Botë

Mbetjet plastike, riciklohen vetëm 9% e tyre!

Published

on

Në nivel global, vetëm 9% e mbetjeve plastike riciklohen, një problem që ka shkaktuar shqetësime të mëdha për mjedisin dhe shëndetin njerëzor. Sipas të dhënave të fundit, çdo vit prodhohen rreth 500 milionë ton plastikë, një sasi e madhe që po ndikon rëndë në mjedis dhe po kontribuon në ndryshimet klimatike dhe dëmtimin e ekosistemeve.

Plastika, një material që përdoret në jetën e përditshme për një gamë të gjerë produktesh, përbëhet nga substanca kimike të ndryshme, shumë prej të cilave janë toksike dhe mund të kenë efekte të dëmshme për natyrën dhe shëndetin e njeriut. Pavarësisht përpjekjeve për të zvogëluar përdorimin e plastikës dhe për të përmirësuar proceset e riciklimit, shumica e plastikës së përdorur përfundon në deponi ose në natyrë, duke përkeqësuar problemet mjedisore.

Shifra alarmante
Sipas raportimeve shkencore, vetëm në vitin 2022 u prodhuan 506 milionë ton plastikë, ndërkohë që që nga viti 1950, botës i janë shtuar rreth 11 mijë milionë ton plastike. Kjo sasi e madhe plastikës ka një impakt të madh në ekosistemet tokësore dhe detare, duke krijuar probleme të thella për biodiversitetin dhe duke kontribuar në ndryshimet klimatike globale. Plastika, duke qenë një material që kërkon qindra vjet për t’u degraduar, ngelë në mjedis për periudha të gjata dhe shkakton ndotje afatgjatë.

Problemi me riciklimin
Një nga sfidat kryesore është fakti se shumë pak plastikë riciklohet. Aktualisht, vetëm 9% e mbetjeve plastike kthehen në produkte të reja, ndërkohë që pjesa tjetër shpesh përfundon në deponi, djegie, ose ndot natyrën. Ky shkallë e ulët riciklimi është një pasojë e pamjaftueshmërisë së sistemeve të riciklimit, si dhe e mungesës së infrastrukturës dhe edukatës për riciklimin e plastikës.

Efektet e shumta mjedisore
Përveç ndikimit të drejtpërdrejtë në natyrë, plastika ka efekte të dëmshme në shëndetin e njerëzve dhe të kafshëve. Substancat kimike që përdoren për prodhimin e plastikës, siftë janë BPA dhe ftalatet, mund të ndikojnë në sistemet endokrine të trupit dhe të shkaktojnë çrregullime hormonale. Po ashtu, mbeturinat plastike që ndodhen në lumenj, detra dhe oqeane, mund të dëmtojnë ekosistemet ujore dhe të vrasin kafshët që i konsumojnë ato, duke shkaktuar një efekt domino në zinxhirin ushqimor.

Sistemi i mbyllur: Nga grumbullimi deri te riciklimi
Për ekspertët, problemi me plastikën nuk fillon vetëm në momentin kur ajo bëhet mbetje, por është një problem i gjithë sistemit, që përfshin grumbullimin, prodhimin, përdorimin dhe riciklimin e saj. Çdo hap i këtij procesi ka pasojat e tij mjedisore dhe ekologjike, dhe çdo hap që bëhet gabim përkeqëson gjendjen. Ky është një cikël i mbyllur që po rëndon mbi planetin, dhe kërkon masa të menjëhershme për të parandaluar një katastrofë ekologjike. Ekspertët janë të mendimit se është e nevojshme një reformë e thellë në menaxhimin e mbetjeve plastike, duke përfshirë rritjen e kapaciteteve për riciklim dhe përdorimin e materialeve alternative që janë më miqësore me mjedisin. Po ashtu, është e domosdoshme të rritet ndërgjegjësimi për reduktimin e përdorimit të plastikës njëpërdorimshe dhe të bëhen investime për zhvillimin e teknologjive të pastrimit dhe riciklimit.

Për të ndihmuar në këtë proces, shumë shtete kanë nisur fushata për ndalimin e përdorimit të plastikës të njëpërdorshme dhe kanë filluar të miratojnë ligje që favorizojnë materialet e biodegradueshme dhe riciklimin. Megjithatë, për të pasur një ndikim të vërtetë në uljen e ndotjes plastike, është e nevojshme një angazhim global dhe një bashkëpunim më i madh ndërkombëtar.

Continue Reading

Lajmet

Të hënën, UBT do të organizojë forum akademik të veçantë në Kosovë në nder të 250-vjetorit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës

Published

on

By

Projekti “America Inspires Freedom – The Kosovo Story”, njofton se UBT, Partneri Kryesor Akademik i projektit, do të organizojë një forum akademik të veçantë më 29 qershor 2026 në Prishtinë, si pjesë e programimit zyrtar ndërkombëtar që shënon 250-vjetorin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Forumi, me titull “Nga Çlirimi te Lidershipi: Edukimi i Gjeneratës së Ardhshme përmes Partneritetit Kosovë–SHBA”, do të mbledhë studiues të njohur amerikanë, ekspertë të politikave publike, përfaqësues të komunitetit të veteranëve, studentë, profesorë universitarë dhe zyrtarë publikë për të diskutuar marrëdhënien e qëndrueshme ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara, si dhe rolin e arsimit në formësimin e lidershipit demokratik për gjeneratat e ardhshme.

Ky aktivitet është pjesë e projektit më të gjerë “America Inspires Freedom: The Kosovo Story”, i cili u njoh zyrtarisht më herët gjatë këtij viti përmes Memorandumit të Mirëkuptimit të nënshkruar ndërmjet Fondacionit Shqiptaro-Amerikan dhe America250, Komisionit Amerikan për Shënimin e Çerek-shekullit të Pavarësisë së Amerikës. Përmes kësaj marrëveshjeje, Kosova u bë vendi i parë dhe i vetëm jashtë Shteteve të Bashkuara i përfshirë zyrtarisht në programimin ndërkombëtar të America250.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, mirëpriti partneritetin dhe mundësinë për të organizuar këtë forum në UBT.

“UBT-ja është e nderuar të shërbejë si Partneri Kryesor Akademik i Projektit për Shënimin e 250-vjetorit të Amerikës në Kosovë dhe të organizojë këtë forum akademik të veçantë. Marrëdhënia ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara është ndër partneritetet më të rëndësishme në historinë moderne të vendit tonë, ndërsa institucionet e arsimit të lartë kanë përgjegjësi të veçantë për të ruajtur dhe avancuar vlerat mbi të cilat është ndërtuar ky partneritet. Ne jemi krenarë që UBT do të kontribuojë në këtë iniciativë historike dhe do të ndihmojë në forcimin e themeleve intelektuale të partneritetit Kosovë–SHBA për vitet që vijnë”.

Faton Bislimi, Themelues dhe Drejtor i Projektit “America Inspires Freedom: The Kosovo Story”, theksoi rëndësinë e aktivitetit dhe rolin udhëheqës të UBT-së.

“250-vjetori i Amerikës ofron një mundësi të jashtëzakonshme jo vetëm për të festuar historinë amerikane, por edhe për të reflektuar mbi ndikimin e thellë që lidershipi, vlerat dhe miqësia amerikane kanë pasur për popullin e Kosovës. Pak kombe në botë mund të flasin për rolin e Amerikës në historinë e tyre me aq shumë mirënjohje dhe respekt sa Kosova. Jemi thellësisht të nderuar që kemi UBT-në si Partnerin tonë Kryesor Akademik në këtë iniciativë historike. Duke sjellë së bashku folës të shquar amerikanë dhe pjesëmarrës të tjerë të rëndësishëm, ky forum do të ndihmojë që gjeneratat e reja të kuptojnë si sakrificat që siguruan lirinë e Kosovës, ashtu edhe vlerat demokratike që duhet të udhëheqin të ardhmen e saj”.

Si partner i projektit, UBT do të organizojë një nga aktivitetet më të rëndësishme intelektuale dhe edukative të kësaj nisme, duke riafirmuar përkushtimin e kahershëm të universitetit ndaj inovacionit, vlerave demokratike, bashkëpunimit ndërkombëtar dhe ekselencës akademike.

Forumi do të trajtojë tema që lidhen me lirinë, demokracinë, lidershipin, përgjegjësinë qytetare, partneritetin transatlantik dhe mësimet që përvoja e Kosovës mund t’u ofrojë gjeneratave të ardhshme.

Continue Reading

Live

Shkon në 589 numri i viktimave në Venezuelë nga tërmetet e fuqishme, mijëra persona rezultojnë të zhdukur

Published

on

By

Numri i të vdekurve nga tërmetet shkatërruese në Venezuelë ka shkuar në 589, ndërsa 2.980 persona të tjerë kanë mbetur të lënduar. Sipas raportimeve nga BBC, situata mbetet kritike pasi besohet se qindra qytetarë janë ende të bllokuar nën rrënojat e ndërtesave të shembura.

Ekipet e shpëtimit dhe ndihmat e para nga jashtë kanë filluar të mbërrijnë të premten, gati dy ditë pasi tërmetet e dyfishta rrafshuan zona të tëra brenda dhe përreth kryeqytetit Karakas. Presidentja në detyrë, Delcy Rodríguez, e rrethuar nga zyrtarë qeveritarë dhe ushtarakë, njoftoi bilancin e fundit të viktimave herët të premten dhe përshëndeti ndihmën e menjëhershme të ekipeve të shpëtimit nga e gjithë bota.

Autoritetet druhen se numri i të vdekurve pritet të rritet ndjeshëm, pasi mijëra persona janë raportuar zyrtarisht si të zhdukur. Në një faqe interneti të hapur posaçërisht për të mbledhur informacione mbi njerëzit e pagjetur, deri të premten në mëngjes ishte regjistruar një listë me rreth 50.000 persona.

Kjo katastrofë natyrore erdhi pas dy tërmeteve të njëpasnjëshme me magnitudë 7.2 dhe 7.5 që goditën vendin mbrëmjen e së mërkurës. Këto lëkundje, të cilat u ndjenë në të gjithë rajonin, vlerësohen si ndër më të fuqishmet dhe më shkatërrueset që kanë goditur Venezuelën në më shumë se një shekull. /BBC/ /E.A/

Continue Reading

Live

SHBA mbledh mbi 60 shtete në një samit kundër dhunës politike

Published

on

By

Sekretari Amerikan i Shtetit, Marco Rubio, do të organizojë një samit të madh më 15 korrik për të diskutuar mënyrat se si të luftohet rritja e dhunës politike në botë.

Një zyrtar nga Departamenti i Shtetit njoftoi se samiti do të mbahet në Uashington. Në këtë takim, Rubio ka planifikuar të ftojë përfaqësues nga më shumë se 60 shtete të ndryshme nga Evropa, Azia dhe Amerika.

Ky samit po organizohet pas strategjisë së re kundër terrorizmit që Presidenti Donald Trump nënshkroi në muajin maj. Kjo strategji fokusohet në zbulimin dhe ndalimin e grupeve të dhunshme politike, të cilat Shtëpia e Bardhë i cilëson si antiamerikane dhe anarkiste.

Zyrtarët amerikanë thanë se ky sistem ka nevojë për një përditësim të ri, me qëllim që të mbrohen më mirë qytetarët dhe siguria kombëtare. SHBA do të godasë të gjitha aktivitetet që konsiderohen terrorizëm, siç janë vrasjet, rrëmbimet, kërcënimet ndaj qeverisë, si dhe sulmet ndaj policisë dhe ushtrisë./Reuters/ /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

TikTok dhe YouTube mbyllin 4.7 milionë llogari të fëmijëve në Indonezi

Published

on

By

Platformat e njohura TikTok dhe YouTube kanë mbyllur rreth 4.7 milionë llogari të fëmijëve nën moshën 16 vjeç në Indonezi. Ky vendim erdhi pas rregullave të reja dhe rrepta që ka vendosur qeveria atje.

Ministrja e Komunikimit e Indonezisë njoftoi se rrjeti TikTok ka çaktivizuar 4.1 milionë llogari, ndërsa YouTube ka mbyllur 600 mijë të tilla. Përveç tyre, kufizimet kanë prekur edhe platformat e tjera si Instagram, X dhe Roblox.

Qeveria indoneziane mori këtë vendim për të mbrojtur fëmijët nga varësia ndaj rrjeteve sociale dhe nga dhuna në internet. Autoritetet thanë se duan që këto kompani të ndryshojnë sjelljen e tyre ndaj të miturve.

Indonezia ka ndjekur shembullin e Australisë, e cila vitin e kaluar ndaloi plotësisht përdorimin e rrjeteve sociale për fëmijët. Edhe Britania e Madhe ka njoftuar se po planifikon të vendosë kufizime të ngjashme së shpejti. /Euronews/ /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara