Botë

Irani minimizon mundësinë për rinisjen e shpejtë të bisedimeve bërthamore

Published

on

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araqchi, e përjashtoi mundësinë për rinisjen e shpejtë të bisedimeve me Shtetet e Bashkuara, pasi presidenti amerikan, Donald Trump, tha se ai aktualisht nuk po flet me Iranin, duke ndryshuar qëndrimin e deritanishëm se bisedimet me Iranin do të rinisnin këtë javë.

Gjatë një interviste të publikuar më 30 qershor, Araqchi u pyet për deklarimin e Trumpit javën e kaluar se negociatat bërthamore me Iranin do të rinisnin së shpejti.

Nuk mendoj se negociatat do të rifillojnë kaq shpejt”, tha ministri i Jashtëm iranian gjatë intervistës për transmetuesin amerikan, CBS.

Që ne të vendosin për rikthim në bisedime, fillimisht ne duhet të sigurohemi që Amerika nuk do të kryejë sulm ushtarak ndaj nesh gjatë negociatave”.

Nevojitet më shumë kohë për të shqyrtuar të gjitha pikat, tha ai, duke shtuar se “dyert e diplomacisë nuk do të mbyllen kurrë plotësisht”.

Shtetet e Bashkuara dhe Irani kishin zhvilluar pesë runde bisedimesh indirekte lidhur me programin bërthamor të Teheranit, përpara se ato të dështonin dhe Izraeli të fillonte sulmet ajrore ndaj objekteve bërthamore dhe infrastrukturës ushtarake iraniane më 13 qershor.

SHBA-ja iu bashkua sulmeve të Izraelit më 22 qershor kur bombardoi tri ndërtesa kyç bërthamore të Iranit, përfshirë ndërtesën nëntokësore në Fordo.

Araqchi u pyet gjithashtu për një vlerësim të bërë nga kreu i agjencisë bërthamore të Kombeve të Bashkuara, Rafael Grossi, sipas të cilit Irani ka gjasa që mund të fillojë prodhimin e uraniumit të pasuruar brenda pak muajsh.

Nuk mund të shkatërrosh teknologjinë dhe shkencën e pasurimit përmes bombardimeve”, tha ai.

Nëse ekziston vullneti nga ana e Iranit, vendi “do të jetë në gjendje t’i riparojë dëmet me shpejtësi dhe të kompensojë kohën e humbur”, shtoi ai.

Në një postim në platformën e tij Truth Social më 30 qershor, Trump shkroi se ai “nuk po i ofroj Iranit asgjë… dhe as nuk jam duke folur me ta, që kur i kemi shkatërruar plotësisht objektet e tyre bërthamore”.

Shkalla e dëmit të shkaktuar në programin bërthamor të Iranit gjatë luftës 12-ditore me Izraelin mbetet e paqartë. Irani thotë se ndërtesat e tij bërthamore kanë pësuar dëme të mëdha, por është zotuar se do të vazhdojë me programin bërthamor, që insiston se është paqësor.

Sipas një marrëveshjeje të vitit 2015 të arritur me Shtetet e Bashkuara dhe fuqitë e tjera botërore, Iranit iu lejua të pasurojë uranium në një nivel më të ulët se 3.67 për qind të pastërtisë, për qëllime të prodhimit të energjisë në termocentralet bërthamore.

Trump u largua nga kjo marrëveshje më 2018, dhe Irani u kundërpërgjigj duke prodhuar uranium të pasuruar deri në 60 për qind – një nivel më i lartë se ai për përdorim civil, por më i ulët sesa niveli i kërkuar për armë bërthamore.

Rafael Grossi, shefi i Agjencisë Ndërkombëtare për Energji Bërthamore, deklaroi se ka shumë gjasa që centrifugat që janë përdorur për pasurimin e uraniumit në Fordo të jenë dëmtuar rëndë. Por, ai shtoi se Irani mund të rinisë me pasurimin e uraniumit “brenda muajsh”.

Ai po ashtu tha se ka disa tregues që Irani mund të ketë zhvendosur një pjesë të uraniumit të pasuruar para sulmeve ajrore amerikane.

Grossi theksoi se Irani e kishte informuar atë më 13 qershor se po ndërmerrte masa për të mbrojtur pajisjet dhe materialin bërthamor. Sipas tij, kjo sugjeron se Irani mund të ketë zhvendosur uraniumin./REL

Aktualitet

Të paktën 15 të vrarë nga sulmet ruse në Kiev, goditen ndërtesat e banimit dhe një spital fëmijësh

Published

on

By

Të paktën 15 persona kanë mbetur të vrarë nga sulmet më të fundit ruse që shënjestruan kryeqytetin ukrainas, deklaroi kryetari i bashkisë së Kievit, ndërsa Ukraina po vazhdon të përballet me mungesë të raketave të mbrojtjes ajrore.

Ndërtesa banimi dhe magazina u goditën në të gjithë qytetin gjatë natës, bëri të ditur Shërbimi Shtetëror i Emergjencave të Ukrainës, ndërsa u dëmtuan gjithashtu një spital fëmijësh dhe një shkollë.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se viktimat erdhën si pasojë e mungesës së raketave të mbrojtjes ajrore, për furnizimin e të cilave Kievi varet nga aleatët perëndimorë.

Duke folur për BBC News pranë një blloku të shkatërruar banesash në Kiev, kryebashkiaku Vitali Klitschko u shpreh se Ukraina ka nevojë për “municione, sisteme kundëraketë — ne kemi nevojë për mbështetje nga partnerët tanë”.

Klitschko ndodhej në lagjen Solomianskyi për të vlerësuar dëmet. Rreth tij, punonjësit e emergjencave vazhdonin kërkimet nëpër gërmadha, ndërsa banorët qëndronin jashtë shtëpive të tyre të shkatërruara.

Midis tyre ishte edhe Valeria Bondaruk, e cila u zhvendos në Kiev pasi shtëpia e saj në jug të Ukrainës u bombardua, duke besuar se do të ishte më sigurt për të dhe të bijën.

Tani ajo është detyruar të largohet nga shtëpia për herë të dytë gjatë kësaj meje.

Një copë xhami e ngulur në murin e dhomës së saj të gjumit shërbente si dëshmi se sa afër ishte rreziku. Ajo u fsheh në korridor gjatë natës, pasi nuk kanë ndonjë strehimore kundër bombardimeve. /BBC/

 

Continue Reading

Lajmet

SHBA-ja bën sërish thirrje për formimin e institucioneve në Kosovë

Published

on

Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë ritheksuar thirrjen ndaj udhëheqësve politikë të Kosovës që të bashkëpunojnë për formimin e institucioneve, në përputhje me Kushtetutën dhe vendimet e Gjykatës Kushtetuese.

Në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë, një zëdhënës i Departamentit amerikan të Shtetit ka thënë se udhëheqësit politikë duhet të punojnë së bashku për tejkalimin e ngërçit institucional.

“Ky ngërç i vazhdueshëm politik po rezulton në mundësi të humbura për Kosovën. Është koha që udhëheqësit t’i japin përparësi progresit dhe stabilitetit, në të mirë të të gjithë qytetarëve”, tha zëdhënësi.

Kjo është thirrja e dytë e ngjashme e bërë nga pala amerikane brenda pak kohësh, pasi kërkesë të ngjashme për bashkëpunim kishte shprehur edhe Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Prishtinë më 12 gusht.

Thirrja e re amerikane vjen në kohën kur Kuvendi i Kosovës ende nuk është konstituuar pas zgjedhjeve të 7 qershorit.

Seanca konstituive e legjislaturës së re nisi më 6 gusht. Deputetët bënë betimin, por procesi nuk kaloi në fazën e zgjedhjes së kryetarit të Kuvendit.

Albin Kurti, në cilësinë e kreut të Lëvizjes Vetëvendosje, kërkoi kohë shtesë për konsultime me partitë, duke thënë se ende nuk kishte marrëveshje për formimin e institucioneve. Seanca u ndërpre dhe u caktua të vazhdonte më 8 gusht.

Edhe në vazhdimin e 8 gushtit nuk pati kandidaturë për kryetar të Kuvendit. Kurti kërkoi sërish kohë shtesë për konsultime me partitë, por pas kësaj deputetja e AAK-së, Time Kadrijaj, hodhi vezë në drejtim të tij. Pas këtij incidenti kryesuesi i seancës, Avni Dehari, ndërpreu punimet.

Që atëherë, procesi ka mbetur i bllokuar. Dehari ka thënë se seanca e radhës do të thirret kur partitë të arrijnë një marrëveshje për zgjidhjen e krizës, duke argumentuar se pa një marrëveshje politike nuk ka kuptim që seanca të mbahet vetëm si formalitet.

Ndërkohë, në përpjekje për të gjetur një zgjidhje politike, më 18 gusht Kurti u takua me kryetarin e LDK-së, Lumir Abdixhikun, me fokus te zgjedhja e presidentit të ardhshëm; pas takimit, të dy thanë se kishte vullnet për të gjetur një zgjidhje, ndërsa u pajtuan që në takimin e radhës të shqyrtojnë emra konkretë për president.

PDK-ja dhe Aleanca, në anën tjetër, kanë kërkuar që seanca të vazhdojë pa pritur një marrëveshje politike. Më 12 gusht, deputetë të këtyre dy partive u mblodhën në sallën e Kuvendit duke kërkuar nga Dehari që ta thërrasë vazhdimin e seancës, ndërsa pati edhe përplasje me deputetë të LVV-së.

Përveç SHBA-së, edhe Bashkimi Evropian u ka bërë më herët thirrje partive politike që të gjejnë sa më shpejt një zgjidhje për krizën institucionale. BE-ja ka paralajmëruar se ngërçi politik dhe vonesat në zbatimin e reformave mund ta kufizojnë aftësinë e Kosovës për të përfituar nga mbështetja evropiane.

Në kuadër të Planit të Rritjes, Kosovës i janë vënë në dispozicion 882.6 milionë euro në grante dhe kredi të favorshme deri në fund të vitit 2027, ndërsa pagesat lidhen me përmbushjen e hapave të përcaktuar në Agjendën e Reformave.

Komisioni Evropian ka përcaktuar 111 hapa reformues për Kosovën. Për 13 prej tyre, me vlerë të përbashkët prej 90.8 milionë eurosh, afati i parë përmbushës ishte 30 qershori 2026, ndërsa 27 hapa të tjerë, me vlerë prej 165.9 milionë eurosh, kanë afat deri në fund të dhjetorit.

Edhe Fondi Monetar Ndërkombëtar ka vlerësuar se ngërçi i zgjatur politik ka kufizuar përparimin e Kosovës në zbatimin e agjendës së reformave të Planit të Rritjes dhe qasjen në financime të jashtme. /REL/A.K/

Continue Reading

Aktualitet

Sulmet me raketa në Kiev dhe incidentet ajrore në Rumani e Poloni

Published

on

By

Vala e sulmeve masive ruse me raketa gjatë natës së të enjtes ka lënë të paktën tetë të vdekur dhe 33 të plagosur në Kiev dhe në rajonin përreth. Sipas Shërbimit Shtetëror të Emergjencave të Ukrainës (DSNS), goditjet kanë dëmtuar pallate banimi, magazina, një spital pediatrik dhe një shkollë. Ekipet e shpëtimit po punojnë me urgjencë për të nxjerrë njerëzit e bllokuar nën rrënoja, nga ku deri tani janë shpëtuar dy të mbijetuar.

Ndërkohë, alarmi ajror është zgjeruar edhe te fqinjët e Ukrainës. Ministria e Mbrojtjes e Rumanisë njoftoi se në orët e para të së enjtes “një dron hyri në hapësirën ajrore kombëtare rumune, afërsisht 13 kilometra në lindje të qytetit Galați”. Droni është rrëzuar në “një zonë të pabanuar”, duke shkaktuar një zjarr të vogël që u shua menjëherë. Ministria shtoi se “nuk u raportuan viktima apo dëme materiale”. Paralelisht, ushtria polake aktivizoi “operacione mbrojtëse ajrore” për të siguruar kufirin e saj me Ukrainën.

Në kryeqytetin ukrainas, banorët u strehuan nën tokë gjatë rënies së sirenave. Kryetari i bashkisë së Kievit, Vitaly Klitschko, bëri me dije se sulmet dëmtuan një spital pediatrik, thyen dritare, dogjën automjete pranë tij dhe dëmtuan një institucion arsimor, përveç goditjes së një qendre industriale në distriktin Solomyanskyi. Po ashtu, një sulm në distriktin Brovary i mori jetën një burri dhe plagosi një tjetër, siç njoftoi guvernatori rajonal Tymur Tkachenko. /BBC/

 

Continue Reading

Aktualitet

Reuters: Ushtarët e dërguar nga Trump në Uashington pothuajse nuk luftojnë krimin

Published

on

By

Pavarësisht se presidenti Donald Trump dërgoi mijëra trupa të Gardës Kombëtare në Uashington për të luftuar krimin, një hulumtim i agjencisë së lajmeve Reuters zbuloi se ushtarët pothuajse nuk përfshihen fare në zbatimin e ligjit.

Që nga gushti i kaluar, rreth 4,500 ushtarët e dislokuar janë përmendur në vetëm 1.3% të rasteve penale në kryeqytet, ku në shumicën e herëve ata figurojnë si viktima të krimit dhe jo si persona që kryejnë arrestime. Netët e fundit, ushtarakët janë parë duke patrulluar kryesisht në zona turistike dhe lagje të pasura, ndërsa nuk kanë ndërhyrë as në incidente të dhunshme fizike që kanë ndodhur pranë tyre.

Prania e ushtarëve në kryeqytet i kushton buxhetit rreth 1.65 milionë dollarë në ditë — më shumë se i gjithë buxheti i policisë së qytetit — ndërsa administrata planifikon ta vazhdojë këtë mision deri në vitin 2029 me një kosto totale prej 1.4 miliardë dollarësh. /Reuters/

 

Continue Reading

Të kërkuara