Aktualitet

Kina mbledh të dhëna gjenetike nga gra shtatzëna në gjithë botën

Së bashku me ushtrinë kineze një kompani nga Hong-Kongu analizon pas gjithë gjasash të dhënat nga testet prenatale për gratë shtatzëna. Po ç’bëhet me këto informacione?

Published

on

Sipas hulumtimeve të agjencisë së lajmeve Reuters sipërmarrja gjenetike kineze BGI Group po përdor një test për gratë shtatzëna, të zhvilluar në bashkëpunim me ushtrinë kineze, për të mbledhur dhe analizuar të dhëna gjenetike të miliona grave nga e gjithë bota.

Frankreich Schwangerschaft

Këto të dhëna do të përdoren për kërkime të gjera për karakteristikat gjenetike të grupeve të ndryshme të popullsisë, njofton Reuters duke ju referuar informacioneve të sipërmarrjes kineze dhe një analize të studimeve shkencore të kryer nga kjo agjenci lajmesh.

SHBA: Kërcëni i sigurisë kombëtare

Ky lajm ka shkaktuar shqetësim si në SHBA dhe në Gjermani, sidomos pasi ashpërsimit muajt e fundit të toneve në marrëdhëniet midis qeverive perëndimore, veçanërisht të SHBA-së, dhe Kinës komuniste.

Symbolbild Fehlgeburt

Qeveria e SHBA-së i sheh përpjekjet e sipërmarrjes kineze BGI për të mbledhur dhe analizuar të dhëna gjenetike njerëzore si kërcënim të sigurisë kombëtare. Në Gjermani ka gjithashtu kritika për rrjedhjen e mundshme të të dhënave.

Testi prenatal “Nifty”

Kompania më e madhe kineze e gjenomikës, BGI, filloi në vitin 2013 marketingun e testit prenatal jashtë Kinës. Ky test shitet emrin tregtar “Nifty” dhe është një nga testet  prenatale jo-invazive më të shitura në botë. Për testimin përdoret një mostër gjaku e gruas shtatzënë për të kontrolluar për anomali, si sindroma Daun, në fetusin në zhvillim.

Sipas BGI deri tani këtë test e kanë përdorur më shumë se tetë milion gra në të gjithë botën. “Nifty” tregtohet në të paktën 52 vende, përfshirë edhe Gjermaninë, Kanadanë, Australinë, Tajlandën apo Indinë, por jo në SHBA.

Sipas informacioneve të Reuters në Bankën Kombëtare Gjenetike të Kinës, e cila financohet nga qeveria kineze, ruhen edhe të dhënat gjenetike të më shumë se 500 grave nga Evropa dhe Azia që kanë përdorur këtë test.

SHBA e shqetësuar

Qendra Kombëtare e Kundërzbulimit dhe Sigurisë e Shteteve të Bashkuara, e cila kishte paralajmëruar edhe më parë lidhur me mbledhjen e të dhënave shëndetësore nga kompanitë kineze, shprehu shqetësimin në lidhje me transferimin e të dhënave në Kinë. Ky tranferim bën të mundur që “Kina të mbledhë të dhëna gjenetike dhe gjenomike nga e gjithë bota” – tha qendra.

Kenia Anstieg der Teeny Schwangerschaften durch Corona Lockdown

Sipas studiuesve të dhëna gjenetike mbledhin dhe analizojnë edhe firma të tjera që prodhojnë teste prenatale, por asnjëra prej tyre nuk mbledh kaq shumë të dhëna gjenetike sa BGI dhe asnjë nga këto firma nuk ka lidhje me ndonjë qeveri apo me ushtrinë kombëtare të ndonjë vende si sipërmarrja BGI.

Kina flet për akuza dhe shpifje

BGI deklaroi se asnjëherë nuk i është kërkuar nga organet e sigurisë ose të mbrojtjes kombëtare kineze që t’u japë atyre të dhënat e përftuara testet “Nifty” dhe as e ka bërë ndonjëherë gje gjë të tillë. Kurse Ministria e Jashtme e Kinës tha se hulumtimi i Reuters reflekton “akuza dhe shpifje të pabazuara” të autoriteteve amerikane.

Continue Reading

Vendi

Prokuroria nis hetimet ndaj KEDS-it për njehsorët elektrikë: Dyshime për mashtrim me faturat

Published

on

By

Prokuroria Themelore në Prishtinë njofton se ka nisur zyrtarisht grumbullimin e informatave lidhur me dyshimet për parregullsi në njehsorët elektrikë të kompanisë KEDS.

Sipas organit të akuzës, ekziston një dyshim i bazuar se këto pajisje nuk po bëjnë matjen e saktë të energjisë elektrike të shpenzuar nga konsumatorët.

Në këtë drejtim, Prokuroria dyshon se është kryer vepra penale “Mashtrimi”, sipas nenit 323 të Kodit Penal të Republikës së Kosovës. Për të zbardhur rastin, Prokurori i Shtetit ka autorizuar Policinë e Kosovës që të ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme hetimore me qëllim sigurimin dhe grumbullimin e provave shtesë.

“Prokurori i Shtetit ka autorizuar Policinë e Kosovës për ndërmarrjen e të gjitha veprimeve të nevojshme hetimore, me qëllim të sigurimit dhe grumbullimit të provave shtesë lidhur me këtë rast, përfshirë edhe veprimet ndaj zyrtarëve të KEDS-it”, thuhet në njoftimin zyrtar.

Hetimet vijnë pas shqetësimeve se njehsorët nuk pasqyrojnë realisht shpenzimet, duke dëmtuar kështu qytetarët. Prokuroria ka theksuar se mbetet e përkushtuar në ushtrimin e kompetencave ligjore për të garantuar zbatimin e ligjit.

“Lidhur me rastin e parregullsive të dyshuara në njehësorët elektrikë të KEDS-it, ekziston dyshimi se këta njehësorë nuk bëjnë matjen e saktë të energjisë elektrike të shpenzuar… Prokuroria Themelore në Prishtinë mbetet e përkushtuar në ushtrimin e kompetencave ligjore, duke garantuar zbatimin e ligjit dhe mbrojtjen e interesit publik”, përfundon njoftimi i Prokurorisë.

Continue Reading

Aktualitet

Qeveria miraton Projektligjin për Çmimet Tavan

Published

on

By

Lajm në zhvillim:

Qeveria e Kosovës në mbledhjen e mbajtur sot me 3 prill ka miratuar edhe Projektligjin për masat e përkohshme të produkteve bazë në raste të veçanta të destabilizimit në treg, një nismë kjo që synon të vendosë kontroll mbi rritjen e pakontrolluar të çmimeve.

Ministrja e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Mimoza Kusari-Lila, bëri të ditur se ky ligj vjen si mbrojtje direkte për qytetarët, duke u fokusuar veçanërisht te produktet esenciale.

Gjatë prezantimit, ministrja theksoi se pas vërejtjeve të mëparshme, projektligji marrë parasysh rekomandimet e Gjykatës Kushtetuese.

Sipas saj, ligji i ri do të operojë përmes dy masave kryesore: caktimin e marzhës tregtare (fitimit të lejuar) për shitësit me shumicë e pakicë dhe përcaktimin e çmimit maksimal për produktet bazë.

“Ky projektligj ka për qëllim të përcaktojë kornizën ligjore për vendosjen e masave të përkohshme dhe proporcionale për produktet themelore,” deklaroi Kusari-Lila, duke shtuar se synimi kryesor mbetet mbrojtja e interesit publik në kohë krizash.

Në kuadër të këtij ligji është edhe krijimi i një mekanizmi të ri mbikëqyrës që garanton paanësi në vendimmarrje.

Bord i Pavarur Institucional do të jetë përgjegjës për menaxhimin e situatave kur tregu pëson luhatje të theksuara dhe ky bord do të emërohet direkt nga Kuvendi i Kosovës dhe do t’i raportojë atij për çdo masë të ndërmarrë, sipas ministres.

Ministrja përfundoi duke thënë se ky ligj do të parandalojë spekulimet në treg që bëhen në kurriz të konsumatorëve. Tashmë, projektligji pritet të kalojë në Kuvend për shqyrtim dhe miratim final, duke i dhënë shtetit mjetet e nevojshme ligjore për të ndërhyrë sa herë që stabiliteti i çmimeve rrezikohet.

 

Qeveria miraton Projektligjin për Sigurime Shëndetësor; Vitia: Synojmë qasje universale dhe cilësi në shërbime

Ekzekutivi i Kosovës i ka dhënë “dritën e gjelbër” Projektligjit për Sigurimet Shëndetësore gjatë mbledhjes së mbajtur këtë mëngjes.

Pas prezantimit nga ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia, ky projektligj është miratuar për procedim të tutje, duke shënuar një hap drejt njërës prej reformave më të diskutuara në sektorin e shëndetësisë publike.

Gjatë fjalimit të tij, ministri Vitia vuri theksin te rëndësia e kësaj nisme pas një periudhe të gjatë sfidash. Ai bëri të ditur se për hartimin e tij janë analizuar mangësitë e sistemit aktual dhe janë studiuar praktikat ndërkombëtare për të krijuar një ligj që i përgjigjet realitetit ekonomik dhe social në vend.

“Është me rëndësi të veçantë të theksoj që ky projektligj vjen pas një periudhe të gjatë sfidash dhe diskutimesh,” u shpreh ministri Vitia, duke shtuar se synimi është krijimi i një ligji të zbatueshëm që u përgjigjet nevojave të qytetarëve.

Sipas ministrit, ky projektligj rregullon disa çështje kyçe që prekin drejtpërdrejt popullatën:

  • Gjithëpërfshirja: Ligji synon qasje universale për të gjithë qytetarët dhe ngritjen e cilësisë së shërbimeve.
  • Financimi: Rregullohen kontributet për sigurime si burim shtesë financimi, krahas buxhetit aktual.
  • Paketa e përfitimeve: Parashihet një paketë adekuate shërbimesh që do të përditësohet çdo vit.

Ministri Vitia sqaroi se ligji siguron kushte të barabarta për të gjithë dhe rregullon mbarëvajtjen e sistemit.

“Ky ligj e përfshin gjithë popullatën duke synuar qasje universale dhe ngritjen e cilësisë në shërbimet shëndetësore,” deklaroi ai, duke nënvizuar se përmes këtij rregullimi do të ketë një performancë më të lartë në të gjithë sistemin shëndetësor në Kosovë.

Miratimi i këtij projektligji në Qeveri konsiderohet si një kthesë drejt funksionalizimit të sigurimeve shëndetësore, proces ky që ka qenë pezull prej vitesh.

Continue Reading

Vendi

Qeveria procedon dy projektligje: Çmimet tavan dhe sigurimet shëndetësore

Published

on

By

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka prezantuar dy projektligje që i ka cilësuar si jetike për qytetarët në mbledhjen e tetë të radhës së ekzekutivit.

Bëhet fjalë për Projektligjin për çmimet tavan për produktet bazë dhe atë për sigurimet shëndetësore, reforma këto që sipas kreut të qeverisë, synojnë mbrojtjen e xhepit dhe shëndetit të qytetarëve.

Sa i përket rregullimit të tregut, Kurti ka theksuar se Ligji për çmimet tavan do të shërbejë si mburojë në kohë krizash ekonomike.

Sipas tij, ky ligj “garanton furnizimin dhe çmime të përballueshme për produktet bazë”, duke u bërë një barrierë kundër abuzimeve në treg. Kryeministri shtoi se përmes kësaj nisme “parandalohen spekulimet dhe fitimet e pajustifikueshme në kurriz të qytetarëve”, si dhe sigurohet një “reagim i shpejtë institucional kur tregu destabilizohet”.

Një risi e këtij ligji, sipas Kurtit, është krijimi i një mekanizmi të ri mbikëqyrës.

“Për herë të parë krijojmë mekanizëm të pavarur, bordin i cili vendos mbi bazën e të dhënave dhe interesit publik,” u shpreh ai, duke shtuar se mungesa e një rregullimi të tillë deri më tani u ka kushtuar shtrenjtë qytetarëve.

Në anën tjetër, mbledhja e qeverisë shënoi edhe rikthimin e një prej reformave më të diskutuara në sektorin e shëndetësisë.

Kurti bëri të ditur se po e risjellin Projektligjin për sigurime shëndetësore, i cili ishte sfiduar më parë në Gjykatën Kushtetuese nga opozita.

“Sot po ashtu po e risjellim edhe një tjetër ligj jetik për qytetarët dhe shëndetësinë publike,” tha Kurti, duke nënvizuar se qeveria do t’i qëndrojë besnike premtimeve të dhëna. Ai e cilësoi këtë nismë si një shtyllë të fortë për shtetin, duke deklaruar se: “Kjo reformë e bën shtetin më të fortë në përmbushjen e detyrimit themelor në mbrojtjen e jetës së qytetarëve”.

Këto dy projektligje tani pritet të kalojnë në procedurat e mëtutjeshme parlamentare, ku pritet të ketë debate mes pozitës dhe opozitës.

Continue Reading

Aktualitet

Kriza e re në NATO: Trump paralajmëron tërheqjen pas tensioneve për Iranin

Published

on

By

Aleanca e NATO-s i ka mbijetuar viteve të fundit sfidave ekzistenciale – që nga lufta në Ukrainë e deri te presionet dhe fyerjet e shumta nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i cili ka vënë në dyshim misionin e saj kryesor dhe ka kërcënuar me marrjen e Grenlandës.

Por është lufta SHBA-Izrael me Iranin, mijëra milje larg Evropës, ajo që pothuajse e ka shkatërruar bllokun 76-vjeçar dhe kërcënon ta lërë atë në gjendjen më të dobët që nga krijimi, thonë analistët dhe diplomatët.

Trump, i tërbuar që vendet evropiane kanë refuzuar të dërgojnë flotat e tyre detare për të hapur Ngushticën e Hormuzit për tregtinë globale pas fillimit të luftës ajrore më 28 shkurt, ka deklaruar se po shqyrton tërheqjen nga aleanca.

“A nuk do ta bënit edhe ju po të ishit në vendin tim?” pyeti Trump në një intervistë për Reuters të mërkurën.

Në një fjalim të mërkurën mbrëma, Trump kritikoi aleatët e SHBA-së, por u ndal para dënimit të hapur të NATO-s, siç mendonin shumë ekspertë se mund të bënte.

Por, të kombinuara me thumbime të tjera drejtuar evropianëve javët e fundit, komentet e Trumpit kanë nxitur një shqetësim të paparë se SHBA-ja nuk do t’u dalë në ndihmë aleatëve evropianë nëse ata sulmohen, pavarësisht nëse Uashingtoni largohet zyrtarisht apo jo.

Rezultati, thonë analistët dhe diplomatët, është se aleanca e krijuar gjatë Luftës së Ftohtë, që ka shërbyer prej kohësh si struktura bazë e sigurisë evropiane, po shpërbëhet dhe marrëveshja e mbrojtjes reciproke në bërthamën e saj nuk merret më si e mirëqenë.

“Kjo është gjendja më e keqe ku ka qenë (NATO) që nga themelimi i saj,” tha Max Bergmann, një ish-zyrtar i Departamentit të Shtetit, i cili tani drejton Programin për Evropën, Rusinë dhe Eurazinë në Qendrën për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare në Uashington. “Është vërtet e vështirë të mendosh diçka që i afrohet kësaj.”

Ky realitet po bëhet i qartë për evropianët, të cilët janë mbështetur te NATO si një mburojë kundër një Rusie gjithnjë e më agresive.

Së fundmi, në shkurt, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, e kishte hedhur poshtë idenë e mbrojtjes së Evropës pa SHBA-në si një “mendim budalla”. Tani, shumë zyrtarë dhe diplomatë e konsiderojnë këtë si pritshmërinë kryesore.

“NATO mbetet e nevojshme, por ne duhet të jemi të aftë të mendojmë për NATO-n pa amerikanët,” tha Gjenerali Francois Lecointre, i cili shërbeu si shef i forcave të armatosura të Francës nga viti 2017 deri në 2021. “Nëse duhet të vazhdojë të quhet ende NATO – Organizata e Traktatit të Atlantikut të Veriut – kjo është një pyetje e vlefshme.”

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, tha: “Presidenti Trump e ka bërë të qartë zhgënjimin e tij me NATO-n dhe aleatët e tjerë, dhe siç theksoi Presidenti, ‘Shtetet e Bashkuara do të mbajnë mend’.”

Një përfaqësues i NATO-s nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment./ Reuters/

Continue Reading

Të kërkuara