuhet se ajo është e pakontestueshme.

-Sot edhe fatosat e njohin dhe i këndojnë Kaçanikut e Kushtetutës së tij. Në disa fusha të rëndësishme, si në arsim, kulturë, informim, sport, asistencë sociale, financa e pjesërisht edhe në shëndetësi, ekonomi, administratë etj, funksionon shteti i pavarur i Kosovës. Liria e pavarësia mund të vonohen, por ato një ditë patjetër do të vijnë. Më shpejt a më ngadalë varet edhe nga bashkësia ndërkombëtare, mirëpo çelësat megjithatë janë në duart tona. Sa më parë dhe sa më mirë e sa më shumë të organizohemi e të veprojmë secili në fushëveprimtarinë e tij dhe sa më të vendosur e më këmbëngulës të jemi në realizimin e synimeve dhe të kërkesave tona legjitime aq më parë do të arrijmë të konkretizojmë në jetë Kushtetutën e Kaçanikut në çdo rrafsh të jetës e të punës sonë, thuhet mes tjerash në kryartikullin autorit Blerim Stavilecit në gazetën “Bujku”.

 

 

7 shtator 1995

 

Paralajmërohet vendosja e kolonëve serbë në kompleksin e Lidhjes së Prizrenit

 

Drejtoresha e instaluar serbe në Kompleksin përkujtimor “Lidhja e Prizrenit” në Prizren, Shutakoviq, urdhëroi sot në orën 8:00 heqjen e të gjitha eksponateve, pikturave dhe dokumentacionit nga ndërtesa.

Ajo tha se objekti do të lirohet për vendosjen e kolonëve serbë në të, njofton Komisioni për Informim i Degës së LDK-së në Prizren.

Kompleksi përkujtimor “Lidhja e Prizrenit” u përurua në 100-vjetorin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit (1878), ngjarjes më të rëndësishme politike kombëtare të shekullit të kaluar.

Njoftimet nga Prizreni bëjnë me dije për tensionimin e gjendjes dhe shqetësimin e madh dhe indinjatën te qytetarët e tij.

Sulmi i regjimit serb në këtë monument të historisë e të kujtesës kombëtare është provokim i rëndë, jo vetëm për Prizrenin dhe Kosovën, po edhe për gjithë botën shqiptare, sepse Lidhja e Prizrenit shënon pikën kthesë në historinë moderne të kombit shqiptar.

Fushata serbe për rikolonizimin e Kosovës është vlerësuar si provokimi më i madh që i bëhet popullit shqiptar.

Regjimi serb nuk e ka fshehur karakterin porovokues të aksionit, duke i vendosur kolonët në hotelet, ndërmarrjet, spitalet e shkollat e pushtuara prej nga janë përzënë me dhunë shqiptarët, si edhe në banesat e shtëpitë e shqiptarëve.

Plani që kolonët të vendosen në kompleksin përkujtimor në Prizren është akt i paramenduar dhe në funksion të provokimit më të vrazhdët.

Është e qartë se ky provokim nuk synon të zgjidhë qoftë një problem refugjati, por synon të atakojë botën shqiptare.

Pjesa e qytetit ku gjendet kompleksi përkujtimor “Lidhja e Prizrenit” është nën mbrojtjen e UNESCO-s.

 

 

7 shtator 1998

 

Suharekë: Në Sllapuzhan kanë mbetur 6 të vrarë të pavarrosur

 

Gjendja në komunën e Suharekës, edhe pse që prej disa ditësh duket më e qetë, është shumë e rëndë.

Forcat policore kontrollojnë çdo rrugë lidhëse me Suharekën, ndërsa edhe në vetë qytetin ka lëvizje dhe kontroll të shtuar të policisë, njofton KI i Degës së LDK-së në Suharekë.

Njoftohet se në Semetisht nga dy kalimtarë të rastit u varros Ramadan Mazreku, viktima e 60 që nga fillimi i veprimeve luftarake në komunën e Suharekës.

Në Sllapuzhan kanë mbetur të pavarrosur edhe më tej mëse 6 të vrarë, ndërsa që prej ditëve të para të sulmit mbi Reshtan nuk dihet për fatin e Vesel Ramë Sopës (58) nga Suhareka.

I njëjti burim bën me dije se në një mbledhje të drejtorëve të shkollave fillore dhe të mesme u vendos që mësimi të fillojë të mbahet edhe në disa shkolla tjera si në: Suharekë, Budakovë, Bukosh, Gjinoc dhe Leshan. Tash për tash në komunën e Suahrekës mësimi mbahet në 11 shkolla fillore, kurse në të gjitha shkollat tjera fillore dhe në ato të mesme mësimi tash për tash nuk ka mundësi të mbahet.

 

Në Lybiçevë të Prizrenit u varrosën 5 viktimat e terrorit serb

 

Më 6 shtator në Lybiçevë të Prizrenit, me ndihmën e disa qytetarëve nga fshatrat përreth, u varrosën: Qazim Poniku (86), Agush Poniku (72), Nesim Krasniqi (65), Mersel Halilaj (63) dhe Skender Mehmetaj (80), viktima të terrorit serb.

Të shtunën, në orën 20,00 u liruan nga arresti edhe katër qytetarë të fshatrave Dejnë, Renoc dhe Ratkoc. Sipas tyre, në arrest po mbahen edhe 32 banorë të fshatit Dejnë. Në mesin e tyre është edhe një person nga Klina, i cili kishte qenë mysafir në Dejnë.

Sipas këtyre dëshmitarëve, në Dejnë ishin arrestuar 58 persona, të cilët i kishte detyruar që të ecnin më duar të lidhura prapa kokës deri në Ratkoc, ku policia i ka urdhëruar që të mos shikojnë nga fshati. Besohet se kështu policia përpiqej të fshihte gjurmët e masakrave të bëra në këtë fshat. Dëshmitarët thonë se kanë parë këpucë, sandale e qadra të gjuajtura.

Ndërkaq, në fshatin Palluzhë policia i ka zhveshur deri në brekë burrat dhe gratë. 27 burra i ka dërguar deri në Prizren, ashtu të zhveshur. Njoftohet se Samidin Bytyqi dhe Gazmend Bytyqi, të cilët janë marrë në pyetje, nuk janë kthyer më në mesin e të arrestuarve.

Burimet e Komisionit për Informim të Degës së LDK-së në Prizren njoftojnë se në spitalin e Prizrenit gjenden ende këta të plagosur: Rexhep M. Krasniqi (1954) – Kramovik, Manush H. Bytyqi (1964), Bedrush H. Bytyqi (1970) – Dejnë, Bekim R. Krasniqi (1970) – Kramovik, Ekrem H. Bytyqi (19) – Dejnë, Albert Halim Bytyqi (1992) – Dejnë, Astrit S. Bytyqi (1985) – Dejnë, Abdullah I. Morina (1964) – Vërnjakë, Kadri J. Mustafa (1962 – i rrahur), Hajriej R. Morina (1961) – Vërnajkë, pas dhënies së ndihmës së parë u lirua në shtëpi, Drita S. Morina (1964) – Vërnjakë, gjendet në reparitn intensiv në spitalin e Prizrenit.

Njoftohet se Drita dhe Hajrije Morina u plagosën në shtëpinë e tyre. Njoftohet se ato ishin kthyer në shtëpi dhe u plagosën derisa po ndeznin zjarrin në shporet. Ato nuk kishin hetuar se policia serbe kishte vendosur një bombë në shporet. Si pasojë e shpërthimit të kësaj bombe Hajrija u plagos lehtë, ndërsa Drita ka marrë plage të rrezikshme për jetën e saj.

Continue Reading

Lajmet

FSK do të marrë pjesë në misionin ndërkombëtar të sigurisë në Gaza

Published

on

Forca e Sigurisë së Kosovës do të marrë pjesë në kuadër të Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese në Gaza, pas nënshkrimit të marrëveshjes për pjesëmarrjen e saj në këtë mision.

Marrëveshja është nënshkruar gjatë vizitës në Kosovë të komandantit të ISF-së në Gaza, gjeneralmajor Jasper Jeffers, në prani të ministrit në detyrë të Mbrojtjes, Ejup Maqedoncit, dhe përfaqësuesit të Bordit të Paqes.

Dokumenti është nënshkruar nga përfaqësuesit e Bordit të Paqes/ISF Gaza dhe komandanti i FSK-së, gjenerallejtënant Bashkim Jashari.

Jeffers ka vlerësuar vendimin dhe gatishmërinë e Kosovës për të kontribuar në mision, duke theksuar rëndësinë e kontributit të FSK-së në përpjekjet për paqe, siguri dhe stabilitet.

Ndërkaq, Jashari ka thënë se pjesëmarrja në misionet ndërkombëtare është pjesë e vizionit të Kosovës për të kontribuar në promovimin e paqes dhe sigurisë në botë.

Sipas FSK-së, marrëveshja përbën një hap të rëndësishëm në forcimin e rolit të Kosovës në përpjekjet ndërkombëtare për siguri, ndërsa synimi strategjik është që FSK-ja të kalojë nga një “importues i sigurisë” në një “eksportues të saj”./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Haxhiu përkujton 36-vjetorin e Kushtetutës së Kaçanikut

Published

on

Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, ka përkujtuar 36-vjetorin e miratimit të Kushtetutës së Kaçanikut, duke e cilësuar atë si një nga aktet më të rëndësishme në rrugën e Kosovës drejt pavarësisë dhe shtetësisë.

Haxhiu ka thënë se më 7 shtator 1990, në rrethana të represionit dhe përndjekjes politike, delegatët e Kuvendit të Kosovës u mblodhën në Kaçanik dhe miratuan Kushtetutën, duke i dhënë bazë kushtetuese vullnetit politik të shprehur më 2 korrik për Kosovën Republikë.

Sipas saj, miratimi i Kushtetutës përbënte përgjigjen e një populli që, përkundër represionit dhe përpjekjeve për shuarjen e institucioneve, nuk pranoi të hiqte dorë nga e drejta për të vendosur për të ardhmen e tij.

Ajo ka vlerësuar punën e juristëve që hartuan dokumentin dhe guximin e delegatëve që e miratuan atë.

Haxhiu ka theksuar se rruga e nisur me Deklaratën e 2 Korrikut dhe Kushtetutën e Kaçanikut vazhdoi përmes rezistencës, luftës çlirimtare dhe sakrificës së shumë brezave, deri te çlirimi i Kosovës dhe shpallja e pavarësisë më 17 shkurt 2008./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara