Lajmet

Katër rreziqet e shëndetit gjatë stinës së verës

Edhe pse kjo është periudha më e ngrohtë e vitit, për shumë njerëz relaksuese, pasi njerëzit janë më komod.

Published

on

Ekspozimi ndaj diellit dhe rrezitja, dehidratimi, pickimi i insekteve dhe helmimi nga ushqimi janë disa nga rreziqet më të zakonshme për shëndetin e njeriut gjatë periudhës së verës, për të cilat duhet pasur kujdes për të minimizuar efektet anësore.

Edhe pse kjo është periudha më e ngrohtë e vitit, për shumë njerëz relaksuese, pasi njerëzit janë më komod, të rastësishëm dhe të pangarkuar me shumë rroba, megjithatë duhet pasur kujdes pasi kushtet e vështira të motit dhe ushqimi monoton mund të çojnë në shumë probleme shëndetësore, paralajmërojnë shkencëtarët dhe qarqet mjekësore në mbarë botën.

EKSPOZIMI NË DIELL DHE RREZITJA

Si burim i vërtetë i jetës, dielli ka shumë përfitime për trupin dhe shpirtin e njeriut, pasi stimulon qarkullimin dhe metabolizmin, siguron krijimin e vitaminës D dhe shfrytëzimin maksimal të saj, dhe në këtë mënyrë ndikon në mënyrë mjaft antidepresive. Por në këtë aspekt është mirë të keni kujdes sepse ekspozimi i tepërt ndaj rrezeve UV sjell plakje më të shpejtë të lëkurës, alergji të shumta, deri në shfaqjen e kancerit të lëkurës, si dhe mund të jetë një nga shkaqet e dëmtimit të kornesë dhe rrjetit të syrit. Prandaj, është e nevojshme t’i kushtohet vëmendje mbrojtjes së duhur nga dielli. Përdorni kremra me faktor mbrojtës të lartë (30/50), si dhe kushtoni vëmendje sa dhe në cilën orë gjatë ditës jeni të ekspozuar në diell. Njëkohësisht duhet kujdes shtesë për personat që kanë nishane apo rritje të lëkurës, për të mos irrituar apo krijuar inflamacion, sepse në të kundërtën është e nevojshme një vizitë urgjente te dermatologu.

DEHIDRIMI

Gjatë vapës së verës ekziston rreziku i dehidrimit, ndaj të cilit janë veçanërisht të prirur të moshuarit, fëmijët, gratë shtatzëna, sportistët dhe personat rekreativ. Duke qenë se njerëzit djersiten dukshëm më shumë gjatë verës, më shumë lëngje humbin përmes lëkurës se zakonisht, ndaj është e nevojshme të zëvendësohet ai lëng. Prandaj, këshillohet të pini të paktën dy litra lëngje në ditë, nëse është e nevojshme edhe më shumë. Nga pranimi total i lëngjeve në ditë, dy të tretat duhet të jenë ujë i thjeshtë, dhe gjithë pjesa tjetër, për shembull, lëngjet, çajërat, supat dhe ushqimi i lëngshëm, mund të jenë një shtesë, por jo një zëvendësim i ujit. Çaji, kafeja dhe disa pije përmbajnë kafeinë dhe kanë një efekt diuretik me ç’rast nxisin dehidrimin. Gjithashtu është mirë të konsumoni supë të lehtë perimesh, fruta dhe perime me lëng, si dhe sallata të ndryshme.

PICKIMET E INSEKTEVE

Në periudhën e verës, njerëzit kalojnë më shumë kohë jashtë, prandaj kafshimet e llojeve të ndryshme të insekteve janë të pashmangshme. Kjo është arsyeja pse është mirë të keni në dorë një krem ose mjet mbrojtës kundër pickimit të insekteve. Aromaterapistët këshillojnë të aplikoni vaj esencial të livandës në pjesët e ekspozuara të trupit. Ai vaj ka veti antiseptike, dezinfektuese dhe shëruese dhe mund të aplikohet në lëkurë, por në sasi minimale. Nëse simptomat pas pickimit të mushkonjave ose insekteve janë më të theksuara, mund të përdoret një antihistamine në formën e pomadës, kremit ose xhelit, i cili do të ketë një efekt të dobishëm. Situatat pas pickimit të bletës ose grerëzës janë veçanërisht të rrezikshme në pjesët e zgavrës së gojës, qafës dhe fytit, për shkak të zhvillimit të shpejtë të edemës dhe mbytjes së mundshme. Nuk duhet të harrojmë gjithashtu rrezikun e rriqrave, të cilat me pickimin e tyre mund të transmetojnë meningoencefalitin viral të rriqrave, prandaj është e rëndësishme që pas çdo shëtitjeje në natyrë të ekzaminohet në detaje i gjithë trupi dhe të largohen rriqrat nëse ka.

HELMIMI NGA USHQIMI

Temperaturat e larta janë të përshtatshme për zhvillimin e mikroorganizmave në produktet ushqimore, veçanërisht nëse ato nuk janë të paketuara dhe të ruajtura siç duhet. Ushqimet me origjinë proteinike, si mishi, vezët, produktet e qumështit, peshku, butakët etj., janë veçanërisht të ndjeshme ndaj prishjes, pasi janë një bazë e shkëlqyer ushqyese për rritjen e mikroorganizmave. Gjatë verës, helmimet më të shpeshta shkaktohen nga bakteret salmonela dhe në këtë kontekst më të shpeshtat janë ushqimet që nuk janë përpunuar termikisht, si ëmbëlsirat apo ëmbëlsirat me krem, si dhe akulloret. Me rastin e blerjes së produkteve të qumështit është veçanërisht e rëndësishme të shikohet data e prodhimit, sepse në periudhën e verës, për shkak të temperaturave të larta, afati mund të shkurtohet në krahasim me atë të shënuar në deklaratë.

Vendi

Profesorët e UBT-së botojnë studimin mjekësor në revistën prestigjoze ndërkombëtare MDPI

Published

on

By

Profesorët e UBT-së, Dr. Lirim Shefki Mustafa dhe Dr. Fitim Bexhet Alidema, kanë publikuar një studim mjekësor në revistën e njohur ndërkombëtare “Pharmacoepidemiology”, që është pjesë e platformës së fuqishme shkencore MDPI.

Ky punim, me titullin “Comparison of Two Triple Therapy Regimens for Helicobacter pylori Eradication in Patients with Dyspepsia: A Retrospective Study from Primary Care”, ka arritur të indeksohet në rrjetet më të rëndësishme të shkencës botërore si Web of Science dhe Scopus, duke u renditur në kategorinë e lartë Q2.

Ky hulumtim i stafit të UBT-së ka një rëndësi të madhe praktike pasi ka marrë në shqyrtim plot 1,800 pacientë të rritur që u trajtuan mes janarit të vitit 2023 dhe fillimit të vitit 2026.

Qëllimi ishte të gjendej një zgjidhje më e mirë kundër bakterit të rrezikshëm Helicobacter pylori, i cili shkakton probleme si gastriti apo ulçera, në një kohë kur trajtimet klasike po dështojnë rregullisht për shkak se bakteri është bërë rezistent ndaj antibiotikëve standardë.

Nga krahasimi që u bë, doli se terapia e re e bazuar në levofloxacin funksionon shumë më mirë, duke e zhdukur bakterin në 82.9% të rasteve, përballë trajtimit të vjetër me clarithromycin që pati sukses vetëm në 71.8% të pacientëve.

Përveç se më efektiv, ky kombinim i ri solli edhe më pak efekte anësore për organizmin. Profesorët zbuluan gjithashtu se stili i jetesës ndikon shumë në shërim, pasi duhani, alkooli, obeziteti dhe diabeti e bëjnë bakterin më të fortë dhe rrisin shanset që trajtimi të dështojë.

Ky botim, i dalë zyrtarisht sot më 13 korrik 2026, tregon edhe një herë nivelin e lartë të kërkimit shkencor në UBT dhe u vjen në ndihmë direkt mjekëve për të dhënë receta më të sakta e pa i keqpërdorur antibiotikët.

Continue Reading

Vendi

KFOR-i me stërvitje speciale pranë Bondsteel-it për menaxhimin e rasteve urgjente

Published

on

By

Ushtarët e Komandës Rajonale në Lindje (RC-E) të misionit të KFOR-it kanë zhvilluar një stërvitje të specializuar për reagim ndaj rrëzimit të aviacionit pranë Kampit Bondsteel.

Ky trajnim kishte për qëllim forcimin e koordinimit mjekësor shumëkombësh dhe rritjen e kapaciteteve për reagim të shpejtë në zonat operative.

Stërvitja bëri bashkë ekuazhet ajrore dhe mjekët fluturues për të ushtruar triazhin e të lënduarve, trajtimin mjekësor dhe procedurat e evakuimit urgjent.

Përmes këtyre aktiviteteve, KFOR-i mban gatishmërinë operacionale dhe aftësitë e nevojshme për të garantuar një mjedis të sigurt për të gjithë njerëzit në Kosovë.

Misioni i udhëhequr nga NATO-ja vazhdon të zbatojë mandatin e tij sipas Rezolutës 1244, në koordinim të ngushtë me Policinë e Kosovës dhe EULEX-in. /E.A/

Continue Reading

Aktualitet

Burim Berisha sjell “RESIDUE”, një reflektim artistik mbi kujtesën dhe transformimin

Published

on

By

Profesori i Fakultetit të Artit dhe Medias Digjitale në UBT, Burim Berisha, do të prezantojë ekspozitën e tij personale “RESIDUE”, e cila do të hapet më 18 korrik në Institutin e Artit Bashkëkohor ARKIV në Pejë.

Ekspozita është pjesë e programit kuratorial të institucionit dhe paraqet një përmbledhje të praktikës artistike të Berishës, të zhvilluar përgjatë më shumë se 25 vjetësh krijimtari në fushën e artit bashkëkohor.

Përmes skulpturës dhe instalacioneve që ndërthurin elemente si tingulli, tymi, dheu dhe materiale të ndryshme, “RESIDUE” eksploron marrëdhënien ndërmjet kujtesës, transformimit dhe gjurmëve që mbeten pas një ngjarjeje, personi apo objekti. Veprat ftojnë publikun në një reflektim mbi praninë dhe mungesën, duke e trajtuar artin si një proces që ruan dhe rikrijon kujtesën përtej momentit të krijimit.

Në këtë ekspozitë, figura nuk paraqitet në mënyrë të drejtpërdrejtë, por ndërtohet përmes materialit, shenjave të pranisë dhe hapësirës, duke krijuar një dialog mes asaj që është e dukshme dhe asaj që mbetet e nënkuptuar.

Ekspozita “RESIDUE” dëshmon për angazhimin e vazhdueshëm artistik të Prof. Burim Berishës dhe kontributin e tij në zhvillimin e artit bashkëkohor, si në Kosovë ashtu edhe në arenën ndërkombëtare.

Continue Reading

Lajmet

Ambasadori i Hungarisë në Kosovë ligjëron në UBT për politikën e zgjerimit të Bashkimit Evropian

Published

on

By

Fakulteti i Shkencave Politike dhe Studimeve të Sigurisë në UBT ka nisur aktivitetet e Akademisë Verore 2026, në kuadër të Global UBT Fest 2026, me një ligjëratë të veçantë nga Ambasadori i Hungarisë në Republikën e Kosovës, László Dux, i cili zhvilloi një dialog me studentët dhe stafin akademik mbi temën “EU Enlargement Policy”.

Aktiviteti inaugurues mblodhi studentë të Shkencave Politike, Studimeve të Sigurisë, Politikave Publike dhe Menaxhimit, të cilët patën mundësinë të diskutojnë mbi një nga temat më aktuale të agjendës evropiane – politikën e zgjerimit të Bashkimit Evropian dhe rëndësinë e saj për vendet aspirante.

Gjatë ligjëratës, Ambasadori Dux trajtoi zhvillimet më të fundit në procesin e zgjerimit të BE-së, sfidat dhe mundësitë që e shoqërojnë këtë proces, si dhe perspektivën e Hungarisë lidhur me të ardhmen evropiane të rajonit. Ai theksoi rëndësinë e bashkëpunimit ndërmjet vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe institucioneve evropiane, duke nënvizuar se zgjerimi mbetet një element kyç për forcimin e stabilitetit, sigurisë dhe zhvillimit në Evropë.

Diskutimi u zhvillua në një atmosferë interaktive, ku studentët adresuan pyetje mbi procesin e integrimit evropian, politikat e zgjerimit, marrëdhëniet ndërkombëtare dhe sfidat gjeopolitike që ndikojnë në të ardhmen e Bashkimit Evropian dhe rajonit.

Përmes organizimit të këtij aktiviteti, UBT vazhdon të sjellë pranë studentëve diplomatë, vendimmarrës dhe ekspertë ndërkombëtarë, duke krijuar mundësi për debat akademik dhe shkëmbim të drejtpërdrejtë të përvojave mbi çështjet më të rëndësishme të politikës globale.

Akademia Verore e Fakultetit të Shkencave Politike dhe Studimeve të Sigurisë do të vazhdojë edhe në ditët në vijim me ligjërata, panele diskutimi dhe aktivitete akademike të fokusuara në diplomaci, siguri, qeverisje dhe politika publike, me pjesëmarrjen e ekspertëve vendorë dhe ndërkombëtarë.

Continue Reading

Të kërkuara