Lajmet

Korea e Jugut me ligj të ri për llogaritjen e moshës

Nga qershori i vitit 2023 të gjitha dokumentet zyrtare do të përdorin vetëm një sistem.

Published

on

Banorët e Koresë së Jugut janë gati të bëhen një ose dy vjet më të rinj, falë një ligji të ri të miratuar të enjten që synon të standardizojë mënyrën e llogaritjes së moshës në vend.

Aktualisht është e zakonshme që koreano-jugorët të kenë jo vetëm një moshë, por tre – një “epokë ndërkombëtare”, një “epokë koreane” dhe një “epokë kalendarike”.

Por për t’i dhënë fund konfuzionit, parlamenti i vendit ka dekretuar që nga qershori 2023 të gjitha dokumentet zyrtare të përdorin standardin e “epokës ndërkombëtare”.

Kjo lëvizje, e cila pason një debat të gjatë mbi këtë çështje, do ta sjellë vendin në përputhje me pjesën më të madhe të botës dhe do të zvogëlojë mospërputhjet ligjore që lindin nga përdorimi i tre sistemeve të ndryshme.

Në Korenë e Jugut, “mosha ndërkombëtare” e një personi i referohet numrit të viteve që kur ka lindur dhe fillon me zero – i njëjti sistem që përdoret në shumicën e vendeve të tjera.

Por kur pyeten mosha e tyre në mjedise joformale, shumica e koreano-jugorëve do të përgjigjen me “moshën e tyre koreane”, e cila mund të jetë një apo edhe dy vjet më e vjetër se “mosha e tyre ndërkombëtare”.

Sipas këtij sistemi, foshnjat konsiderohen një vjeç në ditën kur lindin, me një vit që shtohet çdo 1 janar.

Në disa rrethana, koreano-jugorët përdorin gjithashtu “moshën e tyre kalendarike” – një lloj përzierjeje midis moshës ndërkombëtare dhe asaj koreane – të cilat i konsiderojnë foshnjat si zero vjeç ditën që lindin dhe i shtojnë një vit moshës së tyre çdo 1 janar.

Merrni për shembull këngëtarin e “Gangnam Style” Psy. I lindur më 31 dhjetor 1977, ai konsiderohet 44 nga mosha ndërkombëtare; 45 sipas moshës së vitit kalendarik; dhe 46 nga mosha koreane.

Shumica e njerëzve përdorin moshën koreane, e cila i ka rrënjët në Kinë, në jetën e përditshme dhe skenarët shoqërorë, ndërsa mosha ndërkombëtare përdoret më shpesh për çështje ligjore dhe zyrtare – për shembull, kur kanë të bëjnë me ligjet civile.

Megjithatë, disa ligje – përfshirë ato që lidhen me moshat ligjore për pirjen e alkoolit, pirjen e duhanit dhe rekrutim ushtarak – përdorin moshën e vitit kalendarik.

Ligji i miratuar së fundi do të standardizojë përdorimin e moshës ndërkombëtare në të gjitha “fushat gjyqësore dhe administrative”.

“Shteti dhe qeveritë vendore do të inkurajojnë qytetarët që të përdorin ‘epokën e tyre ndërkombëtare’ dhe të bëjnë promovimin e nevojshëm për këtë”, thuhet në një deklaratë.

Vendimi është rezultat i viteve të fushatës nga ligjvënësit, të cilët janë lodhur me sistemet e shumta./UBTNews/

Vendi

Vdes ish-kongresisti Eliot Engel, zë i fuqishëm në mbështetje të Kosovës

Published

on

By

Ish-kongresisti amerikan Eliot Engel ka vdekur në moshën 79-vjeçare, duke lënë pas një trashëgimi si një nga mbështetësit më të mëdhenj të Kosovës. Ai u largua nga Kongresi i Shteteve të Bashkuara në janar 2021, pas mbi 30 vjetësh shërbim.

Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, e cilësoi vdekjen e tij si humbje të një miku të dëshmuar dhe përkrahësi të palëkundur të lirisë dhe shtetësisë së Kosovës. Ajo theksoi se Engel, gjatë dekadave në Kongres, ishte në anën e drejtë të historisë – nga mbështetja për ndërhyrjen e NATO më 1999 kundër regjimit të Slobodan Milošević, deri te përkrahja për pavarësinë e Kosovës më 2008.

Edhe kongresisti Ritchie Torres e vlerësoi Engelin si një zë të fortë për Kosovën dhe komunitetin shqiptar në kohë kur pak të tjerë i kushtonin vëmendje.

Engel, pjesë e Partisë Demokratike, përfaqësoi që nga viti 1989 një zonë të Bronksit në New York City me komunitet të madh shqiptar. Ai ishte ndër figurat kyçe në sigurimin e mbështetjes së Kongresit për njohjen e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008.

Për kontributin e tij, Kosova ka emërtuar rrugë dhe autostradë me emrin e tij, si dhe ka lëshuar pullë postare me portretin e Engelit. Ndërkohë, qëndrimet e tij pro Kosovës e bënë figurë të diskutueshme në Serbi, e cila vazhdon të kundërshtojë pavarësinë e saj.

Gjatë një seance dëgjimore në vitin 2020, Engel kishte shprehur lidhjen e veçantë me rajonin, duke theksuar se asnjë vend në Ballkan nuk e kishte prekur më shumë se Kosova.

Ai hyri në Kongres në periudhën e shpërbërjes së dhunshme të Jugosllavisë dhe u angazhua në çështjet e rajonit përmes Komitetit për Punë të Jashtme, duke u bërë një nga njohësit më të mirë të Ballkanit në politikën amerikane.

Continue Reading

Lajmet

Kalon në parim ligji për sigurime shëndetësore dhe çmimet tavan

Published

on

By

Në vazhdimin e seancës së dytë të jashtëzakonshme të pasdites, Kuvendi i Kosovës ka miratuar në parim projektligjin për sigurimin e detyrueshëm të kujdesit shëndetësor dhe atë për çmimet tavan.

Projektligji për sigurimet shëndetësore u miratua me 65 vota për, duke marrë mbështetje edhe nga një pjesë e opozitës, e cila e cilësoi atë si të domosdoshëm. Ky projektligj parasheh krijimin e një pakete bazike shëndetësore që do të përditësohet çdo vit, ndërsa kontributet do të jenë 3.5 për qind nga paga e të punësuarit dhe 3.5 për qind nga punëdhënësi, për financimin e fondit të sigurimit.

Megjithatë, u theksua se funksionalizimi i Sistemit Informativ Shëndetësor mbetet parakusht për zbatimin e tij, ndërkohë që digjitalizimi i këtij sistemi ende nuk është përmbyllur. Një ligj i ngjashëm ishte miratuar edhe në vitin 2014, por nuk kishte gjetur zbatim praktik. Ndërkaq, ky projektligj ishte rrëzuar nga Gjykata Kushtetuese në janar për shkak të miratimit jokushtetues. Shqyrtimi i dytë i tij pritet të bëhet më 23 prill.

Në të njëjtën seancë, Kuvendi miratoi në parim edhe projektligjin për çmimet tavan me 63 vota për, pa mbështetjen e opozitës. Sipas ministrit të Financave, Hekuran Murati, ligji synon mbrojtjen e qytetarëve dhe do të përdoret si masë e jashtëzakonshme në raste të destabilizimit të tregut, duke theksuar se nuk është kundër tregut të lirë, por kundër abuzimeve me çmimet.

Nga ana tjetër, deputetët opozitarë e kundërshtuan projektligjin, duke vlerësuar se ai rrezikon ndërhyrjen në tregun e lirë dhe i jep Qeverisë kompetenca të drejtpërdrejta për kontrollin e çmimeve. Ata ngritën shqetësime edhe për mënyrën e funksionimit të bordit të paraparë në projektligj, duke e cilësuar atë si jopavarur dhe me mungesë të metodologjisë së qartë për vendimmarrje.

Continue Reading

Vendi

Kuvendi i Kosovës ratifikon katër marrëveshje ndërkombëtare të kredisë

Published

on

By

Në seancën e mbajtur të premten, deputetët e Kuvendit të Kosovës kanë miratuar disa projektligje që mundësojnë ratifikimin e marrëveshjeve të kredisë me institucione të rëndësishme ndërkombëtare.

Projektligjet e miratuara, të cilat u përfaqësuan nga Ministria e Financave, përfshijnë:

Zhvillimi i Sektorit Financiar: Marrëveshja me Asociacionin Ndërkombëtar për Zhvillim (IDA) për mbështetjen e projektit të sektorit financiar në vend.

Energjia dhe Klima: Marrëveshja me bankën gjermane KfW për programin e kredisë që synon reformat në sektorin e energjisë dhe mbrojtjen e klimës.

Politika Publike: Marrëveshja me Agjencinë Franceze për Zhvillim (AFD) për programin e kredisë të bazuar në politikat e përgjithshme shtetërore.

Tregtia dhe Transporti: Marrëveshja me Asociacionin Ndërkombëtar për Zhvillim për projektin “Lehtësimi i Tregtisë dhe Transportit në Ballkanin Perëndimor 2.0”.

Këto marrëveshje synojnë të forcojnë infrastrukturën ekonomike dhe të lehtësojnë integrimin rajonal përmes investimeve në sektorë strategjikë për Kosovën.

 

Continue Reading

Lajmet

Miratohet rezoluta për mbrojtjen e të vërtetës së luftës

Published

on

By

Kuvendi i Kosovës ka miratuar me 90 vota pro dhe asnjë kundër- Rezolutën për mbrojtjen e historisë dhe të vërtetës së luftës në Kosovë.

Ky propozim i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) bëri bashkë pozitën dhe opozitën, të cilat votuan unanimisht për të mbrojtur vlerat e luftës çlirimtare dhe për të parandaluar tentativat për rishikimin e historisë.

Përmes këtij votimi, deputetët treguan unanimitet, duke vlerësuar se mbrojtja e sakrificës së popullit dhe e të vërtetës historike është një obligim kombëtar që qëndron mbi dallimet politike.

Continue Reading

Të kërkuara