Sot lajmet janë nga më të ndryshmet. Bota ka ndryshuar. Teknologjia ka ndryshuar shumëçka në jetën tonë, edhe në mënyrën tonë të informimit. Edhe ngjarjet janë të tjera. Të kohës. Por, cilat ishin lajmet që mund të lexonin kosovarët, dekada më herët. Ta zëmë, në kohën më të rëndë për shqiptarët e Kosovës (1990-1999), kur Serbia kishte bërë përpjekje ta instalojë terrin informativ.

Ishin gazetarët shqiptarë që nuk heshtën, edhe pse Serbia mbylli Radiotelevizionin e Prishtinës, gazetën “Rilindja” dhe të gjitha revistat e tjera.

Ishin edhe korrespondentët e mediave të huaja, që ndihmuan që, megjithatë, shqiptarët e Kosovës të mos mbesin në terr informativ.

4 mars 1993

Lajmet kryesore nga politika janë: Bukoshi dhe Serreqi u takuan me punëtorët shqiptarë në Keln; Rezolutë e Kongresit të Internacionales Demokristiane për Kosovën; Adem Demaçi priti delegacionin gjerman për të drejtat e njeriut; Vëllazërohen Prishtina dhe Gjeneva; Anëtarja e Misionit të KSBE-së qëndroi në Suharekë; Serbizimi i emrave dhe mbiemrave të personave joserbë në Serbi; ANSA: Rritet preokupimi i Tiranës për Kosovën; Rojter: Shqipëria mohon përgatitjet ushtarake për të ndihmuar Kosovën.

Lajmet nga terreni: Në Prishtinë provokime me të shtëna në ajër; Në komunën e Deçanit shtohet represioni policor; Në komunën e Istogut policia rrahu nxënësit.

4 mars 1994

Ngjarje ditore nga politika është konferenca e rregullt për gazetarë e kryetarit të Republikës së Kosovës dr. Ibrahim Rugova.

Më tutje jepet një kumtesë e Institutit Albanologjik të Prishtinës, i mbyllur arbitrarisht nga Serbia.

Lajmet të tjera: Adem Demaçi iu drejtua Drejtorit të Përgjithshëm të UNESCO-s; Në komunën e Podujevës në katër muajt e fundit u bastisën 195 familje; Në Gllogovc e rrethinë të rinjtë ftohen për rekrutim; Në Ferizaj me nga 30 ditë burg u dënuan 5 aktivistë.

Në rubrikën “Represioni i policisë serbe në Kosovë” jepen këto lajme:

Podujevë: – Pardje, rreth orës 14, policia serbe nën pretekst të kërkimit të armëve bastisi familjen e Sylejman Bllacës në Dyz të Podujevës. Meqë policët nuk gjetën kurrfarë arme, Sylejman Bllacën e rrahën brutalisht në prani të anëtarëve të familjes.

Dje, në stacionin e policisë në Podujevë, sipas ftesës së policisë u lajmërua Muhamet Bajoku, anëtar i Kryesisë së Nëndegës I-rë të LDK-së në Podujevë. Muhamet Bajoku në stacionin e policisë në Podujevë u mbajt deri në orën 17, kurse më vonë u dërgua në Prishtinë ku u mbajt deri rreth orës 23.

Muhamet Bajokut iu la ftesa që sërish të paraqitet në polici të nesërmen në orën 11.

Dje në Podujevë, policia bastisi familjen e Enver Kadriut. Policia pasi nuk gjeti armë, Enverit i la ftesën që të paraqitet në polici sot në orën 10.

Dje, rreth orës 15, policia bastisi familjen e Mustafë Musliut në Shtedim të Podujevës. Policët pas bastisjes morën me vete djemtë e Mustafës, Rexhep dhe Hazir Musliun, të cilët u rrahën brutalisht në stacionin e policisë në Podudjevë.

Dje në Dyz u bastis edhe familja e Mehdi Rafunës, me ç’rast u keqtrajtua fizikisht vëllau i Mehdiut, Shaban Rafuna. Atij iu la ftesa që të paraqitet në polici.

Dje, në Sibovc të Epërm, polici bastisi familjen e Shefqet Mujës, kryetar i Aktivit të LDK-së në këtë fshat. Policia pas bastisjes Shefqet Mujën e mori me vete në stacionin e policisë. Ai u lirua pasi u mor në pyetje.

Edhe në Konushevc të Podujevës, dje u bastis familja e Abdullah Berishës, të cilit iu la ftesa që të paraqitet sot në stacionin e policisë.

Ferizaj: Dje, rreth orës 5 të mëngjesit, forca të mëdha të policisë serbe nën pretekst të kërkimit të armëve bastisën familjen e Muharrem A.Demirit në fshatin Zaskok të Ferizajt. Bastisja zgjati plot dy orë e gjysmë, me ç’rast policët shkaktuan dëme të mëdha materiale duke thyer e demoluar gjithçka që gjenin përpara.

Pas bastisjes, policët morën me vete djemtë e Muharremit, Rexhep e Hyzri Demirin, të cilët i dërguan në stacionin e policisë në Ferizaj.

Dje rreth orë 6 të mëngjesit në fshatin Zaskok, policia bastisi edhe familjen e Shyqri Hamitit. Meqë nuk u gjet kurrfarë arme, policët kërkuan djalin e Musli Hamitit, Besimin i cili nuk gjendej në shtëpi.

Pas bastisjes policia mori me vete Imri Hamitin në stacionin e policisë në Ferizaj.

Dje, rreth orës 8 të mëngjesit, policia serbe arrestoi Shefqet Lohajn në fshatin Babush dhe Shukri Hashanin në fshati Mirash të Ferizajt. Ata po mbahen ende në stacionin e policisë në Ferizaj, ndërsa shkaku i arrestimeve të tyre tash për tash nuk dihet.

Vushtrri: – Sot rreth orës 9 të mëngjesit, policia serbe arrestoi Xheladin S.Shytin (1970) në fshatin Oshlan të Vushtrrisë. Tani për tani nuk dihet shkaku i arrestimit.

4 mars 1997

Lajmet kryesore nga politika: Kryetari Rugova uroi Presidentin Berisha; Kryesia e LDK-së: Me përpjekjet e përbashkëta gjendja në Shqipëri kalohet më shpejt; Në Fier u dorëzuan 1.500 armë zjarri; Vazhdoi dje situatë dramatike në Vlorë e në Sarandë; Iu vu zjarrin ndërtesës së gazetës “Koha jonë”; Deklaratë e Departamentit amerikan të shtetit për ngjarjet në Shqipëri; Komisioni i Helsinkit kritikon vendosjen e gjendjes së jashtëzakonshme; Kumtesë e Komisionit Evropian për gjendjen në Shqipëri; Italia evakuon të huajt nga Vlora;

Në rubrikën për dhunën e përditshme në Kosovës jeper lajmi se policia serbe me tortura po i detyron të arrestuarit të pranojnë çdo gjë. Gjithashtu, njoftohet për dhunë e bastisje ndaj shqiptarëve në Deçan, Suharekë e Mitrovicë.

4 mars 1998

Lajmi kryesor ka të bëjë me varrimin e trupave të masakruar të 24 shqiptarëve

Ja përmbajtja e lajmit:

Dje pasdite, në një kodrinë të zhveshur të fshatit Qirez, u varrosën 24 shqiptarë, viktima të terrorit të organizuar shtetëror serb. Të gjithë ata u vranë në shtëpitë, oborret e pronat e tyre më 28 shkurt dhe më 1 mars, gjatë ekspeditës së tmerrshme serbe.

Dje u varrosën: Beqir Sejdiu, Nazmi Sejdiu, Bekim Sejdiu, Bedri Sejdiu, Xhemshir Nebiu, Rukie Nebihu, Ilir Nebihu, Rexhep Rexhepi, Beqir Rexhepi, Muhamet Gjela, Naser Gjela, Ahmet Ahmeti (50), Gani Ahmeti (47), Ilmi Ahmeti (43), Hamëz Ahmeti (45), Driton Ahmeti (23), Naim Ahmeti (22), Basri Ahmeti (20), Shemsi Ahmeti (16), Lumni Ahmeti (20), Elhami Ahmeti (20), Behram Fazliu (65), Ibish Rama dhe Ismail Behrami.

Trupat e të vrarëve kishin pamje të tmerrshme. Ata ishin masakruar në mënyrat më mizore. Kriminelët ua kishin hequr viktimave të tyre sytë dhe organet gjenitale. Disa prej viktimave i kishin djegur me cigare. Pos plagëve të shkaktuara me armë zjarri ata kishin edhe plagë të shkaktuara me thikë, shkruajnë gazetarët e “Bujkut” që dje patën rastin t’i shohin trupat e të vrarëve.

Familja Ahmeti

Familja Ahmeti nga Likoshani, 43 anëtarëshe, brenda një dite humbi 10 anëtarë të saj.

Policia kishte hyrë në familje rreth orës 16,00.

Dinore Ahmeti, plakë 76 vjeçare, rrëfeu për rrëmbimin tragjik të fëmijëve të saj e të dy mysafirëve.

“U dëgjuan shumë të shtëna te porta e oborrit. Pastaj policët hynë me autoblindë në oborr. Isha brenda në shtëpi. Policët ia mësynë shtëpisë. Gjatë bastisjes, policët vodhën arin e shtëpisë. Po mos t’i mbaja unë paratë në gji, edhe ato do t’i merrnin. Mua më shqelmuan. Fëmijët dhe nipërit e mi nuk i kanë bërë askujt asnjë të keqe. Derisa i tubonin meshkujt e shtëpisë, policët i detyruan fëmijët dhe gratë që të shtriheshin përtoke. Askush nuk guxonte të lëvizte”, thotë plaka.

Shahe Ahmeti tregon: “Ne gratë dhe fëmijëve na detyruan të shtriheshim për tokë, kurse meshkujt filluan t’i rrihnin, duke filluar prej 16-vjeçarit, Elhamiut. Plot katër orë kemi qëndruar të shtrira në oborr, pa guxuar të ngremë kokën. Dritonit me një rast i ranë në kokë aq shumë sa e mbuloi gjaku. Rrahja ka zgjatur me orë të tëra, derisa ata nuk kanë mundur të lëshojnë zë. Pastaj i kanë tërhequr zvarrë, duke i rrahur me shqelma, derisa i kanë nxjerrë përtej dyerve. Ne, gratë dhe fëmijët, kemi vazhduar të qëndrojmë të rrethuar 28 orë, pa guxuar të hamë as të pimë në shtëpinë tonë, pa ditur për fatin e anëtarëve të familjes sonë.

Ata rreth orës 3 të mëngjesit policët na i morën atletet dhe filluan të luajnë me top në oborr. Na i morën edhe të gjitha rezervat e ushqimit që i kishim. Plaçkitja e tyre vazhdoi nëpër dhomat e katit të parë dhe të dytë, ku na i morën të gjitha gjërat e vlefshme. Aq afër i kemi pasur dhe nuk mund t’u ndihmonim fëmijëve e burrave tanë derisa torturoheshin nga policët”, thotë Shaha.

“Gjaku i kunatit, kur e rrëzuan për tokë, mbërriti deri tek unë. Nuk kisha mundësi të bëja asgjë, pasi fëmijët po çmendeshin. Po shihja se nuk i rrihnin që t’i linin të gjallë. Ishin aq të rinj!”

Plaka Dinore tregon se disa ditë nuk kishte pasur asnjë lajm për fatin e dhjetë pasardhësve të vet. “Një fqinj yni që kishte shkuar në morgun e Prishtinës, për t’i marrë dy kufoma të të afërmve të tij, i kishte parë djemtë e nipërit tanë të vrarë”. thotë ajo.

Me zemër të thyer ajo shqipton: “Në shtëpinë tonë mbetën bonjakë njëzet e pesë fëmijë. Në këtë familje nga tërë ata burra ka mbetur vetëm Xhevdeti”.

Familja Gjela 

Rexhep Gjela i tha gazetës “Bujku” se i afërmi i tij Muhamet Gjelaj, bashkë me djalin e vet Naserin, u masakruan nga forcat serbe në prani të gruas së Naserit, Ganimetes dhe të fëmijës.

Haxhi Gjela, një dëshmitar, ka treguar se në kohën kur kishin hyrë policët në shtëpinë e tij, ai ishte fshehur në tavanin e shtëpisë, ku kishin qëndruar plot 27 orë.

“Nga vrimat e pullazit kam parë 29 autoblinda, shumë pizgauerë dhe qindra policë të armatosur”, tha ai.

Haxhiu tregoi se para se të hynin policët në shtëpi, ishin dëgjuar shumë krisma.

“Në shtëpinë time nuk kanë gjetur asnjë armë. Armë nuk janë gjetur as në terrenin ku kanë ndërhyrë policët. Armët që po i paraqet teklevizioni serb ishin armë të vet policisë”, tha ai. “Policët qëndruan gjatë në shtëpinë time dhe ushqeheshin me ushqimet e familjes”, thotë ai. “Derisa qëndronim të fshehur, një polic serb hipi në tavan, por për fatin e jetës sonë, nuk na hetoi”, tregon ai.

“Në tavan kemi qëndruar nga mesi i ditës së shtunë deri të dielën në 15,30. Kur u bindëm se policia ishte larguar, dolëm. Morëm vesh se policia i kishte vrarë fqinjët tanë. Derisa qëndronim në tavan kishim dëgjuar shumë krisma e klithje”, theksoi Haxhi Gjeli.

Familja Sejdiu

Kriminelët serbë ia vranë Sheremet Sejdiut nga fshati Qirez katër djem. Mehmet Berisha, dhëndër i kësaj familjeje, tregon se i ndjeri Beqiri ishte i martuar dhe kishte dy fëmijë: Besnikun, dy vjet e gjysmë, dhe foshnjën dy muajshe.

Në oborrin e shtëpisë së Sheremet Sejdiut është futur një tank i policisë. Muret janë bërë shoshë nga predhat.

Nëna e tyre ishte në shtëpi. Në prezencë të saj policia vrau Nazmiun dhe Bekimin, ndërsa pak përtej oborrit policët vranë edhe Bedriun e Beqirin. Në oborr është vrarë edhe fqinji i tyre, Beqir B. Ajeti.

Sheremeti ka edhe një djalë, Shaqën, i cili gjendet në Gjermani si azilant.

Familja Nebiu

Në familjen Nebihu në Qirez janë vrarë Xhemshir Nebihu dhe kunata e tij, Rukie Nebihu, shtatzënë.

Zenel Ramadani tregon se policia kishte hyrë në oborrin e familjes Nebiu me autoblindë. Bashkëshorti i Rukies, Iliri konsiderohej disa orë si i humbur. Mirëpo, në pasditen e 28 shkurtit u vërtetua se edhe ai ishte në mesin e të vrarëve. Kufoma e tij u soll dje në Qirez bashkë me 15 kufomat tjera nga morgu i Prishtinës.

1. Ramadani tregon se Rukia ishte vrarë në praninë e fëmijëve të saj, Valonit (4) dhe Valentinës (1- vjeçare). Ajo ishte shtatzënë.

Familja Rexhepi

Nga familja e Zeqir Rexhepit në lagjen e Prekazve të Qirezit janë vrarë Ajet Rexhepi dhe Beqir B. Rexhepi. Që të dytë u vranë në rrugë e sipër për te miqtë e tyre. Rexhepi është vrarë në Likoshan, kurse Beqiri ndërmjet Likoshanit e Qirezit.

Në trupin e tyre ka plagë nga tri lloj armësh.

Zeqiri thotë se policia serbe ka shtënë me armë edhe në shtëpinë e tij. Vetëm fati deshi që të mos kishte viktima të tjera në këtë familje, mirëpo viktimat u shkaktuan në rrugë.

“Derisa policia shtinte me armë në shtëpi, anëtarët e familjes u bashkuam në një dhomë, me përjashtim të fëmijës pesëvjeçar, Fikretit, i cili mbeti në një dhomë tjetër. Ai ishte strukur

nën shporet dhe kishte qëndruar me një shkop në dorë. Pas tetë orësh, sa zgjati ekspedita kriminele, fëmija u gjet thuajse pa vetëdije. Ai është tash shumë i frikësuar dhe i trishtuar nga ajo që ka parë dhe përjetuar.

Nga politika janë këto lajme: Ollbrajt bisedon me ministrat e jashtëm britanik dhe rus rreth Kosovës; Deklaratë e UE për Kosovën; Protesta të shqiptarëve në Bruksel;  Robin Kuk udhëton në Beograd për të diskutuar çështjen e Kosovës; Toni Llojd kërkon një reagim urgjent të Evropës në Kosovë; OKB kërkon vetëpërmbajtje në Kosovë; MPJ e Suedisë dënon dhunën në Kosovë; Greqia shpreh keqardhje për Kosovën; Jim Hooper: NATO-ja duhet të ndalojë fluturimet mbi Kosovë.

Ndër lajme të tjera janë edhe: Persona të maskuar vranë në shtëpinë e saj Aze Dekajn nga Istogu; KMDLNJ: Në protestat e 2 marsit u lënduan 253 qytetarë; Të gjitha partitë politike serbe mbështesin aksionet e policisë serbe në Kosovë; Klinë: Dje u ushtrua dhunë e shfrenuar kundër qytetarëve; U keqtrajtua pse nuk dinte të fliste serbisht; Forca të mëdha serbe janë stacionuar në Klinë; Lëvizje të mëdha policore në fshatrat e Dushkajës; Policia shtiu me armë drejt gazetarëve të “Bujkut” e “Kombit”; Në Janovë policia shtiu në drejtim të disa qytetarëve; Vazhdon keqtrajtimi i qytetarëve në Komoran e Kijevë; Policia keqtrajtoi pardje një grua shqiptare në lagjen Kodra e trimave; Prizren: Policia bastisi një familje…

4 mars 1999

Ditë e rëndë, me lajme për terrorin serb gjithandej në Kosovë.

Lajmet e paradites: Podujevë: Koncentrim i madh i forcave serbe; Vushtrri: Një konvoj i madh i forcave serbe shkoi drejt fshatit Mihaliq; Të shtëna dhe granatime afër Llapushnikut; Në drejtim të Shtimes shkuan forca të mëdha të policisë serbe; Vushtrri: Drejt fshatit Mihaliq shkuan edhe 6 automjete të rënda serbe; Vushtrri: Disa civilë të armatosur serbë nga Graca e Babimofci shkuan në Prilluzhë; Policia serbe arrestoi një të ri shqiptar nga Druari i Vushtrrisë; Nuk dihet për fatin e Ramadan F. Dibranit fshati Shallc i Vushtrrisë; Ferizaj: Në Koshare policia serbe arrestoi dy shqiptarë; Lëvizje të forcave të lagjen Kodra e Trimave në Prishtinë.

Lajmet e pasdites: Gjatë natës forcat serbe granatuan 3 fshatra të Mitrovicës dhe 3 të Vushtrrisë; Në Mitrovicë policia serbe po keqtrajton civilët shqiptarë; Të shtëna armësh në Gjakovë dhe në fshatrat e brezit kufitar; Mitrovicë: Gjatë muajit shkurt u vranë 3 shqiptarë; Në Jellofc të Klinës forcat serbe dogjën dy shtëpi shqiptare; Në Klinë policia serbe ndërhyri në disa lokale dhe keqtrajtoi fizikisht disa shqiptarë; Malishevë: Forcat serbe shtinë drejt fshatrave shqiptare;

Nga politika: Presidenti Klinton emëroi emisar për Kosovën ish-senatorin Bob Dol; Lordi Rasëll Xhonston fton popullin e Kosovës ta pranojë Marrëveshjen e Rambujesë; Prishtinë: Përkrahet marrëveshja e përkohshme për Kosovën; Tiranë: Ferid Murati, Dritëro Agolli dhe Rexhep Qosja u nderuan me Urdhrin “Nderi i Kombit”; Solana mirëpriti veprimet e delegacionit të Kosovës; Administrata amerikane planifikon dërgimin e Riçard Hollbrukut në Beograd; Uesli Klark: Millosheviqi ndjek një strategji të rrezikshme rreth Kosovës; Afër Vushtrrisë u vranë dy civilë serbë, kurse në Podujevë një polic;  Ushtarakët serbë kundër trupave të NATO-s në Kosovë;

Lajmet e mbrëmjes: Qindra banorë shqiptarë nga fshatrat e Vushtrrisë kanë mësyer drejt Obiliqit; Vazhdon gjendja e rëndë në komunën e Podujevës; Në Graçanicë persona të panjohur plaçkitën orenditë e shtëpisë së familjes Bajçinca; Civilët serbë kidnapuan katër shqiptarë nga Rahoveci; Pejë: Tre shqiptarë u dënuan me nga 2 vjet burg; Ferizaj: Policia arrestoi Jusuf Beqën; Sot nga morgu i spitalit të Prishtinës u mor kufoma e Hetem Asajt nga Gabrrica e Kaçanikut.

Foto: Gjashtë lisat e Likoshanit