Uashingtoni ka marrë këtë vendim emergjent për të stabilizuar tregjet globale të energjisë, të cilat janë tronditur rëndë nga lufta me Iranin.

Shtetet e Bashkuara kanë lëshuar një leje të posaçme 30-ditore, e cila u mundëson vendeve të blejnë naftë dhe produkte të naftës ruse që aktualisht kanë mbetur të bllokuara në det për shkak të sanksioneve. Sekretari i Thesarit, Scott Bessent, deklaroi se ky hap është i domosdoshëm për të stabilizuar tregun energjetik, i cili po përballet me pasiguri të mëdha pas shpërthimit të konfliktit në Lindjen e Mesme, siç raporton Reuters.

Pas këtij njoftimi, çmimet e naftës pësuan një rënie të lehtë mëngjesin e së premtes në tregjet aziatike. Sipas përfaqësuesit rus, Kirill Dmitriev, ky vendim do të lirojë rreth 100 milionë fuçi naftë bruto ruse, sasi kjo që barazohet pothuajse me prodhimin ditor global.

Kjo është hera e dytë brenda pak më shumë se një jave që administrata e Presidentit Donald Trump tërhiqet nga sanksionet e lidhura me luftën në Ukrainë. Ky veprim shihet si një përpjekje për të zbutur çmimet e energjisë, pasi sulmet amerikano-izraelite ndaj Iranit kanë paralizuar transportin përmes Ngushticës së Hormuzit. Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) deklaroi të enjten se kjo është ndërprerja më e madhe e furnizimit me naftë në histori.

Leja vlen deri më 11 prill

Dokumenti i lëshuar nga Uashingtoni autorizon shitjen dhe dërgesat e naftës ruse që është ngarkuar në anije para datës 12 mars dhe vlen deri në mesnatën e 11 prillit 2026. Ky vendim pasqyron shqetësimet e Shtëpisë së Bardhë se rritja e çmimeve (mbi 100 dollarë për fuçi) do të dëmtojë bizneset dhe konsumatorët amerikanë përpara zgjedhjeve të nëntorit.

Sekretari Bessent u shpreh se masa është “afatshkurtër” dhe nuk do t’i sjellë përfitime të mëdha financiare qeverisë ruse. “Rritja e çmimeve është një ndërprerje e përkohshme, por veprimet tona do të sjellin përfitime masive për ekonominë tonë në afatgjatë,” tha ai, duke përsëritur qëndrimin e Presidentit Trump.

Përplasje me aleatët evropianë

Ndryshe nga Uashingtoni, aleatët evropianë janë shprehur kundër zbutjes së sanksioneve. Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, deklaroi se “tani nuk është koha për të liruar presionin ndaj Rusisë”. Po ashtu, qeveria britanike konfirmoi se nuk do të ndryshojë qëndrimin e saj, duke e quajtur këtë një “moment kritik në agresionin rus kundër Ukrainës”.

Pezullimi i sanksioneve vjen pas një bisede telefonike mes Trumpit dhe Putinit më 9 mars, dhe një vizite të mëvonshme të delegacionit rus në SHBA, ku morën pjesë edhe emisarët e afërt të Trumpit, Steve Witkoff dhe Jared Kushner. /Reuters/

Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës (MPJD) ka mirëpritur vendimin e Komitetit Evropian të Rajoneve për të hequr fusnotën nga emërtimi i Republikës së Kosovës në të gjitha dokumentet dhe komunikimet e tij zyrtare.

Sipas njoftimit të MPJD-së, ky hap i rëndësishëm institucional e harmonizon praktikën e këtij mekanizmi me atë të Parlamentit Evropian, duke shënuar një progres të ri në procesin e integrimit evropian të vendit.

“Ky vendim e harmonizon praktikën e këtij institucioni me emërtimin zyrtar që përdoret nga Parlamenti Evropian, dhe përbën një zhvillim të rëndësishëm institucional në integrimin evropian të Kosovës”, thuhet në njoftim.

Lidhur me këtë zhvillim, Zëvendëskryeministri dhe Ministri i Punëve të Jashtme, Glauk Konjufca, ka shprehur mirënjohje të veçantë për raportuesen Gillian Coughlan.

Ai vlerësoi lart angazhimin e saj të vazhdueshëm në kuadër të Grupit Punues për Kosovën, duke e cilësuar këtë vendim si një njohje të rëndësishme për subjektivitetin institucional të Kosovës në arenën evropiane.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, konfirmoi më 12 mars se Serbia ka blerë raketa balistike supersonike CM-400 nga Kina.

“Ne kemi një numër të konsiderueshëm raketash dhe do të kemi edhe më shumë”, tha Vuçiq në një intervistë për Radio Televizionin e Serbisë.

Ai shtoi se Forcat e Armatosura të Serbisë i kanë integruar tashmë me sukses raketat kineze në avionët luftarakë rusë MiG-29, të cilët i zotërojnë.

Deklarata e tij vjen pasi një forum i specializuar ushtarak publikoi së voni fotografi që tregonin disa avionë luftarakë të Forcave të Armatosura të Serbisë.

Një avion, siç u pretendua, ishte i armatosur me një raketë kineze ajër-tokë me rreze të gjatë veprimi, me shenjën CM-400.

Tjetri, sipas raportit, mbante një bombë ajrore LS-6, gjithashtu të prodhuar në Kinë.

Vuçiq tha se avionët me raketat kineze ishin “filmuar rastësisht”.

Ai nuk iu përgjigj pyetjes së gazetarit se sa kushtuan raketat kineze.

“Raketat janë tmerrësisht të shtrenjta. Ne i morëm me një zbritje të vogël”, tha Vuçiq.

Ai shtoi se rrezja e tyre është 200 deri në 400 kilometra dhe se ato janë raketa me fuqi të madhe shkatërruese.

Ndaj kësaj blerjeje reagoi kryeministri i Kroacisë, Andrej Pllenkoviq.

Ai tha se vendi i tij – anëtar i Bashkimit Evropian dhe i NATO-s – do të flasë me aleatët e tij për këtë çështje.

“Ne do të flasim me partnerët tanë në NATO dhe do t’i paralajmërojmë për armët e tilla, të cilat janë risi në arsenalin e Ushtrisë së Serbisë”, tha Pllenkoviq.

Megjithatë, ai shtoi se nuk pret që një armë aq e fuqishme të përdoret ndonjëherë kundër vendeve fqinje, si Kroacia apo ndonjë shtet tjetër.

Serbia, pavarësisht paralajmërimeve nga Brukseli dhe Uashingtoni, po e zgjeron bashkëpunimin e saj ushtarak me Kinën.

Sipas të dhënave të Institutit Ndërkombëtar për Kërkime të Paqes (SIPRI) në Stokholm, në periudhën 2020–2024, Serbia ka importuar më së shumti armë nga Kina (57%), më pas nga Rusia (20%) dhe nga Franca (7.4%).

Duke reaguar ndaj deklaratës së Pllenkoviqit, Vuçiq tha se “Zagrebi nuk do të vendosë se çfarë do të ketë Serbia”.

Ai tha se Serbia “po përgatitet për mundësinë e sulmit nga aleanca që po formohet nga Prishtina, Tirana dhe Zagrebi”.

Shtoi se, gjatë një vizite në Indi në mes të shkurtit, Pllenkoviq e ka siguruar se bashkëpunimi ushtarak mes Kroacisë, Shqipërisë dhe Kosovës nuk është i drejtuar kundër Serbisë.

“E dëgjova dhe kaq. Por, a kam ende një dozë shqetësimi dhe frike? Po, kam”, tha Vuçiq.

Në mars të vitit 2025, Kroacia, Shqipëria dhe Kosova nënshkruan një Deklaratë për bashkëpunim në fushën e mbrojtjes dhe sigurisë, të cilën zyrtarët serbë e cilësuan si kërcënim për sigurinë e Serbisë. /REL/

Një përplasje e fortë brenda Shtëpisë së Bardhë ka bërë që Presidenti Donald Trump të ndryshojë shpesh deklaratat e tij publike mbi luftën në Iran. Ndërsa konflikti po përhapet në të gjithë Lindjen e Mesme, këshilltarët e tij po debatojnë ashpër se kur dhe si duhet të shpallet fitorja.

Disa zyrtarë po e paralajmërojnë Trumpin se shtrenjtimi i naftës mund t’i kushtojë rëndë politikisht, sidomos pas sulmeve amerikano-izraelite. Në anën tjetër, “skifterët” e administratës po i bëjnë presion që të mos e ndalë ofensivën ushtarake. Këto prapaskena, të siguruara nga Reuters, tregojnë vështirësitë e Shtëpisë së Bardhë për të menaxhuar operacionin më të madh ushtarak që nga lufta e Irakut në vitin 2003.

Situata është mjaft e ndërlikuar për Trumpin, i cili u rikthye në detyrë me premtimin për të shmangur ndërhyrjet ushtarake “të marra”. Megjithatë, dy javë pas nisjes së luftës që tronditi tregjet financiare dhe tregtinë e naftës, ai ndodhet mes disa zjarreve. Ndonëse fillimisht synimet ishin gjithëpërfshirëse, ditët e fundit Trump ka deklaruar se objektivat kryesisht janë arritur, por mesazhet e tij mbeten kontradiktore. Në një tubim në Kentucky, ai deklaroi: “Ne fituam”, por menjëherë shtoi se “nuk duam të largohemi herët pa e përfunduar punën”.

Këshilltarët ekonomikë kanë paralajmëruar se një goditje në çmimin e karburantit mund të zbehë mbështetjen e brendshme për luftën. Për këtë arsye, drejtuesit e stafit si Susie Wiles dhe James Blair po e nxisin Trumpin ta kufizojë operacionin dhe të sinjalizojë fundin e tij. Nga ana tjetër, senatorë si Lindsey Graham dhe Tom Cotton insistojnë që presioni ushtarak të vazhdojë për të parandaluar pajisjen e Iranit me armë bërthamore. Një forcë e tretë, baza populiste e Trumpit, po kërkon me ngulm shmangien e një konflikti të zgjatur.

Sekretarja e Shtypit, Karoline Leavitt, i hodhi poshtë këto raportime duke i quajtur “thashetheme”, duke theksuar se Presidenti është vendimmarrësi i vetëm dhe se ekipi është i fokusuar në përmbushjen e objektivave të operacionit “Epic Fury”.

Përtej retorikës, realiteti në terren mbetet i vështirë. Ndonëse sulmet ajrore kanë vrarë liderë të rëndësishëm iranianë dhe kanë dëmtuar arsenalin e tyre, Irani është kundërpërgjigjur duke sulmuar cisternat e naftës në Gjirin Persik. Mbyllja e mundshme e Ngushticës së Hormuzit mbetet kërcënimi më i madh për ekonominë botërore.

Duket se një pjesë e konfuzionit vjen nga llogaritë e gabuara, ku disa këshilltarë besonin se fitorja në Iran do të ishte po aq e shpejtë sa operacioni në Venezuelë në janar të këtij viti. Mirëpo, Irani është treguar një kundërshtar shumë më i fortë dhe më i armatosur. Ndërsa zgjedhjet e nëntorit për Kongresin po afrojnë, presioni mbi Trumpin për të gjetur një rrugëdalje “triumfuese” vetëm sa vjen e rritet. /Reuters/