Kulturë

Intuita është formë e lartë e inteligjencës…

Vlera jonë do të varet nga atribute e tjera që ka një intuitë.

Published

on

Shumica e njerëzve do të thonin se një person logjik është më inteligjent për shkak të aftësisë së tij për të menduar logjikisht dhe për të vepruar në bazë të fakteve në rastin e një problemi.

Studiuesit, megjithatë, po zbulojnë se intuita është lloji më i rëndësishëm i inteligjencës.

ÇFARË ËSHTË INTUIZIMI DHE PËRSE ËSHTË NDRYSHE?

Intuita shpesh ngatërrohet me inteligjencën emocionale dhe instinktin. Ndërsa këto mund të jenë të endura së bashku, të dyja kanë një koncept të veçantë, unik.

Intuita

Intuita përkufizohet në Psikologji si një proces që e lejon njeriun të dijë diçka pa e menduar në mënyrë të vetëdijshme analitike. Është zbatimi i informacionit të ruajtur në mendjen e pavetëdijshme dhe të ndërgjegjshme, mes logjikës dhe instinktit.

Gjithashtu është përshkruar si aftësia për të dalluar se cilat informata janë thelbësore dhe cilat nuk janë. Disa besojnë që është truri ynë duke punuar, bazuar në inteligjencën kolektive.

Duhet të shtohet gjithashtu se njohuria nuk arritet me anë të mendimit analitik, por si një aplikim i menjëhershëm i njohurive të mësuara të ruajtura në tru. Një person intuitiv nuk e ka ruajtur me vetëdije informacionin si fakt specifik. Më shumë ata zhyten në informacion pa e pasur vëmendjen 100%.

Ju mund ta mendoni intuitën si një shumëllojshmëri të copëzave të informatave që vijnë së bashku kur të bëhet e nevojshme për ta zbatuar atë.

Imagjinoni një kuti shënime që ngjiten të shpërndara dhe të ruajtura “prapa e trurit” ose në mendjen e nën-ndërgjegjshme.

Në çdo fletë, ju mund të gjeni çdo kujtim të kryerjes së diçkaje, çdo kujtimi vizual ose vëzhgim, secilin subjekt të mësuar, dhe të gjitha llojet e përvojave personale.

Sa më shpesh që të përdoren disa informacione aq më të rëndësishme, dhe aq më afër majës së grumbullit janë ato. Faktet përcaktuese ende ruhen në mendjen e ndërgjegjshme. Më pak të rëndësishmet mbeten në fund ose harrohen plotësisht.

Logjika

Nga ana krahasuese, truri logjik ka fakte të kategorizuara dhe të organizuara nga subjekti në kartat e indeksit, të paraqitura në mendjen e ndërgjegjshme. Ata mund të shkojnë drejtpërdrejt në vendin ku ruhet fakti specifik, për sa kohë që ky fakt është mësuar drejtpërdrejt dhe me vetëdije.

Ndërsa ne priremi për të bërë dallim mes përdorimit logjik dhe intuitiv, ai intuitiv përdor logjikën. Ato zbatojnë fakte dhe modele, analizojnë dhe organizojnë gjithashtu. Ata thjesht priren të përdorin më shpesh anën e tyre intuitive.

Instinkti

Instinkt është baza jonë, prirja e programuar për një sjellje specifike. Kur ne ndiejmë frikë, ne menjëherë përpiqemi të ikim nga burimi ose të sulmojmë burimin. Asnjë njohuri nuk ishte e nevojshme për ta mësuar dhe për të reaguar.

Një ndjenjë e keqe

Kjo ndjenjë gjendet paksa ndërmjet instinktit dhe intuitës. Ne kemi një ndjesi të pashpjegueshme që mund të bazohet në eksperiencën e mëparshme ose frikën që nuk e kujtojmë drejtpërdrejt; kjo ndjesi nxit instinktet tona të jenë të kujdesshme ose të ndërgjegjshëm për një situatë ose person.

Kjo më së shumti lidhet me intuitën, sepse bazohet në një “ndjesi të pavetëdijshme”.

Instinkti ynë – ose ankthi i shkaktuar prej tij – jo vetëm që shkakton intuitën. Intuita nxitet nga çdo ngjarje apo informacion që kërkon veprim dhe shoqërohet nga një ndjenjë e njohjes.

Inteligjenca Emocionale

Kjo formë e inteligjencës përcaktohet si aftësia për të njohur, vlerësuar dhe kontrolluar emocionet tuaja, emocionet e të tjerëve dhe të grupeve.

Është shumë e rëndësishme që aftësia jonë të lidhet me të tjerët, për të ndërtuar marrëdhënie, për të trajtuar stresin, për të komunikuar ndjenjat dhe për të pasur ndjeshmëri.

Inteligjenca emocionale shpesh shoqërohet me menduesit intuitivë, sepse ato priren të jenë më të ndjeshëm dhe prandaj mund të lidhen më lehtë me të tjerët.

Intuita dhe inteligjenca emocionale janë të ndara sepse inteligjenca emocionale nuk është ekskluzive për njerëzit intuitiv dhe njerëzit intuitiv nuk garantohet të jenë shumë inteligjentë emocionalisht.

Karakteristikat e mendjes logjike dhe mendimi intuitiv

Për të kuptuar me të vërtetë dallimin midis inteligjencës së bazuar në logjikë, në krahasim me inteligjencën intuitive, duhet të dimë tiparet e secilit.

Tiparet e mendimit logjik:

Ata që kanë një prirje drejt logjikës preferojnë që gjërat të jenë në vend, të rregullta dhe të kenë një model të njohur.

Arsyetimi logjik: Ata priren të besojnë se gjithçka ka një arsye racionale dhe se me hetimin e duhur dhe mbledhjen e informacionit, gjithçka mund të shpjegohet dhe problemet të zgjidhen. Ata kërkojnë fakte të verifikuara për të mbështetur konkluzionet e tyre.

Mendim shkencor: Ndërsa logjika është e dorës së parë, ata gjithashtu kanë kureshtje të madhe dhe do të krijojnë hipoteza për ta provuar. Këto hipoteza do të ndjekin procedurën shkencore dhe ata do të bëjnë shënime në lidhje me gjetjet dhe do të krijojnë një teori. Ata pastaj do të kërkojnë ta verifikojnë këtë teori.

Aftësitë matematikore: Matematika është zakonisht një aftësi e fortë dhe ata e duan procesin e llogaritjes.

Mendimi kritik: Ata do të analizojnë idetë nga këndvështrime të shumta.

Tiparet e mendjes intuitive:

Në krahasim, mendja intuitive është shumë më e vështirë për t’u shpjeguar; shkencëtarët kanë pasur vështirësi të mëdha në përcaktimin se si ta masin ose ta provojnë atë. Disa tipare janë të qëndrueshme. Këto tipare, një psikiatër i quajtur Daniel Cappon, në një artikull në Psikologji i titulloi “Anatomia e intuitive”:

Depërtimi i orientuar. Intuitivët kanë tendencë ta shohin “pamjen e madhe” bazuar në depërtim.

Procesi i mendimit anësor: Ndërsa mendimtarët logjik e përpunojnë informacionin në një mënyrë të rregullt, proceset e mendimit të mendimtarëve intuitiv lëvizin anash.

Aftësia për të njohur ose për të pasur informacionin që nuk e mësuat drejtpërdrejt.

Imagjinata dhe vizualizimi: Përdorimi ekstrem i imagjinatës që e lejon dikë të imagjinojë diçka edhe në letër të zezë. Kjo gjithashtu lejon që intuitivët të aplikojnë më së miri një metodë për të marrë një objektiv, si dhe për të parashikuar një proces dhe për të parë se si vepron ai.

Kujtesa: Për shkak të marrjes së informacionit në tërësi, ata mund të kujtojnë detaje specifike shpejt.

Kjo aftësi përdoret në koordinim me ndjeshmërinë dhe identifikimin për të kuptuar se çfarë e ka shkaktuar diçka. Gjithashtu lejon që dikush të futet në këpucët e një personi tjetër për të kuptuar se si funksionon ose përse veprohet sipas një mënyre të caktuar.

PSE ËSHTË INTUIZIMI lloji më i rëndësishëm i inteligjencës?

Ndërsa studion mënyrën se si truri përpunon informacionin, dikush mund t’i ndajë mendimtarët lehtë në një nga dy kampet. Mendimi logjik kundër intuitivit paraqiten si dy lloje të ndryshme të inteligjencës; prandaj mund të argumentohet se, në të vërtetë, ato janë dy pjesë të një tërësie. Të dy janë të rëndësishëm.

Shumica e njerëzve janë të aftë të mendojnë intuitivisht. Për disa, të menduarit në mënyrë intuitive është përgjithësisht “paracaktimi i tyre”. Ata prej nesh që janë më të fortë me inteligjencën emocionale, duke parë një informacion, edhe pa vetëdije marrin informacion, dhe priren të punojnë me ato forca. Ata që kanë aftësi teknike më të bazuara në logjikë, kanë tendencë të analizojnë informacionin dhe të marrin vendime bazuar në fakte.

Këto dy forma të inteligjencës janë të ndara në studime për të krijuar një kuptim më të saktë se si funksionojnë në mënyrë të pavarur dhe efekti që secili mund të ketë në atë se si përpunohet informacioni.

Asnjëri më vetvete nuk është i plotë. Nëse një person logjik vepron vetëm duke u bazuar në fakte, atëherë zbulimet e reja do të ishin vështirë të imagjinoheshin. Shpikësit më të mirë, shkencëtarët dhe ndërmarrësit e rrezikut në biznes marrin vendime të bazuara në intuitën e tyre.

Nëse një intuitë do të funksiononte vetëm sipas saj, “njohja” e saj do të mbetej e pasaktë. Sa më shumë informata të njohim intuitivisht, aq më e saktë do të jetë intuita jonë. Sa më shumë një person me bazë logjikën mëson t’i besojë intuitës së tij dhe ideve më krijuese aq më të mira do të jenë marrëdhëniet e tij/saj.

Faktori kryesor që e bën intuitën inteligjencën më të rëndësishme bazohet thjesht në faktin se një kompjuter mund të logjikojë një person. Në vitet e ardhshme, shoqëria jonë do të bëhet teknologjikisht më e bazuar dhe e varur nga kompjuteri.

Vlera jonë do të varet nga atribute e tjera që ka një intuitë.

Këto aftësi lidhen me të kuptuarit e motiveve dhe qëllimeve dhe të qenit në gjendje të përdorim inteligjencën kolektive.

Inteligjenca intuitive është inteligjenca më e rëndësishme sepse është ajo që do të na lidhë ne dhe kompjuterët së bashku për të krijuar një shoqëri të ardhshme.

Magazinë

Brad Pitt rikthehet në Netflix me rolin që i dha Oscar-in

Published

on

Brad Pitt do të rikthehet në rolin e Cliff Booth, personazhi për të cilin fitoi çmimin Oscar në filmin e Quentin Tarantino-s, Once Upon a Time in Hollywood.

Ky projekt i ri do të jetë një spin-off i prodhuar nga Netflix, me regjisor David Fincher dhe skenar të shkruar nga vetë Tarantino.

Xhirimet pritet të fillojnë këtë verë, ndërsa titulli dhe detajet e tjera ende nuk janë zbuluar.

Ky lajm ka ngjallur entuziazëm mes fansave të Pitt dhe të kinemasë, duke qenë se rikthimi i aktorit në këtë rol të dashur vjen pas suksesit të madh të filmit të vitit 2019.

 

Continue Reading

Kulturë

Fitnete Rexha përkujtohet sot në 92 vjetorin e lindjes

Published

on

Fitnete Rexha, “Artiste e Merituar” tiranase e lindur më 3 prill të vitit 1933. Një ndër këngëtaret më të shquara të muzikës popullore të Shqipërisë së mesme, kryesisht të muzikës popullore qytetare tiranase.

Fitnetja bie në kontakt me traditën e muzikës popullore qytetare tiranase në familjen e saj. Vajza më e vogël e Bab Rexh Delisë “Hero i Popullit”, familja krutane e të cilit njihet për vlerat e traditës, kultivonte prej shumë brezash këngën popullore.

Rreth moshës 15 vjeçare këndon dhe regjistron këngët e para popullore në Radio-Tirana nën shoqërinë e grupit orkestral të Shqipërisë së mesme të drejtuar nga Muharrem Gura ( 2000) dhe Skënder Reka.

Orkestrina përbëhej nga muziktarët Skënder Reka-fisarmonikë, Liu i Nushit dhe Çerçiz Mehmeti-violinë, Reshit Shehu-dajre, Mustafa Zyberi-klarinetë, Riza Selita-kontrabas, Emil Miloti dhe Fadili i Ansamblit të Ushtrisë në kitarë. Fillimisht fillon punë si këngëtare në Estradën e Tiranës, aktiviteti i saj si këngëtare u zhvillua pranë A.K.V.P-së në Tiranë deri në daljen në pension në vitin 1981.

Ka regjistruar rreth 200 këngë popullore të Shqipërisë së Mesme e gjenden kryesisht pranë Radio-Tiranës.

Akademik. Prof. Çesk Zadeja ka thënë se sa herë të dëgjohet kënga popullore e Shqipërisë së Mesme, gjithmonë do të kujtohet këngëtarja Fitnete Rexha. Është, e pamundur të gjesh një vend si Shqipëria e viset tjera etnike, ku të kenë mbetur kaq origjinale, kaq te dashura dhe të ruajtuara pastër, vlerat e vërteta të këngës, melodisë e valles popullore, shqipe.

Pasi, siç dihet gjatë asaj periudhe të egër degraduese për artin e muzikën, gati gjysëm shekulli të sundimit komunist në Shqiperi e në viset e tjera etnike shqiptare, pësoj ç’do këngë popullore, melodi e valle. Asgjë, nga kjo gjini nuk i shpëtoj realizmit socialist, ku në gjithçka do të “ngjyhej” pak ose shumë, me emrin e diktatorit, ose ‘parrullat’ dhe ‘vepra e partisë’.

Një ndër ato ishte edhe kënga e Fitnete Rexhës, e cila megjithatë thuhet se ruante të pastra e origjinale notat e melodinë mozikore tradicionale të Shqipërisë së Mesme.

Vite më parë në një lagje emigrantësh në Brooklyn, Bensonhurst, gazeta kombëtare Bota sot, mësoi se si mysafire e mergatës shqiptare, kishte ardhur tek djali i saj, Arben Rexha, për vizitë këngëtarja e Shqipërisë së Mesme.

Fitnete Rexha, vdiq nga një sëmundje e rëndë, në gusht të vitit 2003.

Continue Reading

Magazinë

Aktorja e njohur bëhet nënë për herë të dytë

Published

on

Aktorja e njohur Jennifer Lawrence ka sjellë në jetë fëmijën e saj të dytë me bashkëshortin Cooke Maroney.

Çifti, i cili u martua në tetor të vitit 2019, janë tashmë prindër edhe të një djali 3-vjeçar të quajtur Cy.

Lajmi u konfirmua pasi Lawrence dhe Maroney u panë duke shëtitur së bashku në New York City më 31 mars, pas lindjes së foshnjës së tyre.

Continue Reading

Kulturë

Ikona e teatrit dhe kinematografisë shqiptare, Margarita Xhepa, ndërron jetë në moshën 91 vjeçare

Published

on

U nda nga jeta aktorja e njohur, ikona e kinematografisë shqiptare, Margarita Xhepa. Vetëm një ditë më parë, Margarita Xhepa mbushi 91 vjeç. Me një karrierë që mbulon dekada të tëra dhe një trashëgimi të paharruar në botën e teatrit dhe kinemasë, ajo ka lënë një shenjë të thellë në historinë e artit shqiptar.

Nderi i Kombit, Margarita Xhepa ishte një artiste që i dha jetë dhe përjetësoi një sërë personazhesh, të cilat janë skalitur në kujtesën e miliona shqiptarëve, duke u bërë një simbol i vlerave artistike dhe shprehës i thellësisë emocionale të dramës shqiptare.

Margarita Xhepa, një nga zonjat më të mëdha të teatrit dhe filmit shqiptar, ka krijuar mbi 150 role në teatër dhe 32 role në kinematografi gjatë karrierës së saj të shkëlqyer. Karriera e saj ishte një udhëtim i pasur me sukses, ku ajo spikati jo vetëm për talentin e saj të jashtëzakonshëm, por edhe për pasionin dhe përkushtimin ndaj artit.

Aktorja lindi më 2 prill 1934 dhe filloi karrierën e saj artistike në Estradën e Shtetit, për të kaluar më pas në Teatrin Popullor, ku do të niste shpalosjen e aftësive të saj të jashtëzakonshme. Një prej roleve të saj më të njohura ishte ai i Ofelisë në tragjedinë shekspiriane “Hamleti”, e cila u vënën në skenë në vitin 1960 nga regjisori rus Bortko. Ky rol ishte një ndër më të spikaturit dhe e ngjiti aktoren në majat e suksesit.

Në vitin 2007, për rolin e saj të paharrueshëm si Nadjezhnë në monodramën “Kënga e mjellmës” të Çehovit, Margarita Xhepa u nderua me “Çmimin e Karrierës”, një vlerësim që pasqyronte nivelin e saj të lartë artistik dhe dedikimin e saj ndaj teatrit. Disa prej personazheve që ajo interpretoi me mjeshtri dhe profesionalizëm janë Zyraka te “Vitet e para” (1965), Shano te “Dimri i fundit” (1976), pianistja te “Koncert në vitin 1936” (1978) dhe Lena te “Tokë e përgjakur” (1976), secili prej tyre i paharruar për gjithë ata që e ndjekin teatrin dhe kinemanë shqiptare.

Në karrierën e saj, Margarita Xhepa ka marrë gjithashtu titullin “Artiste e Popullit”, një çmim që pasqyron kontributin e saj të jashtëzakonshëm në zhvillimin e artit teatral dhe kinematografik në Shqipëri.

Lamtumira e Margarita Xhepës është një humbje e madhe për artin shqiptar, por ajo do të mbetet përjetësisht e pranishme në kujtesën e publikut dhe në çdo shfaqje të pashlyeshme që ajo ka krijuar. Ikona e teatrit dhe kinemasë shqiptare, me talentin dhe pasionin e saj, do të jetë gjithmonë një shembull frymëzues për brezat që do të vijnë./UBTNews/

 

Continue Reading

Të kërkuara