Kulturë
Mid’hat Frashëri: Flaka e Rilindjes Shqiptare në 75 vjetorin e përkujtimit
Published
2 years agoon
By
UBT NewsMuzeu Historik Kombëtar organizoi një ceremoni përkujtimore në nder të 75-vjetorit të ndarjes nga jeta të njërit prej figurave më të shquara të elitës shqiptare, Mid’hat Frashëri (1880-1949). Ky publicist, shkrimtar, përkthyes, albanolog, diplomat dhe veprimtar i palodhur i çështjes kombëtare shqiptare la një trashëgimi të pasur në historinë e kombit tonë.
Lindur në Janinë më 1880, Mid’hat Frashëri ishte i biri i Abdyl Frashërit, patriotit të njohur shqiptar. Njohja e tij me letërsinë dhe kulturën nisi qysh në fëmijëri, nën mbikëqyrjen e xhaxhallarëve të tij, Naimit dhe Samiut, të cilët ishin personalitete të rëndësishme të Rilindjes Shqiptare. Këto ndikime formuan një bazë të fortë kulturore dhe intelektuale, duke i dhënë atij mundësinë për të zotëruar disa gjuhë të huaja.
Në vitin 1908, ai themeloi gazetën “Liria” në Selanik, një hap të rëndësishëm në përpjekjet për të promovuar ide të lira dhe progresive për popullin shqiptar. Mid’hat Frashëri gjithashtu botoi revistën “Kalendari Kombiar” nga viti 1897 deri në 1928 dhe, në vitin 1909, revistën “Diturija”, e cila trajtonte çështje historike, gjuhësore dhe folkloristike, duke kontribuar kështu në ndriçimin e vetëdijes kombëtare.
Angazhimi i tij politik u shfaq në Kongresin e Manastirit (1908), ku u zgjodh kryetar dhe u caktua në Komisionin e Alfabetit, një ngjarje historike që i dha një formë të re dhe standarde alfabetit shqip. Ai ishte gjithashtu pjesëmarrës në Kuvendin Kombëtar të Vlorës më 28 nëntor 1912, ku u emërua ministër i Punëve Botore në Qeverinë e Përkohshme të Vlorës. Gjatë periudhës së Princ Vidit, ai e vazhdoi angazhimin e tij si ministër i Postave dhe Punëve Botore.
Gjatë Luftës së Parë Botërore, Mid’hat Frashëri udhëtoi nëpër Evropë dhe në vitin 1918, ai u emërua ministër në qeverinë e Turhan pashë Përmetit dhe anëtar i delegacionit zyrtar shqiptar në Konferencën e Paqes në Paris. Si ministër fuqiplotë në Athinë nga vitet 1923 deri në 1925, ai protestoi me vendosmëri për shpërnguljen e dhunshme të shqiptarëve myslimanë të Çamërisë nga qeveria greke, duke mbrojtur me pasion të drejtat e popullit shqiptar.
Mid’hat Frashëri ishte gjithashtu një njeri me përkushtim të thellë ndaj kulturës. Në vitet 1926-1939, ai hapi librarinë “Lumo Skëndo” në Tiranë, e cila shërbeu si një qendër për shpërndarjen e letërsisë dhe kulturës shqiptare. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, ai drejtoi organizatën e Ballit Kombëtar, duke u angazhuar në mënyrë aktive për çlirimin e vendit.
Pas luftës, ai u detyrua të largohej dhe fillimisht u vendos në Itali, më pas në Londër, ku formoi Komitetin “Shqipëria e Lirë”, duke vazhduar përpjekjet për të ndihmuar Shqipërinë në rrugën e saj drejt lirisë dhe pavarësisë.
Mid’hat Frashëri vdiq në Nju-Jork më 3 tetor 1949, duke lënë pas një trashëgimi të vyer që vazhdon të inspirojë brezat e rinj. Në këtë përkujtim, ne nderojmë jetën dhe veprën e tij, duke theksuar kontributet e tij të çmuara në fushat e kulturës, politikës dhe historisë shqiptare. Ai mbetet një simbol i përkushtimit për kombin dhe një frymëzim për të gjithë ata që besojnë në vlerat e lirisë dhe dinjitetit njerëzor./UBTNews/

Kulturë
Eurovision 2026 publikon renditjen: Shqipëria përformon e 13-ta në gjysmëfinalen e dytë
Published
28 minutes agoon
April 7, 2026By
UBT News
Organizatorët e Eurovision 2026 kanë publikuar renditjen zyrtare të paraqitjes për dy gjysmëfinalet që do të zhvillohen në Vjenë, Austri.
Sipas njoftimit, gjysmëfinalja e parë do të mbahet më 12 maj, gjysmëfinalja e dytë më 14 maj, ndërsa finalja e madhe është planifikuar më 16 maj 2026.
Shqipëria do të performojë në Gjysmëfinalen e dytë, në pozicionin e 13-të, e përfaqësuar nga këngëtarja Alis me këngën “Nân”.
Një nga risitë e këtij edicioni është rikthimi i jurive profesionale edhe në gjysmëfinale, krahas votimit të publikut, një praktikë që nuk aplikohej në këtë fazë që nga viti 2022. Në dy netët gjysmëfinale do të performojnë edhe vendet e mëdha të njohura si pesëshja e madhe – Franca, Gjermania, Italia dhe Mbretëria e Bashkuar – si dhe Austria si vend pritës.
Këto shtete kualifikohen automatikisht në finale, por do të ngjiten në skenë edhe gjatë gjysmëfinaleve. Publikimi i renditjes së performancave pritet të ndikojë në dinamikën e garës dhe interesimin e publikut, ndërsa Eurovisioni po afrohet drejt një tjetër edicioni të shumëpritur në skenën evropiane të muzikës.
Kulturë
Hapet më 8 prill ekspozita “Gjurmët e Grafikës”
Published
29 minutes agoon
April 7, 2026By
UBT News
Galeria e Arteve e Prishtinës ka njoftuar hapjen e ekspozitës kolektive “Gjurmët e Grafikës -Imprints of Graphics”, e kuruar nga Genc Rezniqi, e cila do të hapet më 8 prill.
Kjo ekspozitë prezanton një përzgjedhje të veprave grafike nga artistë të ndryshëm, duke sjellë qasje dhe shprehje të larmishme të artit grafik bashkëkohor.
Kulturë
“Unë jam vetë grua” në skenë sonte dhe nesër
Published
30 minutes agoon
April 7, 2026By
UBT News
Shfaqja “Unë jam vetë grua” është ngjitur në skenën e Teatrit Kombëtar të Kosovës mbrëmë, ndërsa do të vazhdojë të luhet edhe sot dhe nesër, duke filluar nga ora 20:00
Vepra sjell në skenë jetën e jashtëzakonshme të Charlotte von Mahlsdorf, një grua transgjinore gjermane që arriti të mbijetojë në dy prej sistemeve më shtypëse të shekullit të kaluar: nazizmin dhe regjimin e Stasit. Përmes një rrëfimi të fuqishëm dhe emocional, publiku përballet me sfidat, zgjedhjet morale dhe qëndrueshmërinë e individit përballë historisë.
E bazuar në intervistat e autorit Doug Wright dhe në autobiografinë e Charlotte-s, kjo shfaqje është vlerësuar ndërkombëtarisht, duke fituar çmimet prestigjioze Pulitzer dhe Tony.
Një element i veçantë i kësaj shfaqjeje është interpretimi i aktorit Adrian Morina, i cili sjell në skenë rreth 30 role të ndryshme, duke dëshmuar një transformim të jashtëzakonshëm artistik.
Shfaqja është shkruar nga Doug Wright dhe është vënë në skenë nën regjinë e Kushtrim Koliqit.
Kulturë
45 vjet nga demonstratat e vitit 1981, përkujtohet roli i tyre në rrugën drejt lirisë së Kosovës
Published
4 days agoon
April 3, 2026By
UBT News
Mbrëmë u mbajt Akademia Përkujtimore me rastin e 45-vjetorit të demonstratave të vitit 1981 në Kosovë, ku u theksua rëndësia historike dhe politike e këtyre ngjarjeve në rrugëtimin e vendit drejt lirisë dhe shtetësisë.
Në këtë aktivitet përkujtimor u vlerësua se demonstratat e vitit 1981 përbëjnë një ndër momentet kyçe në historinë moderne të Kosovës, duke shënuar fillimin e një lëvizjeje të organizuar për të drejta politike dhe kombëtare.
Akademia mblodhi përfaqësues institucionalë, pjesëmarrës të asaj kohe dhe studiues, të cilët rikujtuan zhvillimet që çuan në organizimin e protestave. U theksua se demonstratat, të cilat nisën si protesta studentore në Universitetin e Prishtinës, u shndërruan shpejt në një lëvizje të gjerë qytetare me kërkesa të qarta politike.
Në këtë ngjarje morën pjesë Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, Zëvendëskryeministrja dhe Ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Donika Gërvalla-Schwarz, Ministrja e Kulturës dhe Turizmit, Saranda Bogujevci, si dhe ish-kryeministri Bajram Kosumi.
Të pranishëm ishin gjithashtu përfaqësues të shoqatave të të burgosurve politikë dhe personalitete të tjera publike, të cilët theksuan rëndësinë e ruajtjes së kujtesës historike dhe të trashëgimisë së rezistencës për brezat e ardhshëm.
Zhduket një grua në Prizren
Nga kriza në heroizëm: Si e ndryshoi Trump narrativën e luftës
Aksident fatal në rrugën Drenas-Baicë: Humb jetën shoferi i veturës
Bebe Rexha shpërblehet me “Female Icon Award 2026” nga EDM Awards
Eurovision 2026 publikon renditjen: Shqipëria përformon e 13-ta në gjysmëfinalen e dytë
Hapet më 8 prill ekspozita “Gjurmët e Grafikës”
“Unë jam vetë grua” në skenë sonte dhe nesër
DITARI: Çfarë lajmesh kemi lexuar në çdo 6 prill, në vitet nëntëdhjetë
Rezalla kujton 98 viktimat: 27 vjet nga një prej krimeve më të rënda të luftës në Kosovë
Të kërkuara
-
Lajmet2 months agoUBT nderon Familjen Jashari me Dekoratën Jetësore të Nderit
-
Lajmet3 months agoProfesori i UBT-së, Kujtim Thaçi publikon artikull shkencor në revistën prestigjioze Frontiers in Immunology
-
Lajmet2 months agoStudentët e UBT-së në vizitë studimore në Presidencën e Republikës së Kosovës
-
Lajmet3 months agoProfesori i UBT-së, Naser Rugova, publikon studim shkencor mbi digjitalizimin e sistemit shëndetësor në Kosovë
