Presidenti Donald Trump njoftoi se Shtetet e Bashkuara do të nisin të hënën një operacion për nxjerrjen e anijeve të bllokuara nga Ngushtica e Hormuzit. Përmes një mesazhi në rrjetet sociale, Trump deklaroi se SHBA-ja do t’i udhëheqë këto anije në mënyrë të sigurt jashtë rrugëve të kufizuara ujore, si një “gjest humanitar” për të mirën e rajonit dhe ekonomisë globale.

Ky operacion, i pagëzuar si “Project Freedom”, vjen në një kohë tensionesh të larta, pasi Irani ka kufizuar trafikun detar që nga fillimi i luftës në shkurt, ndërsa SHBA-ja ka vendosur një bllokadë ndaj porteve iraniane. Trump paralajmëroi se çdo pengesë ndaj këtij procesi do të “trajtohet me forcë”.

Në anën tjetër, reagimi nga Teherani ka qenë i ashpër. Ligjvënësi iranian Ebrahim Azizi deklaroi se çdo ndërhyrje amerikane do të konsiderohet shkelje e armëpushimit. Pavarësisht toneve kërcënuese, Trump la të kuptohet se po zhvillohen bisedime “shumë pozitive” me palën iraniane, të cilat sipas tij mund të sjellin një rezultat të favorshëm për të gjitha palët, megjithëse nuk dha detaje se si do të koordinohet ky bashkëpunim në terren.

Një shpërthim i dyshuar i infeksionit të rrallë të hantavirusit në një anije turistike në Oqeanin Atlantik ka shkaktuar vdekjen e tre personave, përfshirë një çift të moshuar, dhe ka sëmurë rëndë të paktën tre të tjerë.

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) konfirmoi se hetimet janë në vijim, ndërsa anija aktualisht ndodhet e bllokuar pranë brigjeve të Kepit Verde, pasi autoritetet lokale nuk kanë lejuar zbarkimin e pasagjerëve.

Sipas kompanisë holandeze që zotëron anijen, dy nga personat që kërkojnë kujdes urgjent mjekësor janë anëtarë të ekuipazhit, ndërsa një pacient tjetër tashmë po trajtohet në kujdes intensiv në Afrikën e Jugut.

Hantavirusi, i cili zakonisht përhapet nga brejtësit, shkakton komplikime të rënda në mushkëri dhe veshka. Edhe pse transmetimi mes njerëzve është i rrallë, OBSH po punon për evakuimin e të sëmurëve dhe sekuencimin e virusit, duke theksuar se ndërhyrja e hershme është jetike pasi nuk ekziston ende një kurë specifike.

Gjermania e ka cilësuar si të “parashikueshëm” vendimin e Donald Trump për të tërhequr rreth 5.000 trupa amerikane nga territori i saj, ndërsa NATO ka kërkuar sqarime shtesë nga Washingtoni lidhur me këtë veprim.

Në një deklaratë për agjencinë DPA, ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius, theksoi se prania e forcave amerikane në Evropë – veçanërisht në Gjermani – mbetet në interes të ndërsjellë si për Berlinin ashtu edhe për Shtetet e Bashkuara.

Nga ana tjetër, zëdhënësja e NATO-s, Allison Hart, bëri të ditur se aleanca është duke punuar me SHBA-në për të kuptuar më mirë detajet e vendimit.

I pyetur për këtë çështje, Trump deklaroi se reduktimi i trupave do të jetë edhe më i thellë se sa 5.000, pa dhënë detaje të mëtejshme.

Vendimi i Washingtonit vjen pas kritikave të Trump ndaj kancelarit gjerman, Friedrich Merz, lidhur me deklaratat e tij për rolin e SHBA-së në raport me Iranin.

Aktualisht, SHBA-ja ka mbi 36.000 trupa të stacionuara në Gjermani – prania më e madhe në Evropë – krahasuar me rreth 12.000 në Itali dhe 10.000 në Mbretërinë e Bashkuar. Trump ka sugjeruar gjithashtu mundësinë e tërheqjes së trupave edhe nga këto vende.

Ky veprim është pjesë e një strategjie më të gjerë për të zhvendosur fokusin ushtarak amerikan nga Evropa drejt rajonit Indo-Paqësor. Megjithatë, zhvillimet e fundit kanë rritur shqetësimet brenda aleancës 32-anëtare të NATO-s se një reduktim i tillë mund të ndikojë në forcën dhe kohezionin e saj.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës pritet të tërheqin rreth 5,000 trupa nga Gjermania gjatë gjashtë deri në 12 muajve të ardhshëm, ka njoftuar Pentagoni të premten.

Ky vendim vjen në një kohë tensionesh mes presidentit Donald Trump dhe udhëheqjes gjermane, në lidhje me qasjen e SHBA-së ndaj konfliktit me Iranin. Më herët gjatë javës, Trump kishte paralajmëruar tërheqjen e trupave nga Gjermania, aleate e NATO-s, pas kritikave të kancelarit Friedrich Merz, i cili kishte deklaruar se SHBA-ja po “poshtërohej” nga Irani dhe kishte vënë në pikëpyetje strategjinë e Washingtonit.

Zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, tha se vendimi është marrë pas një rishikimi të plotë të vendosjes së forcave amerikane në Evropë, duke marrë parasysh nevojat operative dhe zhvillimet në terren.

Gjermania mbetet një nga qendrat kryesore të pranisë ushtarake amerikane në Evropë. Ajo strehon objekte të rëndësishme si selitë e komandave amerikane për Evropën dhe Afrikën, Bazën Ajrore Ramstein dhe një qendër të madhe mjekësore në Landstuhl, ku janë trajtuar ushtarë të plagosur nga konfliktet në Afganistan dhe Irak. Në territorin gjerman janë të vendosura edhe armë bërthamore amerikane.

Tërheqja e paralajmëruar përfaqëson rreth 14 për qind të afro 36,000 trupave amerikane të stacionuara aktualisht në Gjermani. Në total, në Evropë zakonisht ndodhen midis 80,000 dhe 100,000 trupa amerikane, në varësi të operacioneve dhe rotacioneve.

Aleatët e NATO-s prej më shumë se një viti kanë pritur që trupat e vendosura pas nisjes së luftës së Rusisë në Ukrainë në shkurt 2022 të jenë të parat që do të tërhiqen.