Aktualitet

Lituanezët përgatiten për sulm potencial rus

Lufta e Ukrainës: Frikë dhe pushim për Lituaninë.

Published

on

Lituanezët i ndjekin me shqetësim të madh ngjarjet në Ukrainë. Shumë përgatiten për një skenar ekstrem dhe disa stërviten për të marrë armët kundër Rusisë.

Gati për zjarr! Qitja fillon. Ka tre vjet që Paulius Liškauskas stërvitet për situatën e emergjencës. Kjo situatë emergjente nuk ka qenë kurrë kaq pranë, beson 39-vjeçari në bisedë me DW. “Unë doja të anëtarësohesha në Bashkimin e Qitësve të Lituanisë që në vitin 2014, kur Rusia aneksoi Krimenë dhe nisi luftën kundër Ukrainës. Propaganda shtetërore ruse e vuri në shënjestër Lituaninë që atëherë. Për ne kjo donte të thoshte: mund ta kemi radhën ne”.

Të shoqëruar nga Paulius Liškauskas, një duzinë burra dhe një grua i afrohen një pushke dhe shtijnë. Në një dhomë të errët në katin e parë të një ndërtese të vogël në mes të zonës së këmbësorëve të Marjanpoles, është varur një ekran. Ne të tregohet një animacion me terroristë të dyshuar, të fshehur diku pas një ndërtese. Ata janë objektivi. E gjitha kjo mund të ishte një lojë kompjuterike e padëmshme po të mos ishte zëri i frikshëm i vërtetë që bërtet nga altoparlantët me çdo të shtënë. Sikur të kujtonte luftën e vërtetë, që ka shpërthyer tani në zemër të Evropës.

E vetmja grua e pranishme në dhomë është gruaja e Paulius Liškauskas-it. Të dy mbajnë uniforma të gjelbra ulliri të Bashkimit të Qitësve të Lituanisë, një shoqatë paraushtarake e mbështetur nga shteti. Bashkimi i Qitësve të Lituanisë është një lloj ushtrie shtesë. Ai përbëhet nga lituanezë dhe lituaneze që stërviten rregullisht për përdorimin e armëve dhe që janë gati të luftojnë në rast emergjence.

Një shoqatë paraushtarake me një traditë të dyshimtë

Shoqata ka një traditë të gjatë dhe një reputacion të diskutueshëm. E themeluar në fillim të shekullit të 20-të për të luftuar për pavarësinë e Lituanisë, Bashkimi i Qitësve bashkëpunoi me nazistët gjatë Luftës së Dytë Botërore. Pasi Lituania u bë pjesë e BRSS, qitësit luftuan si partizanë sovjetikët, disa ranë viktimë e regjimit të Stalinit. Pas shpalljes së pavarësisë së Lituanisë në vitet 1990, shoqata përjetoi një rilindje. Pas fillimit të luftës në Ukrainë, qitësit amatorë janë shumë të njohur. Paulius Liškauskas është i lumtur që është një nga 14.000 anëtarët aktualë.

Sidomos për shkak se familja e Paulius Liškauskas-it jeton në një rajon që konsiderohet veçanërisht i cënushëm në rast të një lufte kundër Rusisë: në të ashtuquajturin Hendekun Suwalki. Ky është emri i një rripi të ngushtë toke që lidh Lituaninë me Poloninë dhe që “ka ngecur” midis enklavës ruse të Kaliningradit në veriperëndim dhe Bjellorusisë, një aleate e Rusisë, në jug. Ka ngecur sepse është vetëm 65 kilometra ndërsa korbi fluturon, sepse është e vetmja lidhje tokësore e shteteve baltike me partnerët e tjerë të NATO-s.

Shumë këtu kanë frikë se Moska do ta mbyllë këtë lidhje tokësore dhe ndiejnë një antipati të thellë për Rusinë. Këtë antipati e ndjen edhe Paulius Liškauskasi, i cili punon si avokat kur heq uniformën e Bashkimit të Qitësve Lituanezë. Lituanezi megjithatë, bën dallim mes politikës ruse dhe njerëzve të zakonshëm në Rusi: “Kam klientë rusë me të cilët vazhdoj të mbaj kontakte. Nuk ndjej urrejtje personale ndaj tyre, por ndaj shtetit të tyre dhe propagandës shtetërore ruse”.

Këtë urrejtje duhet ta ndjejnë edhe rusët që udhëtojnë me tren midis Moskës dhe enklavës ruse të Kaliningradit; ata më pas kalojnë nëpër kryeqytetin lituanez Vilnius. Ata sigurisht nuk lejohen të zbresin nga treni, por përballen me pamje të përgjakshme të luftës nga dritaret e trenit të tyre. Dhe me pyetjen nëse ata vërtet duan të mbështesin Presidentin rus Putin.

Lufta e Ukrainës: Frikë dhe pushim për Lituaninë

Për rreth 45 vjet, Lituania dhe Rusia kanë qenë pjesë të të njëjtit shtet: Bashkimit Sovjetik. Pas shpalljes së pavarësisë, Lituania u bashkua me NATO-n në vitin 2004. Vitet e fundit tensionet me Rusinë janë shtuar.

Lufta në Ukrainë është një thirrje zgjimi, paralajmëron deputeti lituanez Laurynas Kasčiūnas. Në një intervistë për DW, ai kërkon që Lituania të jetë më e armatosur kundër një agresioni të mundshëm nga Rusia: “Kemi vetëm pak vite kohë për t’u përgatitur. Prandaj na duhet një prani më e madhe e ‘NATO-s si një parandaluese e sigurt’.

Paulius Liškauskas

Janë pikërisht ukrainasit ata që sot u japin përparësi lituanezëve, vëren politologu Tomas Janeliūnas nga Universiteti i Vilniusit. Kur filloi lufta, në Lituani kishte njerëz që donin të largoheshin nga frika, tha ai për DW. Por tani shumë shohin se ushtria ruse është më e dobët nga sa mendohej më parë, thekson Janeliūnas. Vullneti i ukrainasve ndërkohë është më i fortë: “Gjëra të tilla si lufta në Ukrainë janë një mësim i mirë për ne. Ato na japin kohë për t’u përgatitur. Ukrainasit na japin kohë. Duhet ta shfrytëzojmë këtë kohë në mënyrë optimale dhe të përgatitemi”.

Për shembull, me ushtrime qitjeje, si Paulius Liškauskas-i nga Bashkimi Lituanez i Qitësve. Ai sigurisht do të ishte i lumtur të kishte më shumë ushtarë të NATO-s, por në rast urgjence do të shkonte vetë në luftë me gruan e tij: “Është e vështirë të flasësh për të ardhmen. Jetojmë në kohë të vështira dhe askush nuk e di se çfarë do të sjellë e nesërmja. Prandaj është e rëndësishme të jetosh këtu dhe tani, të hedhësh hapa të vegjël, të forcosh vendin me patriotizëm”.DW

Continue Reading

Lajmet

Sot me mot me diell dhe temperatura deri në 36 gradë

Published

on

By

Sipas njoftimit më të fundit nga Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës (IHMK), ditën e martë vendi ynë do të përfshihet nga një mot kryesisht me diell dhe me temperatura të larta për këtë periudhë.

Gjatë orëve të mëngjesit, temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet 12 dhe 17 gradë Celsius. Ndërkaq, me vazhdimin e ditës, pritet një ngritje e ndjeshme e temperaturave maksimale, të cilat do të arrijnë nga 30 deri në 36 gradë Celsius në shumicën e vendeve.

Nga IHMK bëjnë të ditur se era do të fryjë nga drejtimi i veriut dhe verilindjes, me një shpejtësi të lehtë deri mesatare prej 1 deri në 5 metra për sekondë. /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Të paktën 132 të vrarë nga tërmeti më i madh në Kolombi prej vitesh

Published

on

By

Të paktën 132 persona kanë humbur jetën dhe është shpallur gjendja e jashtëzakonshme pasi Kolombia u godit nga një prej tërmeteve më të mëdhenj të viteve të fundit.

Numri i të vdekurve ka gjashtë të rritet, pasi dyshohet se ka të tjerë persona të bllokuar nën rrënojat e ndërtesave të shembura.

Tërmeti me magnitudë 7.4 goditi në orën 07:34 në një thellësi prej 103 km në provincën Chocó, njoftoi shërbimi gjeologjik i vendit. Ai u ndje në një zonë mjaft të gjerë, e cila shtrihej për qindra milje nëpër Kolombinë perëndimore, raporton BBC.

Shumë nga viktimat janë regjistruar në qytetin e Pereira-s, në rajonin e kultivimit të kafesë në Kolombi, ndërsa qytetet përreth dhe rajoni Valle del Cauca u goditën gjithashtu rëndë.

Epiqendra e tërmetit ishte afër fshatit San José del Palmar, në provincën Chocó, por kryetari i bashkisë lokale, León Fabio Marín Moncada, tha se çuditërisht nuk kishte pasur të vdekur apo të plagosur — përpos faktit se rrugët hyrëse dhe dalëse u dëmtuan.

Më shumë se 480 persona u dëmtuan gjatë tërmeteve, shkroi Shoqata e Qyteteve Kapitale të Kolombisë në një deklaratë të përditësuar të hënën.

Rreth 55 km nga epiqendra e tërmetit, qyteti i Pereira-s pësoi disa nga dëmet më të mëdha.

Video të verifikuara nga BBC tregojnë të paktën një ndërtesë duke u shembur në Plaza Bolívar, sheshin kryesor të qytetit, me mbeturina dhe pluhur të shpërndarë në hapësirën e hapur ku ishin mbledhur shumë njerëz.

Autoritetet lokale kanë raportuar të paktën 40 persona të vdekur në zonën metropolitane të qytetit, me 65 ndërtesa të shembura. Besohet se ka njerëz të bllokuar në 15 prej tyre.

Në disa pjesë të qytetit është vendosur orë policore deri në orën 05:00 sipas kohës lokale të së martës.

Tridhjetë e dy ndërtesa u shembën në Cali, i cili ndodhet rreth 160 km në jug të Pereira-s dhe rreth 200 km nga epicentra.

Dan Cutler, 29 vjeç, është nga Londra por ka qëndruar në Kolombi për rreth dy muaj si pjesë e një udhëtimi të madh me partneren e tij, dhe aktualisht ndodhet në Cali.

Pasi u zgjua nga tërmeti, ai tha për BBC: “Nuk kam përjetuar kurrë diçka të tillë.”

“Ne vrapuam jashtë me pidhama. Nuk ka dëme të mëdha strukturore në hotel, por ka krisje sipërfaqësore në mure, ndërsa boja me suvën janë qëruar,” thotë ai.

Ka pasur gjithashtu raportime për viktima në Manizales, Quibdó, Medellín, si dhe në të gjithë rajonet Chocó dhe Valle del Cauca.

Të paktën dy persona kanë humbur jetën në Manizales.

Duke folur për BBC World Service, Angélica Ávila tha se kishte qenë duke qëndruar në një hotel në Manizales.

Ajo tregoi se kur goditi tërmeti, në mure u shfaqën krisje.

“Të gjithë po bërtisnin… Pashë pluhur që dilte nga ndërtesat fqinje dhe tulla që rrëzoheshin nga muret,” tha ajo.

Gazetari dhe meteorologu Luis Felipe Molina, nga Manizales, ishte në shtëpi kur goditi tërmeti – rreth 150 km nga epicentra.

Ai shpjegoi se për shkak të tërmeteve të mëparshme, qyteti ka “rregullore shumë strikte të ndërtimit kundër tërmeteve” – kështu që ndërtesa e tij arriti t’i rezistonte goditjes.

“Kam 450 librave dhe vetëm pak mbetën në këmbë në rafte. Mund të dëgjoje xhama që thyheshin dhe njerëz që bërtisnin,” tha ai për BBC Mundo.

“Ishte një përvojë e tmerrshme dhe e frikshme”. /BBC/

 

Continue Reading

Lajmet

‘Serbia e humbi Kosovën’ – Rama reagon ndaj Gjuriqit për Ibrin

Published

on

By

Kryeministri Edi Rama i është përgjigjur deklaratave të ministrit të Jashtëm të Serbisë, Marko Gjuriq, pas debatit të ndezur mes Tiranës dhe Beogradit për lumin Ibër, duke kundërshtuar ashpër përfshirjen e konceptit të “Shqipërisë së Madhe” në diskutimet për Kosovën.

Në reagimin e tij në rrjetin X, Rama e cilëson si të vjetëruar këtë argument të politikës serbe dhe thekson se Shqipëria nuk ka pretendime territoriale ndaj Serbisë, ndërsa mbështetja e saj për Kosovën lidhet me njohjen e Kosovës si shtet dhe me të drejtën e qytetarëve të saj për të përcaktuar të ardhmen.

“Shqipëria nuk ka asnjë pretendim ndaj territorit serb dhe nuk ka nevojë të shpikë një të tillë. As nuk na nevojitet një ‘Shqipëri e Madhe’ për të qëndruar në krah të Kosovës”, shprehet ai.

Debati nisi pas diskutimeve për lumin Ibër dhe mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së tij, çështje për të cilën ministri i Jashtëm shqiptar, Ferit Hoxha, kishte shprehur shqetësimin e Tiranës.

Gjuriq reagoi duke akuzuar Shqipërinë se po përpiqej të zhvendoste vëmendjen nga situata dhe të drejtat e komunitetit serb në Kosovë, duke deklaruar se “nuk ka vend për një Shqipëri të Madhe” apo për projekte të bazuara në zgjerim etnik dhe ndryshim kufijsh.

Rama, megjithatë, e kthen debatin te Kosova dhe kundërshton atë që e quan një “pjesë të veçantë të folklorit politik në Beograd”. “Sa herë që Shqipëria flet për Kosovën, duhet të thirret menjëherë ‘Shqipëria e Madhe’, sikur përsëritja një ditë mund ta shndërrojë një fantazmë të vjetër në një argument relevant”, ka shkruar kryeministri shqiptar në X.

Sipas tij, Tirana nuk ka nevojë për një projekt të tillë për të mbështetur Prishtinën. “Kosova është një shtet më vete. Shqiptarët e Kosovës janë pikërisht kjo: shqiptarë të Kosovës. Ata kanë Republikën e tyre, institucionet e tyre dhe të drejtën për të përcaktuar të ardhmen e tyre. Ne do të qëndrojmë gjithmonë në krah të kësaj të drejte”, deklaron Rama.

Kryeministri shqiptar përdor një gjuhë të drejtpërdrejtë edhe për çështjen e statusit, duke nëlluar se Serbia tashmë e ka humbur Kosovën: “Serbia e humbi Kosovën. Përsëritja se nuk e ka humbur mund ta shndërrojë ndoshta humbjen në fitore në gjeografinë e imagjinatës politike, por, për fat të keq, hartat janë më pak të përshtatshme për këtë.”

Ai shton se territori dhe burimet natyrore të Kosovës nuk janë burime të Serbisë, një realitet që sipas tij “miqtë tanë serbë e dinë shumë mirë”, madje edhe kur ulen së bashku në tryezat evropiane.

Pavarësisht përplasjes politike, Rama e rikthen vëmendjen te thelbi i diskutimit me fjalët “Prandaj, le të kthehemi te lumi.”

Ai pranon se Serbia ka të drejtë të menaxhojë burimet brenda juridiksionit të saj, por kundërshton idenë se pasojat e një ndërhyrjeje mbi një sistem ujor ndërkufitar si Ibri ndalen në kufi. “Serbia është plotësisht e lirë të menaxhojë burimet brenda juridiksionit të saj.

Ajo që nuk mund të argumentojë në mënyrë të arsyeshme është se pasojat e mundshme për një shtet tjetër ndalojnë në mënyrë magjike në kufirin serb”, deklaron Rama, duke i treguar të drejtës ndërkombëtare të ujërave dhe duke ironizuar se “lumenjtë kanë vesin e bezdisshëm të ndjekin gjeografinë dhe jo deklaratat diplomatike.”

Lidhur me komunitetin serb në Kosovë, Rama thekson se mbrojtja e të drejtave të tyre është thelbësore: “Të drejtat e tyre kanë rëndësi. Siguria e tyre ka rëndësi. Prona, gjuha, trashëgimia kulturore dhe fetare e tyre duhet të mbrohen.” Megjithatë, ai e konsideron një “manovër akrobatike” faktin që Shqipëria akuzohet për ekspansionizëm etnik, ndërsa Serbia vazhdon t’i referohet territorit të një shteti sovran si të ishte i saji. Për më tepër, ai nëvizon se për të mbërritur te një rajon ku kufijtë kanë më pak rëndësi, duhen pranuar më parë kufijtë ekzistues: “Gjenialiteti i projektit evropian ishte pikërisht ndarja e përkatësisë kombëtare nga oreksi territorial”.

Në përmbyllje, Rama garanton se nuk ka asgjë të fshehtë, as harta apo kufij të fshehur, dhe se Shqipëria kërkon marrëdhënie të mira me Serbinë e integrim të rajonit në BE.

Por ai e bën të qartë se fqinjësia e mirë nuk nënkupton pranimin e versionit serb të historisë, për të cilin Ballkani ka paguar çmim të lartë në gjak dhe kohë të humbur. “Ndërkohë, Ibri, krejt i pavetëdijshëm për gjithë hartografinë tonë historike, do të vazhdojë të rrjedhë sipas gjeografisë dhe jo sipas folklorit”, përfundon Rama.

 

Continue Reading

Lajmet

Me akreditim nga Cambridge, UBT International Smart Schools sjell modelin modern të arsimit fillor dhe të mesëm të ulët

Published

on

By

UBT International Smart Schools po vazhdon të udhëheqë në transformimin e arsimit parauniversitar, duke ofruar për nxënësit e klasave 1-9 një model arsimor të fokusuar në teknologji, inovacion dhe zhvillimin e kompetencave për të ardhmen.

Përmes konceptit Classroom 4.0, përdorimit të teknologjisë së avancuar dhe integrimit të inteligjencës artificiale (AI) në procesin e të nxënit, Shkolla Fillore dhe e Mesme e Ulët u krijon fëmijëve mjedisin ideal për zhvillim akademik dhe praktik në laboratorë modernë.

Cilësia e lartë dhe përputhshmëria me standardet më të larta globale mbështetet edhe nga akreditimi i plotë nga Cambridge International Education.

Përmes këtij ekosistemi inovativ, nxënësit e niveleve primare zhvillojnë që në hapat e parë njohuri akademike, mendim kritik dhe kompetenca digjitale të nevojshme për të përballuar me sukses sfidat e profesioneve të së ardhmes.

Aplikimet për vitin shkollor 2026/2027 për Shkollën Fillore dhe të Mesme të Ulët (klasat 1-9) janë ende të hapura.

Siguroni vendin e fëmijës suaj duke plotësuar formularin zyrtar në Udhëzuesin e Aplikimit në UBT.

Continue Reading

Të kërkuara