Aktualitet

Lufta në Ukrainë rrezikon edhe ekonominë gjermane

“Parashikimet serioze nuk janë të mundshme”.

Published

on

Sipas kreut të Bundesbank, aktualisht nuk ka rrezik të stanjacionit ekonomik. Por lufta në Ukrainë mund ta rrezikojë edhe ekonominë gjermane.

“Efektet ekonomike të luftës në Ukrainë nuk mund të përcaktohen në këtë moment dhe në këtë kohë,” kumtoi të mërkurën Ministria Federale e Ekonomisë. Gjendja varet “fuqishëm nga kohëzgjatja dhe intensiteti i konfliktit”. Në vlerësimin e situatës ekonomike në Gjermani në mars, ministria e Robert Habeck theksoi se kishte pasur “rritje ekstreme të çmimeve për energjinë dhe lëndët e para”, që nga fillimi i agresionit rus në Ukrainë. Flukset tregtare dhe pengesat në zinxhirin e furnizimit janë po ashtu “të prekura rëndë”. Pasiguria për zhvillimin e mëtejshëm ekonomik mbetet e lartë.

Por kreu i Bundesbank Joachim Nagel nuk pret ende ndonjë përzierje serioze të plogështisë ekonomike dhe inflacionit të lartë në Gjermani. “Unë nuk pres stanjflacion (stanjacion dhe inflacion) për momentin, edhe nëse efektet e luftës do të rrisin normën e inflacionit dhe do të dobësojnë rritjen ekonomike,” tha Nagel për gazetën Handelsblatt, në një intervistë të botuar të mërkurën. Në tregun e punës situata është e tensionuar, por ky është një problem i parashikueshëm në Gjermani, për shkak të mungesës së punëtorëve të kualifikuar. “Megjithatë aktualisht nuk kemi asnjë shenjë të një spiraleje paga-çmime”, tha kryebankieri. “Ne vazhdojmë të presim një rritje ekonomike në vend – ndoshta vetëm do të vonohet.”

Kompanitë mund të frenojnë investimet

Zudrehen eines Gashahns

Sipas vlerësimit aktual të ministrisë së Ekonomisë, sanksionet e vendosura së fundi do të prekin kryesisht ekonominë ruse. “Por edhe kompanitë gjermane preken kur partnerët ekzistues tregtarë shkëputen ose kur zinxhirët e furnizimit prishen.” Pritet gjithashtu që kompanitë të frenojnë investimet në kushtet e rritjes së pasigurisë dhe të ketë një efekt negativ edhe në tregtinë botërore.

Gjermanët do të ndjejnë konfliktin “mbi të gjitha në rritjen e çmimeve të energjisë”, tha ai. Sipas qeverisë federale, kjo mund të ulë konsumin privat gjatë gjithë vitit. E konsumi privat konsiderohet si një faktor i rëndësishëm në zhvillimin e produktit të brendshëm bruto (PBB).

“Parashikimet serioze nuk janë të mundshme”

Në raportin e saj vjetor ekonomik 2022 në fund të janarit, qeveria federale parashikonte një rritje të PBB-së prej 3,6 përqind këtë vit. Se sa të mëdha janë efektet e luftës në Ukrainë tani “dhe çfarë nënkuptojnë ato për zhvillimin e produktit të brendshëm bruto nuk mund të llogaritet seriozisht në këtë moment,” shpjegoi ministria dhe vuri në dukje se treguesit për vlerësimin e situatës ekonomike kanë një vonesë nga një deri në dy muaj.

Treguesit e fundit janë paraqitur nga fundi i janarit, kur ekonomia industriale gjermane ishte “në gjendje të mirë” dhe kishte shenja se industria po përballej gjithnjë e më mirë me pengesat e furnizimit me lëndë të para të rëndësishme.

Sipas ministrisë, norma e inflacionit, e cila tashmë kishte arritur në 5,1 për qind në shkurt – shumë mbi objektivin dy për qind sa kërkohet prej Bankës Qendrore Evropiane, mbetet një shkak serioz për shqetësim. Zhvillimi i mëtejshëm i nivelit të çmimeve “vështirë se mund të parashikohet me besueshmëri sepse as kohëzgjatja dhe as rezultati i luftës nuk mund të parashikohen për momentin,” kumtoi ministria. Në pohimet e fundit flitet për “një relaksim të caktuar të çmimeve të energjisë me kalimin e kohës, por lëvizjet ende janë në një nivel tepër të lartë dhe janë të pasigurta”.

Në vitin 2022, Gjermania “do të paguajë dukshëm më shumë për energjinë sesa vitet e mëparshme”, bëri të ditur ministria e Çështjeve Ekonomike. “Meqenëse zhvillimi i çmimeve është tashmë shumë dinamik për shkak të pengesave të sigurimit të lëndëve të para dhe problemeve me energjinë, norma dukshëm më të larta të inflacionit mund të priten në muajt e ardhshëm.”DW

Continue Reading

Vendi

Programi i Energjisë në UBT sjell praktikën në fokus përmes vizitave në industri

Published

on

By

Studentët e programit të Inxhinierisë së Energjisë në UBT po vazhdojnë të dëshmojnë përkushtimin e tyre drejt përgatitjes profesionale përmes aktiviteteve praktike në terren, duke realizuar një vizitë studimore në Termocentralin Kosova B – një nga asetet më të rëndësishme energjetike në vend.

E udhëhequr nga profesorët Armend Ymeri, Vehebi Sofiu, Sami Gashi dhe Nexhmi Krasniqi, kjo vizitë u mundësoi studentëve të ndërlidhin njohuritë teorike të fituara në auditor me proceset reale të prodhimit dhe menaxhimit të energjisë elektrike.

Gjatë qëndrimit në termocentral, studentët u pritën nga Drejtori Ekzekutiv, Jonuz Saraçi, i cili prezantoi kapacitetet gjeneruese, funksionimin e blloqeve prodhuese dhe sfidat aktuale të sektorit energjetik, duke ofruar një pasqyrë të qartë mbi rëndësinë strategjike të këtij sektori për zhvillimin e vendit.

Një ndër pikat kyçe të vizitës ishte turi teknik i udhëhequr nga Inxhinieri Kryesor, Enver Shabani, përmes të cilit studentët patën mundësinë të shohin nga afër funksionimin e sistemeve të avancuara si SCADA, rrjeti i tensionit 6.3 kV, sistemet DC dhe mbrojtjet rele – elemente thelbësore për operimin e sigurt dhe efikas të impianteve energjetike moderne.

Vizita u pasurua edhe me inspektimin e transformatorëve energjetikë me kapacitet 400 MVA dhe sektorit të turbinave, ku studentët u njohën me procesin e kogjenerimit dhe rolin e tij në furnizimin me ngrohje për qytetin e Prishtinës përmes Termokos-it.

Këto aktivitete dëshmojnë qasjen praktike dhe të orientuar drejt industrisë që ofron programi i Inxhinierisë së Energjisë në UBT, duke përgatitur studentët për tregun e punës përmes përvojave reale dhe bashkëpunimeve me institucionet kyçe të sektorit.

UBT vazhdon të mbetet një nga institucionet lider në zhvillimin e profesionistëve të së ardhmes në fushën e energjisë, duke krijuar ura të forta lidhëse ndërmjet akademisë dhe industrisë.

Continue Reading

Aktualitet

REL: Ballkani Perëndimor rrezikon të humbasë mbi 700 milionë euro nga Plani i Rritjes

Published

on

By

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka paralajmëruar me shkrim gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor se rrezikojnë që deri në mesin e këtij viti të humbasin kolektivisht mbi 700 milionë euro nga Plani i Rritjes, për shkak të moszbatimit të reformave, mëson Radio Evropa e Lirë (REL) nga burime në Komisionin Evropian (KE).

Sipas informacioneve jozyrtare, komisionarja Kos e ka dërguar këtë letër më 17 prill në të gjitha kryeqytetet e rajonit.

Burimet e REL-it kanë konfirmuar se me këtë letër, komisionarja Kos u ka kërkuar të gjithëve vendeve të përshpejtojnë reformat e parashikuara në Planin e Rritjes, në mënyrë që të shfrytëzojnë plotësisht potencialin e kësaj pakoje financiare.

Në fakt, mjetet financiare nga Plani i Rritjes janë të kufizuara në kohë. Për çdo hap reformues është paraparë një afat përfundimtar për zbatim dhe është ndarë një shumë e caktuar parash.

KE-ja ka paraparë edhe të ashtuquajturën “periudhë grejs”, e cila mundëson shtyrjen e zbatimit për një periudhë të caktuar kohore. Për hapat që duhej të përmbusheshin në mesin e vitit 2025, afati përfundimtar skadon më 30 qershor të këtij viti, ndërsa për hapat që duhej të realizoheshin në fund të vitit 2024, ky afat përfundon gjatë vitit 2026.

“Nëse nuk përmbushen, partnerët rrezikojnë të humbasin kolektivisht mbi 700 milionë euro”, konfirmoi për REL një zyrtar i KE-së.

Ndryshe, këstin e parë ose disa mjete nga Plani i Rritjes i kanë marrë pesë shtete të rajonit, me përjashtim të Bosnjë e Hercegovinës, e cila është vonuar me miratimin e agjendës reformuese.

Fundi i qershorit të këtij viti përbën momentin kur secili vend hyn në të ashtuquajturin moment të humbjes së përhershme, nëse nuk i përmbush reformat e dakorduara më herët.

Sipas burimeve në Bruksel, humbjet e mundshme sipas shteteve, në rast se nuk ndërmerren të gjitha reformat, janë si vijon:

  • Kosova: 68.8 milionë euro
  • Shqipëria: 67.7 milionë euro
  • Bosnja dhe Hercegovina: 373.9 milionë euro
  • Mali i Zi: 15.1 milionë euro
  • Maqedonia e Veriut: 49.2 milionë euro
  •  Serbia: ndërmjet 108.7 dhe 135.9 milionë euro

Bazuar në shumën maksimale, në total mund të humben 710.6 milionë euro, që përfaqëson 11.84 për qind të financimit të përgjithshëm nga Plani i Rritjes.

Pakoja e BE-së për Ballkanin Perëndimor – për periudhën 2024-2027 – është në vlerë të 6 miliardë eurove. Nëse analizohen ndarjet buxhetore, Kosovës i takojnë rreth 882 milionë euro – 253 milionë si grante dhe 629 milionë euro në formë të kredisë – që do të thotë se përfiton më së shumti fonde në rajon për kokë banori.

Më 16 prill, Kosova mori 61.8 milionë euro parafinancim, pasi vendi dorëzoi dokumentet e nevojshme në KE dhe ratifikoi marrëveshjet e lidhura me këtë plan.

Ky plan, ndër të tjera, synon të dyfishojë ekonomitë e këtyre vendeve gjatë dhjetë viteve të ardhshme./REL/

Continue Reading

Live

Irani shqyrton pjesëmarrjen në bisedimet e paqes pas ndërhyrjes së Pakistanit; Trump dërgon delegacionin në rajon

Published

on

By

Teherani zyrtar ka konfirmuar të hënën se është duke “shqyrtuar pozitivisht pjesëmarrjen në bisedimet e paqes” me Shtetet e Bashkuara, të cilat pritet të mbahen në Pakistan. Ky sinjal diplomatik vjen pas përpjekjeve intensive të Islamabadit për të bindur Uashingtonin që të heqë bllokadën mbi portet iraniane, e cila konsiderohej si pengesa kryesore për rikthimin e Iranit në tryezën e negociatave.

Burime nga Pakistani kanë bërë të ditur se presidenti Donald Trump është informuar zyrtarisht se bllokada amerikane përbën një barrierë të pakalueshme për progresin e bisedimeve. Si kundërpërgjigje, Trump ka njoftuar se zëvendëspresidenti JD Vance dhe një delegacion i lartë i SHBA-së pritet të arrijnë në Pakistan brenda pak orësh për të nisur diskutimet.

Pavarësisht kësaj fryme optimiste, zyrtarët iranianë kanë qenë të kujdesshëm duke theksuar se:

“Teherani po e shqyrton me vëmendje ofertën, por deri më tani nuk është marrë asnjë vendim përfundimtar për pjesëmarrje.”

Kjo lëvizje diplomatike vjen në një moment kritik, pasi afati i armëpushimit aktual po shkon drejt skadimit. Presioni mbi palët është rritur ndjeshëm, pasi dështimi i arritjes së një marrëveshjeje brenda këtyre orëve rrezikon të rikthejë përshkallëzimin ushtarak në rajon.

Ndërmjetësimi i Pakistanit shihet si dritarja e fundit e mundshme për të shmangur rifillimin e luftimeve, ndërsa prezenca e nivelit të lartë amerikan me në krye Vance tregon seriozitetin e Uashingtonit për të gjetur një rrugëdalje para se të mbyllet afati i armëpushimit. /Reuters/

 

Continue Reading

Lajmet

Rasti “Banjska”: Aktgjykimi shpallet më 24 prill, të akuzuarit kërkojnë pafajësi

Published

on

By

Gjykata Themelore në Prishtinë ka caktuar të premten e 24 prillit si datën për shpalljen e aktgjykimit ndaj tre të akuzuarve për sulmin terrorist në Banjskë: Dushan Maksimoviq, Blagoje Spasojeviq dhe Vladimir Toliq. Gjatë seancës së sotme, ku u dha fjala përfundimtare, të akuzuarit mohuan akuzat për terrorizëm, ndërsa Prokuroria ka kërkuar burgim të përjetshëm për ta.

I akuzuari Vladimir Toliq deklaroi para trupit gjykues se nuk ishte i armatosur në momentin e arrestimit dhe kërkoi që të mos dënohet për veprime që nuk i ka kryer.

“S’kërkoj gjë tjetër përveç asaj që e thotë ligji: që të gjykohem në bazë të provave. Flini të qetë sepse këto duar nuk janë me gjak, as nuk kanë plagosur e as vrarë askënd”, u shpreh Toliq.

Avokati i tij, Milosh Deleviq, insistoi se Toliq mund të akuzohet vetëm për “kryengritje të armatosur” dhe jo për terrorizëm, duke thënë se klienti i tij ishte “vrima e fundit e kavallit” në këtë ngjarje.

Blagoje Spasojeviq shprehu keqardhje për pjesëmarrjen në ngjarjet e Banjskës, por mohoi kategorikisht se është terrorist. Ai pretendoi se ka shkrepur vetëm dy plumba në drejtim të një reflektori të manastirit dhe jo ndaj policisë.

“Jam fajtor që atë ditë isha në fshatin Banjskë dhe ky ishte gabimi më i madh në jetën time, por veten nuk mund ta quaj terrorist meqë askënd s’e kam vrarë e as lënduar”, deklaroi Spasojeviq.

Mbrojtja e tij kritikiu aktakuzën, duke pretenduar se emri i Spasojeviqit përmendet vetëm tri herë në 121 faqe dhe se nuk është specifikuar roli i tij individual, por është përfshirë në veprime kolektive.

Përderisa Maksimoviq ka kërkuar të jetë prezent në shpalljen e aktgjykimit me shpresën për lirim, dy të akuzuarit e tjerë kanë deklaruar se nuk duan të marrin pjesë.

Ky proces gjyqësor po zhvillohet ndaj tre personave që u kapën në vendngjarje, ndërsa 39 të tjerë nga ky grup (gjithsej 42 të akuzuar) ndodhen në arrati. Javën e kaluar, autoritetet arrestuan edhe një person tjetër, Stefan Raduloviq, si të dyshuar për pjesëmarrje në sulmin e shtatorit 2023, ku mbeti i vrarë rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku.

 

Continue Reading

Të kërkuara