Lajmet

Hulumtimi i ri tregon se si gratë shtatzëna mund të reduktojnë rrezikun nga diabeti

Hulumtimi u botua në American Journal of Obstetrics and Gynecology Maternal Fetal Medicine.

Published

on

Ndërsa leximi deri në orët e vona në rrjete sociale ose shikimi i videove të ndryshme janë zakone para gjumit, gratë shtatzëna preferohet të fikin dritën më shpejt për të zvogëluar rrezikun e zhvillimit të diabetit gestacional, kanë sugjeruar studiuesit.

Sipas Kolegjit Mbretëror të Obstetërve dhe Gjinekologëve, diabeti gestacional prek të paktën katër deri në pesë në 100 gra gjatë shtatzënisë. Nëse nuk kontrollohet mirë mund të çojë në komplikime, duke përfshirë probleme shëndetësore për fëmijën.

Hulumtimi i botuar në American Journal of Obstetrics and Gynecology Maternal Fetal Medicine ka zbuluar se gratë shtatzëna të cilat janë të ekspozuara ndaj niveleve më të larta të dritës në tre orë para gjumit ka më shumë gjasa t’u zhvillohet diabeti gjatë shtatzënisë.

“Drita gjatë natës mund të jetë një rrezik i panjohur për marrjen e një ndërlikimi serioz të shtatzënisë”, tha Dr. Minjee Kim, autori kryesor i studimit në Universitetin Northwestern.

Midis studimeve të tjera, studiuesit kanë gjetur më parë se njerëzit që punojnë me turne janë në rrezik më të madh të diabetit të tipit 2, ndërsa ekspozimi më i madh ndaj dritës artificiale gjatë natës është lidhur gjithashtu me një rrezik në rritje të gjendjes.

Mendohet se ekspozimi ndaj dritës gjatë natës shtyp nivelet e një hormoni të quajtur melatonin, prish orën e brendshme të trupit dhe ndikon në procese të ndryshme metabolike, siç është rregullimi i niveleve të sheqerit në gjak.

“Ndërsa ne nuk mund ta vërtetojmë këtë nga ky studim vëzhgues, mekanizma të ngjashëm mund të luajnë një rol te gratë shtatzëna”, tha Kim.

Megjithatë studimi ka kufizime, duke përfshirë se matjet e dritës janë bërë vetëm gjatë një jave.

Lajmi i mirë, tha Kim, ishte se ishte relativisht e lehtë për të ndërmarrë veprime. “Duke filluar tre orë para gjumit, përpiquni të errësoni dritat sa herë që është e mundur”, tha Kim, duke shtuar se kjo vlen edhe për pajisjet që lëshojnë dritë si telefonat./UBTNews/

Continue Reading

Lajmet

Presidentja Osmani pret në takim të ngarkuarën me punë të SHBA-së në Kosovë

Published

on

By

Vjosa Osmani ka pritur në takim të ngarkuarën me punë të Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati, me të cilën ka diskutuar për zhvillimet aktuale në vend dhe çështje të bashkëpunimit bilateral.

Sipas njoftimit të Presidencës, gjatë takimit u trajtuan zhvillimet e fundit politike në vend, si dhe tema të tjera me interes të përbashkët ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Në fokus të bisedës ishte edhe rëndësia e ruajtjes së një mjedisi demokratik, ku respektohen mendimet e ndryshme dhe debati publik zhvillohet në mënyrë të përgjegjshme.

Presidentja Osmani theksoi përkushtimin e vazhdueshëm të Kosova për thellimin e bashkëpunimit me SHBA-në, duke ritheksuar se aleanca ndërmjet dy vendeve mbetet jetike dhe e pazëvendësueshme për Kosovën.

Continue Reading

Lajmet

Gjykata Evropiane: Ndalimi i ndryshimit të gjinisë në dokumente shkel ligjet e BE-së

Published

on

By

Gjykata më e lartë e Bashkimit Evropian mori vendim të enjten se ligjet kombëtare që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore në dokumentet e identifikimit janë në kundërshtim me ligjin e BE-së. Gjykata theksoi sfidat e mëdha me të cilat ballafaqohen personat kur identiteti i tyre gjinor nuk përputhet me dokumentet zyrtare.

Rasti në fjalë rrodhi nga një shtetase bullgare, e regjistruar si mashkull në lindje, e cila kishte filluar trajtimin hormonal dhe identifikohej si grua. Ajo ishte zhvendosur në Itali dhe u kishte kërkuar autoriteteve bullgare të ndryshonin gjininë ligjore, emrin dhe numrin personal në dokumente.

Gjykatat në Bullgari e kishin refuzuar kërkesën, duke u thirrur në rregullat kombëtare që e përkufizojnë seksin vetëm në aspektin biologjik dhe që ndalojnë ndryshimin e të dhënave gjinore.

Megjithatë, Gjykata Evropiane e Drejtësisë konstatoi se megjithëse shtetet anëtare janë përgjegjëse për lëshimin e dokumenteve, mosmarrëveshja mes identitetit gjinor dhe letërnjoftimit mund të shkaktojë dyshime gjatë kontrolleve rutinë, udhëtimeve apo ndërveprimeve profesionale. Sipas Gjykatës, këto “paparashikueshmëri të konsiderueshme” pengojnë të drejtën e personit për lëvizje të lirë brenda Bashkimit Evropian. /Reuters/

Continue Reading

Lajmet

KQZ pezullon AKR-në e Behgjet Pacollit

Published

on

By

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), pasi subjekti dështoi të organizojë zgjedhjet e brendshme deri në afatin e paraparë (25 shkurt 2026). Edhe pse partia ishte njoftuar paraprakisht, ajo nuk e ka përmbushur këtë obligim ligjor.

KQZ i ka dhënë AKR-së një afat shtesë prej 45 ditësh për ta mbajtur Kuvendin Zgjedhor. Nëse ky kusht nuk plotësohet as brenda kësaj periudhe, partia do të çregjistrohet përfundimisht nga regjistri zyrtar.

AKR, e cila ishte pjesë e Kuvendit që nga viti 2007, aktualisht udhëhiqet nga ushtruesi i detyrës, Vesel Makolli, pas dorëheqjes së Behgjet Pacollit në tetor 2025. Në zgjedhjet e fundit, kjo parti mbeti jashtë Kuvendit pasi nuk arriti ta kalojë pragun zgjedhor.

Continue Reading

Lajmet

IKSHPK: Ndotja e ajrit shkakton mbi 1,150 vdekje në vit në Kosovë

Published

on

By

Raporti i fundit i Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK) për vitin 2025 ka alarmuar se ndotja e ajrit mbetet një rrezik madhor, duke shkaktuar rreth 12.1% të vdekshmërisë totale në vend.

“Rezultatet tregojnë se 1 150 raste të vdekjeve në vit (121/100 000 banorë) i atribuohen nivelit aktual të PM2.5 në Kosovë i cili paraqet 12.1% të vdekshmërisë totale, nga të gjitha shkaqet (natyrore)”, thuhet në raport.

Sipas të dhënave, gjendja më kritike është regjistruar në Prishtinë (veçanërisht në Kodrën e Trimave), Obiliq, Gjilan, Fushë Kosovë (Palaj) dhe Mitrovicë, ku nivelet e grimcave helmuese PM2.5 gjatë dimrit kanë arritur deri në 272 µg/m3, shifër kjo shumë herë mbi limitet e lejuara.

Shkaktarët kryesorë mbeten djegia e thëngjillit për ngrohje, termocentralet dhe makinat e vjetra, të cilat po rëndojnë shëndetin e grupeve më të ndjeshme si të moshuarit, gratë shtatzëna dhe fëmijët.

IKSHPK thekson se kjo ndotje lidhet drejtpërdrejt me rritjen e rasteve të sulmeve në zemër, goditjeve në tru dhe problemeve të rënda respiratore, duke kërkuar masa urgjente për zgjerimin e ngrohjes qendrore dhe reduktimin e përdorimit të lëndëve djegëse fosile.

Continue Reading

Të kërkuara