Kina mbledh të dhëna gjenetike nga gra shtatzëna në gjithë botën
Së bashku me ushtrinë kineze një kompani nga Hong-Kongu analizon pas gjithë gjasash të dhënat nga testet prenatale për gratë shtatzëna. Po ç’bëhet me këto informacione?
Sipas hulumtimeve të agjencisë së lajmeve Reuters sipërmarrja gjenetike kineze BGI Group po përdor një test për gratë shtatzëna, të zhvilluar në bashkëpunim me ushtrinë kineze, për të mbledhur dhe analizuar të dhëna gjenetike të miliona grave nga e gjithë bota.
Këto të dhëna do të përdoren për kërkime të gjera për karakteristikat gjenetike të grupeve të ndryshme të popullsisë, njofton Reuters duke ju referuar informacioneve të sipërmarrjes kineze dhe një analize të studimeve shkencore të kryer nga kjo agjenci lajmesh.
SHBA: Kërcëni i sigurisë kombëtare
Ky lajm ka shkaktuar shqetësim si në SHBA dhe në Gjermani, sidomos pasi ashpërsimit muajt e fundit të toneve në marrëdhëniet midis qeverive perëndimore, veçanërisht të SHBA-së, dhe Kinës komuniste.
Qeveria e SHBA-së i sheh përpjekjet e sipërmarrjes kineze BGI për të mbledhur dhe analizuar të dhëna gjenetike njerëzore si kërcënim të sigurisë kombëtare. Në Gjermani ka gjithashtu kritika për rrjedhjen e mundshme të të dhënave.
Testi prenatal “Nifty”
Kompania më e madhe kineze e gjenomikës, BGI, filloi në vitin 2013 marketingun e testit prenatal jashtë Kinës. Ky test shitet emrin tregtar “Nifty” dhe është një nga testet prenatale jo-invazive më të shitura në botë. Për testimin përdoret një mostër gjaku e gruas shtatzënë për të kontrolluar për anomali, si sindroma Daun, në fetusin në zhvillim.
Sipas BGI deri tani këtë test e kanë përdorur më shumë se tetë milion gra në të gjithë botën. “Nifty” tregtohet në të paktën 52 vende, përfshirë edhe Gjermaninë, Kanadanë, Australinë, Tajlandën apo Indinë, por jo në SHBA.
Sipas informacioneve të Reuters në Bankën Kombëtare Gjenetike të Kinës, e cila financohet nga qeveria kineze, ruhen edhe të dhënat gjenetike të më shumë se 500 grave nga Evropa dhe Azia që kanë përdorur këtë test.
SHBA e shqetësuar
Qendra Kombëtare e Kundërzbulimit dhe Sigurisë e Shteteve të Bashkuara, e cila kishte paralajmëruar edhe më parë lidhur me mbledhjen e të dhënave shëndetësore nga kompanitë kineze, shprehu shqetësimin në lidhje me transferimin e të dhënave në Kinë. Ky tranferim bën të mundur që “Kina të mbledhë të dhëna gjenetike dhe gjenomike nga e gjithë bota” – tha qendra.
Sipas studiuesve të dhëna gjenetike mbledhin dhe analizojnë edhe firma të tjera që prodhojnë teste prenatale, por asnjëra prej tyre nuk mbledh kaq shumë të dhëna gjenetike sa BGI dhe asnjë nga këto firma nuk ka lidhje me ndonjë qeveri apo me ushtrinë kombëtare të ndonjë vende si sipërmarrja BGI.
Kina flet për akuza dhe shpifje
BGI deklaroi se asnjëherë nuk i është kërkuar nga organet e sigurisë ose të mbrojtjes kombëtare kineze që t’u japë atyre të dhënat e përftuara testet “Nifty” dhe as e ka bërë ndonjëherë gje gjë të tillë. Kurse Ministria e Jashtme e Kinës tha se hulumtimi i Reuters reflekton “akuza dhe shpifje të pabazuara” të autoriteteve amerikane.
Qyteti i Prizrenit do të mirëpresë edicionin e pestë të Festivalit Ndërkombëtar të Teatrit në Ambient të Hapur – PrizrenFest, i cili do të mbahet nga 21 deri më 27 korrik 2026.
Me karakter ndërkombëtar, festivali do ta shndërrojë Prizrenin në një qendër të artit skenik, duke sjellë shfaqje teatrore, aktivitete artistike dhe programe kulturore në hapësira të ndryshme historike të qytetit.
Në programin e këtij viti do të marrin pjesë trupa teatrore dhe artistë nga Kosova, Spanja, Franca, Brazili, Turqia, Italia, Sllovenia dhe Maqedonia e Veriut.
Përveç shfaqjeve teatrore, PrizrenFest do të ofrojë edhe punëtori për fëmijë, koncerte dhe aktivitete të tjera kulturore, duke krijuar një program të larmishëm për publikun.
Përmes këtij festivali, organizatorët synojnë të promovojnë artin skenik në hapësira të hapura, të forcojnë identitetin kulturor të Prizrenit dhe ta konsolidojnë qytetin si një destinacion të rëndësishëm në skenën ndërkombëtare të festivaleve artistike./A.K/
Një person është arrestuar nga Policia e Kosovës në rrugën “Ymer Pula” në Gjakovë, nën dyshimin për organizim të skemave piramidale, bixhoz të paligjshëm dhe kanosje.
Sipas raportit 24-orësh të Policisë, rasti ka ndodhur pasditen e së mërkurës, ku pas një mosmarrëveshjeje të çastit, i dyshuari ka kërcënuar viktimën.
Pas denoncimit, policia ka prangosur të dyshuarin dhe pas intervistimit, me vendim të prokurorit të shtetit, ai është liruar për t’u hetuar në procedurë të rregullt. /E.A/
Një pronar lokali është intervistuar nga Policia e Kosovës në Han të Elezit, nën dyshimin për prodhim dhe vënie në qarkullim të artikujve të dëmshëm ushqimor. Sipas raportit 24-orësh të Policisë, rasti ka ndodhur më 13 korrik, ndërsa intervistimi i të dyshuarit është bërë dje.
Dyshimet e para raportojnë se disa persona janë helmuar pasi kanë konsumuar ushqim në lokalin e të dyshuarit. Lidhur me rastin është njoftuar prokurori i shtetit, i cili ka autorizuar inicimin e lëndës, ndërsa hetimet po vazhdojnë për të zbardhur plotësisht rrethanat e këtij helmimi.
Ndërkohë, për këtë situatë Klinika Infektive bëri të ditur se po trajton një fluks pacientësh të helmuar nga ushqimi, ku mes 31 të hospitalizuarve janë edhe pesë persona nga komuna e Hanit të Elezit.
Këta të fundit kanë deklaruar se kanë konsumuar ushqim në të njëjtin lokacion, gjë që lidhet drejtpërdrejt me rastin që po hetohet nga policia. Sipas klinikës, pas analizave të hollësishme laboratorike, 11 raste të këtij fluksi tashmë kanë rezultuar pozitivë me bakterin Salmonella Enteritidis./E.A/