Botë

Irani minimizon mundësinë për rinisjen e shpejtë të bisedimeve bërthamore

Published

on

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araqchi, e përjashtoi mundësinë për rinisjen e shpejtë të bisedimeve me Shtetet e Bashkuara, pasi presidenti amerikan, Donald Trump, tha se ai aktualisht nuk po flet me Iranin, duke ndryshuar qëndrimin e deritanishëm se bisedimet me Iranin do të rinisnin këtë javë.

Gjatë një interviste të publikuar më 30 qershor, Araqchi u pyet për deklarimin e Trumpit javën e kaluar se negociatat bërthamore me Iranin do të rinisnin së shpejti.

Nuk mendoj se negociatat do të rifillojnë kaq shpejt”, tha ministri i Jashtëm iranian gjatë intervistës për transmetuesin amerikan, CBS.

Që ne të vendosin për rikthim në bisedime, fillimisht ne duhet të sigurohemi që Amerika nuk do të kryejë sulm ushtarak ndaj nesh gjatë negociatave”.

Nevojitet më shumë kohë për të shqyrtuar të gjitha pikat, tha ai, duke shtuar se “dyert e diplomacisë nuk do të mbyllen kurrë plotësisht”.

Shtetet e Bashkuara dhe Irani kishin zhvilluar pesë runde bisedimesh indirekte lidhur me programin bërthamor të Teheranit, përpara se ato të dështonin dhe Izraeli të fillonte sulmet ajrore ndaj objekteve bërthamore dhe infrastrukturës ushtarake iraniane më 13 qershor.

SHBA-ja iu bashkua sulmeve të Izraelit më 22 qershor kur bombardoi tri ndërtesa kyç bërthamore të Iranit, përfshirë ndërtesën nëntokësore në Fordo.

Araqchi u pyet gjithashtu për një vlerësim të bërë nga kreu i agjencisë bërthamore të Kombeve të Bashkuara, Rafael Grossi, sipas të cilit Irani ka gjasa që mund të fillojë prodhimin e uraniumit të pasuruar brenda pak muajsh.

Nuk mund të shkatërrosh teknologjinë dhe shkencën e pasurimit përmes bombardimeve”, tha ai.

Nëse ekziston vullneti nga ana e Iranit, vendi “do të jetë në gjendje t’i riparojë dëmet me shpejtësi dhe të kompensojë kohën e humbur”, shtoi ai.

Në një postim në platformën e tij Truth Social më 30 qershor, Trump shkroi se ai “nuk po i ofroj Iranit asgjë… dhe as nuk jam duke folur me ta, që kur i kemi shkatërruar plotësisht objektet e tyre bërthamore”.

Shkalla e dëmit të shkaktuar në programin bërthamor të Iranit gjatë luftës 12-ditore me Izraelin mbetet e paqartë. Irani thotë se ndërtesat e tij bërthamore kanë pësuar dëme të mëdha, por është zotuar se do të vazhdojë me programin bërthamor, që insiston se është paqësor.

Sipas një marrëveshjeje të vitit 2015 të arritur me Shtetet e Bashkuara dhe fuqitë e tjera botërore, Iranit iu lejua të pasurojë uranium në një nivel më të ulët se 3.67 për qind të pastërtisë, për qëllime të prodhimit të energjisë në termocentralet bërthamore.

Trump u largua nga kjo marrëveshje më 2018, dhe Irani u kundërpërgjigj duke prodhuar uranium të pasuruar deri në 60 për qind – një nivel më i lartë se ai për përdorim civil, por më i ulët sesa niveli i kërkuar për armë bërthamore.

Rafael Grossi, shefi i Agjencisë Ndërkombëtare për Energji Bërthamore, deklaroi se ka shumë gjasa që centrifugat që janë përdorur për pasurimin e uraniumit në Fordo të jenë dëmtuar rëndë. Por, ai shtoi se Irani mund të rinisë me pasurimin e uraniumit “brenda muajsh”.

Ai po ashtu tha se ka disa tregues që Irani mund të ketë zhvendosur një pjesë të uraniumit të pasuruar para sulmeve ajrore amerikane.

Grossi theksoi se Irani e kishte informuar atë më 13 qershor se po ndërmerrte masa për të mbrojtur pajisjet dhe materialin bërthamor. Sipas tij, kjo sugjeron se Irani mund të ketë zhvendosur uraniumin./REL

Lajmet

Hamasi pranon marrëveshje për çarmatim, Trump e cilëson hap historik drejt paqes në Gaza

Published

on

Hamasi ka pranuar një marrëveshje për çarmatimin e plotë të tij dhe të grupeve të tjera të armatosura në Rripin e Gazës, sipas njoftimeve të presidentit amerikan, Donald Trump.

Trump e ka cilësuar marrëveshjen si një “hap historik” drejt paqes dhe sigurisë, duke bërë të ditur se zbatimi i saj do të zhvillohet në disa faza. Sipas tij, pas përfundimit të procesit të çarmatimit, forcat izraelite do të tërhiqen gradualisht nga territori palestinez.

Në bazë të planit, Hamasi dhe fraksionet e tjera do t’ia dorëzojnë armët një komiteti kombëtar palestinez, ndërsa procesi do të monitorohet nga një mekanizëm ndërkombëtar verifikimi.

Pas kësaj, një Forcë Ndërkombëtare e Stabilizimit dhe një forcë e re policore palestineze pritet të marrin përgjegjësinë për sigurinë në Gaza.

Megjithatë, zyrtarët izraelitë kanë shprehur skepticizëm nëse Hamasi do ta zbatojë marrëveshjen, ndërsa përfaqësues të grupit palestinez kanë deklaruar se çarmatimi nuk do të nisë pa tërheqjen e ushtrisë izraelite dhe përmbushjen e detyrimeve të marrëveshjes.

Trump ka falënderuar Egjiptin, Katarin dhe Turqinë për rolin e tyre në ndërmjetësimin e bisedimeve, duke e përshkruar marrëveshjen si një pikë kthese në zbatimin e planit të tij 20-pikësh për paqen në Gaza./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Merz: Mali i Zi duhet të anëtarësohet në BE deri në fund të dekadës

Published

on

Kancelari gjerman, Friedrich Merz, ka deklaruar se Mali i Zi duhet të bëhet anëtar i Bashkimit Evropian deri në fund të kësaj dekade, duke vlerësuar se vendi ka përmbushur pothuajse të gjitha kriteret për anëtarësim.

Gjatë një vizite në Dublin, Merz tha se procesi i zgjerimit të BE-së duhet të mbetet i besueshëm dhe se vendet që i plotësojnë kushtet nuk duhet të pengohen nga zhvillimet në shtetet e tjera kandidate.

Ai theksoi se Mali i Zi ka bërë përparim të konsiderueshëm në zbatimin e reformave dhe mbetet vendi më i avancuar i Ballkanit Perëndimor në negociatat për anëtarësim.

“Mali i Zi duhet të bëhet anëtar i Bashkimit Evropian deri në fund të dekadës. Vendi është gati për anëtarësim dhe ka përmbushur në masë të madhe të gjitha kërkesat”, deklaroi Merz.

Kancelari gjerman rikujtoi se Kroacia ishte shteti i fundit që iu bashkua BE-së në vitin 2013 dhe theksoi se Bashkimi Evropian duhet të mbajë premtimet ndaj vendeve që përmbushin Kriteret e Kopenhagës.

Sipas tij, deklarata përbën një sinjal të fortë mbështetjeje për integrimin evropian të Malit të Zi, i cili synon të përfundojë negociatat dhe të anëtarësohet në BE para fundit të dekadës./A.K/

Continue Reading

Lajmet

Zelensky kërkon 300 raketa Patriot deri në dimër

Published

on

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka deklaruar se i ka kërkuar presidentit amerikan Donald Trump një paketë urgjente me interceptorë Patriot për të mbrojtur infrastrukturën energjetike të vendit nga sulmet ruse gjatë dimrit.

Në një intervistë për Axios, Zelensky tha se rezervat ukrainase të raketave Patriot janë pothuajse të shteruara, duke paralajmëruar se pa to Rusia mund të godasë termocentralet dhe të shkaktojë një krizë humanitare.

Ai bëri të ditur se Trump ka shprehur gatishmëri për të mbështetur Ukrainën edhe me licenca për prodhimin e raketave Patriot, por theksoi se prodhimi do të kërkojë kohë.

“Ne kemi nevojë për raketat Patriot dje”, u shpreh Zelensky, duke shtuar se Ukraina synon të sigurojë 300 interceptorë deri në dimër.

Presidenti ukrainas tha se vendi është i gatshëm të ndajë teknologji dhe ekspertizë ushtarake me SHBA-në në këmbim të mbështetjes, ndërsa njoftoi se po shqyrtohet edhe mundësia e prodhimit të interceptorëve në bashkëpunim me kompanitë amerikane të mbrojtjes.

Zelensky theksoi se mbetet i interesuar për rifillimin e bisedimeve të paqes me Rusinë, por shtoi se nuk beson se presidenti rus Vladimir Putin është i gatshëm të ndalë luftën./A.K/

Continue Reading

Botë

SHBA nisin rishikimin e pranisë ushtarake në Evropë, synojnë që kontinenti të marrë më shumë përgjegjësi për mbrojtjen

Published

on

By

Shtetet e Bashkuara kanë nisur zyrtarisht rishikimin e pranisë së tyre ushtarake në Evropë, në kuadër të një strategjie që synon t’i japë vendeve evropiane përgjegjësinë kryesore për mbrojtjen e kontinentit.

Lajmin e bëri të ditur Elbridge Colby, zyrtar i lartë në Departamentin amerikan të Mbrojtjes, i cili përmes një postimi në platformën X e cilësoi procesin si një “rishikim të vërtetë”. Sipas tij, synimi është që NATO të përshpejtojë përpjekjet për forcimin e kapaciteteve mbrojtëse të Evropës, në mënyrë që aleatët evropianë të marrin barrën kryesore për mbrojtjen konvencionale.

Presidenti amerikan Donald Trump ka kritikuar prej vitesh nivelin e ulët të shpenzimeve për mbrojtje nga vendet evropiane të NATO-s. Megjithatë, gjatë muajve të fundit, disa shtete, përfshirë Gjermaninë, kanë rritur ndjeshëm buxhetet ushtarake për t’iu përgjigjur kërkesave të aleancës.

Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, kishte paralajmëruar këtë rishikim gjatë takimit të ministrave të Mbrojtjes të NATO-s në Bruksel në muajin qershor. Ai deklaroi se procesi pritet të zgjasë rreth gjashtë muaj.

“NATO ka qenë për shumë kohë një tigër letre dhe një rrugë me një drejtim, por kjo periudhë ka përfunduar”, ishte një nga deklaratat më të forta të Hegseth, i cili, megjithatë, pranoi se aleatët evropianë kanë bërë përparim në forcimin e kapaciteteve të tyre ushtarake.

Sipas tij, disa shtete të NATO-s nuk kanë përmbushur pritshmëritë e Uashingtonit, duke aluduar edhe për mungesën e mbështetjes ndaj operacioneve ushtarake amerikane kundër Iranit. SHBA dhe Izraeli ndërmorën sulme ndaj Iranit, ndërsa shumica e aleatëve të NATO-s nuk u përfshinë në operacion. Veprimi amerikan është kritikuar nga një pjesë e ekspertëve të së drejtës ndërkombëtare, të cilët e konsiderojnë atë të diskutueshëm nga pikëpamja ligjore.

Colby nuk dha detaje konkrete se cilat elemente të pranisë ushtarake amerikane do të preken nga rishikimi. Megjithatë, sipas raportimeve të mediave amerikane, në shqyrtim janë numri i trupave të stacionuara në Evropë, si dhe reduktimi i avionëve luftarakë, dronëve, avionëve cisternë për furnizim me karburant në ajër dhe njësive detare.

Aktualisht, Shtetet e Bashkuara kanë rreth 80 mijë trupa të dislokuara në Evropë.

Departamenti amerikan i Mbrojtjes thekson se rishikimi synon të përshtatë praninë ushtarake me strategjinë e re të sigurisë kombëtare dhe realitetet aktuale gjeopolitike. Strategjia e administratës Trump, e prezantuar në fillim të vitit, e vendos theksin te mbrojtja e territorit amerikan dhe frenimi i ndikimit të Kinës, duke ruajtur njëkohësisht angazhimin ndaj NATO-s.

Më herët këtë vit, administrata amerikane kishte paralajmëruar mundësinë e tërheqjes së një pjese të trupave nga Evropa, përfshirë Gjermaninë, duke shkaktuar reagime të forta në rajonet ku ndodhen bazat ushtarake amerikane.

Raportimet për shkallën e reduktimit kanë qenë të ndryshme. Disa media kanë përmendur mundësinë e tërheqjes së të paktën 5.000 ushtarëve nga Gjermania brenda gjashtë deri në dymbëdhjetë muajve. Gjithashtu, Uashingtoni ka pezulluar planet për vendosjen e raketave lundruese me rreze të gjatë në territorin gjerman.

Rishikimi i pranisë ushtarake amerikane pritet të ketë ndikim të rëndësishëm në arkitekturën e sigurisë evropiane dhe në marrëdhëniet mes SHBA-së dhe aleatëve të saj në NATO.

/DW//D.L/

Continue Reading

Të kërkuara