Në rubrikën Ditari, kemi përzgjedhur disa nga lajmet më të rëndësishme të kësaj dite, në periudhën 1993-1998

22 tetor 1993

New York Times: Serbët përdorën dhunimet si armë terrori në Bosnjë

Komisioni i Kombeve të Bashkuara për Krimet e Luftës, ka konkluduar se serbët kanë përdorur dhunimet si armë terrori në luftën e Bosnjës, shkruan gazeta “New York Times” e 19 tetorit. Ky Komision, sipas kësaj gazete, ka mbledhur shënime për 3.000 raste të dhunimeve, ndërsa mbi 800 viktima i ka të evidentuar me emra. Shumica e dhunimeve sistematike janë bërë mes majit dhe dhjetorit të vitit 1992, në rajonet e Bosnës ku spastrimet etnike ishin më te theksuara.

Gazeta po ashtu shkruan se të dhënat që ka grumbulluar ky Komision, janë shumë të ngjashme me ato që Bashkësia Evropiane i ka publikuar në janar të këtij viti. Në raportin që Bashkësia Evropiane e pat lëshuar atëherë, thuhej se dhunimi i femrave i shërbente agresorëve serbë si “qëllim strategji”.

22 tetor 1994

Bukoshi kërkoi nga Zvicra shtyrjen e vendimit për kthimin e refugjatëve

Kryeministri i Republikës së Kosovës dr. Bujar Bukoshi, siç njofton gazeta e “Bujku”, në një letër që u ka dërguar kryetarit të Konfederatës dhe autoriteteve të tjera të larta zvicerane, ka shfaqur befasinë lidhur me vendimin për kthimin nga Zvicra të në Kosovë të refugjatëve shqiptarë.

Në letrën e tij Bukoshi ka kërkuar rishqyrtimin e atij vendimi dhe ka kërkuar garanci për të kthyerit në Kosovë, që kthimi të bëhet përmes aeroportit të Prishtinës, në mënyrë të organizuar me grupe të mëdha dhe në bashkëpunim me autoritetet e Republikës së Kosovës e vëzhguesit ndërkombëtarë.

Bukoshi ka kërkuar që kthimi i refugjatëve të mos fillojë para pranverës së ardhshme dhe që nga kthimi të përjashtohen dezertorët nga ushtria ish-jugosllave dhe të rinjtë që kanë refuzuar të shërbejnë në ushtrinë serbe dhe të sëmurët që janë në mbikëqyrje mjekësore.

22 tetor 1997

Gjykata serbe ka dënuar 12 persona me 60 ditë burg për shkak se kanë blerë banesa serbe

Administrata e instaluar serbe e qytetit të Prishtinës i ka paraqitur gjykatës komunale 50 kallëzime për kundërvajtje, për shkak se persona të caktuar gjatë periudhës 1 prill-31 gusht 1997 paskan shkelur ligjin special serb që ndalon blerjen e pasurive të serbëve.

Gjykata serbe tashmë ka shqiptuar dënime me burg me nga 60 ditë për 12 persona të denoncuar, të cilët kanë “shkelur” ligjin e përmendur serb dhe kanë blerë banesa në Prishtinë nga serbët. Në procedurë janë edhe 20 denoncime të tjera.

Më parë kanë qenë të dënuar edhe 20 persona të tjerë, kryesisht shqiptarë, me nga 60 ditë burg po për shkak të kinse shkeljes së këtij ligji serb.

22 tetor 1998

Ushtria serbe vrau katër dhe plagosi dy anëtarë të familjes Sylmetaj nga Gërçina e Gjakovës

Sot, rreth orës 4 të mëngjesit, në rrugën ndërmjet kufirit Kosovë-Shqipëri dhe fshatit Gërçinë të Hasit të Gjakovës, ushtria serbe vrau katër shqiptarë, mes tyre tre fëmijë, dhe plagosi dy të tjerë, njofton Ministria për Informim e Republikës së Kosovës.

Janë vrarë Ramiz Hamzë Sylmetaj (28), Mazllum Ramiz Sylmetaj (2), Muharrem Ramiz Sylmetaj (6) dhe Leonora Gani Sylmetaj (12), të gjithë nga fshati Gërçinë.

Janë plagosur rëndë edhe dy anëtarë të kësaj familjeje, mes të cilëve edhe bashkëshortja e Ramizit, Ajshe Sylmetaj, e cila është dërguar për shërim në spitalin e Gjakovës.

Anëtarët e familjes Sylmetaj po ktheshin nga Shqipëria, ku kishin qëndruar një kohë si refugjatë.

Anëtarë të tjerë të familjes, që kanë shpëtuar, thanë se pjesëtarë të ushtrisë serbe kanë shtënë mbi ta me armë zjarri.

Foto: Sarajeva

Reperi amerikan Jay-Z pritet të ngjitet në skenën e Super Bowl 2027, që sipas njoftimit të publikuar do të mbahet më 14 shkurt në stadiumin SoFi, në Inglewood të Kalifornisë, pranë Los Angelesit.

Lajmi është bërë i ditur nga Liga Kombëtare e Futbollit Amerikan (NFL), ndërsa Apple Music ka reaguar në rrjetin social X me mesazhin: “Sekreti u zbulua”, duke iu referuar reperit si një prej artistëve më të mëdhenj të të gjitha kohërave.

Jay-Z e ka cilësuar këtë si një rrugëtim të veçantë në karrierën e tij, duke kujtuar albumin e parë, “Reasonable Doubt”, dhe rrugën që e ka çuar drejt skenës së Super Bowl-it.

“Që nga ‘Reasonable Doubt’ deri te performanca në skenën e Super Bowl-it, ky ka qenë një rrugëtim i vërtetë”, ka deklaruar reperi në një komunikatë.

Komisioneri i NFL-së, Roger Goodell, ka vlerësuar bashkëpunimin me Jay-Z-në dhe kompaninë e tij Roc Nation, e cila punon me ligën që nga viti 2019 për organizimin dhe prodhimin e spektakleve muzikore.

Në kuadër të këtij partneriteti, Jay-Z ka luajtur rol në përzgjedhjen e artistëve që kanë performuar gjatë spektaklit të pjesës së parë të Super Bowl-it, mes tyre Shakira, Jennifer Lopez, The Weeknd, Kendrick Lamar dhe Bad Bunny.

Sipas raportimeve, kur nisi bashkëpunimi me NFL-në, Jay-Z i kishte thënë Goodell-it se bisedimet mund të përfundonin nëse qëllimi ishte që ai vetë të performonte në Super Bowl.

Roc Nation do të jetë producent ekzekutiv i spektaklit të vitit 2027, ndërsa regjinë do ta realizojë Hamish Hamilton.

/A.K/

Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore (IKTK) ka publikuar të dhënat për nëntëmujorët e parë të viteve 2024, 2025 dhe 2026, duke evidentuar rritje të të ardhurave, investimeve dhe projekteve të konservimit e kërkimit arkeologjik.

Sipas të dhënave të institutit, të ardhurat janë rritur me 93 për qind krahasuar me vitin 2025, ndërsa investimet në pasurinë kulturore kanë shënuar rritje prej 400 për qind.

Edhe projektet e konservimit, restaurimit dhe kërkimit arkeologjik kanë shënuar rritje të ndjeshme. Numri i tyre është rritur me 282 për qind krahasuar me vitin 2024 dhe me 133 për qind në raport me vitin 2025.

Gjatë nëntë muajve të parë të vitit 2026, janë identifikuar 21 site të reja arkeologjike në disa zona të Shqipërisë, përfshirë Shkodrën, Lezhën, Lushnjën, Fierin, Korçën, Ersekën, Pogradecin, Divjakën dhe Sarandën.

Të dhënat tregojnë gjithashtu rritje prej 279 për qind të monitorimeve arkeologjike krahasuar me vitin 2025.

Në kuadër të forcimit të kuadrit rregullator, numri i akteve nënligjore të miratuara ka arritur në tetë gjatë vitit 2026. Ndërkohë, aktmarrëveshjet për monitorimin arkeologjik janë rritur me 32 për qind krahasuar me vitin 2025 dhe me 164 për qind në raport me vitin 2024.

Sipas IKTK-së, këto të dhëna pasqyrojnë zgjerimin e veprimtarisë në fushën e mbrojtjes, konservimit dhe studimit të trashëgimisë kulturore./atsh/A.K/

Nis numërimi mbrapsht për ngjarjen e madhe të muzikës në vend. Edicioni i katërt i Festivalit të Këngës në RTK këtë vit do të mbahet më 30, 31 tetor dhe 1 nëntor, duke u rikthyer me emërtimin historik “Akordet e Kosovës” në nderim të trashëgimisë kulturore dhe kontributit të dekadave.

Lajmi është bërë i ditur gjatë një konferencë për media nga drejtori artistik Florent Boshnjaku, drejtoresha Arta Avdiu dhe prezantuesit e festivalit.

Risitë dhe pikat kryesore të këtij edicioni përfshijnë:

Për herë të parë, festivali do të ketë tre net: dy net të dedikuara për muzikën moderne për të rritur dhe një mbrëmje të veçantë për fëmijët, të shoqëruar live nga Orkestra e RTK-së.

Nën skenografinë e punuar nga Vesë Kraja, në skenë do të rikthehen këngë e emra ikonë si Deniza Begolli–Gjini me këngën “Dëshirat”, si dhe grupi “Telex” i cili vjen enkas nga Gjermania.

Mbrëmjet e të rriturve do të moderrohen nga gazetari i RTK-së Agron Krasniqi dhe aktorja Flaka Latifi.

Sipas drejtuesve, festivali do të sjellë një gërshetim mes të kaluarës dhe të ardhmes, ndërsa spektakli do të transmetohet drejtpërdrejt në televizionin publik duke filluar nga e premta.