Aktualitet

Lufta e grurit: Konflikti në Ukrainë ngre frikën e urisë

Çmimet e grurit u rritën edhe më shumë pasi trupat ruse sulmuan Ukrainën.

Published

on

Pushtimi i Rusisë në fuqinë bujqësore në Ukrainë ka ndërprerë rëndë tregun global të grurit, duke shkaktuar paralajmërime se konflikti mund të çojë në uri në disa vende.

Pse gruri është i pazëvendësueshëm?

Gruri bluhet në miell për të bërë një gamë të madhe ushqimesh, nga buka te makaronat e deri te ëmbëlsirat.

Të gjithë hanë grurë, por jo të gjithë janë të aftë ta prodhojnë atë”, thotë Bruno Parmentier, ekonomist dhe autor i librit “Ushqyerja e njerëzimit”.

Vetëm rreth një duzinë vendesh prodhojnë grurë të mjaftueshëm për të qenë në gjendje ta eksportojnë atë gjithashtu.

Kina është prodhuesi më i madh në botë, por është gjithashtu një importues i madh i mallrave për të ushqyer 1.4 miliardë banorët e saj.

Rusia, Shtetet e Bashkuara, Australia, Kanadaja dhe Ukraina janë eksportuesit më të mëdhenj në botë.

Egjipti, Indonezia, Nigeria dhe Turqia janë ndër importuesit më të mëdhenj.

Pse çmimet e grurit janë të larta?

Çmimet e grurit ishin tashmë të larta përpara se Rusia të fillonte pushtimin e saj të Ukrainës në shkurt.

Kishte disa faktorë pas rritjeve: Çmimet e energjisë u rritën ndërsa ekonomitë u rikthyen nga bllokimet e Covid-it, duke i rritur kostot për plehrat me bazë azoti.

Përfundimi i kufizimeve të Covid çoi gjithashtu në ndërprerje të mëdha në zinxhirët e furnizimit global, pasi kërkesa u rrit për të gjitha llojet e produkteve.

Për më tepër, një valë të nxehti në Kanada çoi në një korrje të zymtë në vend vitin e kaluar.

Pse lufta i përkeqësoi gjërat?

Çmimet e grurit u rritën edhe më shumë pasi trupat ruse sulmuan Ukrainën, duke tejkaluar 400 euro (418 dollarë) për ton në maj në tregun europian, dyfishuar nivelin e tij verën e kaluar.

Shpenzimet më të larta janë dramatike për vendet në zhvillim. Më shumë se 30 vende varen nga Rusia dhe Ukraina për 30 për qind të nevojave të tyre për import të grurit, sipas Organizatës së OKB-së për Ushqimin dhe Bujqësinë.

Të dy vendet, të konsideruara si shporta e bukës së Evropës, përbënin 30 për qind të eksporteve globale të drithit para luftës.

Prodhimi i tyre është rritur vitet e fundit, me Rusinë që është bërë eksportuesi më i mirë dhe Ukraina mbyllet në vendin e tretë.

Cilat janë pasojat për Ukrainën?

Një bllokadë detare ruse e ka penguar Ukrainën të dërgojë 25 milionë tonë drithë që tani janë ngecur në ferma ose silo në porte.

Ndërsa disa sasi janë transportuar përmes hekurudhave dhe rrugëve, eksportet janë ende gjashtë herë më të vogla se me det.

Fermerët ukrainas u përballën me një sezon të rrezikshëm mbjelljeje, ku disave iu desh të punonin me xhaketa dhe të mbështeteshin te specialistët për të hequr minat dhe mjetet e tjera municionesh nga fushat.

Të korrat e grurit në Ukrainë pritet të bien me 40 për qind këtë vit, thotë shoqata e grurit të vendit.

A është bërë gruri armë luftuese?

Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken e ka cilësuar bllokadën e Rusisë si “shantazh”, duke thënë se ishte një strategji e qëllimshme e presidentit rus, Vladimir Putin për të detyruar pjesën tjetër të botës të dorëzohej para tij dhe të heqë sanksionet ndaj Moskës.

Në kohë lufte, vendet e mëdha prodhuese fjalë për fjalë mbajnë në duart e tyre fatin e të tjerëve“, tha Parmentier.

Turqia ka udhëhequr përpjekjet që synojnë rifillimin e dërgesave të drithërave nëpër Detin e Zi dhe tha më 22 qershor se bisedimet katërpalëshe me Rusinë, Ukrainën dhe Kombet e Bashkuara mund të mbahen në javët e ardhshme.

Cila është e ardhmja?

Kina nuk pritet të lëshojë rezervat e grurit, ndërsa India ka vendosur një ndalim të përkohshëm në eksportet e saj pasi një valë e nxehtë goditi korrjet.

Prodhimi global i grurit parashikohet të arrijë në pothuajse 775 milionë tonë në 2022-2023, 4.5 milionë më pak se një vit më parë, sipas Departamentit të Bujqësisë të ShBA-së.

Reduktimi i prodhimit në Ukrainë, Australi dhe Marok “vetëm pjesërisht” do të kompensohet nga rritja në Kanada, Rusi dhe Shtetet e Bashkuara, tha departamenti.

Por çmimet kanë rënë në javët e fundit pasi kanë filluar të korrat, tregjet kanë pasur çmime në konfliktin në Ukrainë dhe shqetësimet për rritjen e një recesioni të afërt, sipas ekspertëve. /UBTNews/

lajme

UBT DO TË ORGANIZOJË FORUM AKADEMIK TË VEÇANTË NË KOSOVË NË NDER TË 250-VJETORIT TË AMERIKËS: “Nga Çlirimi te Lidershipi: Edukimi i Gjeneratës së Ardhshme përmes Partneritetit Kosovë–SHBA”

Published

on

By

Washington, DC — Projekti “America Inspires Freedom – The Kosovo Story” ka kënaqësinë të njoftojë se UBT, Partneri Kryesor Akademik i projektit, do të organizojë një forum akademik të veçantë më 29 qershor 2026 në Prishtinë, si pjesë e programimit zyrtar ndërkombëtar që shënon 250-vjetorin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Forumi, me titull “Nga Çlirimi te Lidershipi: Edukimi i Gjeneratës së Ardhshme përmes Partneritetit Kosovë–SHBA”, do të mbledhë studiues të njohur amerikanë, ekspertë të politikave publike, përfaqësues të komunitetit të veteranëve, studentë, profesorë universitarë dhe zyrtarë publikë për të diskutuar marrëdhënien e qëndrueshme ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara, si dhe rolin e arsimit në formësimin e lidershipit demokratik për gjeneratat e ardhshme.

Ky aktivitet është pjesë e projektit më të gjerë “America Inspires Freedom: The Kosovo Story”, i cili u njoh zyrtarisht më herët gjatë këtij viti përmes Memorandumit të Mirëkuptimit të nënshkruar ndërmjet Fondacionit Shqiptaro-Amerikan dhe America250, Komisionit Amerikan për Shënimin e Çerek-shekullit të Pavarësisë së Amerikës. Përmes kësaj marrëveshjeje, Kosova u bë vendi i parë dhe i vetëm jashtë Shteteve të Bashkuara i përfshirë zyrtarisht në programimin ndërkombëtar të America250.

Rektori i UBT-së, Prof. Dr. Edmond Hajrizi, mirëpriti partneritetin dhe mundësinë për të organizuar këtë forum në UBT.

“UBT-ja është e nderuar të shërbejë si Partneri Kryesor Akademik i Projektit për Shënimin e 250-vjetorit të Amerikës në Kosovë dhe të organizojë këtë forum akademik të veçantë. Marrëdhënia ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara është ndër partneritetet më të rëndësishme në historinë moderne të vendit tonë, ndërsa institucionet e arsimit të lartë kanë përgjegjësi të veçantë për të ruajtur dhe avancuar vlerat mbi të cilat është ndërtuar ky partneritet. Ne jemi krenarë që UBT do të kontribuojë në këtë iniciativë historike dhe do të ndihmojë në forcimin e themeleve intelektuale të partneritetit Kosovë–SHBA për vitet që vijnë”.

Faton Bislimi, Themelues dhe Drejtor i Projektit “America Inspires Freedom: The Kosovo Story”, theksoi rëndësinë e aktivitetit dhe rolin udhëheqës të UBT-së.

“250-vjetori i Amerikës ofron një mundësi të jashtëzakonshme jo vetëm për të festuar historinë amerikane, por edhe për të reflektuar mbi ndikimin e thellë që lidershipi, vlerat dhe miqësia amerikane kanë pasur për popullin e Kosovës. Pak kombe në botë mund të flasin për rolin e Amerikës në historinë e tyre me aq shumë mirënjohje dhe respekt sa Kosova. Jemi thellësisht të nderuar që kemi UBT-në si Partnerin tonë Kryesor Akademik në këtë iniciativë historike. Duke sjellë së bashku folës të shquar amerikanë dhe pjesëmarrës të tjerë të rëndësishëm, ky forum do të ndihmojë që gjeneratat e reja të kuptojnë si sakrificat që siguruan lirinë e Kosovës, ashtu edhe vlerat demokratike që duhet të udhëheqin të ardhmen e saj”.

Si partner i projektit, UBT do të organizojë një nga aktivitetet më të rëndësishme intelektuale dhe edukative të kësaj nisme, duke riafirmuar përkushtimin e kahershëm të universitetit ndaj inovacionit, vlerave demokratike, bashkëpunimit ndërkombëtar dhe ekselencës akademike.

Forumi do të trajtojë tema që lidhen me lirinë, demokracinë, lidershipin, përgjegjësinë qytetare, partneritetin transatlantik dhe mësimet që përvoja e Kosovës mund t’u ofrojë gjeneratave të ardhshme.

Continue Reading

Vendi

Shtyhet seanca ndaj të akuzuarit për krime lufte në Burim të Malishevës

Published

on

Është shtyrë seanca gjyqësore ndaj të akuzuarit për krime lufte në Burim të Malishevës, Ramadan Morina, pas kërkesës së avokatit të tij, Arianit Koci.

Prokurori i rastit, Armend Zenelaj, ka kundërshtuar shtyrjen, duke theksuar se Gjykata e kishte obliguar PSRK-në të pajiset me deklaratën e dëshmitares anonime D1.

Sipas aktakuzës së Prokurorisë Speciale, Morina dyshohet se gjatë viteve 1998–1999, në bashkëkryerje me persona të tjerë, ka marrë pjesë në vrasje, dëbime, arrestime dhe keqtrajtime fizike në fshatin Burim të Malishevës.

Në aktakuzë thuhet se 35 burra civilë shqiptarë janë ndarë nga gratë dhe fëmijët, janë rreshtuar me forcë, ndërsa më pas një pjesëtar i forcave serbe ka shtënë me armë, duke vrarë 34 civilë.

I akuzuari është arrestuar në gusht të vitit të kaluar në Prishtinë për veprën penale “krime lufte kundër popullatës civile”.

Gjatë seancës, avokati Arianit Koci ka ngritur shqetësim edhe për një gabim në dokumentacion, ku ai dhe i pandehuri janë cilësuar si serb, çështje që ka nxitur debat në sallën e gjyqit. Kryetari i trupit gjykues, Rrahman Beqiri, e ka cilësuar këtë si gabim teknik.

Trupi gjykues ka vendosur shtyrjen e seancës, ndërsa seancat e radhës janë caktuar për muajt shtator dhe tetor.

Burimi: KOHA

/A.K/

Continue Reading

Vendi

KFOR transporton kontejnerë banimi për futbollistët e rinj në Bërnicë

Published

on

Kontejnerë banimi që ishin të vendosur në Zonën Industriale të Prishtinës dhe janë në pronësi të KFOR-it, janë duke u transportuar drejt fushave lokale të futbollit në zonën e Bërnicës.

Ky veprim është bërë pas kërkesës së Federatës së Futbollit të Kosovës (FFK), me qëllim përmirësimin e kushteve për futbollistët e rinj, njofton KFOR.

Sipas njoftimit të KFOR-it të datës 16.06.2026, kontejnerët do të shërbejnë për ndërrimin e pajisjeve, përgatitjet para ndeshjeve dhe krijimin e kushteve më të mira për stërvitje.

KFOR thekson se mbetet i përkushtuar për të siguruar një mjedis të qetë dhe të sigurt për të gjithë qytetarët e Kosovës, si dhe për garantimin e lirisë së lëvizjes, në përputhje me mandatin e tij të bazuar në Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.

/A.K/

Continue Reading

Lajmet

Pas numërimit të një pjese të votave, VV-ja arrin në 52 ulëse në Kuvend

Published

on

Lëvizja Vetëvendosje ka arritur në 52 ulëse në Kuvendin e Kosovës pas numërimit të një pjese të votave me postë dhe atyre nga përfaqësitë diplomatike.

Sipas rezultateve të deritanishme, VV-ja ka siguruar 45.89 për qind të votave, duke mbetur forca e parë politike në vend. Pas saj renditet PDK-ja me 19.96 për qind, LDK-ja me 17.04 për qind dhe AAK-ja me 6.89 për qind.

Në ndarjen aktuale të mandateve, Vetëvendosje ka 52 ulëse, PDK-ja 22, LDK-ja 19 dhe AAK-ja 7 deputetë.

Megjithatë, procesi i numërimit ende nuk ka përfunduar. Kanë mbetur pa u numëruar rreth 35 mijë zarfe me vota nga posta, si dhe afërsisht 11 mijë vota me kusht dhe të personave me nevoja të veçanta.

Rezultatet e deritanishme kanë treguar trende të ndryshme. Në rezultatet preliminare pas zgjedhjeve të 7 qershorit, VV-ja kishte siguruar 42.96 për qind të votave, ndërsa në votimin në përfaqësitë diplomatike mori mbi 83 për qind dhe në votat me postë 70.26 për qind.

Sipas projeksioneve aktuale, ndryshime të mëdha në ndarjen e mandateve duken të vështira, megjithëse rezultati përfundimtar do të varet nga votat e mbetura për numërim.

Për formimin e Qeverisë së re nevojiten 61 vota në Kuvend, ndërsa për zgjedhjen e presidentit kërkohet kuorumi prej 80 deputetësh në dy raundet e para të votimit.

/A.K/

Continue Reading

Të kërkuara