Ne nuk e kemi parë planin amerikan prej 15 pikash që i është dërguar Iranit. Nuk ka pasur asnjë konfirmim zyrtar se çfarë mund të përmbajë ai, por disa detaje po raportohen në mediat izraelite dhe ato amerikane, raporton BBC.

Kanali 12 i Izraelit raporton se plani përfshin kërkesat e mëposhtme:

• Objektet bërthamore në Natanz, Isfahan dhe Fordow do të nxirren jashtë përdorimit dhe do të shkatërrohen.

• Transparencë dhe mbikëqyrje nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) mbi aktivitetet në Iran.

• Irani do të heqë dorë nga përdorimi i grupeve të armatosura (“proxies”) në rajon dhe do të ndalojë financimin dhe armatimin e filialeve rajonale.

• Çmontimi i kapaciteteve bërthamore ekzistuese që janë grumbulluar tashmë.

• Një zotim për të mos synuar kurrë pajisjen me armë bërthamore.

• Asnjë material bërthamor nuk do të pasurohet në tokën iraniane dhe i gjithë materiali i pasuruar do t’i dorëzohet IAEA-së.

• Ngushtica e Hormuzit do të mbetet e hapur dhe do të konsiderohet si “zonë e lirë detare”.

• Misioni i raketave të Iranit do t’i nënshtrohet një vendimi të ardhshëm, por ato do të jenë të kufizuara në sasi dhe rreze veprimi, dhe vetëm për qëllime vetëmbrojtjeje.

Çfarë përfiton Irani sipas planit:

• Asistencë amerikane në zhvillimin e një projekti bërthamor civil në Bushehr për prodhimin e energjisë elektrike.

• Heqjen e të gjitha sanksioneve.

• Heqjen e kërcënimit për rishpalljen e sanksioneve.

Gjithashtu, ka raportime për një armëpushim të mundshëm njëmuajsh gjatë kohës që zhvillohen diskutimet – por përsëri, kjo mbetet e pakonfirmuar, pa detaje të dhëna nga Shtëpia e Bardhë. /BBC/

Ministria e Shëndetësisë e Izraelit njoftoi se 204 persona të plagosur u dërguan në spitale në 24 orët e fundit, për shkak të armiqësive të vazhdueshme me Iranin.

Që nga fillimi i luftës SHBA-Izrael kundër Iranit, një total prej 5,045 personash janë dërguar në spitale. Nga këta, 120 mbeten të shtruar në spital, përfshirë 12 në gjendje të rëndë. Më herët Forcat Mbrojtëse Izraelite (IDF) njoftuan se kishin goditur dy objekte kyçe të përdorura për të zhvilluar raketa detare me rreze të gjatë veprimi në kryeqytetin iranian, Teheran.

Në një postim në Telegram, ushtria izraelite tha se “sulmet e rëndësishme” kishin shkaktuar dëme të mëdha në objekte ditët e fundit, duke vënë në dukje se raketat ishin të afta të “shkatërronin shpejt objektivat në det dhe në tokë”.

Shtoi se sulmet “përbëjnë një hap tjetër në dobësimin e mëtejshëm të infrastrukturës së prodhimit ushtarak të regjimit”. /Euronews/

Shefi i të drejtave të njeriut i OKB-së, Volker Turk, ka paralajmëruar se lufta ka krijuar një situatë “jashtëzakonisht të rrezikshme dhe të paparashikueshme”.

“Ky konflikt ka një fuqi të paparë për të zënë në grackë vendet përtej kufijve dhe në të gjithë botën”, tha ai.

Turk tha se shtetet në Lindjen e Mesme ishin pranë një “katastrofe të plotë”, ndërsa luftimet po i afrohen muajit të fundit, duke vrarë më shumë se 2,000 njerëz në të gjithë rajonin dhe duke shkaktuar çrregullime të mëdha globale në tregjet e energjisë.

“E vetmja mënyrë e garantuar për ta parandaluar këtë është t’i jepet fund konfliktit, dhe unë i bëj thirrje të gjitha shteteve, dhe veçanërisht atyre me ndikim, të bëjnë gjithçka që është në fuqinë e tyre për ta arritur këtë.” /Euronews/

Izraeli dhe Irani shkëmbyen sulme ajrore të mërkurën, ndërsa ushtria e Iranit hodhi poshtë pohimin e Presidentit Donald Trump se SHBA-ja ishte në negociata për t’i dhënë fund luftës—e cila ka tronditur tregjet e energjisë dhe ato financiare—duke thënë se SHBA-ja po negocion me veten.

Refuzimi i negociatave nga komanda e bashkuar e Forcave të Armatosura iraniane, e cila dominohet nga Garda Revolucionare elitare e vijës së ashpër, vjen mes raporteve se SHBA-ja i ka dërguar Teheranit një plan me 15 pika për diskutim.

“A ka arritur niveli i luftës suaj të brendshme në fazën ku ju (Trump) negocioni me veten?” tha zëdhënësi kryesor i komandës së përbashkët ushtarake të Iranit, Ebrahim Zolfaqari, në televizionin shtetëror iranian.

“Njerëz si ne nuk mund të merren kurrë vesh me njerëz si ju.” “Siç kemi thënë gjithmonë… askush si ne nuk do të bëjë marrëveshje me ju. Jo tani. Asnjëherë.”

Udhëheqja e Iranit ka deklaruar më parë se nuk mund të negociojë me SHBA-në, pasi Uashingtoni e ka sulmuar vendin dy herë gjatë negociatave të nivelit të lartë në dy vitet e fundit.

Irani ka pasur një “përvojë shumë të keqe me diplomacinë amerikane,” i tha India Today të martën zëdhënësi i ministrisë së jashtme të Iranit, Esmaeil Baghaei. Ai shtoi se nuk ka pasur dialog apo negociata me Uashingtonin, pasi forcat e armatosura të Iranit janë të fokusuara në mbrojtjen e vendit.

Vazhdimi i luftimeve dhe ndikimi global

Katër javë pas fillimit të luftës që ka vrarë mijëra njerëz, ka krijuar goditjen më të rëndë energjetike në histori dhe ka nxitur frikën e inflacionit global, nuk pati asnjë ndalesë të sulmeve ajrore nga Irani dhe Izraeli të mërkurën.

• Ushtria izraelite njoftoi në Telegram se kishte nisur një valë sulmesh që synonin infrastrukturën në të gjithë Teheranin. Më vonë u tha se forcat e saj ajrore kishin goditur dy objekte të prodhimit të raketave lundruese detare në Teheran.
• Agjencia gjysmë-zyrtare iraniane e lajmeve SNN tha se sulmet goditën një zonë banimi në qytet, ku ekipet e shpëtimit po kërkojnë nën rrënoja.
• Kuvajti dhe Arabia Saudite deklaruan se kishin zmbrapsur sulme të reja me dronë, pa treguar se nga vinin ato. Dronët shënjestruan një rezervuar karburanti në Aeroportin Ndërkombëtar të Kuvajtit, duke shkaktuar zjarr por pa viktima.
• Garda Revolucionare e Iranit njoftoi se kishte nisur një valë të re sulmesh kundër lokacioneve në Izrael, përfshirë Tel Avivin dhe Kiryat Shmona, si dhe bazat amerikane në Kuvajt, Jordani dhe Bahrein.

Reagimi i tregjeve dhe qëndrimi i Trump

Trump u tha gazetarëve në Shtëpinë e Bardhë të martën se SHBA-ja ishte në “negociata” me “njerëzit e duhur” në Iran për t’i dhënë fund luftës, duke shtuar se iranianët dëshironin shumë të arrinin një marrëveshje.

Bursat u rritën dhe çmimet e naftës ranë të mërkurën pas raporteve se SHBA-ja po kërkon një armëpushim njëmujor dhe i ka dërguar Iranit një plan me 15 pika, duke rritur shpresat për rifillimin e eksporteve të naftës nga Gjiri Persik. /Reuters/