Kulturë

Masakra e Tivarit, nga ngjarjet më tragjike të popullit shqiptar

Published

on

Data 1 prill ka hyrë në analet e historisë si një nga momentet më të errëta dhe tragjike të popullit shqiptar, kur Masakra e Tivarit, një ngjarje e papërshkrueshme dhe e pafalshme, mori jetët e mijëra shqiptarëve. Kjo masakër, e ndodhur në natën e 1 dhe 2 prillit 1945, shënoi një akt të tmerrshëm të dhunës dhe barbarisë, që do të mbetet e gdhendur përgjithmonë në kujtesën kolektive të kombit shqiptar.

Në kulmin e Luftës së Dytë Botërore, kur lufta po shkonte drejt fundit, një periudhë e errët e shkatërrimit dhe dhunës që ende mbante frymëmarrjen e tij të rëndë, një tjetër katastrofë po përgatiste terrenin për popullin shqiptar. Gjatë muajve mars-prill 1945, autoritetet e reja të Jugosllavisë, përmes një operacioni të egër, u munduan të shkatërrojnë çdo gjurmë të qëndresës shqiptare në Kosovë, duke shpërngulur me forcë një pjesë të madhe të popullsisë shqiptare.

Këta shqiptarë, të mobilizuar dhe të detyruar të braktisnin atdhenë e tyre, u grumbulluan në kazermat ushtarake të Prizrenit, ku ata, së bashku me oficerët shqiptarë që i shoqëronin, u çarmatosën dhe u dorëzuan në duar të Brigadës XXVII të divizionit të 45-të serb – një trupë e njohur për terrorin që ushtronte ndaj popullit shqiptar. Ky moment shënoi fillimin e një kalvari të pafund dhune dhe vrasjesh, që do të përfundonin në masakra të tmerrshme.

Shpërngulja e shqiptarëve u zhvillua në tri etapa të tmerrshme, ku çdo grup që udhëtonte, përjetonte një dhimbje dhe barbarizëm të paimagjinueshëm. Më 24 mars 1945, grupi i parë, i përbërë nga 3700 individë, u nis për në Tivar. Ata u keqtrajtuan barbarisht nga brigada IX serbe gjatë rrugës dhe përfunduan tragjikisht me 65 të vdekur në bordin e anijeve. Dy ditë më pas, një tjetër grup me rreth 4700 vetë nisej për të përjetuar të njëjtën fatkeqësi. Ata arritën në Tivar në mesditën e 1 prillit dhe aty, në atë qytet të vogël bregdetar, gjetën masakrën e shkatërrimit total.

Pas grumbullimit dhe vrasjes, më 27 mars 1945, nisej grupi i tretë, i përbërë nga rreth 2700 shqiptarë, të cilët mbërritën në Tivar më 2 prill. Pas kësaj, tragjedia nuk kishte fund: rreth 800 prej tyre u helmuan, shumica prej tyre duke gjetur një vdekje të dhimbshme dhe të shpejtë. Ata që mbijetuam ishin dëshmitarë të një dhune të pashoqe, një barbarie që nuk mund të përshkruhet me fjalë.

Sipas burimeve arkivore dhe raporteve të kohës, numri i viktimave në Tivar është i paqartë, por vlerësohet se midis 2947 dhe 3447 shqiptarë humbën jetën, duke përfshirë rreth 1000 persona që vdiqën gjatë udhëtimit të tmerrshëm drejt qytetit të shkatërruar. Kjo masakër, një nga aktet më të egra të Luftës së Dytë Botërore, është një kujtesë e dhimbshme e se sa shumë vuajtje ka përjetuar populli shqiptar, dhe se sa e rëndësishme është të ruhet kujtesa historike e këtyre ngjarjeve.

Masakra e Tivarit është më shumë se një ngjarje tragjike. Ajo është një shenjë e paepur e qëndresës shqiptare, e cila, pavarësisht nga dhuna dhe përpjekjet për të shkatërruar shpirtin e kombit, mbijetoi dhe u ringjall. Ky akt i tmerrshëm, ky krim kundër njerëzimit, do të qëndrojë përjetësisht si një kujtesë për njerëzimin dhe një thirrje për të mos harruar kurrë ato që na bënë të vuajmë, por edhe ato që na bënë të qëndrojmë të fortë./UBTNews/

 

Lajmet

UBT organizoi Konferencën Akademike “Arti dhe Dizajni ndërmjet Praktikës dhe Hulumtimit: Qasje Ndërdisiplinore në Kontekste Bashkëkohore”

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve Ditët e Artit dhe Dizajnit, të organizuara me rastin e shënimit të 25-vjetorit të themelimit të UBT-së, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit organizoi Konferencën Akademike me temë “Arti dhe Dizajni ndërmjet Praktikës dhe Hulumtimit – Qasje Ndërdisiplinore në Kontekste Bashkëkohore”.

Konferenca u hap me fjalën përshëndetëse të Dekanes së Fakultetit të Artit dhe Dizajnit, Ariana Gjoni, e cila theksoi rëndësinë e ndërthurjes së praktikës artistike me hulumtimin, si dhe rolin e artit dhe dizajnit në krijimin e njohurive të reja dhe adresimin e sfidave bashkëkohore përmes qasjeve ndërdisiplinore.

Aktiviteti mblodhi profesorë, artistë, studiues, profesionistë dhe studentë nga fusha të ndryshme të artit, dizajnit, arkitekturës, muzikës dhe teatrit, duke krijuar një platformë për shkëmbim idesh, prezantim hulumtimesh dhe diskutim mbi zhvillimet bashkëkohore në këto fusha.

Gjatë konferencës u prezantuan tema që trajtuan aspekte të ndryshme të artit dhe dizajnit bashkëkohor. Dea Luma prezantoi temën “Neuroarkitektura: Integrimi i Neuroshkencës në Arkitekturë dhe Dizajn”, ndërsa Labinot Kelmendi solli reflektime filozofike përmes prezantimit “Kjo nuk është dizajn – kjo është Dasein”.

Prof. Dr. Ariana Gjoni prezantoi hulumtimin e saj me titull “Qëndrueshmëria përmes Dizajnit: Ndërthurja e Trashëgimisë Kulturore, Qëndrueshmërisë dhe Praktikës Bashkëkohore të Modës”, duke trajtuar potencialin e trashëgimisë kulturore si burim për praktika të qëndrueshme dhe inovative në modën bashkëkohore.

Pjesë e konferencës ishin edhe artistët e njohur Helidon Gjergji dhe Sislej Xhafa, të cilët prezantuan temat “Tango Down” dhe “Nuk po kuptoj”, duke ndarë me pjesëmarrësit përvojat dhe perspektivat e tyre mbi praktikën artistike bashkëkohore.

Kontribut të rëndësishëm dhanë edhe Marigona Bekteshi me temën “Imagjinata dhe Trajnimi i Aktorit”, Korab Shaqiri me prezantimin “Lija e Qikave: Analizë e veprës korale SATB”, si dhe Liburn Jupolli, i cili prezantoi projektin inovativ “Octo – Instrumenti i Ri Inovativ”.

Konferenca dëshmoi rëndësinë e dialogut ndërmjet praktikës dhe hulumtimit në art dhe dizajn, duke ofruar një hapësirë të vlefshme për shkëmbimin e njohurive, zhvillimin e ideve të reja dhe forcimin e bashkëpunimit ndërdisiplinor.

Continue Reading

Lajmet

Prishtina hap muzeun e kujtesës për eksodin e vitit ’99

Published

on

Që nga dita e djeshme, në Stacionin e Trenit në Prishtinë është i hapur Muzeu i Eksodit ’99, i cili sjell rrëfime dhe dëshmi mbi dëbimin masiv të qytetarëve të Kosovës gjatë luftës së vitit 1999.

Brenda një vagoni treni janë vendosur 48 intervista të refugjatëve që përjetuan eksodin, duke dokumentuar një nga periudhat më të rënda të historisë së vendit.

Drejtoresha e Reporting House, Jeta Xharra, ka thënë se muzeu ka rëndësi të veçantë historike dhe edukative, pasi kujton dëbimin e qindra mijëra qytetarëve nga Kosova përmes linjës hekurudhore.

Gjatë luftës, familje të tëra u dëbuan nga shtëpitë e tyre, ndërsa shumë qytetarë u grumbulluan në Stacionin Hekurudhor të Prishtinës dhe u larguan me trena jashtë Kosovës. Muzeu synon që këto rrëfime të mos harrohen dhe të mbeten pjesë e kujtesës kolektive. /A.K/

Continue Reading

Lajmet

Biblioteka Kombëtare e Kosovës ‘Pjetër Bogdani’ ka njoftuar hapjen e një ekspozite fotodokumentare me rastin e shënimit të Ditës së Çlirimit të Kosovës.

Published

on

Ekspozita mban titullin “KFOR and Kosovo +25” dhe është organizuar në bashkëpunim me organizatën britanike Heartstone, duke sjellë një pasqyrë vizuale mbi zhvillimet në Kosovë gjatë më shumë se dy dekadave të fundit.

Në fokus të ekspozitës është edhe roli i KFOR në vendosjen dhe ruajtjen e paqes në Kosovë pas vitit 1999.

Hapja e ekspozitës do të bëhet më 12 qershor 2026 , në orën 16:00, në hollin e ekspozitave të Bibliotekës Kombëtare të Kosovës në Prishtinë./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Lule Elezi bëhet anëtarja e parë shqiptare e Shoqatës Frédéric Chopin në Varshavë

Published

on

Pianistja e njohur kosovare Lule Elezi është zgjedhur anëtare e rregullt e Shoqatës Frédéric Chopin në Varshavë, duke u bërë artistja e parë shqiptare që pranohet në këtë institucion prestigjioz.

Vendimi është bërë i ditur nga Shoqata Frédéric Chopin në Varshavë, pas një serie koncertesh solistike të suksesshme të Elezit në qytete të ndryshme të Polonisë, ku ajo ka interpretuar vepra të kompozitorit të njohur Frédéric Chopin.

Në reagimin e saj, Elezi ka shprehur mirënjohje për drejtoreshën e përgjithshme të shoqatës, Ewa Sławińska, dhe bordin drejtues, duke theksuar se ky emërim është rezultat i angazhimit të saj artistik dhe paraqitjeve të shumta në Poloni.

Sipas saj, ky vlerësim përbën një kurorëzim të punës së saj shumëvjeçare në interpretimin e veprave të Chopin-it në aktivitete të organizuara nga kjo shoqatë në qytete të ndryshme polake.

Continue Reading

Të kërkuara