Pagat e larta jashtë vendit, kushtet më të mira për punë, janë disa nga arsyet që po i largojnë profesionistët nga Kosova drejt vendeve evropiane, thotë rektori i UBT-së, Edmond Hajrizi në një intervistë për Ekonomia Online.
Ndonëse thotë se në institucionin që ai e drejton, pagat dhe kushtet janë të mira, të punësuarit vazhdojnë të largohen drejt vendeve evropiane.
Ikjen e konsideron globale, por që kërkon reagim institucional për siç thotë ruajtjen dhe zhvillimin e profesionistëve në Kosovë.
“Problemi dhe shkaktarët janë kryesisht global. Ne kemi në Evropë një zvogëlim të popullatës së re pika e parë dhe ka mungesë të kuadrove të kualifikuara. Në nivelin global kemi një rritje të kërkesës nga tregu i punës për njerëz të kualifikuar dhe aftësia e institucioneve për të ofruar kuadro të kualifikuara. Kjo tash krijon që të gjithë janë në kërkim të talentëve dhe profesionistëve dhe ofrojnë oferta më joshëse dhe më të mira dhe kjo është që e rrok edhe Kosovën se nëse ka talent dalin në disa vende të botës, mundësia për me shku në Evropë është shumë më e lehtë dhe ka ofertë më të mirë prandaj kjo vërehet edhe te ne. Në këtë rast ne duhet të krijojmë strategji tona për t’iu kundërvu edhe ne me një strategji për ruajtjen dhe zhvillimin e profesionistëve në Kosovë”, thotë Hajrizi për EO.
Hajrizi përmend edhe fushat në të cilat potenciali për t’u zhvilluar profesionalisht është i madh. Ai thotë se qëllimi i tyre është përshtatja e kërkesës me tregun e punës.
“Puna në trend në fushën e IT-së është në trend dhe mund të zhvillohet edhe më shumë dhe ka potencial dhe politika dhe vendime të tjera. Si koncept i lëvizjes është në trend shumë të madh sepse ne kemi teknologji në botë, kemi pajisje dhe kemi të gjitha por mungojnë njerëzit e kualifikuar gjithkund në botë. Qëllimi jonë ka qenë qe të krijojmë kuadro kualitativ me kompetenca që t’i përshtaten vendit të punës edhe jashtë edhe këtu kudo që të shkosh në një vend të mirë. Dhe kjo tash po na u kthehet sepse po u jepet mundësia me punu jashtë me paga të larta me kushte të volitshme dhe kjo krijon një ndjenjë jo të mirë sepse prindërit paguajnë për ta gjitha shpenzimet i kryejnë kualitetin te ne e arrijnë kompetencat dhe në fund përfitues mund të jenë vendet e tjera”, u shpreh ai.
“Në anën tjetër ne mendojmë që me krijimin e kuadrove kemi arritur të sjellim kuadro në Kosovë. UBT tani është fakulteti më i madh u shkencave kompjuterike në Ballkan dhe me këtë numër me qindra mijëra programera që i gjeneron faktikisht kemi një mundësi të mirë që të kemi thithje të investitorëve dhe kërkesave që të vijnë këtu dhe kjo është ajo qka ne po mundohemi të ofrojmë në këtë drejtim. Të gjitha teknologjitë e fundit dhe të ardhmes janë të implementuara këtu dhe nuk mungon asnjë teknologji qoftë 5G, virtualizimi, inteligjenca artificiale, robotika, siguria kibernetike, të gjitha ato që në fakt sot njihen në botë janë prezente edhe këtu”, thotë tutje ai.
Hajrizi ka folur edhe për një investim të një kompanie amerikane në vlerë prej 30 milionë euro, teksa thotë se janë duke punuar që të sjellin kompani edhe nga disa vende tjera të botës.
“Para 2, 3 viteve kemi sjellë një kompani amerikane me rreth 30 milionë euro investime dhe tani kemi arritur t’i motivojmë edhe kompanitë nga Turqia, Izraeli, Gjermania dhe vende të ndryshme evropiane që të jenë pjesë e ekosistemit tonë dhe ma merr mendja që ne mundësojmë që të rinjtë të rrinë këtu. Kosova krijon mjaft dispozita për tu zhvilluar. Dallimi mes vendeve të zhvilluara dhe në zhvillim nuk është i madh”, deklaroi tutje Hajrizi.
Punimi aplikon metodën NSF-WQI për vlerësimin e cilësisë së ujërave sipërfaqësore në pellgun e Lumit Mirushë, bazuar në të dhëna të periudhës 2019–2023 nga dy stacione monitoruese në Bajë dhe Volljakë. Studimi analizon parametra kryesorë fiziko-kimikë si temperatura e ujit, turbullira, pH, oksigjeni i tretur dhe materiet e ngurta të tretshme, duke ofruar një vlerësim të detajuar të gjendjes mjedisore dhe ekosistemit ujor.
Rezultatet tregojnë se cilësia e ujit në Lumin Mirushë varion nga niveli mesatar në të mirë, me ndikime të ndjeshme nga faktorët sezonalë dhe aktivitetet njerëzore në pellg. Studimi thekson rëndësinë e monitorimit të vazhdueshëm dhe masave parandaluese për mbrojtjen e burimeve ujore dhe menaxhimin e qëndrueshëm të ekosistemeve.
Punimi përfaqëson një kontribut të rëndësishëm shkencor në përputhje me politikat evropiane të menaxhimit të ujërave dhe Objektivin e Zhvillimit të Qëndrueshëm 6 (Uji i pastër dhe kanalizimi), duke forcuar rëndësinë e menaxhimit të integruar të burimeve ujore në Kosovë.
UBT mori pjesë në Forumin vjetor të organizuar nga Cambridge International Education në Tiranë, një ngjarje që bëri bashkë liderë të institucioneve arsimore nga Shqipëria, Kosova dhe Mali i Zi.
Delegacioni i UBT-së, i kryesuar nga Rektori Prof. Dr. Edmond Hajrizi, zhvilloi takime dhe diskutime me përfaqësues të Cambridge International Education dhe partnerë rajonalë, duke shkëmbyer përvoja dhe ide mbi zhvillimet më të reja në programet ndërkombëtare të arsimit.
Forumi shërbeu si një platformë e rëndësishme për forcimin e bashkëpunimit ndërinstitucional dhe avancimin e standardeve të arsimit ndërkombëtar. Një nga momentet kryesore të aktivitetit ishte prezantimi i zhvillimeve lidhur me njohjen e kualifikimit Cambridge A Levels, një hap i rëndësishëm për arsimin në rajon.
Pjesëmarrja e UBT-së në këtë forum konfirmon përkushtimin e institucionit për të qenë pjesë e rrjeteve më prestigjioze ndërkombëtare dhe për të sjellë mundësi të reja akademike për studentët dhe komunitetin arsimor.
UBT ka sjellë zyrtarisht në Kosovë programin e ri të akredituar Fintech dhe Analitika e Biznesit, duke iu përgjigjur kështu drejtpërdrejt transformimit të plotë digjital që po kalojnë bankat, institucionet financiare dhe kompanitë teknologjike në mbarë botën.
Ky program unik bashkëvepron në një linjë me financat tradicionale me teknologjinë e avancuar, inteligjencën artificiale, analizën e të dhënave dhe sistemet moderne bankare, me synimin e qartë për të përgatitur profesionistët e rinj për tregun global të punës.
Përmes një kurrikule të pasur, studentët do të zhvillojnë kompetenca elitare në fusha kyçe si Digital Banking, Financial Technologies, Business e Data Analytics, Artificial Intelligence në financa, Blockchain, pagesa digjitale si dhe në menaxhimin e riskut financiar.
Kërkesa e jashtëzakonshme për ekspertë të Fintech-it nuk është thjesht një trend kalimtar, por një realitet i konfirmuar nga raportet më prestigjioze të industrisë globale, të cilat i renditin këta profesionistë në krye të listave për nga kërkesa dhe niveli i lartë i pagave në tregun ndërkombëtar.
Sipas të dhënave të fundit, plot 93% e kompanive Fintech të analizuara raportojnë se konceptet si bankimi i hapur (open banking) dhe financat e hapura (open finance) janë temat më relevante që po formësojnë dhe prekin të ardhmen e këtij sektori.
Ky revolucion ka krijuar një hapësirë të re mundësish për inovacion dhe zgjerim të tregut, ku madje 67% e këtyre kompanive deklarojnë se kanë përfituar direkt nga zbatimi i këtyre kornizave moderne, me një interes jashtëzakonisht të lartë të shprehur në rajonet në zhvillim si MENA, LAC dhe SSA.
Duke u bazuar në këto dinamika globale, UBT synon që përmes këtij programi të ndërtojë gjeneratën e re të liderëve të transformimit digjital në sektorin financiar. Ky mision jetësohet përmes ekosistemit unik që ofron UBT, duke përfshirë laboratorët e teknologjisë së fundit, partneritetet e fuqishme ndërkombëtare dhe një bashkëpunim të vazhdueshëm e strategjik me industrinë, duke u garantuar studentëve një pasaportë të sigurt drejt një karriere të suksesshme dhe elite. /E.A/
Aplikimet e hershme kanë filluar, këtu gjeni link-un për aplikim.
Parku Shkencor, Inovativ dhe Teknologjik i UBT-së mirëpriti partnerë akademikë, përfaqësues institucionesh, organizata të sektorit të turizmit dhe ekspertë ndërkombëtarë në kuadër të takimit ndërkombëtar të projektit STM-Tourism – Sustainable Tourism Mastery for VET and Entrepreneurship, një iniciativë që synon zhvillimin e aftësive profesionale dhe promovimin e turizmit të qëndrueshëm në Ballkanin Perëndimor.
Në këtë takim u diskutua mbi trendet më të reja në turizmin e qëndrueshëm, kompetencat e nevojshme për tregun e punës, transformimin digjital të sektorit dhe rolin e arsimit në përgatitjen e profesionistëve të së ardhmes.
Gjatë sesionit të hapur me palët e interesit, pjesëmarrësit trajtuan nevojat e sektorit të turizmit në rajon, analizën e boshllëqeve në aftësi profesionale, si dhe mundësitë për ndërtimin e programeve moderne që kombinojnë inovacionin, sipërmarrjen dhe qëndrueshmërinë.
Në këtë kontekst, UBT prezantoi përvojën në zhvillimin e arsimit në fushën e turizmit, duke qenë themelues i programeve të specializuara në këtë sektor dhe që vazhdon të integrojë praktikat më të avancuara evropiane në kurrikulat e tij.
Përmes bashkëpunimeve me universitete dhe institucione ndërkombëtare, përfshirë partnerë nga Austria dhe vende të tjera evropiane me traditë të zhvilluar turistike, UBT po krijon mundësi të reja për studentët që të përfitojnë njohuri dhe përvoja të harmonizuara me standardet ndërkombëtare.
Në kuadër të projektit STM-Tourism, UBT udhëheq aktivitete të rëndësishme që lidhen me identifikimin e praktikave më të mira ndërkombëtare dhe zhvillimin e kornizave moderne të kurrikulave, duke kontribuar drejtpërdrejt në përgatitjen e një gjenerate të re profesionistësh të aftë për t’iu përgjigjur sfidave të industrisë së turizmit.
Takimi shërbeu gjithashtu si platformë për shkëmbimin e përvojave ndërmjet universiteteve, odave ekonomike, organizatave të punësimit dhe institucioneve publike, me synimin e krijimit të një ekosistemi më të fuqishëm për zhvillimin e turizmit të qëndrueshëm dhe sipërmarrjes në rajon.
Përmes projekteve të tilla ndërkombëtare, UBT vazhdon të forcojë rolin si lider në arsimin e lartë, inovacionin dhe zhvillimin e programeve që ndërlidhin akademinë me nevojat reale të tregut të punës, duke kontribuar në avancimin e sektorëve strategjikë për zhvillimin ekonomik dhe shoqëror të vendit.