Lajmet

Kusari-Lila e konfirmon se plani franko-gjerman është i ndarë në dy faza e i pranueshëm, shoqëria civile kërkon sqarime

Theks i veçantë iu dha situatës aktuale në raportet Kosovë-Serbi.

Published

on

Instituti Demokratik i Kosovës (KDI) ka mbajtur tryezë diskutimi me temën “Momentumi i ri në raportet Kosovë-Serbi”, me ç’rast pati një bashkëbisedim të hapur me përfaqësues politik, pjesëtarë të shoqërisë civile nga organizatat shqiptare e serbe si dhe me pjesëmarrës nga misionet ndërkombëtare.

Theks i veçantë iu dha situatës aktuale në raportet Kosovë-Serbi, me fokus gjendjes brenda vendit pas tërheqjes nga institucionet të disa përfaqësuesve serb. Aty u fol edhe për planin franko-gjerman, nëse ky propozim përmban njohjen nga Serbia.

Drejtori Ekzekutiv i Institutit Demokratik të Kosovës, Ismet Kryeziu, tha se dialogu Kosovë-Serbi i filluar qysh ne vitin 2011 ka hyrë në fazë të re. Sipas tij, presioni ndërkombëtar për zbatimin e marrëveshjeve nga të dyja palët është rritur. Ai ka kërkuar sqarime më shumë sa i përket planit të propozuar franko-gjerman, që siç tha kreu i Kuvendit, Glauk Konjufca e ka paraqitur si të mirë e që nuk mund të refuzohet.

“Dialogu i filluar me një kohë të gjatë ndërmjet Kosovës dhe Serbisë në vitin 2022 e ka gjetur Qeverinë me një qasje më ndryshe pas luftës në Ukrainë. Zhvillimet që kanë ndodhur në dialog, ka pasur disa pika të mira në këtë dialog, siç është çështja për udhërrëfyesin për energji, lëvizja e lirë me ID. Çështja e të pagjeturve mbetet ende e padiskutuar. Janë dy marrëveshje për të cilën presioni ndërkombëtar është rritur dhe që shtetet janë zotuar se do t’i implementojnë. Kemi parë kryeparlamentarin i cili thotë se është rrugë e mirë dhe se nuk mund ta refuzojmë, pra është plani franko-gjerman”, tha Kryeziu.

Detaje ka dhënë shefja e deputetëve të Lëvizjes Vetëvendosje, Mimoza Kusari-Lila tha se propozimi franko-gjerma është i ndarë në dy faza. Sipas saj, faza e parë e këtij plani në të cilin mbështetje pati edhe nga ShBA-ja përmban çështje të cilat kanë mbetur të hapura, por që nuk përfshin njohjen reciproke. Ajo nuk ka dhënë detaje nëse ky plan përmban formimin e Asociacionit të Komunave Serbe, por ka konfirmuar se kryeministri i Kosovës, Albin Kurti dhe zv.kryeministri, Besnik Bislimi kanë nisur komentet e tyre për këtë plan të cilin e kanë quajtur mjaft serioz.

“Ajo që është e rëndësishme është se përvoja politike të mëson se nuk mund të bësh gjëra të njëjta dhe të presësh përgjigje tjetër. Ne vetëm kemi ndryshim të qeverisë vetëm në Kosovë dhe në Serbi jo, pra të presësh se mund të ketë veprim tjetër, është e pamundur. Ne po flasim për procesin se në raport me normalizimin e dy vendeve, sot janë ish krerët e shtetit që po mbahen në paraburgim, ndërsa Serbia në krah me Rusinë po shtyhet në karshi me Kosovën”, tha Kusari-Lila.

“Nënshkrimi i tri marrëveshje në Berlin ishte një proces që ka marrë pak vëmendje në rajon, ndërsa për Kosovën ishte momentum i mirë. Përmbajtja e planit franko-gjerman, kishte komponenta që u pa në opinionin publik, dhe i njëjti përmban njohjen reciproke i ndarë në disa faza. Faza e parë ka anëtarësim në organizata të ndryshme por pa njohjen reciproke, dhe e dyta është që synon njohjen dhe normalizimin e plotë të marrëdhënieve mes vete”, tha Kusari-Lila.

“Largimi i serbëve nga institucionet e kemi ndjerë në Kuvend shumë më herët. Lista serbe nuk ka marrë pjesë që një kohë të gjatë në Kuvend, dhe kjo po bëhet për të ruajtur një njëri, e ai është Milan Radojçiq”, tha ajo, teksa shtoi se kjo ka qenë arsyeja e largimit të tyre nga institucionet.

Lulzim Peci, drejtor ekzekutiv i Institutit KIPRED, tha se largimi i serbëve nga institucionet e Kosovës, është i menduar gjatë dhe si i tillë është krijuar nga qeveria e Serbisë. Peci ka thënë se Serbia po dëshiron që situatën në terren ta reflektojë edhe në negociatat rreth planit franko-gjerman. Ai tha se në një version që ka parë të këtij plani mund të jetë i pranishëm edhe modeli i dy Gjermnaive, për çka ka kërkuar më shumë sqarime, raporton EO.

“Serbia në këtë rast i ka qëllimet e limituara dhe i ka vetëm në veri të vendit. Ky shou me daljen e deputetëve dhe me ardhjen e serbëve të ri, Serbia po dëshiron që situatën në terren ta reflektojë edhe në negociatat rreth planit franko-gjerman. Qeveria ka gabuar që nuk e ka shtyrë vendimin për targat, sepse këtë Serbia do ta shfrytëzojë në dialog”, tha ai.

“Këtu janë dy qëllime që të krijojë një lloj autonomie dhe pikërisht kjo kohë është krijuar që një kohë të gjatë dhe ky veprim është marrë kryekëput nga Qeveria e Serbisë. Jam i lumtur që çështja e ndarjes ka rënë dhe mendoj që ka qenë i rrezikshëm dhe këtë Serbia e di që nuk mund të ndodhë”, deklaroi ai tutje.

“Planin franko-gjerman e kam parë dhe në model mund të jetë plani i dy Gjermanive. Një version që unë e kam parë, është që njëra prej pikave të diskutimit do të jetë edhe kisha ortodokse serbe dhe implementimi i të gjitha marrëveshjeve të nënshkruara”, shtoi ai.

Vendi

Grabitje në Prishtinë – viktima sulmohet me sprej, i merren para të gatshme

Published

on

Sipas raportit të Policisë, një grabitje ka ndodhur dje, rreth orës 16:55, në afërsi të rrethrrotullimit të Qendrës Tregtare Prishtina Mall.

Ankuesi, një mashkull kosovar i punësuar në një kompani private, ka raportuar se derisa ishte duke drejtuar automjetin e firmës, është goditur nga prapa nga një veturë tjetër. Pas përplasjes, nga vetura kanë dalë dy persona të dyshuar, të cilët kanë përdorur sprej ndaj viktimës. Nën kërcënimin dhe pas neutralizimit të tij, të dyshuarit kanë arritur t’i marrin çantën ku ndodheshin para të gatshme në vlerë të konsiderueshme, dhe më pas janë larguar në drejtim të panjohur.

Rasti është duke u hetuar nga njësitet kompetente policore.

Continue Reading

Lajmet

Gjuha angleze – ura që lidh të rinjtë me botën dhe të ardhmen

Published

on

By

Shkruan: Dr. Sc. Eglantina Bilalli

Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze

Gjuha angleze ka fituar një rol shumë të rëndësishëm në botën e sotme. Ajo nuk është thjesht një mjet komunikimi, por një urë që lidh njerëz, kultura dhe mundësi nga vende të ndryshme të botës. Pikërisht për këtë arsye, rëndësia e saj historike, kulturore dhe globale vazhdon të theksohet gjithnjë e më shumë, duke nxitur njëkohësisht edhe shumëgjuhësinë, dialogun ndërkulturor dhe përdorimin e barabartë të gjuhëve në nivel ndërkombëtar.

Çdo vit, më 23 prill, shënohet Dita e Gjuhës Angleze, një datë simbolike e zgjedhur nga United Nations. Kjo ditë përkon me lindjen dhe vdekjen e William Shakespeare, një nga figurat më të shquara të letërsisë botërore dhe një kontribuues i jashtëzakonshëm në zhvillimin e gjuhës angleze.

Përmes kësaj përzgjedhjeje, synohet të theksohet rëndësia historike, kulturore dhe globale e anglishtes, si dhe të promovohet shumëgjuhësia, dialogu ndërkulturor dhe përdorimi i barabartë i gjuhëve zyrtare në nivel ndërkombëtar.

Sot, anglishtja është bërë pothuajse gjuha kryesore e teknologjisë, shkencës, biznesit dhe komunikimit global. Shumica e informacioneve në internet, artikujve shkencorë dhe kurseve online janë të disponueshme në këtë gjuhë. Për të rinjtë, kjo do të thotë më shumë mundësi për të mësuar, për t’u zhvilluar profesionalisht dhe për të fituar aftësi që kërkohen gjithnjë e më shumë në tregun e punës.

Edhe në aspektin e punësimit, njohja e anglishtes është një avantazh i madh, e shpeshherë edhe një domosdoshmëri. Në fusha si teknologjia e informacionit, turizmi, marketingu digjital, shërbimi ndaj klientit apo puna në organizata ndërkombëtare, aftësia për të komunikuar në
anglisht rrit ndjeshëm mundësitë për punësim dhe përparim në karrierë. Sidomos sot, kur puna në distancë po zë gjithnjë e më shumë vend, kjo gjuhë u jep të rinjve mundësinë të punojnë për kompani të huaja edhe pa u larguar nga vendi i tyre.

Përtej anës profesionale, anglishtja ndikon edhe në zhvillimin personal e kulturor. Përmes saj, të rinjtë mund të lexojnë libra, të ndjekin filma, të dëgjojnë muzikë dhe të njohin ide e realitete të ndryshme nga e gjithë bota. Kjo i ndihmon të zgjerojnë horizontin, të kuptojnë më mirë kulturatë tjera dhe të zhvillojnë mendim më kritik e më të hapur.

Një rol shumë të rëndësishëm anglishtja ka edhe në arsim. Studentët që e zotërojnë këtë gjuhë kanë më shumë mundësi të ndjekin studime jashtë vendit, të përfshihen në programe shkëmbimi apo të aplikojnë për bursa ndërkombëtare. Shumë universitete të njohura në botë ofrojnë programe në anglisht, ndaj njohja e saj është shpesh një hap i domosdoshëm për këdo që synon një formim më të lartë dhe më konkurrues.

Megjithatë, rëndësia e anglishtes nuk duhet kuptuar si zëvendësim i gjuhës amtare. Përkundrazi, ajo duhet parë si një vlerë shtesë. Ruajtja dhe zhvillimi i gjuhës shqipe mbetet thelbësor për identitetin tonë kulturor dhe kombëtar. Prandaj, shumëgjuhësia është rruga më e mirë: të njohësh anglishten pa humbur lidhjen me gjuhën dhe rrënjët e tua.

Në fund, mund të thuhet se në një botë ku kufijtë po bëhen gjithnjë e më të vegjël, anglishtja mbetet një nga mjetet më të rëndësishme për zhvillim personal dhe shoqëror. Ajo u jep të rinjve më shumë besim, më shumë mundësi dhe një dritare më të gjerë drejt botës. Të investosh në mësimin e saj do të thotë të investosh në të ardhmen.
Nëse do që të tingëllojë edhe më natyral, si ese e shkruar nga një nxënës/student, ja jap edhe në një version më pak formal.

Dr. Sc. Eglantina Bilalli është profesoreshë në Fakultetin e Gjuhës Angleze dhe Fakultetin Media dhe Komunikim në UBT.

 

Continue Reading

Vendi

Sot nafta 1.64 euro, benzina 1.39 euro

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka publikuar çmimet maksimale të lejuara për shitjen e derivateve të naftës për datën 23 prill 2026.

Sipas vendimit të fundit, çmimet që hyjnë në fuqi nga ora 10:00 janë: Nafta (dizel): 1.64 euro për litër Benzina: 1.39 euro për litër; Gasi: 0.87 euro për litër.

MINT ka njoftuar qytetarët se për çdo parregullsi apo ankesë lidhur me çmimet në treg, mund të adresohen në emailin zyrtar të departamentit të konsumatorit ose përmes numrit të telefonit pa pagesë.

Këto çmime po vazhdojnë të mbeten në nivele të larta, kryesisht si pasojë e pasigurisë në tregjet ndërkombëtare dhe tensioneve të vazhdueshme nga konflikti mes SHBA-së, Iranit dhe Izraelit, gjë që ka reflektuar drejtpërdrejt në koston e karburanteve edhe në tregun tonë.

Continue Reading

Lajmet

Rahoveci drejt një qendre moderne për art dhe inovacion

Published

on

Në Rahovec po vazhdon ndërtimi i Qendrës për Arte, Kulturë dhe Inovacion, një projekt që synon të krijojë një hapësirë bashkëkohore për zhvillimin e jetës kulturore dhe kreative në qytet. Kjo qendër pritet t’u shërbejë artistëve, të rinjve dhe gjithë komunitetit artdashës, duke ofruar kushte më të avancuara për krijimtari, bashkëpunim dhe zhvillim profesional.

Me një investim që tejkalon 3 milionë euro, projekti synon të forcojë infrastrukturën kulturore në Rahovec dhe të hapë mundësi të reja për zhvillimin e artit dhe inovacionit, jo vetëm në nivel lokal, por edhe më gjerë.

Continue Reading

Të kërkuara