Lajmet

​Masakra që bindi botën: Serbia vazhdon të mohojë gjenocidin që kreu në Reçak

Published

on

Njëzetegjashtë vjet më parë bota mësoi emrin e Reçakut – fshatit të vogël që pak kush kishte dëgjuar për të. Aty po kryhej gjenocid nga forcat policore dhe ushtarake serbe, të cilat vranë 45 civilë shqiptarë, në mesin e tyre fëmijë, gra e të moshuar. Të gjitha të dokumentuara, por ende Serbia e mohon masakrën e 15 janarit 1999 e cila shënoi kthesën e madhe për historinë e Kosovës.

Zyrtarët e lartë serbë, nisur nga presidenti Aleksandar Vuçiq, në vazhdimësi e kanë mohuar masakrën duke e quajtur “inskenim” e “gënjeshtër”. Kjo nuk është diçka e re, meqë politikanët në Serbi, historikisht kanë tentuar të shtrembërojnë të vërtetën në Ballkan.

Por që për masakrën e Reçakut flasin raporte ndërkombëtare e burime arkivore të cilat dëshmojnë tmerrin që ndodhi në këtë fshat, e thotë edhe profesori i Historisë, Selim Bezeraj.

“Edhe Pashiqi, ai që ishte shumë më herët se sa ky [Vuçiqi] udhëheqës i Serbisë, ka mohuar krimet që kanë kryer serbët në Kosovë. Kemi mohimin e krimeve edhe në Luftën e Dytë Botërore që bëjnë serbët në Kosovë. E mohojnë edhe Rankoviqi edhe Tito. Dhe natyrisht këta të fundit janë bashkëpjesëmarrës në krimet në Kosovë, për shkak se ata kanë qenë para 26 viteve pjesë e qeverisë kriminale të Millosheviqit dhe natyrisht që këta e mohojnë, por faktet janë tjera, argumentet janë tjera. Sepse pikërisht këta i kanë kryer të gjitha këto krime dhe këtë masakër të 15 janarit në Reçak. Në politikën e tyre të Serbisë është gjithmonë praktikë ajo që dëshirojnë që faktin ta mbulojnë me gënjeshtër, me falsifikim”, shton ai.

I pari që i tha botës që në këtë fshat të Shtimes po kryhet krim kundër njerëzimit, ishte shefi i atëhershëm i Misionit Verifikues të OSBE-së në Kosovë, William Walker.

Ai vizitoi Reçakun një ditë pas masakrës dhe pasi pa trupat e civilëve tha se “ky është një krim i rëndë kundër njerëzimit”.

Profesori universitar thotë se ajo çfarë ndodhi në fshatin Reçak është kryer me plan të qartë nga Serbia.

“Masakra e Reçakut është një nga masakrat më të rënda që ka ndodhur nga regjimi i Serbisë në Kosovë. Kjo masakër është e kryer plotësisht mbi planet që ka pasur Serbia gjithmonë ndaj Kosovës dhe ndaj shqiptarëve në Kosovë. Historikisht është e dokumentuar që krimet që ka kryer Serbia janë me plane. Nuk janë aty për aty dhe edhe masakra e Reçakut është një nga ato që është kryer prej Serbisë…Shto këtu që aty kanë qenë të involvuar edhe pjesa intelektuale edhe pjesa fetare-religjioze sepse bekimin e këtyre krimeve e ka bërë kisha që është rast unik në botë që nuk ka ndodhë asnjëherë që të jetë diçka e tillë, sepse ata e involvojnë kishën si diçka nacionale”, deklaron ai.

Njëzetegjashtë vjet pas kësaj ngjarje të tmerrshme, asnjë person nuk u dënua drejtpërsëdrejti për krimet në Reçak.

Tribunali i Hagës për Krimet e Luftës në territorin e ish-Jugosllavisë në 2003 ngriti një aktakuzë kundër disa eprorëve serbë për krimet e kryera kundër popullatës shqiptare në Kosovë në vitin 1999.

Drejtori i Institutit të Kosovës për Drejtësi (IKD), Ehat Miftaraj thotë se nuk janë dënuar asnjëherë ata të cilët dhanë urdhër vrasjen e civilëve shqiptarë.

“Ne kemi një aktgjykim në Hagë, i cili dënon njerëz të parëndësishëm sa i përket masakrës së Reçakut. Por ne si IKD kemi thënë vazhdimisht, është e vërtetë që është shumë e vërtetë të ndiqen penalisht kryerësit e këtyre veprave penale por nëse do të kishim një qasje institucionale, nëse do të kishim një qasje shumë më gjithëpërfshirëse, të gjithë e dimë por e dinë edhe Prokuroria Speciale që masakrat që kanë ndodhur në Kosovë gjatë luftës dihet qartë se kush ka qenë komandant i policisë, komandant i forcave ushtarake, komandant i forcave paramilitare, do të thotë grupet kriminale paraushtarake që kanë kryer krimet në Kosovë. Dhe nëse do të kishim më shumë aktakuza që e prekin zingjirin komandues, në një mënyrë do të rritej edhe llogaridhënia edhe përgjegjësia e personave të cilët kanë qenë urdhërdhënës në këto masakra”, deklaron Miftari.

Edhe Amer Alija nga Fondi për të Drejtën Humanitare në Kosovë thotë se ende nuk është ofruar drejtësi për viktimat e Reçakut.

“Fare pak apo aspak është ofruar drejtësi për viktimat civile të cilat janë vrarë 26 vjet më parë në masakrën e Reçakut. Sigurisht që këtu një prej problemeve apo sfidave është mos bashkëpunimi i Kosovës dhe Serbisë dhe personat të cilët i kanë bërë këto krime nuk gjenden në Kosovë. Kohëve të fundit Prokuroria Speciale me hyrjen në fuqi të Ligjit për Gjykim në Mungesë janë ngritur disa aktakuza në mungesë dhe vitin e kaluar, në dhjetor të vitit të kaluar e kemi pasur edhe aktgjykimin e parë në mungesë për krimet e luftës të kryera në Komunën e Shtimes. Aktakuza të tjera lidhur me masakrën e Reçakut nuk janë proceduar pranë gjykatave të Kosovës”, shprehet ai.

Mëngjesin e hershëm të 15 janarit 1999, u vranë mizorisht fëmijë, të rritur e pleq, në mesin e tyre edhe një grua e moshuar, trupi i së cilës ende nuk është gjetur.

Ngjarja e rëndë në Reçak nxiti reagimin e ndërkombëtarëve ku NATO vendosi të sulmoi caqet ushtarake policore serbe – bombardime këto të zgjatën 78 ditë. Fundi i tyre u shënua më 10 qershor 1999 kur edhe u miratua Rezoluta 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.

Pas kësaj, mbi 800.000 shqiptarë të Kosovës – dhunshëm të dëbuar, filluan të ktheheshin në shtëpitë e tyre.

Shifrat flasin për mbi 13.000 civilë të vrarë gjatë luftës së viteve 1998/99 nga forcat serbe dhe për mbi 6.000 të zhdukur me dhunë, 1.600 prej tyre vazhdojnë të jenë të pagjetur.

Lajmet

Ditari: Lajmet kryesore që shënuan datën 9 tetor 1993-1998

Published

on

By

Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998.

9 tetor 1993

Gjatë tre muajve të fundit në Kosovë 83 shqiptarë të arrestuar

Këshilli për Mbrojtjen e Lirive dhe të Drejtave të Njeriut në Prishtinë, lëshoi një raport lidhur me numrin e shqiptarëve të arrestuar gjatë tre muajve të fundit në Kosovë. Në këtë raport janë përfshirë emrat e 83 shqiptarëve të arrestuar gjatë tre muajve të fundit (korrik – fillim i tetorit) në Kosovë, numri më i madh i të cilëve akuzohen për gjoja pregatitje të luftës së armatosur.

Në raportin e KMDLNJ thuhet se në shënjestër të policisë dhe organeve gjyqësore serbe gjatë këtyre muajve ishin ish-të burgosurit politikë, ish-oficërët e armatës ish-jugosllave dhe punëtorët e Mbrojtjes Territoriale, si dhe aktivistët e partive politike shqiptare dhe të shoqatave të ndryshme. Gjatë kësaj periudhe, Gjyqi i Qarkut në Prishtinë ka filluar hetimet kundër 23 personave; në Prizren, Gjyqi i Qarkut ka filluar hetimet kundër 11 shqiptarëve; në Gjilan, hetimet kanë filluar kundër 8 personave.

Më 16 e 17 shtator, policia serbe ka burgosur 22 shqiptarë, të cilët akuzohen për gjoja përgatitjen e kryengritjes së armatosur në Kosovë. Shumica prej këtyre të akuzuarve janë ish-oficerë të armatës ish-jugosllave dhe punëtorë të Mbrojtjes Territoriale të Kosovës.

Këshilli po ashtu njofton se gjatë javëve të fundit, shumë udhëheqës të partive politike dhe veprimtarë shqiptarë janë burgosur. Në këtë listë KMDLNJ i jepë emrat edhe të 19 shqiptarëve të tjerë që janë burgosur nëpër qytete të ndryshme të Kosovës.

Në mesin e të arrestuarve ka edhe persona, të cilët janë mbajtur në paraburgim pa iu caktuar vendimet, siç është rasti me Bajrush Xhemajlin, ose raste kur të burgosurit janë maltretuar dhe torturuar gjatë paraburgimit. KMDLNJ i quan si absurde pohimet e regjimit serb që përdoren kundër të akuzuarve. Kjo më së miri ilustrohet me shembullin kur disa prej të arrestuarve akuzohen për “rrezikimin e integritetit territorial të Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë”, shtet i cili më nuk ekziston dhe pohimet e shtypit serb se gjoja të arrestuarit janë terroristë, edhe pse për këtë nuk ekziston asnjë dëshmi.

9 tetor 1995

Sport: Sulmet e shikuesve kundër gjyqtarëve pretekst për ndërprerjen e tri ndeshjeve

Tri takime të javës vijuese të kampionatit të Republikës së Kosovës në futboll u ndërprenë, për shkak se në të tri rastet shikuesit sulmuan gjyqtarët.

Takimi Llapi-Flamurtari u ndërpre në minutën 44, kur rezultati ishte 1:0 për Llapin, pasi shikuesit sulmuan gjyqtarin Afrim Spahiu, ndërsa takimi 2 Korriku-Kosova, pas sulmit kundër gjyqtarit Basri Muçolli, u ndëpre në minutën e fundit, kur rezultati ishte 1:0.

Përveç këtyre dy takimeve të Grupit të Prishtinës, ndërprerje pati edhe në Grupin e Ferizajt, ku, pas sulmit kundër gjyqtarit Xhafer Zeqiri, në minutën e 80-të, kur rezultati ishte 3:2, u ndëpre takimi Ferizaj-Drita.

Rezultatet e javës së katër janë këto:

Grupi i Prishtinës: Besiana-Besëlidhja 1:2, Prishtina-Hajvalia 4:0, Shkëndija-Ramiz Sadiku 1:0, Kosova-Elektroeknomia 2:0, Llapi-Flamurtari 1:0 (u ndërpre), 2 Korriku-Kosova 1:0 ( u ndërpre).

Në grupin e Prishtinës, kryeson Prishtina me 12 pikë, Besëlidhja ka 10, Llapi 9 (-1), Kosova 9, Flamurtari 7(-1), Shkëndija 7 pikë, e kështu me radhë.

Në grupin e Ferizajt:

Ulpiana-Studenti 3:1, Vjosa-Gjilani ’95 0:5, Vëllaznia-Lepenci 0:2, Ferizaj-Drita 3:2 (u ndërpre), ndeshja Kitka-Tefik Çanka nuk u zhvillua, kurse Uniteti-Çeliku luhet më vonë. Kryeson Gjilani’95 me 12 pikë, Ulpiana ka 9, Studenti 7 pikë, e kështu me radhë.

Grupi i Gjakovës: Dukagjini-Liria (derbi i kësaj jave) 2:1, Suhareka-Vëllaznimi 3:3 dhe Besa-Gjakova 3:1, Opoja-Rahoveci nuk u zhvillua.

Në grupin e Gjakovës, Dukagjini është i pari me 9 pikë, Suhareka ka 8, Liria 7, Besa 6, Vëllaznimi 5 pikë, e kështu me radhë.

Në Grupin e Mitrovicës, ku u zhvilluan të gjitha ndeshjet, u arritën këto rezultate: Feronikeli-Kosova 1:2, Minatori’89-Drenica e Komoranit 4:3, Skënderaj-Trepça 2:1 dhe Bashkimi-Drenica e Skënderajt 1:2.

Në grupin e Mitrovicës renditjes tabelare i prin Skënderaj me 12 pikë, Drenica e Skënderajt dhe Minatori’89 kanë 9 pikë, e kështu me radhë.

9 tetor 1997

Arbën Xhaferit iu mor mandati i deputetit

Prishtinë, 9 tetor (QIK)

Parlamenti i Maqedonisë dje, në një seancë të mbetur të mbledhjes së 74-të, me 81 vota për dhe 7 kundër, ia mori mandatin deputetit të PDSH-së Arbër Xhaferit, i cili njëherësh është edhe kryetar i kësaj partie politike të shqiptarëve në Maqedoni.

Duke kundërshtuar këtë vendim të parlamentit, deputeti Sali Ramadani theksoi se është e drejtë e deputetit Xhaferi që të abstenojë politikisht në punimet e Parlamentit dhe atij në kurrfarë mënyre nuk mund t’i merret mandati që ia ka dhënë populli.

9 tetor 1998

Toni Bler: “Millosheviqi duhet t’i dëgjojë zemërimet tona”

Kryeministri britanik Toni Bler, i cili ndodhet në Pekin për një vizitë zyrtare, tha se Milosheviqi duhet t’i përmbahet Rezolutës të Këshillit të Sigurimit të OKB-së për Kosovën, e cila kërkon nga Jugosllavia që të tërheqë trupat nga Kosova dhe të ndërpresë sulmet kundër civilëve, njoftoi sot “Zëri i Amerikës”.

Bler ka thënë para biznismenëve britanikë në Pekin se Këshilli i Sigurimit është shprehur qartë se ç’duhet të bëjë Milosheviqi për t’i dhënë fund krizës në Kosovë.

– Presidenti Milosheviq mund të mendojë se komuniteti ndërkombëtar nuk do të veprojë, por më në fund ai do të veprojë dhe ky moment ka ardhur. Ai duhet të dëgjojë zemërimet tona, përndryshe do t’i vuajë pasojat, tha Bleri.

Kryeministri britanik tha se gjatë 24 orëve të fundit kishte biseduar rreth krizës me presidentin Klinton dhe me presidentin rus Jelcin se koha për veprim po kalon.

Foto: Toni Bler

Continue Reading

Lajmet

Trump nderon Elon Musk-un me Medaljen Kombëtare të Shkencës, e quan “Thomas Edison të kohëve moderne”

Published

on

Presidenti amerikan, Donald Trump, i ka ndarë drejtorit ekzekutiv të SpaceX, Elon Musk, Medaljen Kombëtare të Shkencës, një nga vlerësimet më prestigjioze në Shtetet e Bashkuara, duke e cilësuar atë si “Thomas Edison të kohëve moderne”.

Ceremonia u mbajt të enjten në Institutin e Paqes në Washington, ku u nderuan edhe bashkëthemeluesi i Google, Sergey Brin, drejtori ekzekutiv i Nvidia-s, Jensen Huang, si dhe drejtuesja e AMD-së, Lisa Su.

Gjatë fjalimit të tij, Trump tha se ceremonia shënonte përparimin e shkencës dhe teknologjisë në “epokën e artë të Amerikës”, ndërsa për Musk-un përdori fjalë lavdëruese, duke e cilësuar si një “gjigant industrial”.

“Gjenialiteti dhe vendosmëria e tij e kanë shndërruar fantashkencën në realitet”, deklaroi Trump, duke e përshkruar Musk-un si një person “shumë, shumë të veçantë”.

Megjithatë, marrëdhënia mes tyre ka kaluar nëpër periudha tensioni. Musk iu bashkua Trump-it në fazën e fundit të fushatës presidenciale dhe, pas rikthimit të tij në Shtëpinë e Bardhë në janar të vitit 2025, mori rol të rëndësishëm në Departamentin për Efikasitetin e Qeverisë (DOGE), ku udhëhoqi përpjekjet për uljen e shpenzimeve dhe zvogëlimin e administratës federale.

Marrëdhënia u përkeqësua pasi Musk kritikoi projektligjin e shpenzimeve të Trump-it, të njohur si “One Big Beautiful Bill”, duke shkaktuar një përplasje publike mes tyre.

Së fundmi, Musk është afruar sërish me administratën Trump. Sipas raportimit, ai pritet të marrë rolin e bashkëdrejtuesit të projektit “Meridian”, të porositur nga Departamenti amerikan i Mbrojtjes.

Projekti synon të shqyrtojë të ardhmen e luftës, të identifikojë armët dhe teknologjitë që do t’i nevojiten ushtrisë amerikane dhe të propozojë zgjidhje për zhvillimin, testimin dhe vënien në përdorim të tyre.

Sipas Shtëpisë së Bardhë, Musk u nderua për arritjet e tij inxhinierike, të cilat kanë zgjeruar kufijtë e eksplorimit të hapësirës, sistemeve inteligjente dhe komunikimit, si dhe kanë kontribuar në forcimin e udhëheqjes teknologjike amerikane dhe zhvillimin e industrisë prodhuese./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Në Gjermani vriten dy zyrtarë gjatë një kontrolli rutinë të armëve, arrestohet i dyshuari

Published

on

By

Policia gjermane ka arrestuar në orët e para të mëngjesit të së premtes një burrë rreth të 60-ave, i cili dyshohet se ka qëlluar për vdekje dy zyrtarë të qarkut gjatë një kontrolli rutinë të armëve të zjarrit në Berngau të Bavarisë.

Sipas autoriteteve, viktimat janë dy nëpunës civilë të distriktit Neumarkt — një burrë 54-vjeçar dhe një grua 45-vjeçare. Megjithëse fillimisht u raportua se zyrtarja kishte mbetur e plagosur rëndë, policia më vonë konfirmoi se ajo ka ndërruar jetë menjëherë në vendngjarje.

Pas sulmit pasditen e së enjtes, i dyshuari u ngujua për orë të tëra brenda një ndërtese. Policia rrethoi zonën, udhëzoi banorët të qëndrojnin brenda shtëpive dhe angazhoi njësitë e forcave speciale. Pavarësisht thirrjeve të policisë për t’u dorëzuar, i dyshuari refuzoi dhe paralajmëroi rezistencë.

Gjatë ndërhyrjes së forcave speciale ku u përdorën edhe eksplozivë, 60-vjeçari mbeti i plagosur lehtë në këmbë nga një plumb i policisë dhe më pas u vu në pranga. Ai ka marrë trajtimin e nevojshëm mjekësor, ndërsa motivet e këtij krimi mbeten ende të panjohura. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Pesë raste të dhunës në familje në 24 orët e fundit në Kosovë

Published

on

By

Në raportin 24-orësh të Policisë së Kosovës janë regjistruar pesë raste të dhunës në familje. Rastet janë shënuar në Ferizaj, Podujevë, Pejë, Malishevë dhe Mitrovicë të Jugut.

Në Ferizaj, një person ka sulmuar fizikisht nënën dhe motrën e tij pas një konflikti verbal. Dy viktimat kanë marrë tretman mjekësor dhe janë dërguar në strehimore, ndërsa i dyshuari është arrestuar dhe dërguar në mbajtje.

Në Podujevë, një burrë ka ushtruar dhunë ndaj babait të tij. I dyshuari, i cili është përdorues i lëndëve narkotike, është dërguar për trajtim mjekësor në Psikiatri dhe më pas është arrestuar me vendim të prokurorit.

Në Pejë, një e mitur ka raportuar se është sulmuar fizikisht nga nëna dhe njerku i saj. Viktima ka marrë ndihmë mjekësore dhe është dërguar në strehimore, kurse dy të dyshuarit janë arrestuar.

Në Malishevë, një person ka sulmuar motrën e tij, si dhe ka lënduar babain që ka ndërhyrë për t’i ndarë. Dy të lënduarit kanë marrë trajtim mjekësor, ndërsa i dyshuari është liruar në procedurë të rregullt pas intervistimit.

Në Mitrovicë të Jugut, një grua ka raportuar se bashkëshorti i saj ushtron dhunë të vazhdueshme ndaj saj. Viktima ka kërkuar masë mbrojtëse nga policia, ndërsa ka refuzuar strehimin.

Të gjitha rastet po vazhdojnë të hetohen nga policia dhe prokuroritë përkatëse.

 

Continue Reading

Të kërkuara