Kulturë

MODË – 54 vjet pa Coco Chanel

Published

on

Coco Chanel, shpirti më i pamëshirshëm dhe luftarak i modës, u nda nga jeta më 10 janar të vitit 1971, në moshën 87-vjeçare, në një dhomë të hotelit “Ritz” në Paris. Ishte një moment që përmbledh jetën e saj të jashtëzakonshme, një jetë e cila kishte qenë gjithmonë një luftë për të thyer kufijtë dhe rregullat e shoqërisë.

Edhe në atë mëngjes të fundit, ajo ruante elegancën dhe hijeshinë që e karakterizonin gjithmonë. Ajo u ngjit në makinë për t’u bashkuar me një mik të dashur dhe për të shijuar një shëtitje pranë lumit Sena. Në momentin kur makina po kalonte përmes Parisit, ajo, e lodhur dhe e brengosur nga pasiguria e moshës, kërkoi që shoferi të kthehej pas dhe ta dërgonte në hotelin e saj të dashur, që për të kishte qenë shtëpi gjatë gjithë jetës. Aty, ajo u shtri dhe tha fjalinë e saj të fundit, një fjali që e mbylli me hijeshi historinë e një gruaje që i kishte dhënë botës shumë më tepër sesa një stil të thjeshtë veshjeje.

Coco Chanel ishte më shumë se një ikonë mode; ajo ishte një revolucionare. Ndaj, ende sot, 54 vjet pas vdekjes së saj, emri i saj vazhdon të rezonojë në revistat kulturore dhe në botën e modës, jo vetëm si një simbol elegancie, por si një shenjë e një gruaje që sfidoi normat e shoqërisë, për të krijuar një botë të re, ku stili ishte më i rëndësishëm se moda.

Lindja e Gabrielës dhe shndërrimi në Coco

Gabrielle Bonheur Chanel, e njohur më vonë si Coco, lindi më 19 gusht 1883 në një bujtinë modeste. Fëmijëria e saj ishte e ngarkuar me trishtim dhe mundim. Ajo humbi nënën e saj në moshën e vogël dhe babai e braktisi atë për të shkuar në një tjetër jetë. Fëmijëria e saj kaloi në jetimore, ku kaloi vite të tëra nën kujdesin e motrave të Zemrës së Shenjtë në Aubazine. Kjo periudhë e fëmijërisë së saj e formoi në një grua të fortë, por të shkatërruar emocionalisht.

Në moshën 18 vjeçare, ajo u largua nga jetimorja dhe nisi një jetë të re. Gjeti punë si shitëse në dyqanin Maison Grampayre dhe në të njëjtën kohë këndonte në një kafene. Një nga këngët e saj më të njohura ishte “Qui qu’a vu Coco?” dhe, sipas legjendës, kjo ishte arsyeja pse filluan ta quajnë atë Coco, një pseudonim që do të bëhej sinonim i elegancës dhe risisë.

Rritja dhe revolucioni i modës

Coco Chanel nisi karrierën e saj me një pasion të pafund për dizajnin. Ajo filloi të krijonte kapela, dhe shpejt u bë një emër i njohur në shoqërinë pariziene. Suksesi i saj e çoi atë më vonë në Paris dhe Deauville, ku hap dyqanet e para. Por ajo ishte një grua që nuk e duronte dot kufizimin. Ajo ishte e vendosur të sillte ndryshim në një botë që kishte për vite me radhë imponuar rregulla të padrejta për gratë. Ajo sfidoi hijen e korsetëve të ngushta dhe trendeve të modës që mbanin gratë të mbyllura në një botë të ngushtë dhe të pamundur. Ajo krijoi veshje të lira, komode dhe të thjeshta, që pasqyronin fuqinë dhe emancipimin e gruas.

Ngjyrat dhe eleganca e thjeshtë, pa kompromise, u bënë karakteristikat e modës së saj. Me kapelat, fundet e drejta dhe xhaketat e thjeshta, ajo ndihmoi në krijimin e një stili që do të bëhej një simbol i lirisë dhe gruas të emancipuar.

Çelësi i suksesit: Parfumi dhe stili

Në vitin 1920, Coco Chanel çeli dyqanin e saj të famshëm në Rue de Cambon, dhe aty ajo krijoi një nga veprat më të mëdha të saj: parfumin Chanel No.5. Ky parfum, një vepër e pavdekshme, u bë një simbol i elegancës dhe stilit të jetës që ajo përfaqësonte. “Një grua duhet të hedhë parfumin e saj kudo që ajo pëlqen të puthet,” ka thënë ajo, dhe kjo është një nga citatet që përshkruan mënyrën se si ajo e kuptonte bukurinë dhe fuqinë e një gruaje.

Chanel gjithashtu e përjetësoi një veshje ikonë: një kostum të thjeshtë, të përjetshëm, që çdo grua dëshironte të kishte në gardërobën e saj. Ajo besonte fort në modën demokratike, ku stili ishte më i rëndësishëm se ajo që ishte thjesht kalimtare. Parimi i saj i përhershëm ishte: “Moda zbehet, stili mbetet.” Dhe ky është një mesazh që vazhdon të jetë aktual dhe të ketë ndikim në botën e modës, madje pas gati një shekulli.

Trashëgimia e Coco Chanel

Coco Chanel ishte një grua që jetoi në një kohë kur ndryshimet shoqërore dhe politike ishin të mëdha. Ajo e kuptoi se moda ishte më shumë se sa një ndihmë për të treguar statusin, ajo ishte një formë e shprehjes dhe e çlirimit personal. Ajo ishte një grua që, përmes modës, mundi të ndryshonte thellësisht jetën e shumë grave, duke i ndihmuar të gjenin lirinë dhe fuqinë e tyre. 54 vjet pas vdekjes së saj, ajo vazhdon të jetë një ikona e pashuar. Trashëgimia e saj është e pashlyeshme, dhe emri i Coco Chanel do të mbetet gjithmonë sinonim i një revolucioni të jashtëzakonshëm në modë dhe shoqëri./UBTNews/

Lajmet

Zbulime të reja arkeologjike në Istog, gjendet banesë 3.900-vjeçare në Pepaj

Published

on

Zëvendësministrja e Kulturës, Nora Arapi Krasniqi, ka vizituar lokalitetin arkeologjik të Pepajt në Lubozhdë të Istogut, ku po zhvillohen gërmime në kuadër të bashkëpunimit ndërmjet Institutit Arkeologjik të Kosovës dhe Universitetit të Miçiganit.

Sipas njoftimit, lokaliteti prehistorik, i banuar që nga fundi i Epokës së Hershme të Bronzit, po sjell rezultate të rëndësishme shkencore.

Gjatë hulumtimeve është zbuluar një banesë e datuar rreth vitit 1900 para erës sonë, e cila ofron njohuri të reja për jetën dhe organizimin e komuniteteve që kanë jetuar në këtë zonë mijëra vjet më parë.

Nga Ministria e Kulturës është vlerësuar rëndësia e këtij projekti, i cili dëshmon rolin e bashkëpunimit ndërkombëtar në kërkimin shkencor, si dhe kontributin e studentëve dhe studiuesve të rinj në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Baleti Kombëtar i Kosovës prezanton shfaqjen “Terminal” në festivalin ndërkombëtar në Austri

Published

on

Baleti Kombëtar i Kosovës do të prezantojë shfaqjen “Terminal” në kuadër të edicionit të 35-të të Festivalit Ndërkombëtar Internationale Bühnenwerkstatt und Tanztheater, që mbahet në Graz të Austrisë.

Shfaqja, me koreografi nga Evgeny Kozlov dhe Romane Petite, do të vihet në skenë më 15 korrik 2026, me ftesë të organizatorëve të festivalit.

Pjesëmarrja në këtë ngjarje ndërkombëtare përfaqëson një mundësi të rëndësishme për promovimin e artit skenik dhe krijimtarisë koreografike të Kosovës para publikut ndërkombëtar.

Festivali Internationale Bühnenwerkstatt und Tanztheater konsiderohet një nga ngjarjet e rëndësishme artistike që mbledh artistë dhe trupa të vallëzimit nga vende të ndryshme të botës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Galeria Kombëtare rihapet më 9 korrik me ekspozitën “Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë”

Published

on

Galeria Kombëtare e Kosovës ka njoftuar se më 9 korrik 2026, në orën 19:00, do të rihapë dyert për publikun pas rinovimit dhe rikonfigurimit të plotë të hapësirave ekspozuese.

Rihapja do të shënohet me ekspozitën grupore “Jo gjithë njerëzit ekzistojnë në të Tashmen e njëjtë”, e cila përuron një fazë të re në zhvillimin institucional dhe infrastrukturor të Galerisë.

Sipas njoftimit, projekti përfshin edhe krijimin e hapësirës së parë për ruajtjen e koleksionit të Galerisë, me synim konservimin, studimin dhe riinterpretimin e veprave artistike.

Ekspozita do të sjellë një përzgjedhje të gjerë artistësh nga breza të ndryshëm të artit në Kosovë dhe rajon, duke krijuar dialog ndërmjet praktikave dhe qasjeve të ndryshme artistike.

Në kuadër të ceremonisë së rihapjes do të prezantohet edhe një performancë artistike nga Oda Haliti, ndërsa dizajni grafik i projektit është realizuar nga Studio Permanentis./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Shënohet 90-vjetori i lindjes së akademikut Rexhep Qosja

Published

on

Sot shënohet 90-vjetori i lindjes së akademikut, shkrimtarit, studiuesit dhe kritikut letrar Rexhep Qosja, një prej figurave më të shquara të kulturës dhe mendimit shqiptar.

Rexhep Qosja lindi më 25 qershor 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Arsimin fillor e kreu në vendlindje dhe në Guci, ndërsa Shkollën Normale e përfundoi në Prishtinë. Studimet për Gjuhë dhe Letërsi Shqipe i kreu në Universitetin e Prishtinës, ku diplomoi në vitin 1964.

Gjatë karrierës së tij, ai dha një kontribut të jashtëzakonshëm në fushën e albanologjisë, historisë së letërsisë dhe kritikës letrare, duke vepruar si profesor universitar, studiues dhe drejtor i Institutit Albanologjik të Prishtinës.

Qosja është autor i dhjetëra veprave letrare dhe shkencore, ndër të cilat veçohen romanet “Vdekja më vjen prej syve të tillë”, “Një dashuri dhe shtatë faje”, “Nata është dita jonë” dhe “Bijtë e askujt”, si dhe studimet “Historia e letërsisë shqipe – Romantizmi”, “Anatomia e kulturës” dhe “Çështja shqiptare – historia dhe politika”.

Për kontributin e tij në kulturë, letërsi dhe shkencë, ai u nderua me çmime dhe mirënjohje të shumta, ndërsa në vitin 2000 u dekorua me titullin “Nderi i Kombit”.

Edhe pas ndarjes nga jeta më 23 prill 2026, Rexhep Qosja mbetet një nga figurat më të rëndësishme të mendimit intelektual dhe letërsisë shqiptare, ndërsa vepra e tij vazhdon të studiohet dhe të frymëzojë breza të tërë lexuesish dhe studiuesish./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara