Çmimet e naftës u rritën me 3% të mërkurën, teksa lufta e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit ndërpreu furnizimet nga Lindja e Mesme. Megjithatë, ritmi i rritjes u ngadalësua krahasuar me seancat e kaluara, pasi Presidenti Donald Trump sugjeroi se Marina e SHBA-së mund të shoqërojë anijet tregtare përmes Ngushticës së Hormuzit.

Nafta bruto e llojit Brent u rrit me 2.67 dollarë, ose 3.3%, duke arritur në 84.07 dollarë për fuçi rreth orës 06:59 GMT, pasi mbylli ditën e martë në nivelin më të lartë që nga janari i vitit 2025. Ndërkohë, nafta amerikane West Texas Intermediate (WTI) u rrit me 2.24 dollarë, ose 3%, duke arritur në 76.8 dollarë, pasi u stabilizua në vlerën më të lartë që nga qershori. Të dy treguesit referencë janë rritur me rreth 5% ose më shumë gjatë dy seancave të fundit. Analisti i lartë i tregut në OANDA, Kelvin Wong, u shpreh se faktori kryesor afatshkurtër për çmimet e naftës mbetet konflikti midis SHBA-së dhe Iranit.

Sipas tij, në këtë fazë, vetëm shenjat e qarta të de-përshkallëzimit mund të zbusenin ose të përmbysnin trendin aktual rritës për naftën WTI, por sinjale të tilla aktualisht mungojnë. Forcat izraelite dhe amerikane goditën objektiva në të gjithë Iranin të martën, gjë që nxiti sulmet iraniane kundër infrastrukturës energjetike në një rajon që mbulon pothuajse një të tretën e prodhimit botëror të naftës.

Iraku, prodhuesi i dytë më i madh i naftës bruto në Organizatën e Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC), ka reduktuar prodhimin me gati 1.5 milion fuçi në ditë — rreth gjysma e prodhimit të tij — për shkak të kufizimeve në magaziniere dhe mungesës së një rruge eksporti, bënë të ditur zyrtarët për Reuters. Ata shtuan se vendi mund të detyrohet të ndërpresë prodhimin e tij prej afro 3 milionë fuçish në ditë brenda pak ditësh, nëse nuk rifillojnë eksportet.

Irani ka shënjestruar gjithashtu anijet cisternë në Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës kalon rreth një e pesta e naftës botërore dhe gazit natyror të lëngshëm. Trafiku përmes kësaj Ngushtice mbetet efektivisht i bllokuar. Presidenti Trump deklaroi se Marina amerikane mund të fillojë shoqërimin e cisternave të naftës nëse është e nevojshme, duke shtuar se ka urdhëruar Korporatën Ndërkombëtare të Financimit të Zhvillimit të SHBA-së që të ofrojë sigurim ndaj rreziqeve politike dhe garanci financiare për tregtinë detare në Gjirin Persik.

Analistët e ING-së vlerësuan se ky është një lajm i mirë, por theksuan se nuk do të ndodhë brenda natës, pasi shoqërimi ushtarak do të ishte i dobishëm, por kërkon kohë për t’u zbatuar. Disa analistë të tjerë ishin të pasigurt nëse ky hap do ta kufizonte për shumë kohë rritjen e çmimeve. Wong nga OANDA shtoi se masat e Trumpit për të mbajtur hapur Ngushticën e Hormuzit nuk duket se kanë shkaktuar ndonjë ndryshim në trendin aktual rritës të çmimeve.

Ai vuri në dukje se nafta WTI ka arritur të ruajë pozicionin e saj në nivelin kyç të mbështetjes afatshkurtër prej 70.70 deri në 73.40 dollarë për fuçi. Ndërkohë, shtete dhe kompani të ndryshme kanë filluar të kërkojnë rrugë dhe furnizime alternative. India dhe Indonezia deklaruan se po kërkojnë burime të tjera energjie, ndërsa disa rafineri kineze po mbyllen ose po përshpejtojnë planet e tyre për mirëmbajtje.

Në Shtetet e Bashkuara, rezervat e naftës bruto u rritën me 5.6 milionë fuçi javën e kaluar, sipas burimeve të tregut që cituan shifrat e Institutit Amerikan të Naftës (API), shifër kjo shumë më e lartë se 2.3 milionët e parashikuar nga analistët. Shifrat zyrtare nga qeveria amerikane pritet të publikohen më vonë gjatë ditës së mërkurë./Reuters/

 

3 mars 1993

Lajmi kryesor nga politika:

Kryetari Rugova përkrah qëndrimin e kryetarit amerikan Klinton

Kjo është përmbajtja e lajmit: “Kryetari i Republikës së Kosovës dr.Ibrahim Rugova, përshëndeti qëndrimin më të ri të presidentit të SHBA-së Bill Klinton, lidhur me situatën represive në Kosovë, drejtuar kryetarit serb Millosheviq. Zoti Rugova, tha se ky është hap konkret, për ndërprerjen e dhunës dhe parandalimin e konfliktit në Kosovë. Gjithashtu, është përkrahje rezistencës paqësore të popullit të Kosovës.

Me këtë rast, kryetari Rugova, presidentit amerikan Bill Klinton, i dërgoi letër falënderimi”.

Lajme të tjera: Dr.Ibrahim Rugova i dha një intervistë gazetares frënge Emanuel Rezhy. Theksoi:  Jam për pavarësinë e Kosovës

Lajmet pasqyrojnë dhunën e përditshme ndaj shqiptarëve.

Titujt: Të rinjtë shqiptarë dërgohen me dhunë në kazerma ushtarake; Në Llaushë të Podujevës policia serbe arrestoi një veprimtar; Një grup huliganësh pengon mësimin në gjimnazin “Sami Frashëri” në Kodrën e Trimave; Dy të rinj të plagosur në kufirin Shqipëri – Kosovë; Në Hoqë të Madhe ushtrojnë civilë serbë

Njoftohet gjithashtu se në Prishtinë do të ndërtohen 300 shtëpi për profesorët serbë të Universitetit të Prishtinës.

 

3 mars 1994

Të pashmangshme lajmet për dhunën serbe ndaj shqiptarëve. Njoftohet për lëvizjet e ushtrisë serbe në fshatra të Prishtinës e të Podujevës.

Në Istog, forca të mëdha të policisë serbe bllokuan tregun e gjelbër

Në Podujevë, nën pretekst të kërkimit të armëve, policia serbe bastisi familjen e Kadri Fazliut në Llaushë të Podujevës. Bastisje pati edhe në fshatin Obrançë. Ndërsa, dy persona të panjohur thyen dyert e shkollës fillore “Naum Veçilharxhi” në Llapashticë të Epërme

Në Prishtinë, nën pretekst të kërkimit të armëve, policia bastisi familjen e Abdyl, Sylejman dhe Ferat Berishës në fshatin Siçevë.

Në Mitrovicë u bastisën familjet e Muhamet, Brahim, Shahin e Adem Sadikut, si dhe atë të Nazmi Osmanit në fshatin Rushan. Gjatë bastisjes, policët rrahën brutalisht, Muhamet Sadikun.

Në Obiliq, policia serbe bastisi familjet e Azem dhe Salih Krasniqit në fshatin Sibovc.

Në Viti, policia serbe arrestoi vëllezërit Milazim dhe Naser Hasani në fshatin Radivojc, ndërsa

arrestoi edhe Xhavit Avdylin në fshatin Beguncë.

Në Skënderaj, në mungesë të Muharrem Veliqit u mor peng i vëllai.

 

3 mars 1997

Lajmi kryesor vjen nga Shqipëria, ku Parlamenti i Shqipërisë vendosi gjendjen e jashtëzakonshme në mbarë Shqipërinë për shkak të pasojave të dhunës së përdorur nga grupe të ndryshme të armatosura në disa qytete të jugut të Shqipërisë.

Po në këtë ditë, Sali Berisha u rizgjodh president i Shqipërisë.

Ndër lajme të tjera, njoftohet se tre shqiptarë u kthyen prapa në Gjermani nga aeroporti i Prishtinës, si dhe se një serb nga fshati Pogragjë i Klinës vrau dy pleq serbë dhe ua plaçkiti 30 mijë marka.

 

3 mars 1998

Lajmi kryesor: Dhjetë anëtarë të familjes Ahmeti dhe dy mysafirë viktima të terrorit shtetëror serb në Drenicë.

Përmbajtja e lajmit: Sot definitivisht u mor vesh se gjatë ekspeditës terroristike kundër shqiptarëve të disa fshatrave në Drenicë, forcat serbe kishin masakruar dhe pastaj kishin vrarë më 28 shkurt në Likoshan 10 anëtarë të familjes Ahmeti dhe dy mysafirë të kësaj familjeje.
Nga morgu i spitalit të Prishtinës që administrohet nga serbët e instaluar, ku ishin mbajtur kufomat prej datës 28 shkurt, sot u morën trupat e Ahmet Ahmetit (1948), Gani Ahmetit (1952), Elmi Ahmetit (1954), Hamëz Ahmetit (1954), Driton Ahmetit (1975), Naim Ahmetit (1976), Lumni Ahmetit (1978), Shemsi Ahmetit (1979), Basri Ahmetit (1979), Elhami Ahmetit (1982) që të gjithë nga Likoshani dhe të Behram Fazliut (1948) e Shaban Mujës (1967) nga Gradica.

Lajmet e tjera: Forcat serbe kanë ndalur një kolonë që është nisur për varrim në Qirez; Ndalohen gazetarët në Komoran; Përforcime të policisë në Podujevë; Në ditë zie, policia urdhëron të lëshohet muzika; Në drejtim të Skënderajt shkuan forca të mëdha policore; Mbi 150 të lënduar kërkuan ndihma në klinikat private në Prishtinë; Përforcime në stacionin policor në Kliçinë; Të shtëna enigmatike në Ratish të Deçanit: Igballe dhe Artan Tahirajt të plagosur, një serb i vrarë.

Lajmi kryesor nga politika: Dr. Rugova kërkon urgjentisht nga SHBA-të dhe BE-ja hapa preventivë në Kosovë.

Jepet edhe një Deklaratë e Stejt Departamenti Amerikan për ngjarjet e fundit në Kosovë.

Njoftohet se Britania e Madhe kërkon sanksione të reja kundër Beogradit. Gjithashtu, se

Qeveria franceze dënon dhunën në Kosovë gjatë ditëve të fundit.

Nga terreni, njoftohet se forca të mëdha policore kanë shkuar drejt fshatit Ratishë e Poshtme e Deçanit.

Gjithashtu, njoftohet se në Pejë, policia rrahu disa qytetarë, ndërsa në Podujevë mbrëmë u dëgjuan  të shtëna armësh rreth një orë e gjysmë

Në Klinë, policia po keqtrajton qytetarët, ndërsa në Vushtrri ka forca të shtuara të policisë.

Edhe në Prizren policia ndalon qytetarët.

Ndërkohë, bëhet me dije se policia pengoi shkuarjen e delegacioneve të partive dhe gazetarët në Qirez.

Në edicionet e lajmeve të pasdites janë edhe këto lajme: Pesë mijë shqiptarë protestuan në Shtutgrad; NATO: Kosova është problem ndërkombëtar; Policia keqtrajtoi sot babë e bir në lagjen Kurrizi në Prishtinë; Krisma të pasqaruara në Kçiq të Madh; Policia keqtrajton në Shipol secilin kalimtar; Në Suharekë policia shpërndau defileun e nxënësve; Pikëllim e revoltë në mesin e studentëve për vrasjen e dy kolegëve të tyre në Qirez e të tjera.

Në kushtet e vështirësive të mëdha për sigurimin e lajmeve nga terreni, në mbrëmje u njoftua se në Qirez u varrosën 24 viktima të terrorit serb.

Një njoftim thuhet: ‘Në praninë e disa qindra mijëra qytetarëve nga Drenica dhe anë të ndryshme të Republikës së Kosovës, në Qirez sot u varrosën: katër vëllezërit, Beqir Sejdiu, Bekim Sejdiu, Bedri Sejdiu e Nazmi Sejdiu, bashkëshortët Xhemshir Nebiu e Rukije Nebiu, Muhamet Islam Gjeli (70) dhe djali tij Naser Gjeli (37), Rexhep Ajet Rexhepi, që të gjithë nga Qirezi, Ahmet Ahmeti (1948), Gani Ahmeti (1952), Elmi Ahmeti (1954), Hamëz Ahmeti (1954), Driton Ahmeti (1975), Naim Ahmeti (1976), Lumni Ahmeti (1978), Shemsi Ahmeti (1979), Basri Ahmeti (1979), Elhami Ahmeti (1982) që të gjithë nga Likoshani dhe Behram Fazliu (1948), Shaban Muja (1967) nga Gradica.

Dje në vendlindjen e tij u varros Bekim Beqir Deliu (16), i vrarë pardje nga të shtënat nga snajperi në Skënderaj.

Emrat e dy viktimave të tjera nuk janë njoftuar ende.

Në varrim morën pjesë mbi njëqind mijë njerëz”.

 

3 mars 1999

Lajmet kryesore kanë të bëjnë me zhvillimet në terren:

Vushtrri: Forcat serbe granatuan Oshlanin; Mitrovicë: Forcat serbe granatuan mbrëmë pozicionet e UÇK-së; Prizren: Pothuaj çdo ditë gjendet nga një i vrarë; Kaçanik: Ende nuk dihen pasojat e sulmeve serbe ndaj fshatrave shqiptare; Të rinjtë serbë sulmuan nxënësit shqiptarë në Mitrovicë;

Klinë: Gjatë ofensivave serbe janë shkatërruar gjysma e vendbanimeve shqiptare; Edhe sot ka pasur të shtëna drejt fshatrave të Hanit të Elezit; Forcat serbe granatuan disa fshatra të Vushtrrisë e Mitrovicës; Gjakovë: Policia serbe varrosi me dhunë Shani Thaçin nga Rogova; Gjakovë: Në Trakaniç u gjet një i vrarë; Policia serbe po arreston dhe po i keqtrajton qytetarët në disa fshatra të Obiliqit; Prishtinë: Policia serbe arrestoi një të ri shqiptar; Në Osek Hylë u varros Sylejman Bajrami; Kërkohet i riu Ramiz Zymberi.

Lajmet e pasdites ishin këto: Mitrovicë: Dy shqiptarë u gjetën të mbytur; Në periferi të Rahovecit u gjet i vrarë Gani Hajda; Vazhduan mitralimet drejt Pustenikut të Hanit të Elezit; Gjendje parashpërthyese në Skënderaj dhe rrethinë; Në Gjakovë mbërrijti një konvoj i forcave serbe; Sot në Gjakovë varroset Albesian Mataj;

Në Bishtazhin policia serbe arrestoi dy shqiptarë; Pejë: Një shqiptar u dënua me 3 vjet e gjysmë burg; Han i Elezit: Dje u vra një rreshter i ushtrisë jugosllave; Ferizaj: Në Koshare policia serbe arrestoi një shqiptar nga Mollopolci; Në Ferizaj arritën dy autobusë me policë serbë; Obiliq: Në Milloshevë policia serbe konfiskoi 5 metra kub dru të SHHB “Nënë Tereza”.

Në mbrëmje u publikuan edhe këto lajme: Han i Elezit: Në Bush të Epërm forcat serbe granatuan e dogjën 13 shtëpi shqiptare; Istog: Një serb nga Vitomirica e Pejës kidnapoi një shqiptar nga Duboviku i Deçanit; Në magjistralen Mitrovicë-Leposaviq u gjetën dy shqiptarë të vrarë.

Ushtria izraelite dislokoi forca shtesë në jug të Libanit gjatë natës, për të marrë ato që një zëdhënës ushtarak të martën i përshkroi si pozicione mbrojtëse për të mbrojtur civilët izraelitë dhe pikat strategjike nga çdo sulm i mundshëm i Hezbollahut.

“Ne jemi vetëm në zonën kufitare në një mënyrë mbrojtëse për të parandaluar sulmet kundër civilëve dhe pikave shumë rëndësishme strategjike,” tha nënkoloneli Nadav Shoshani në një konferencë online me gazetarët.

Ministri i Mbrojtjes, Israel Katz, tha në një deklaratë se ai kishte autorizuar ushtrinë për të avancuar dhe për të marrë nën kontroll pozicione shtesë në Liban, pasi Hezbollahu lëshoi raketa drejt Izraelit vonë të dielën, si reagim ndaj sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit.

Forcat izraelite kanë pushtuar pesë pozicione në jug të Libanit që nga nëntori i vitit 2024. /Retuers/

 

787 persona kanë humbur jetën në Iran pas katër ditëve të sulmeve ajrore të përbashkëta të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, sipas the Red Crescent.

Eksplozionet kanë shkatërruar qytete të mëdha si Teherani dhe Minab, ku qindra qytetarë janë mbledhur për të vajtuar nxënësit e një shkolle vajzash që humbën jetën në ditën e parë të sulmeve. Lufta nisi me vrasjen e Liderit Suprem iranian, Ayatollah Ali Khamenei, një rast i rrallë historik i eliminimit të një udhëheqësi kombëtar nga ajri. Shumica e viktimave janë civilë, përfshirë gra dhe fëmijë, ndërsa qindra të tjerë janë plagosur.

Qytetarët iranianë po largohen nga qytetet, duke u fshehur në bodrumet e banesave të tyre, ndërsa tym dhe gjak mbulojnë rrugët dhe qytetet e shkatërruara. Eksplozionet nuk kanë kursyer as Bejrutin, ku aleatët e Iranit, Hezbollah, kanë sulmuar Izraelin, dhe për këtë Izraeli ka reaguar me sulme ajrore dhe forca tokësore, duke krijuar tym të dendur dhe kaos në qytet.

Sulmet kanë përshkallëzuar tensionet edhe në vendet arabe fqinje dhe kanë kërcënuar transportin detar përmes Sundit të Hormuzit, ku kalon një e pesta e naftës botërore dhe volumet e mëdha të gazit.

Shtetet e Bashkuara kanë urdhëruar largimin e personelit jo emergjent qeveritar dhe familjeve të tyre nga Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari, Kuvajti, Bahreini, Iraku dhe Jordania, ndërsa misionet diplomatike amerikane në Arabinë Saudite dhe Kuvajt janë mbyllur pas sulmeve me dron nga Irani.

Çmimi i naftës bruto ka shënuar rritje prej rreth 4 për qind, tregjet evropiane dhe amerikane kanë rënë, ndërsa prodhimi i gazit të lëngshëm nga Katari është ndalur dhe transportuesit detar janë bllokuar në Gjirin Persik. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka deklaruar se lufta nuk do të zgjasë vite, ndërsa presidenti amerikan Donald Trump sugjeroi se mund të zgjasë katër deri në pesë javë, duke lënë hapësirë për një konflikt të gjatë dhe të hapur. Zyrtarët amerikanë kanë thënë se qëllimi i fushatës është të shkatërrohet aftësia e Iranit për të projeksuar forcë jashtë kufijve të tij, por gjithashtu kanë inkurajuar iranianët që të rrëzojnë qeverinë klerikale. Lufta ka shkaktuar tmerr dhe panik mes qytetarëve, ndërsa shqetësimet për sigurinë, energjinë dhe stabilitetin rajonal vazhdojnë të rriten. /Reuters/