Aktualitet

Lufta e grurit: Konflikti në Ukrainë ngre frikën e urisë

Çmimet e grurit u rritën edhe më shumë pasi trupat ruse sulmuan Ukrainën.

Published

on

Pushtimi i Rusisë në fuqinë bujqësore në Ukrainë ka ndërprerë rëndë tregun global të grurit, duke shkaktuar paralajmërime se konflikti mund të çojë në uri në disa vende.

Pse gruri është i pazëvendësueshëm?

Gruri bluhet në miell për të bërë një gamë të madhe ushqimesh, nga buka te makaronat e deri te ëmbëlsirat.

Të gjithë hanë grurë, por jo të gjithë janë të aftë ta prodhojnë atë”, thotë Bruno Parmentier, ekonomist dhe autor i librit “Ushqyerja e njerëzimit”.

Vetëm rreth një duzinë vendesh prodhojnë grurë të mjaftueshëm për të qenë në gjendje ta eksportojnë atë gjithashtu.

Kina është prodhuesi më i madh në botë, por është gjithashtu një importues i madh i mallrave për të ushqyer 1.4 miliardë banorët e saj.

Rusia, Shtetet e Bashkuara, Australia, Kanadaja dhe Ukraina janë eksportuesit më të mëdhenj në botë.

Egjipti, Indonezia, Nigeria dhe Turqia janë ndër importuesit më të mëdhenj.

Pse çmimet e grurit janë të larta?

Çmimet e grurit ishin tashmë të larta përpara se Rusia të fillonte pushtimin e saj të Ukrainës në shkurt.

Kishte disa faktorë pas rritjeve: Çmimet e energjisë u rritën ndërsa ekonomitë u rikthyen nga bllokimet e Covid-it, duke i rritur kostot për plehrat me bazë azoti.

Përfundimi i kufizimeve të Covid çoi gjithashtu në ndërprerje të mëdha në zinxhirët e furnizimit global, pasi kërkesa u rrit për të gjitha llojet e produkteve.

Për më tepër, një valë të nxehti në Kanada çoi në një korrje të zymtë në vend vitin e kaluar.

Pse lufta i përkeqësoi gjërat?

Çmimet e grurit u rritën edhe më shumë pasi trupat ruse sulmuan Ukrainën, duke tejkaluar 400 euro (418 dollarë) për ton në maj në tregun europian, dyfishuar nivelin e tij verën e kaluar.

Shpenzimet më të larta janë dramatike për vendet në zhvillim. Më shumë se 30 vende varen nga Rusia dhe Ukraina për 30 për qind të nevojave të tyre për import të grurit, sipas Organizatës së OKB-së për Ushqimin dhe Bujqësinë.

Të dy vendet, të konsideruara si shporta e bukës së Evropës, përbënin 30 për qind të eksporteve globale të drithit para luftës.

Prodhimi i tyre është rritur vitet e fundit, me Rusinë që është bërë eksportuesi më i mirë dhe Ukraina mbyllet në vendin e tretë.

Cilat janë pasojat për Ukrainën?

Një bllokadë detare ruse e ka penguar Ukrainën të dërgojë 25 milionë tonë drithë që tani janë ngecur në ferma ose silo në porte.

Ndërsa disa sasi janë transportuar përmes hekurudhave dhe rrugëve, eksportet janë ende gjashtë herë më të vogla se me det.

Fermerët ukrainas u përballën me një sezon të rrezikshëm mbjelljeje, ku disave iu desh të punonin me xhaketa dhe të mbështeteshin te specialistët për të hequr minat dhe mjetet e tjera municionesh nga fushat.

Të korrat e grurit në Ukrainë pritet të bien me 40 për qind këtë vit, thotë shoqata e grurit të vendit.

A është bërë gruri armë luftuese?

Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken e ka cilësuar bllokadën e Rusisë si “shantazh”, duke thënë se ishte një strategji e qëllimshme e presidentit rus, Vladimir Putin për të detyruar pjesën tjetër të botës të dorëzohej para tij dhe të heqë sanksionet ndaj Moskës.

Në kohë lufte, vendet e mëdha prodhuese fjalë për fjalë mbajnë në duart e tyre fatin e të tjerëve“, tha Parmentier.

Turqia ka udhëhequr përpjekjet që synojnë rifillimin e dërgesave të drithërave nëpër Detin e Zi dhe tha më 22 qershor se bisedimet katërpalëshe me Rusinë, Ukrainën dhe Kombet e Bashkuara mund të mbahen në javët e ardhshme.

Cila është e ardhmja?

Kina nuk pritet të lëshojë rezervat e grurit, ndërsa India ka vendosur një ndalim të përkohshëm në eksportet e saj pasi një valë e nxehtë goditi korrjet.

Prodhimi global i grurit parashikohet të arrijë në pothuajse 775 milionë tonë në 2022-2023, 4.5 milionë më pak se një vit më parë, sipas Departamentit të Bujqësisë të ShBA-së.

Reduktimi i prodhimit në Ukrainë, Australi dhe Marok “vetëm pjesërisht” do të kompensohet nga rritja në Kanada, Rusi dhe Shtetet e Bashkuara, tha departamenti.

Por çmimet kanë rënë në javët e fundit pasi kanë filluar të korrat, tregjet kanë pasur çmime në konfliktin në Ukrainë dhe shqetësimet për rritjen e një recesioni të afërt, sipas ekspertëve. /UBTNews/

Lajmet

Siguria nacionale dhe kibernetike: dy rrugë specializimi për një karrierë në fushën e sigurisë në UBT

Published

on

By

Siguria nuk përcaktohet më vetëm nga kufijtë, institucionet apo rreziqet tradicionale. Sot, një kërcënim mund të vijë nga një krizë emergjente, një zhvillim gjeopolitik, një sulm kibernetik apo një situatë që kërkon reagim të shpejtë institucional.

Pikërisht kjo gamë e gjerë e sfidave kërkon profesionistë që dinë t’i analizojnë rreziqet, të kuptojnë mekanizmat e sigurisë dhe të hartojnë zgjidhje për situata komplekse. Në këtë drejtim është ndërtuar programi Studime të SigurisëUBT, i cili u ofron studentëve mundësi të specializohen në dy drejtime: Sigurinë Nacionale dhe Emergjencat Civile dhe Sigurinë Kibernetike.

Programi synon të kombinojë njohuritë teorike me aftësitë praktike, duke i përgatitur studentët për të kuptuar zhvillimet e sigurisë në nivel kombëtar, rajonal dhe ndërkombëtar.

Gjatë studimeve, studentët njihen me konceptet themelore të politikave të sigurisë, institucionet dhe akterët e sigurisë, si dhe me rreziqet dhe kërcënimet bashkëkohore.

Një rëndësi e veçantë i kushtohet zhvillimit të të menduarit analitik dhe kritik, në mënyrë që studentët të jenë në gjendje të analizojnë situata të ndryshme dhe të propozojnë zgjidhje konkrete.

Kurrikula ndërthur disa fusha që janë të rëndësishme për formimin e një profesionisti të sigurisë. Përveç studimeve të sigurisë, studentët marrin njohuri nga ligji, psikologjia, gjeopolitika, institucionet shtetërore, marrëdhëniet ndërkombëtare, politika e jashtme, siguria kibernetike, teknologjia e informacionit dhe metodologjia e kërkimit. Ky kombinim u mundëson studentëve ta shohin sigurinë nga këndvështrime të ndryshme. Ata nuk përgatiten vetëm për të identifikuar një kërcënim, por edhe për të kuptuar shkaqet e tij, ndikimin që mund të ketë dhe mënyrën se si institucionet mund të reagojnë.

Një pjesë e rëndësishme e programit është aftësia për të hartuar dokumente dhe strategji të politikave të sigurisë. Studentët zhvillojnë shkathtësi për përgatitjen e dokumenteve që lidhen me sigurinë nacionale, emergjencat civile dhe sigurinë kibernetike, duke i lidhur njohuritë akademike me nevojat konkrete të institucioneve dhe organizatave.

Në specializimin Siguria Nacionale dhe Emergjencat Civile, fokusi vendoset në kuptimin dhe menaxhimin e rreziqeve që lidhen me sigurinë e shtetit, institucionet përgjegjëse, akterët e sigurisë dhe situatat emergjente. Studentët zhvillojnë aftësi për të analizuar situata të ndryshme të sigurisë dhe për të menduar mbi mënyrat e reagimit dhe menaxhimit të tyre. Ndërsa specializimi në Sigurinë Kibernetike i orienton studentët drejt një prej sfidave më të rëndësishme të kohës. Me rritjen e varësisë së institucioneve dhe organizatave nga teknologjia, mbrojtja e sistemeve dhe informacionit është bërë pjesë thelbësore e sigurisë moderne.

Përmes programit Studime të Sigurisë, studentët njihen me çështjet që lidhen me sigurinë kibernetike dhe teknologjinë e informacionit dhe përgatiten për të kuptuar kërcënimet që vijnë nga hapësira digjitale. Një tjetër veçori e programit është mundësia që studentët të përshtatin një pjesë të studimeve me interesat e tyre përmes një numri të gjerë të lëndëve zgjedhore. Kjo krijon hapësirë që secili student të ndërtojë një profil më të përshtatur me drejtimin ku dëshiron ta zhvillojë karrierën.

Mësimdhënia akademike mbështetet në praktikat dhe kurrikulat e programeve të njohura të studimeve të sigurisë në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara, si dhe në literaturën bashkëkohore. Në të njëjtën kohë, programi synon t’u përgjigjet nevojave të tregut të Kosovës dhe të krijojë aftësi që mund të përdoren në praktikën profesionale. Pas përfundimit të studimeve, të diplomuarit mund të ndërtojnë karrierë në institucione dhe organizata ku kërkohen njohuri në siguri, analiza të rrezikut, menaxhim të emergjencave, politika publike dhe siguri kibernetike.

Mundësitë mund të përfshijnë institucione shtetërore, struktura të sigurisë, organizata ndërkombëtare, organizata joqeveritare, kompani private, institucione që merren me menaxhimin e emergjencave dhe organizata që kanë nevojë për ekspertizë në sigurinë e informacionit.

Formimi i fituar përmes programit u mundëson studentëve të zhvillojnë edhe aftësi kërkimore dhe analitike. Ata përgatiten për të lexuar dhe interpretuar zhvillimet politike dhe të sigurisë, për të ndërtuar argumente të bazuara në analizë dhe për të hartuar dokumente të rëndësishme për politika dhe vendimmarrje.

Në një realitet ku siguria kombëtare dhe siguria digjitale po bëhen gjithnjë e më të ndërlidhura, nevoja për profesionistë me njohuri të gjera dhe aftësi praktike po merr rëndësi të veçantë. Një krizë mund të kërkojë menaxhim institucional, një kërcënim mund të kërkojë analizë politike, ndërsa një sulm ndaj sistemeve kritike mund të kërkojë ekspertizë kibernetike.

Programi Studime të Sigurisë në UBT synon t’i përgatisë studentët pikërisht për këtë realitet: të kuptojnë rreziqet, të analizojnë situatat, të propozojnë zgjidhje dhe të kontribuojnë në hartimin e politikave të sigurisë.

Me dy mundësi specializimi – Siguria Nacionale dhe Emergjencat Civile dhe Siguria Kibernetike – programi krijon një profil të gjerë akademik dhe profesional për të rinjtë që synojnë të ndërtojnë karrierë në një fushë ku analiza, përgjegjësia dhe aftësia për të reaguar ndaj sfidave të reja janë thelbësore.

 

 

Continue Reading

Lajmet

Rodri mbërrin në Barcelonë: Transferimi prej 76 milionë eurosh drejt finalizimit

Published

on

By

Mesfushori spanjoll Rodri është shumë pranë përmbylljes së një prej lëvizjeve më të mëdha të afatit kalimtar. Fituesi i “Topit të Artë” ka marrë lejen zyrtare nga Manchester City për të udhëtuar drejt Katalunjës, ku do t’i nënshtrohet vizitave të detajuara mjekësore përpara nënshkrimit të kontratës me klubin e Barcelonës.

Sipas detajeve të bëra të ditura nga gazetari i njohur i transferimeve, Fabrizio Romano, marrëveshja mes klubeve është arritur për një shifër bazë prej 60 milionë eurosh fikse. Paketës financiare i shtohen edhe 6 milionë euro në formë bonusesh të lehta për t’u arritur, si dhe 10 milionë euro të tjera që lidhen me performancat individuale dhe trofetë e mundshëm. Rodri pritet të firmosë një kontratë katërvjeçare, e cila do ta mbajë atë në “Camp Nou” deri në qershor të vitit 2030.

Rikthimi i spanjollit në La Liga përfaqëson një goditje të fuqishme strategjike nga drejtuesit e Barcelonës. Pas viteve të suksesshme në Premier League nën drejtimin e Pep Guardiolës, me këtë transferim klubi katalanas synon të gjejë liderin e ri të mesfushës, i cili do t’i sjellë skuadrës përvojën, kontrollin e lojës dhe cilësinë e nevojshme për t’u rikthyer në majat e futbollit evropian. /E.A/

Continue Reading

Lajmet

Abdixhiku refuzon ftesën e Haxhiut, PDK dhe Aleanca gjithashtu nuk marrin pjesë në takim

Published

on

Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lumir Abdixhiku, ka refuzuar ftesën e ushtrueses së detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, për takimin e liderëve të partive politike.

Siç raporton KOHA, nga LDK-ja kanë thënë se nuk do të marrin pjesë në takim, pasi Haxhiun e konsiderojnë vetëm deputete të Kuvendit të Kosovës. Megjithatë, LDK-ja është shprehur e gatshme të takohet me kryetarin e Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurtin, për të diskutuar zhbllokimin e situatës politike.

Ftesën e Haxhiut e kanë refuzuar edhe PDK-ja dhe Aleanca. Nga PDK-ja kanë deklaruar se çështja e zgjedhjes së presidentit mund të trajtohet vetëm pasi të funksionalizohet Kuvendi.

Edhe Aleanca ka mbajtur të njëjtin qëndrim, duke kërkuar fillimisht konstituimin e Kuvendit. Shefi i Grupit Parlamentar të Aleancës, Besnik Tahiri, ka thënë se partitë opozitare nuk duhet të fajësohen për refuzimin e takimit.

Haxhiu kishte ftuar liderët e partive ose përfaqësuesit e tyre në një takim konsultativ të martën në orën 09:00, për të diskutuar zhvillimet aktuale politike dhe institucionale, përfshirë zgjedhjen e një presidenti konsensual dhe formimin e institucioneve.

Ndërkohë, kryesuesi i seancës konstituive, Avni Dehari, ka deklaruar se fillimisht duhet të arrihet marrëveshje për presidentin dhe më pas do të ftohen deputetët për vazhdimin e seancës së konstituimit të Kuvendit./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Në Klinikën e Gjinekologjisë u regjistruan 152 lindje dhe 157 foshnja

Published

on

By

Gjatë javës që lamë pas, në Klinikën e Gjinekologjisë dhe Obstetrikës janë realizuar gjithsej 152 lindje, nga të cilat kanë ardhur në jetë 157 fëmijë, duke përfshirë edhe 5 çifte binjakësh.

Sa i përket metodave të kryerjes së lindjeve, 90 prej tyre u realizuan në mënyrë spontane (natyrale), ndërsa 62 të tjera u kryen përmes operacionit cezarian. Përsa i përket gjinisë së të porsalindurve, bilanci i javës shënon 85 djem dhe 72 vajza.

Nga Klinika e Gjinekologjisë dhe Obstetrikës konfirmojnë përkushtimin e tyre të vazhdueshëm për të ofruar kujdes dhe shërbime profesionale mjekësore, me synim garantimin e shëndetit dhe mirëqenies për të gjitha nënat dhe foshnjat. /E.A/

Continue Reading

Të kërkuara