Botë

Mbetjet plastike, riciklohen vetëm 9% e tyre!

Published

on

Në nivel global, vetëm 9% e mbetjeve plastike riciklohen, një problem që ka shkaktuar shqetësime të mëdha për mjedisin dhe shëndetin njerëzor. Sipas të dhënave të fundit, çdo vit prodhohen rreth 500 milionë ton plastikë, një sasi e madhe që po ndikon rëndë në mjedis dhe po kontribuon në ndryshimet klimatike dhe dëmtimin e ekosistemeve.

Plastika, një material që përdoret në jetën e përditshme për një gamë të gjerë produktesh, përbëhet nga substanca kimike të ndryshme, shumë prej të cilave janë toksike dhe mund të kenë efekte të dëmshme për natyrën dhe shëndetin e njeriut. Pavarësisht përpjekjeve për të zvogëluar përdorimin e plastikës dhe për të përmirësuar proceset e riciklimit, shumica e plastikës së përdorur përfundon në deponi ose në natyrë, duke përkeqësuar problemet mjedisore.

Shifra alarmante
Sipas raportimeve shkencore, vetëm në vitin 2022 u prodhuan 506 milionë ton plastikë, ndërkohë që që nga viti 1950, botës i janë shtuar rreth 11 mijë milionë ton plastike. Kjo sasi e madhe plastikës ka një impakt të madh në ekosistemet tokësore dhe detare, duke krijuar probleme të thella për biodiversitetin dhe duke kontribuar në ndryshimet klimatike globale. Plastika, duke qenë një material që kërkon qindra vjet për t’u degraduar, ngelë në mjedis për periudha të gjata dhe shkakton ndotje afatgjatë.

Problemi me riciklimin
Një nga sfidat kryesore është fakti se shumë pak plastikë riciklohet. Aktualisht, vetëm 9% e mbetjeve plastike kthehen në produkte të reja, ndërkohë që pjesa tjetër shpesh përfundon në deponi, djegie, ose ndot natyrën. Ky shkallë e ulët riciklimi është një pasojë e pamjaftueshmërisë së sistemeve të riciklimit, si dhe e mungesës së infrastrukturës dhe edukatës për riciklimin e plastikës.

Efektet e shumta mjedisore
Përveç ndikimit të drejtpërdrejtë në natyrë, plastika ka efekte të dëmshme në shëndetin e njerëzve dhe të kafshëve. Substancat kimike që përdoren për prodhimin e plastikës, siftë janë BPA dhe ftalatet, mund të ndikojnë në sistemet endokrine të trupit dhe të shkaktojnë çrregullime hormonale. Po ashtu, mbeturinat plastike që ndodhen në lumenj, detra dhe oqeane, mund të dëmtojnë ekosistemet ujore dhe të vrasin kafshët që i konsumojnë ato, duke shkaktuar një efekt domino në zinxhirin ushqimor.

Sistemi i mbyllur: Nga grumbullimi deri te riciklimi
Për ekspertët, problemi me plastikën nuk fillon vetëm në momentin kur ajo bëhet mbetje, por është një problem i gjithë sistemit, që përfshin grumbullimin, prodhimin, përdorimin dhe riciklimin e saj. Çdo hap i këtij procesi ka pasojat e tij mjedisore dhe ekologjike, dhe çdo hap që bëhet gabim përkeqëson gjendjen. Ky është një cikël i mbyllur që po rëndon mbi planetin, dhe kërkon masa të menjëhershme për të parandaluar një katastrofë ekologjike. Ekspertët janë të mendimit se është e nevojshme një reformë e thellë në menaxhimin e mbetjeve plastike, duke përfshirë rritjen e kapaciteteve për riciklim dhe përdorimin e materialeve alternative që janë më miqësore me mjedisin. Po ashtu, është e domosdoshme të rritet ndërgjegjësimi për reduktimin e përdorimit të plastikës njëpërdorimshe dhe të bëhen investime për zhvillimin e teknologjive të pastrimit dhe riciklimit.

Për të ndihmuar në këtë proces, shumë shtete kanë nisur fushata për ndalimin e përdorimit të plastikës të njëpërdorshme dhe kanë filluar të miratojnë ligje që favorizojnë materialet e biodegradueshme dhe riciklimin. Megjithatë, për të pasur një ndikim të vërtetë në uljen e ndotjes plastike, është e nevojshme një angazhim global dhe një bashkëpunim më i madh ndërkombëtar.

Continue Reading

Lajmet

Zjarri në Kroaci lë 40 të lënduar, shtatë persona në respirator

Published

on

Zjarri i madh që përfshiu Omishin dhe zonat përreth në Kroaci ka lënë 40 persona të lënduar, ndërsa 14 prej tyre janë hospitalizuar në Spitalin e Splitit.

Shtatë pacientë ndodhen në respirator, përfshirë gjashtë të rritur dhe një 17-vjeçar. Mjekët kanë bërë të ditur se i riu është në gjendje të rëndë, por aktualisht nuk është në rrezik për jetën.

Të lënduarit kanë pësuar kryesisht djegie, por janë raportuar edhe dëmtime nga thithja e tymit dhe trauma gjatë evakuimit. Te pacientët me djegie të rënda, sipërfaqja e trupit e prekur varion nga 15 deri në 60 për qind.

Autoritetet shëndetësore po shqyrtojnë mundësinë e transferimit të disa pacientëve në spitale në Zagreb, por mjekët kanë theksuar se kjo do të bëhet vetëm nëse gjendja e tyre është stabile.

Në mesin e të lënduarve janë kryesisht shtetas kroatë, por edhe dy shtetas të huaj, një gjerman dhe një polak.

Ndërkohë, shërbimet mjekësore në Split janë përforcuar gjatë natës, ndërsa autoritetet u kanë bërë thirrje qytetarëve të ekspozuar ndaj tymit të mos krijojnë panik dhe të kërkojnë ndihmë mjekësore në rast të simptomave serioze./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Treni me 150 pasagjerë del nga shinat në Britani, dy persona të lënduar rëndë

Published

on

By

Njëzet persona janë plagosur, dy prej të cilëve rëndë, pasi një tren doli nga shinat në East Sussex dhe u shpall një incident i madh.

Network Rail tha se shërbimi Southern i orës 14:24 BST nga London Victoria në Eastbourne doli nga shinat pranë stacionit hekurudhor Lewes, pak para orës 16:00 BST, shkruan BBC.

Fotografitë nga vendi i ngjarjes treguan njerëz që qëndronin sipër vagonëve të përmbysur, me pasagjerë që përshkruanin “potere” në bord dhe bërtisnin.

Policia Britanike e Transportit tha se tre vagona dolën nga shinat, duke lënë disa persona të bllokuar. Të 150 personat në bord tani janë evakuuar. /BBC/

 

Continue Reading

Lajmet

Tensionet në Lindjen e Mesme: SHBA paralajmëron sanksione “të papara në histori” kundër Iranit

Published

on

By

Shtetet e Bashkuara deklaruan të enjten se mund ta mbajnë bllokadën detare ndaj Iranit për një kohë të pacaktuar dhe se do të rrisin presionin ekonomik mbi Teheranin, në një kohë kur bisedimet për armëpushim kanë dështuar, oferta globale e naftës po bie dhe tensionet rajonale po rriten.

Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, u tha gazetarëve se ushtria e SHBA-së ka kapacitetin për të mbajtur një prani detare në rajon për të zbatuar bllokadën ndaj Iranit, e cila i ka shkaktuar dëme të rënda ekonomike këtij vendi.

“Marina e Shteteve të Bashkuara mund ta mbajë një bllokadë të tillë për një kohë të pacaktuar sepse do të ndërrojmë anijet me rotacion, siç kemi bërë dhe do të vazhdojmë të bëjmë,” tha Hegseth për gazetarët gjatë një udhëtimi në Panama.

Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, tha të enjten se Shtetet e Bashkuara planifikojnë t’i shkaktojnë edhe më shumë dëm financiar Iranit.

“Ndiqni me vëmendje njoftimet e javës së ardhshme, sepse ne do të aplikojmë masa të tilla që nuk janë parë kurrë në historinë e izolimit ekonomik të një vendi,” tha ai në një intervistë për programin “Rob Schmitt Tonight” në Newsmax.

Me dështimin e marrëveshjes tentative të qershorit për t’i dhënë fund luftës, Irani ka kërkuar të ushtrojë presion mbi Uashingtonin duke marrë kontrollin e ngushticës së Hormuzit.

Irani ka sulmuar disa anije që përpiqeshin të kalonin përmes kësaj rruge detare strategjike, përmes së cilës kalonte një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm të botës përpara se të niste lufta në shkurt.

Bi dy anije të kompanisë shtetërore të naftës të Abu Dhabit (Abu Dhabi National Oil Company) u sulmuan teksa po kalonin nëpër ngushticë të enjten mbrëma, njoftoi agjencia shtetërore e lajmeve e EBA-së, WAM. Qeveria e Emirateve të Bashkuara Arabe e dënoi atë si një sulm iranian.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, është nën presion në vendin e tij për t’i dhënë fund një me një luftë që është mjaft jopopullore, ku çmimet e larta të karburantit po ulin nivelin e mbështetjes për të dhe potencialisht po zbehin kontrollin e partisë së tij në Kongres për zgjedhjet e mesmandatit në nëntor.

Trump ka pohuar vazhdimisht se SHBA ka “kontroll të plotë” mbi ngushticën, gjë që ka nxitur reagimin mohues të Iranit. Teherani ka deklaruar se nuk do të lejojë rihapjen e rrugës detare deri sa të plotësohen kushtet e tij. Këto kushte përfshijnë heqjen e sanksioneve ekonomike dhe lirimin e meve financiare të ngrira iraniane.

Trafiku i anijeve përmes Ngushticës së Hormuzit ra në tetë anije të martën, krahasuar me një mesatare 10-ditore prej rreth 12 anijesh, dhe 130 deri në 140 anije përpara fillimit të luftës.

Shtetet e Bashkuara e hoqën bllokadën e tyre ndaj transportit detar dhe porteve të Iranit për një muaj në mes të qershorit, por që nga ajo kohë e kanë rivendosur atë, duke prerë burimin kryesor të valutës së fortë për Teheranin dhe duke thelluar humbjet e mëparshme nga goditjet e kohës së luftës në infrastrukturën e tij energjetike.

Uashingtoni më parë kishte deklaruar se do ta hiqte bllokadën ndaj Iranit pasi Irani dhe Omani, të cilët ndodhen në të dyja anët e ngushticës, të arrijnë një marrëveshje për të rikthyer transportin tregtar detar. /BCC/

 

Continue Reading

Lajmet

Shpërthim në portin e Roterdamit, një i vdekur dhe disa të plagosur

Published

on

Një shpërthim ka ndodhur në portin e Roterdamit në Holandë, duke shkaktuar vdekjen e një personi dhe plagosjen e disa të tjerëve.

Policia njoftoi se shpërthimi ndodhi rreth orës 11:30 në rrugën Moezelweg, ndërsa zona është rrethuar. Shkaku i shpërthimit ende nuk dihet dhe autoritetet kanë nisur hetimet.

Në të njëjtën zonë, kompania Gunvor Energy, e cila menaxhon rezervuarë për ruajtjen e derivateve të naftës, raportoi një incident tjetër gjatë punimeve të mirëmbajtjes, ku disa persona mbetën të plagosur.

Mediat lokale raportuan edhe për ndërprerje të energjisë elektrike në port. Autoritetet po hetojnë nëse ka ndonjë lidhje mes ndërprerjeve dhe shpërthimit.

Porti i Roterdamit është porti më i madh në Evropë dhe përfshin rafineri nafte dhe një numër objektesh petrokimike./A.K/

Continue Reading

Të kërkuara