Kulturë

Mbi 400 milionë kopje të shitura, çfarë e bën ende kaq të suksesshëm Leon Tolstoin?

Romanet e tij “Lufta dhe Paqja” dhe “Ana Karenina” i mahnitën lexuesit kur u botuan për herë të parë.

Published

on

Sa herë që mendoni mbi veprat e mëdha të letërsisë ruse, ka shumë mundësi që mendja t’iu shkojë menjëherë te shkrimtari Leon Tolstoi. Romanet e tij “Lufta dhe Paqja” dhe “Ana Karenina” i mahnitën lexuesit kur u botuan për herë të parë, dhe më shumë se një shekull më vonë, konsiderohen ende si ndër veprat më të mira letrare të shkruara ndonjëherë. Por shitjet e librave janë vetëm një pjesë e historisë. Ja çfarë duhet të dini më shumë për jetën dhe karrierën e Leon Tolstoit.

Nuk e donte romanin “Lufta dhe Paqja”

Shkrimi i kësaj vepre voluminoze, ishte një proces rraskapitës për Tolstoin. Ai e rishikoi vazhdimisht veprën, dhe vetëm për pjesën e parë realizoi 15 drafte dhe shpenzoi gati 1 vit për ta shkruar siç duhet. Por në fund, u shpërblye e gjithë puna e tij e palodhur.

“Lufta dhe Paqja” është padyshim vepra e tij më e famshme, dhe një nga romanet më të famshme që është shkruar ndonjëherë. Por pavarësisht se shpenzoi kaq shumë kohë me të (ose ndoshta për shkak të këtij fakti), Tolstoi u bë përçmues ndaj romanit.

Në një letër drejtuar një miku të tij, ai shprehej se historia ishte e zmadhuar më shumë seç duhej. Ndërkohë në ditarin e tij, shkroi: “Njerëzit më duan për vogëlsirat që kam shkruar – si Lufta dhe Paqja e kështu me radhë – të cilat ata mendojnë se janë kaq shumë të rëndësishme”.

Romani “Ana Karenina”, u frymëzua nga një ngjarje reale

Ngjarjet e Ana Kareninës mund të jenë bazuar te një dramë e jetës reale, që preku mikun dhe njëherazi fqinjin e Leo Tolstoit, Aleksandër Nikolajeviç Bibikov, që kishte një lidhje romantike me një grua të quajtur Ana Stepanovna Pirogova.

Por Bibikov filloi që ta linte atë pas dore, në favor të dados gjermane të fëmijëve të tij. E pushtuar nga xhelozia, Stepanovna iku në fshat, ku u end e pikëlluar për disa ditë, përpara se t’i dilte para një treni duke vrarë veten. Tolstoi ishte dëshmitar në autopsinë e saj, dhe ajo ngjarje e preku aq sa një vit më vonë, vendosi ta kthejë atë në një roman.

Bashkëshortja e tij, Sofia, ishte një aset i paçmuar për karrierën e tij

Shumë artistë të mëdhenj, kanë përfituar nga puna e padukshme e partnerëve të tyre. Por mbështetja që mori Leon Tolstoi nga gruaja e tij, ishte më se e dukshme. Sofia ulej përkrah tij gjatë kohës që ai shkruante, dhe i jepte shpesh sugjerime, apo ia redaktonte tekstin.

Ishte ajo që ri–shkroi të gjitha draftet e tij, në mënyrë që ai të kishte një dorëshkrim të lexueshëm kur t’ua dërgonte botuesve, gjë që duhet të ketë qenë mjaft sfiduese duke pasur parasysh numrin e lartë të faqeve të dorëshkrimeve të Tolstoit. Nga ana e biznesit, Sofia ishte ajo që e nxiti atë të botonte “Lufta dhe Paqja” si një roman të plotë, në vend të tregimeve nëseri.

Leon Tolstoi dhe Sofia patën 13 fëmijë

Me gruan e tij, Sofia, Leon Tolstoi pati 13 fëmijë, tetë nga të cilët mbijetuan deri në moshë madhore. Disa ndoqën shembullin e babait të tyre duke u bërë shkrimtarë, përfshirë Ilia Tolstoi dhe Lev Tolstoi. Sot janë gjallë qindra nga pasardhësit e tij të drejtpërdrejtë, ndërsa dy herë në vit ata organizojnë mbledhjet familjare të Tolstoit në vilën e tij (sot një muze) në Jasnaja Poliana, Rusi.

Është një nga shkrimtarët më të shitur të të gjitha kohërave

Është e vështirë të thuhet një shifër e saktë e kopjeve të shitura të librave të botuar para shekullit XX-të. Por është e sigurt të thuhet se librat e Tolstoit janë best–seller të përhershëm. Vetëm në vitin 2004, “Ana Karenina” rifitoi interesin e lexuesit falë një promovimi nga “Klubi i Librit” të moderatores së njohur amerikane Oprah Winfrey, dhe botuesi e rriti atë vit tirazhin nga 20 mijë në 800 mijë kopje.

Romani “Lufta dhe Paqja”, shiti kopje të mjaftueshme për t’u përfshirë në listën e 50 librave më të mirëve të shitur ndonjëherë në Britaninë e Madhe. Sipas disa vlerësimeve, deri më sot janë shitur më shumë se 400 milionë kopje të veprave të Tolstoit.

Nuk e fitoi kurrë Çmimin Nobel

Kur Çmimi Nobel për Letërsi nisi të jepej për erë të parë në vitin 1901, shumë njerëz supozuan se fituesi do të ishte Leon Tolstoi. Në atë që cilësohet ende si një nga mospërfilljet më të mëdha në historinë e këtij çmimit, Nobeli iu dha atë vit poetit francez Salli Prydom.

Dyzet e dy shkrimtarë dhe artistë suedezë i shkruan Tolstoit për t’i shprehur kundërshtimin e tyre ndaj vendimit të komitetit të Nobelit. Por shkrimtari rus iu përgjigj: “U lumturova kur mësova që nuk m’u dha Çmimi Nobel. Më privoi nga problemi i madh se si do t’i shpenzoja paratë”

Ai u nominua si kandidat deri në vitin 1906.

Thënie të paharrueshme të Leon Tolstoit:

“Në rast se nuk do të kishte mjete të jashtme për zbehje e ndërgjegjes së tyre, gjysma e njerëzve do të vrisnin veten menjëherë, pasi të jetosh në kundërshtim me arsyen është një gjendje shumë e patolerueshme ,dhe të gjithë njerëzit e kohës sonë ndodhen në një gjendje të tillë”.

“Besimi është domethënia e kësaj jete, ai kuptim me anë të të cilit njeriu nuk e shkatërron veten, por vazhdon të jetojë. Është forca përmes së cilës jetojmë”.

“Ndryshimet në jetën tonë, duhet të vijnë nga pamundësia për të jetuar ndryshe, dhe jo sipas kërkesave të ndërgjegjes sonë, dhe as nga vendosmëria jonë mendore për të provuar një formë të re të jetës”.

“Gjatë gjithë historisë nuk ka pasur asnjë luftë që nuk është nxitur nga qeveritë, në mënyrë të pavarur nga interesat e njerëzve, për të cilët lufta është gjithmonë e dëmshme edhe kur është e suksesshme”./bota.al

Lajmet

Rama: Liqeni i Shkodrës pjesë e UNESCO-s, thesar natyror me biodiversitet të jashtëzakonshëm

Published

on

Liqeni i Shkodrës është më i madhi në gadishullin e Ballkanit cilësohet si një nga qendrat turistike më të rëndësishme të rajonit.

Në qershor të Liqeni i Shkodrës është shpallur Rezervë Ndërkufitare e Biosferës nga UNESCO, duke u përfshirë në Rrjetin Botëror të Rezervave të Biosferës.

Kryeministri Edi Rama, ndau në rrjetet sociale pamje nga ky liqen, i cili është ndër më të pasurit në Evropë për biodiversitetin, me larmishmëri peshqish dhe shpendësh ujorë.

“Liqeni më i madh në Ballkan, pjesë e Rrjetit Botëror të Rezervave të Biosferës të UNESCO-s, është një thesar natyror me biodiversitet të jashtëzakonshëm, ku peizazhet magjepsëse dhe pasuria e florës e faunës e bëjnë një nga destinacionet më të veçanta të Shqipërisë”, shkruan Rama.

Fauna e liqenit është e shumëllojshme dhe e pasur me 45 lloje peshqish e 270 lloje shpendësh. Këto shpendë përbëjnë 87% të gjithë ornitofaunës të Shqipërisë.

Një perlë e kësaj pasurie është pa dyshim pelikani, zogu më i madh në Europë. Pika më e thellë e liqenit është rreth 45 metra. Në skajin juglindor shtrihet qyteti i Shkodrës, nga i cili ka marrë edhe emrin.

/Kosovapress/

Continue Reading

Lajmet

UNESCO shpall malin Olimp Trashëgimi Botërore

Published

on

UNESCO vendosi këtë të diel, 26 korrik, në Korenë e Jugut, që mali ikonik grek, ai i Olimpit, të shtohet në Listën e Trashëgimisë Botërore

UNESCO vendosi këtë të diel, 26 korrik, në Korenë e Jugut, që mali ikonik grek, ai i Olimpit, të shtohet në Listën e Trashëgimisë Botërore.

Pjesë e kësaj liste u bënë gjithashtu kryeqytetet e lashta japoneze, Asuka dhe Fujiwara, Peizazhi Migrator Boma-Badingilo i Sudanit Jugor, si dhe plazhet e zbarkimit të Luftës së Dytë Botërore në Francën Veriore.

Përpjekjet e Greqisë për Olimpin që prej vitit 2014

Me një lartësi prej 2.918 metrash, Olimpi konsiderohet në mitologjinë greke si froni i Zeusit, mbretit të perëndive, teksa njëkohësisht është një nga zonat me biodiversitetin më të pasur në Evropë.

Prej vitesh, Greqia i ka kërkuar UNESCO-s përfshirjen e Malit të Olimpit në Listën e Trashëgimisë Botërore. Aplikimi i parë u dorëzua në vitin 2014, duke u mbështetur si në rëndësinë e tij kulturore dhe mitologjike, ashtu edhe në vlerat e jashtëzakonshme natyrore.

Zona u shpall Parku i parë Kombëtar i Greqisë në vitin 1938, për shkak të peizazhit unik, që përfshin pyje të dendura, livadhe alpine, gryka, kanione dhe burime ujore, të gjitha shumë pranë bregdetit. Sipas Homerit, maja e Olimpit ishte “selia e të pavdekshmëve”, vendi ku Zeusi ushtronte pushtetin e tij.

Qyteti më i afërt me malin është Litochoro, vetëm pesë kilometra larg plazheve të Egjeut. Në vitin 1981, UNESCO e shpalli Olimpin Rezervë të Biosferës, ndërsa në vitin 2021 zona fitoi mbrojtje shtesë, duke u shpallur park kombëtar.

Vetëm vitin e kaluar, zona u vizitua nga rreth 500 mijë turistë, e tashmë autoritetet greke presin rritje të numrit të vizitorëve. Shkak për këtë rritje, nuk është vetëm futja e malit në Listën e Trashëgimisë Botërore, por dhe nga filmi “The Odyssey”, i regjisorit Christopher Nolan, një pjesë e së cilit u xhirua në shtetin fqinj.

Autoritetet greke kanë theksuar rëndësinë fetare të kësaj zone, për shkak të një shenjtëroreje në një nga majat më të ulëta të malit. Besohet se kjo është shenjtërorja e përshkruar nga Plutarku në shekullin II pas Krishtit, ku kryheshin flijime në nder të Zeusit.

Në malin Olimp ndodhet edhe kapela ortodokse e krishterë në lartësinë më të madhe në botë, ndërsa në shpatet e tij gjenden manastire bizantine dhe objekte të tjera kulti./ RTM//A.K/

Continue Reading

Lajmet

Posta e Kosovës përkujton Adem Demaçin me pullë postare kushtuar jetës dhe veprës së tij

Published

on

Filatelia e Postës së Kosovës ka nderuar figurën emblematike të historisë së Kosovës, Adem Demaçin, përmes një pulle postare të veçantë kushtuar jetës, veprës dhe idealit të tij.

Në njoftimin e saj, Filatelia e Postës së Kosovës ka bërë të ditur se kjo pullë simbolizon kontributin e Demaçit për lirinë, drejtësinë dhe dinjitetin kombëtar.

Adem Demaçi, i lindur më 26 shkurt të vitit 1936 në Prishtinë, ndërroi jetë më 26 korrik 2018. Ai u bë një nga figurat më të njohura të rezistencës politike shqiptare në Kosovë, duke kaluar 28 vjet në burgjet e ish-Jugosllavisë për shkak të veprimtarisë së tij.

Për qëndresën dhe angazhimin e tij, Demaçi është cilësuar edhe si “Nelson Mandela i Evropës”, ndërsa në vitin 1991 u nderua me Çmimin Saharov nga Parlamenti Evropian.

Gjatë viteve 1998-1999, ai ishte zëdhënës politik i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, ndërsa më herët dhe më vonë mbajti edhe role të rëndësishme në jetën publike dhe kulturore të Kosovës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Edicioni i gjashtë i “Porto Palermo Festival” me mesazhe të forta për mbrojtjen e mjedisit

Published

on

Ashtu si edhe vitet e tjera, edhe edicioni i gjashtë i Porto Palermo Festival nisi përtej skenës artistike, me një mesazh të fortë në mbrojtje të mjedisit.

Mbi 150 vullnetarë dhe zhytës të përkushtuar iu bashkuan një aksioni për pastrimin e zonës përreth Kalasë së Porto Palermos dhe të detit, duke dhënë një shembull konkret të përgjegjësisë qytetare dhe kujdesit për natyrën.

I mbështetur si projekt edhe nga Bashkia e Himarës, aktiviteti sensibilizues, që i parapriu hapjes së festivalit, kishte në qendër edhe ndërgjegjësimin për ruajtjen e mjedisit dhe promovimin e turizmit të qëndrueshëm.

“Ne e titulluam aktivitetin le te shpëtojmë detin. Kështu që ta prezervojmë, te mirëkujdesemi për detin. Nga aty pastaj, nga deti kalon te toka, kodrat e plazhet. Ato mbrëmjet janë magneti që thithin njerëzit, populli”, tha violinisti dhe organizatori i Porto Palermo Festival, Olen Çesari.

“Ne me kënaqësi, që nga momenti parë, do të vazhdojmë të mbështesim Olenin, e jo vetëm aktivitetin e Porto Palermos”, tha kryetari i bashkisë Himarë, Vangjel Tavo.

“Janë festivale që ndiqen jo vetëm nga vendasit, nga pushuesit shqiptarë, por edhe nga të huajt kështu që janë aktraksione shumë të mira për të gjithë turistët që vijnë”, tha Zv.Ministrja e Turizmit dhe Mjedisit, Marinela Prifti.

Aksionit për pastrimin e detit iu bashkuan edhe zhytës profesionistë, që kontribuuan në largimin e mbetjeve nga fundi i detit, duke përcjellë një mesazh të qartë për mbrojtjen e ekosistemit detar.

“Një iniciativë për të sensibilizuar njerëzit për ndotjen që ndodhet poshtë detit”, tha zhytësi, Igli Pustina.

“Është viti i katërt që ne angazhohemi. Marrim pjesë çdo vit në bashkëpunim edhe me federatat që janë për pastrimin e zonës, gjithashtu forcat lokale dhe grupet e zhytjes”, tha komandanti i grupit në qendrën e zhytjes në Pashaliman, Edison Pelivanaj.

Organizatorët theksojnë se Porto Palermo Festival nuk synon vetëm të sjellë art dhe kulturë në një nga destinacionet më të veçanta të Rivierës Shqiptare, por edhe të promovojë turizmin kulturor të qëndrueshëm.

Edicioni i gjashtë hap siparin më 30 korrik me Ansamblin Folklorik Shqiptar, që do të sjellë një udhëtim në rrënjët e traditës shqiptare përmes këngës, valles dhe kostumeve popullore, në një skenë ku historia dhe muzika ndërthuren natyrshëm.

Për të dhuruar netë magjike të mbushura me muzikë, emocione dhe performanca artistike në skenën e Kalasë së Porto Palermos.

Më 2 gusht, violinisti me famë ndërkombëtare Olen Çesari rikthehet në Porto Palermo Festival me një koncert që bashkon elegancën e muzikës klasike me energjinë e improvizimit dhe tingujt bashkëkohorë.

Me ndërthurjen e kulturës, mbrojtjes së mjedisit dhe promovimit të trashëgimisë, Porto Palermo Festival synon të forcojë identitetin e kësaj zone, duke e kthyer atë në një pikë referimi për turizmin në Shqipëri.

Ndërkohë, numri i turistëve që vizitojnë Porto Palermon po vijon të rritet, duke e kthyer zonën në një prej destinacioneve më të frekuentuara të sezonit veror./TemA//A.K/

Continue Reading

Të kërkuara