Kulturë
MODË – 54 vjet pa Coco Chanel
Published
1 year agoon
By
UBT NewsCoco Chanel, shpirti më i pamëshirshëm dhe luftarak i modës, u nda nga jeta më 10 janar të vitit 1971, në moshën 87-vjeçare, në një dhomë të hotelit “Ritz” në Paris. Ishte një moment që përmbledh jetën e saj të jashtëzakonshme, një jetë e cila kishte qenë gjithmonë një luftë për të thyer kufijtë dhe rregullat e shoqërisë.
Edhe në atë mëngjes të fundit, ajo ruante elegancën dhe hijeshinë që e karakterizonin gjithmonë. Ajo u ngjit në makinë për t’u bashkuar me një mik të dashur dhe për të shijuar një shëtitje pranë lumit Sena. Në momentin kur makina po kalonte përmes Parisit, ajo, e lodhur dhe e brengosur nga pasiguria e moshës, kërkoi që shoferi të kthehej pas dhe ta dërgonte në hotelin e saj të dashur, që për të kishte qenë shtëpi gjatë gjithë jetës. Aty, ajo u shtri dhe tha fjalinë e saj të fundit, një fjali që e mbylli me hijeshi historinë e një gruaje që i kishte dhënë botës shumë më tepër sesa një stil të thjeshtë veshjeje.

Coco Chanel ishte më shumë se një ikonë mode; ajo ishte një revolucionare. Ndaj, ende sot, 54 vjet pas vdekjes së saj, emri i saj vazhdon të rezonojë në revistat kulturore dhe në botën e modës, jo vetëm si një simbol elegancie, por si një shenjë e një gruaje që sfidoi normat e shoqërisë, për të krijuar një botë të re, ku stili ishte më i rëndësishëm se moda.
Lindja e Gabrielës dhe shndërrimi në Coco
Gabrielle Bonheur Chanel, e njohur më vonë si Coco, lindi më 19 gusht 1883 në një bujtinë modeste. Fëmijëria e saj ishte e ngarkuar me trishtim dhe mundim. Ajo humbi nënën e saj në moshën e vogël dhe babai e braktisi atë për të shkuar në një tjetër jetë. Fëmijëria e saj kaloi në jetimore, ku kaloi vite të tëra nën kujdesin e motrave të Zemrës së Shenjtë në Aubazine. Kjo periudhë e fëmijërisë së saj e formoi në një grua të fortë, por të shkatërruar emocionalisht.
Në moshën 18 vjeçare, ajo u largua nga jetimorja dhe nisi një jetë të re. Gjeti punë si shitëse në dyqanin Maison Grampayre dhe në të njëjtën kohë këndonte në një kafene. Një nga këngët e saj më të njohura ishte “Qui qu’a vu Coco?” dhe, sipas legjendës, kjo ishte arsyeja pse filluan ta quajnë atë Coco, një pseudonim që do të bëhej sinonim i elegancës dhe risisë.
Rritja dhe revolucioni i modës
Coco Chanel nisi karrierën e saj me një pasion të pafund për dizajnin. Ajo filloi të krijonte kapela, dhe shpejt u bë një emër i njohur në shoqërinë pariziene. Suksesi i saj e çoi atë më vonë në Paris dhe Deauville, ku hap dyqanet e para. Por ajo ishte një grua që nuk e duronte dot kufizimin. Ajo ishte e vendosur të sillte ndryshim në një botë që kishte për vite me radhë imponuar rregulla të padrejta për gratë. Ajo sfidoi hijen e korsetëve të ngushta dhe trendeve të modës që mbanin gratë të mbyllura në një botë të ngushtë dhe të pamundur. Ajo krijoi veshje të lira, komode dhe të thjeshta, që pasqyronin fuqinë dhe emancipimin e gruas.
Ngjyrat dhe eleganca e thjeshtë, pa kompromise, u bënë karakteristikat e modës së saj. Me kapelat, fundet e drejta dhe xhaketat e thjeshta, ajo ndihmoi në krijimin e një stili që do të bëhej një simbol i lirisë dhe gruas të emancipuar.
Çelësi i suksesit: Parfumi dhe stili
Në vitin 1920, Coco Chanel çeli dyqanin e saj të famshëm në Rue de Cambon, dhe aty ajo krijoi një nga veprat më të mëdha të saj: parfumin Chanel No.5. Ky parfum, një vepër e pavdekshme, u bë një simbol i elegancës dhe stilit të jetës që ajo përfaqësonte. “Një grua duhet të hedhë parfumin e saj kudo që ajo pëlqen të puthet,” ka thënë ajo, dhe kjo është një nga citatet që përshkruan mënyrën se si ajo e kuptonte bukurinë dhe fuqinë e një gruaje.
Chanel gjithashtu e përjetësoi një veshje ikonë: një kostum të thjeshtë, të përjetshëm, që çdo grua dëshironte të kishte në gardërobën e saj. Ajo besonte fort në modën demokratike, ku stili ishte më i rëndësishëm se ajo që ishte thjesht kalimtare. Parimi i saj i përhershëm ishte: “Moda zbehet, stili mbetet.” Dhe ky është një mesazh që vazhdon të jetë aktual dhe të ketë ndikim në botën e modës, madje pas gati një shekulli.
Trashëgimia e Coco Chanel
Coco Chanel ishte një grua që jetoi në një kohë kur ndryshimet shoqërore dhe politike ishin të mëdha. Ajo e kuptoi se moda ishte më shumë se sa një ndihmë për të treguar statusin, ajo ishte një formë e shprehjes dhe e çlirimit personal. Ajo ishte një grua që, përmes modës, mundi të ndryshonte thellësisht jetën e shumë grave, duke i ndihmuar të gjenin lirinë dhe fuqinë e tyre. 54 vjet pas vdekjes së saj, ajo vazhdon të jetë një ikona e pashuar. Trashëgimia e saj është e pashlyeshme, dhe emri i Coco Chanel do të mbetet gjithmonë sinonim i një revolucioni të jashtëzakonshëm në modë dhe shoqëri./UBTNews/
Sot është ndarë nga jeta akademiku, shkrimtari dhe studiuesi i njohur shqiptar, Rexhep Qosja.
Rexhep Qosja lindi më 1936 në Vuthaj të Malit të Zi. Shkollimin fillor dhe të mesëm e kreu në Vuthaj dhe në Guci, ndërsa në Prishtinë përfundoi Shkollën Normale dhe më pas studimet për gjuhë dhe letërsi shqipe në Fakultetin Filozofik.
Karrierën akademike e nisi në vitin 1967 si asistent në Institutin Albanologjik të Prishtinës. Studimet pasuniversitare i kreu në Universitetin e Beogradit, ndërsa më 1971 mbrojti doktoratën për jetën dhe krijimtarinë e Asdrenit. Gjatë viteve në vijim, ai u ngrit në një nga figurat më të rëndësishme të studimeve albanologjike, duke qenë profesor ordinar në Universitetin e Prishtinës dhe drejtor i Institutit Albanologjik në periudhën 1972-1981.
Qosja është autor i mbi tridhjetë librave nga fusha e kritikës letrare, studimeve shkencore, si dhe prozës artistike, përfshirë romane, tregime dhe drama. Ai ka botuar gjithashtu qindra artikuj, ese dhe studime, duke dhënë një kontribut të veçantë në zhvillimin e mendimit kritik dhe letërsisë shqipe.
Për krijimtarinë shkencore e letrare është çmuar me Shpërblimin e qytetit të Prishtinës më 1968; me Shpërblimin Krahinor të Dhjetorit më 1969; me dy shpërblime të SHSH të Kosovës, më 1972 dhe 1974 dhe me Shpërblimin e RS të Serbisë “7 Korriku”, më 1975, me Çmimin “Pjetër Bogdani”, 2010 për romanin “Bijt e askujt”, etj.
Në mars të vitit 2025 Qosja u nderua me çmimin “Letërsia shqipe” nga Ministria e Kulturës, si njëri prej ndikuesve më të mëdhenj të letërsisë shqipe. Është marrë edhe me veprimtari politike. Në periudhën 1998-2000 drejtoi një parti politike në Kosovë. Në vitin 2000, kryetari i Republikës së Shqipërisë i dha çmimin “Nderi i Kombit”.
Ndarja e tij nga jeta përbën një humbje të madhe për kulturën, shkencën dhe mbarë kombin shqiptar.
Kulturë
Ftesë publike për propozimin e anëtarëve të Këshillit Kombëtar të Arteve
Published
3 days agoon
April 23, 2026By
UBT News
Ministria e Kulturës dhe Turizmit ka bërë thirrje publike drejtuar institucioneve të artit dhe kulturës, institucioneve akademike, organizatave joqeveritare si dhe akterëve relevantë, që të propozojnë kandidatë për anëtarë të Këshillit Kombëtar të Arteve.
Këshilli do të përbëhet nga 11 anëtarë, të cilët do të vijnë nga fusha të ndryshme të artit dhe kulturës. Mandati i tyre do të zgjasë 5 vite, ndërsa çdo institucion ka të drejtë të propozojë deri në tre kandidatë. Kandidatët e propozuar duhet të kenë përvojë profesionale në fushën e artit dhe kulturës, integritet të lartë moral si dhe kontribut të dëshmuar në zhvillimin e skenës kulturore.
Afati për aplikim është 21 ditë nga data e publikimit të ftesës publike. Aplikimet dorëzohen në Arkivin e Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit në Prishtinë.
Lajmet
Bogujevci takon përfaqësuesit e OKB-së, në fokus bashkëpunimi për kulturën dhe turizmin
Published
3 days agoon
April 23, 2026By
UBT News
Ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, ka pritur në takim Koordinatorin për Zhvillim në Kosovë të Kombeve të Bashkuara, Stephen O’Malley, së bashku me përfaqësues të agjencive të OKB-së në vend. Gjatë këtij takimi, palët diskutuan mundësitë e koordinimit ndërmjet Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit dhe organizatave në kuadër të Kombeve të Bashkuara, me theks të veçantë në zhvillimin e projekteve në fushën e kulturës, trashëgimisë kulturore dhe turizmit.
Sipas njoftimit, të dyja palët shprehën gatishmëri për thellimin e bashkëpunimit dhe për koordinimin e iniciativave të përbashkëta në të ardhmen, me synim avancimin e sektorëve përkatës dhe rritjen e ndikimit të projekteve zhvillimore në vend.
Kulturë
23 Prilli – Dita Botërore e Librit dhe e të Drejtave të Autorit
Published
3 days agoon
April 23, 2026By
UBT News
Sot, më 23 prill, në mbarë botën shënohet Dita Botërore e Librit dhe e të Drejtave të Autorit, një datë që synon të nxisë leximin, të promovojë krijimtarinë dhe të rrisë vetëdijen për rëndësinë e mbrojtjes së të drejtave të autorëve.
Kjo ditë e veçantë ka origjinën nga tradita e Katalonisë në Spanjë, ku lexuesve që blinin libra u dhurohej edhe një trëndafil – një simbol i bukur i dashurisë për librin dhe dijen.
Data 23 prill nuk është zgjedhur rastësisht. Ajo lidhet me jetën dhe veprën e disa prej figurave më të mëdha të letërsisë botërore, si William Shakespeare, Maurice Druon, Halldór Laxness, Vladimir Nabokov dhe Josep Pla. Që nga viti 1995, UNESCO e ka shpallur zyrtarisht këtë datë si Ditën Botërore të Librit dhe të Drejtave të Autorit, duke theksuar rolin e pazëvendësueshëm që kanë librat dhe krijuesit në zhvillimin kulturor dhe shoqëror.
Në shumë vende të botës organizohen aktivitete të ndryshme si panaire libri, lexime publike, diskutime letrare dhe fushata ndërgjegjësuese, të cilat synojnë të rikujtojnë rëndësinë e leximit dhe mbështetjes së autorëve.
Dita e sotme shërben si një thirrje për të gjithë që të afrohen më shumë me librin – një burim i pashtershëm dijeje, imagjinate dhe zhvillimi personal.
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 25 prill, në vitet nëntëdhjetë
Premier League, La Liga dhe Bundesliga sjellin ndeshje të zjarrta
Studentët e Psikologjisë në UBT realizojnë aktivitete ndërgjegjësuese për shëndetin emocional në “Akademia Elite”
Profesoresha Violeta Zefi dhe studentja Zhaneta Shatri publikojnë studimin shkencor në revistën prestigjioze “International Journal of Educational Reform”
Kuvendi zgjedh dy anëtarë të Këshillit Gjyqësor
Profesori nga Holanda ligjëron në UBT për vlerësimin e pasurive të paluajtshme
Studentët e programit Real Estate në UBT përfitojnë nga ekspertiza ndërkombëtare në arkitekturën e qëndrueshme
Drilon Hajrizi shkëlqen, udhëheq Trepçën drejt fitores ndaj Pejës
NATO mohon mundësinë e pezullimit të shteteve anëtare
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet2 months agoKoordinatorja e projektit AKIL-EU në UBT, prof. Manjola Zaçellari, referon në University of Oxford
-
Lajmet2 months agoPërfundon seanca e sotme në Hagë për pengim të drejtësisë
-
Live2 months agoKryegjykatësi Smith III shpall mbylljen e çështjes gjyqësore
