Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, mbajti takimin e parë të Bordit të Paqes për Gazën, një muaj pas nënshkrimit ceremonial të Kartës së Bordit në Davos, Zvicër. Sipas agjendës ky takimi ka për qëllim të diskutojë të ardhmen e Rripit të Gazës pas armëpushimit të brishtë midis Hamasit dhe Izraelit, si dhe të mbledhë fonde për rindërtimin e rajonit dhe ofrimin e ndihmës humanitare.

Në platformën e tij sociale, Truth Social, Trump njoftoi se anëtarët e bordit kanë premtuar tashmë 5 miliardë dollarë (4.2 miliardë euro) për këtë iniciativë.

Nga të paktën 60 vendet e ftuara, deri tani 27 e kanë pranuar ftesën, ndërsa nga vendet evropiane vetëm disa janë anëtare aktive. Mes tyre, Kosova ka marrë pjesë si anëtare e plotë, duke iu bashkuar edhe Bullgarisë, Hungarisë dhe Shqipërisë, ndërsa Italia, Qiproja, Greqia, Rumania dhe Bashkimi Evropian do të jenë vetëm vëzhgues, pa të drejtë vendimmarrjeje.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cila u ftua, do të përfaqësohet nga Dubravka Suica, komisionerja për Mesdheun, për shkak të pyetjeve mbi statutin e bordit.

Projekti ka ngjallur kritika për strukturën e tij të dominuar nga SHBA dhe për ambiciet globale, ndërsa mungesa e pjesëmarrjes së shumë vendeve evropiane ngre pyetje mbi legjitimitetin dhe efektivitetin e bordit.

Shtëpia e Bardhë e ka paralajmëruar Iranin se do të ishte “i mençur” që të arrinte një marrëveshje me Shtetet e Bashkuara, teksa presidenti amerikan, Donald Trump, sërish aludoi në një veprim ushtarak.

Të dyja palët së voni kanë rinisur bisedimet indirekte, të ndërmjetësuara nga Omani, pasi Trump vazhdimisht kërcënoi me një veprim ushtarak kundër Iranit për shkak të shtypjes vdekjeprurëse të protestave muajin e kaluar.

Përpjekjet e kaluara për negociata kolapsuan pasi Izraeli kreu sulme të befasishme ndaj Iranit qershorin e vitit të kaluar, duke nisur një luftë 12-ditore, gjatë së cilës Uashingtoni kreu po ashtu bombardime ndaj ndërtesave bërthamore të Iranit.

“Irani do të ishte shumë i mençur nëse do të arrinte një marrëveshje me presidentin Trump dhe administratën e tij”, tha zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt.

Një ditë më parë, Trump përmes një postimi në Truth Social sërish sugjeroi se SHBA-ja mund ta sulmojë Iranin, teksa në Lindjen e Mesme SHBA-ja ka dislokuar forca ushtarake.

Ai paralajmëroi Britaninë që të mos heqë dorë nga sovraniteti mbi Ishujt Çagos në Oqeanin Indian, duke thënë se baza ajrore në arkipelag, Diego Garcia, mund të përdoret nëse Irani nuk pranon një marrëveshje, “për të neutralizuar një sulm të mundshëm nga një regjim shumë i paqëndrueshëm dhe i rrezikshëm”.

Rrjetet televizive amerikane CNN dhe CBS raportuan të mërkurën se ushtria amerikane mund të jetë gati të nisë sulme kundër Iranit që nga kjo fundjavë, megjithëse raportohet se Trump ende nuk ka marrë një vendim përfundimtar.

Ndërkaq, The Wall Street Journal tha se Trump është informuar për opsionet e tij ushtarake, të cilat janë “të gjitha të dizajnuara për të maksimizuar dëmin”, përfshirë edhe një fushatë për të “vrarë dhjetëra udhëheqës politikë dhe ushtarakë iranianë, me synimin për rrëzimin e Qeverisë”, raportoi kjo gazetë duke cituar zyrtarë anonimë amerikanë.

Të mërkurën, kryediplomati iranian, Abbas Araghchi, tha se Irani është duke “hartuar” një kornizë për bisedime të ardhshme me SHBA-në.

Irani dhe SHBA-ja zhvilluan të martën në Gjeneva rundin e dytë të negociatave, të ndërmjetësuara nga Omani.

Araghchi tha se Teherani ishte pajtuar me Uashingtonin për “parime udhëzuese”, por nënpresidenti amerikan, JD Vance, deklaroi se Irani ende nuk i ka pranuar të gjitha vijat e kuqe të SHBA-së.

Duke folur të mërkurën, presidenti iranian Masoud Pezeshkian këmbënguli se “ne nuk duam luftë”, por la të kuptohet se Teherani nuk mund t’iu nënshtrohet kërkesave të SHBA-së.

“Që nga dita kur mora detyrën, kam besuar se lufta duhet lënë mënjanë. Por, nëse ata do të përpiqen të na imponojnë vullnetin e tyre, të na poshtërojnë dhe të kërkojnë që ne të ulim kokën me çdo kusht, a duhet ta pranojmë këtë?”.

Bisedimet e ndërmjetësuara nga Omani synojnë të shmangin mundësinë e një veprimi ushtarak amerikan, ndërkaq Teherani po kërkon që Uashingtoni të heqë sanksionet që kanë gjymtuar ekonominë iraniane.

Irani ka insistuar se diskutimet duhet të kufizohen vetëm në çështje bërthamore, edhe pse më herët Uashingtoni ka kërkuar që në tryezë të negociatave të jetë edhe programi i raketave balistike të Teheranit si dhe mbështetja që Republika Islamike jep për grupet e armatosura në rajon.

Përderisa bisedimet kanë rinisur, SHBA-ja ka dislokuar forca afër Iranit.

Uashingtoni ka urdhëruar dërgimin e një aeroplanmbajtësi të dytë në rajon. Aeroplanmbajtësi i parë, USS Abraham Lincoln ka rreth 80 aeroplanë në bord dhe është pozicionuar rreth 700 kilometra larg bregut iranian që nga e diela, sipas pamjeve satelitore.

Irani ka kërkuar të shfaqë fuqinë e vet ushtarake, teksa Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike ka nisur të hënën një seri stërvitjesh ushtarake në Ngushtica e Hormuzit.

Politikanët iranianë vazhdimisht kanë kërcënuar se do ta bllokojnë këtë ngushticë, që është një rrugë kyç për transportin e naftës dhe gazit. Më herët gjatë javës, televizioni shtetëror iranian tha se Teherani do të mbyllë pjesë të kësaj ngushtice për shkak të sigurisë në kohën kur po zhvillohen stërvitjet. /REL/

Bisedimet midis Rusisë, Ukrainës dhe SHBA-së të synuara për t’i dhënë fund luftës së Moskës në Ukrainë kanë përfunduar pa një kthesë. Takimet trilaterale, të mbajtura në Gjenevë, zgjatën deri vonë të martën, por zgjatën vetëm dy orë të mërkurën. Megjithëse i dërguari i SHBA-së Steve Witkoff kishte shprehur optimizëm mbi bisedimet, të dyja palët, ajo ruse dhe ajo ukrainase, treguan se ato kishin qenë “të vështira”. Moska dhe Kievi mbeten shumë larg në çështjet kyçe të territorit dhe kushteve të një armëpushimi të mundshëm në konfliktin katërvjeçar, raporton BBC.

Duke pranuar se bisedimet ishin sfiduese, negociatori i Kremlinit Vladimir Medinsky shtoi se ato kishin qenë “profesionale” dhe tha se një takim tjetër do të zhvillohej “së shpejti”. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky gjithashtu i përshkroi negociatat si “jo të lehta” për shkak të dallimit në pozicionet e të dyja palëve. Negociatori ukrainas Rustem Umerov mbajti një ton më pak pesimist, duke thënë se diskutimet kishin qenë “substanciale dhe intensive” dhe se ndonëse kishte pasur progres, asnjë detaj nuk mund të zbardhej në këtë fazë. Umerov u shpreh se kjo është një punë komplekse që kërkon rreshtim midis të gjitha palëve dhe kohë të mjaftueshme.

Pak para se të njoftohej përfundimi i bisedimeve, Zelensky akuzoi Rusinë se po përpiqet të zvarritë negociatat që mund të kishin arritur tashmë në fazën finale. Delegacionet ruse dhe ukrainase u takuan për herë të fundit në bisedimet e ndërmjetësuara nga SHBA në Abu Dhabi në janar, të cilat çuan në shkëmbimin e parë të të burgosurve pas disa muajsh. Të mërkurën, Zelensky la të kuptohej se një tjetër shkëmbim mund të jetë i afërt. Presidenti i SHBA-së Donald Trump, i cili udhëhoqi përpjekjet diplomatike për t’i dhënë fund luftës, ka dhënë shenja padurimi me bllokimin midis dy palëve.

Të hënën, ai tha se Ukraina kishte bërë mirë të vinte në tryezë shpejt, një ndjenjë të cilën Zelensky e ka hedhur poshtë që atëherë, duke thënë se nuk ishte e drejtë që vendi i tij të ishte ai prej të cilit kërkohej kompromis. Katër vjet pas fillimit të pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës nga Rusia, ekziston ende një distancë e konsiderueshme midis kërkesave të Moskës dhe asaj që Kievi mund të konsideronte si një paqe të drejtë. Rusia ka kërkuar kontroll të plotë të Donbasit lindor të Ukrainës, i përbërë nga rajonet e Donetskut dhe Luhanskut. Kievi e ka refuzuar prej kohësh këtë kërkesë, e cila do të nënkuptonte heqjen dorë nga territori sovran ukrainas, përfshirë disa qytete të fortifikuara rëndë dhe një linjë të gjatë mbrojtëse në rajonin e Donetskut.

Shumë ukrainas besojnë se dorëzimi i atij territori do ta linte vendin të prekshëm ndaj një tjetër pushtimi rus. Të martën, Zelensky i tha medias amerikane Axios se çdo plan për të dorëzuar Donbasin do të refuzohej nga ukrainasit nëse do të vihej në referendum. Një tjetër pikë mosmarrëveshjeje në bisedime është statusi i Centralit Bërthamor të Zaporizhzhia. Centrali, më i madhi në Evropë, ndodhet në vijën e frontit dhe ka qenë nën kontrollin rus që nga marsi i vitit 2022. Ukraina dëshiron që Moska ta kthejë atë dhe Zelensky ka thënë më parë se Kievi mund të ndajë kontrollin e centralit me amerikanët, një rregullim me të cilin Moska ka pak gjasa të pajtohet. /BBC/

Pëlqimi i publikut për politikat e imigracionit të Donald Trump ka rënë në nivelin më të ulët që nga rikthimi i tij në Shtëpinë e Bardhë, mes shenjave se ai po humbet mbështetjen e burrave amerikanë për këtë çështje, sipas një sondazhi të ri të Reuters/Ipsos.

Vetëm 38% e të anketuarve në sondazhin katërditor, i cili u mbyll të hënën, deklaruan se Trump po bën një punë të mirë me imigracionin, një çështje prioritare për administratën. Ky vlerësim shënoi rënie nga 39% që ishte në sondazhin e Reuters/Ipsos në janar, ndërkohë që kishte arritur deri në 50% në muajt fillestuar pas rikthimit të Trump në pushtet.

Trump bëri fushatë përpara rizgjedhjes së tij në vitin 2024 me premtimin për të nisur fushatën më të madhe të dëbimeve në dekada dhe urdhëroi bastisje gjithëpërfshirëse të imigracionit menjëherë pasi u rikthye në detyrë në janar të vitit 2025.

Agjentët e maskuar me pajisje taktike janë tashmë një pamje e zakonshme në Amerikë dhe agjentët e imigracionit janë përplasur dhunshëm me protestuesit dhe aktivistët amerikanë. Sondazhi i fundit i Reuters/Ipsos tregon se mbështetja për menaxhimin e imigracionit nga ana e Trump ka rënë ndjeshëm mes burrave në javët e fundit krahasuar me fundin e vitit të kaluar. Votuesit meshkuj luajtën një rol mjaft të madh në fitoren zgjedhore të Trump në vitin 2024, dhe gjatë gjithë vitit 2025 vlerësimi i tij për imigracionin mes burrave mbeti afër 50%.

Mirëpo, sondazhi i fundit i Reuters/Ipsos tregoi se vetëm 41% e burrave e miratojnë atë për këtë çështje. Midis grave, mbështetja për Trump mbi imigracionin ka rënë nga rreth 40% gjatë pjesës më të madhe të vitit 2025, në 35% në anketimin e fundit. /Reuters/