Thuhet se është e rëndësishme të jesh në vendin e duhur në kohën e duhur, por për gratë që po shfaqim sot nuk vlejti kjo këshillë. Të gjitha këto gra, me pikëpamjet e tyre progresive, ishin shumë para kohës në të cilën lindën.
Agnodice
Në shekullin e IV (para erës sonë), në Greqi nuk kishte mjeke gra. Por çfarë iu desh asaj të ndryshonte për t’u bërë mjeke? Ajo kreu studimet në Egjipt. Dhe kur u kthye në Athinë, u bë mjeke, por duhej të maskohej si burrë. Kur njerëzit e kuptuan të vërtetën, Agnodice doli para gjyqit. Fatmirësisht, pacientët e saj e mbrojtën atë dhe të drejtat e grave të tjera greke për t’u bërë doktoresha.
Urraca e Leonit
Urraca njihej si Mbretëresha e guximshme dhe kishte arsye për këtë. Kur i vdiq bashkëshorti, vëllai dhe i ati, Urraca u martua sërish. Bashkëshorti i ardhshëm ishte kushëriri i saj Alfonso dhe martesa nuk iu shkoi mirë. Ajo përjetoi dhunë dhe u nda nga bashkëshorti i saj. Kështu, Alfonso u kthye në shtëpinë e tij në Aragon për të luftuar kundër bashkëshortes së tij.
Për fat të mirë, lidhja e tyre e gjakut i pengoi ata të shkatërronin jetën e njëri-tjetrit dhe e anuluan zyrtarisht martesën. Mbretëresha nuk u martua më dhe e drejtoi vendin e vetme deri në fund të jetës së saj.
Anne Boleyn
Anne Boleyn është e dyta dhe ndoshta më e famshmja nga gjashtë gratë e Henry VIII. Historia e saj, e thurur nga lojëra politike dhe tragjedi personale, tërhoqi vëmendjen e shumë brezave të kinematografëve.
Stërmbesa e një prodhuesi të kapelave nuk donte të bëhej e preferuar dhe ishte shumë e rezervuar kur mbreti i martuar tregoi interes për të. Ana e refuzoi mbretin dhe ai hoqi dorë nga të gjitha. Ose ndoshta u dashurua ose nuk ishte mësuar me refuzimin, ai bëri gjithçka që mundi për t’u divorcuar dhe për t’u martuar me Anne.
Ata u martuan, por martesa nuk iu zgjati shumë. Anne nuk lindi trashëgimtar, andaj ajo u akuzua për magji dhe tradhti. Ekzekutimi i saj ishte i vetmi dënim i mundshëm për këto gjëra në mesjetë.
Émilie du Châtelet
Duket se Émilie du Châtelet arriti të jetojë disa jetë. Asaj i pëlqente kërcimi, këndoi në një opera dhe aktroi në një teatër amator. Ajo përktheu veprat e Njutonit. Pra falë Émilie francezët mësuan për gravitetin.
Ajo e njihte mirë matematikën, fizikën dhe filozofinë. Përkundër faktit që ishte shumë e zënë, ajo s’kishte probleme me jetën personale. Émilie du Châtelet ishte me Volterin.
Katerina e Madhe
Rrëfimi i Katerinës së Madhe ka shumë këndvështrime ngaqë është e vështirë të përcaktohesh nga t’ia fillosh. Është plot romancë dhe rebelim. Është dramë historike rreth fillimit të feminizmit në Perandorinë Ruse.
Në vitin 1764, Katerina e Madhe themeloi Institutin Smolny për vajzat. Rreth 200 vajza të moshës 6 deri në 18 vjeç morën arsim gjithëpërfshirës në Institutin Smolny. Arsimi zgjati 12 vjet, dhe vajzat rrallë i shihnin prindërit e tyre. Pse? T’u japim vajzave një standard të ri kulturor të epokës dhe t’i përcjellim këto vlera te brezat e ardhshëm të grave.
Marie Antoinette
Marie Antoinette pati një jetë të shkurtër, por interesante. Bashkëkohësit e saj menduan se ajo ishte joserioze dhe me humor, por jo gjithçka është e vërtetë. Për shembull, fraza sipas së cilës ajo u bë shumë e famshme, “Nëse nuk kanë bukë, le të hanë tortë”, as që është thënë nga ajo! Kjo frazë është marrë nga “Rrëfimet”, e Jean-Jacques Rousseau që ai e shkroi në vitin 1769. Në atë kohë, Marie jetonte me prindërit e saj në Austri dhe as që mendonte të martohej me monarkun.
Sipas thashethemeve, Mozarti ia kërkoi dorën. Kur ai ishte vetëm 6-vjeçar, mbante koncerte në rezidencën verore të Habsburgëve. Aty u takuan. Ai rrëshqiti në dysheme dhe Marie i ndihmoi. Për shaka, Mozarti i propozoi, por mbretëresha e ardhshme e Francës e refuzoi.
Clémentine Delait
Klementine Delait iu deshën 36 vjet për ta kthyer “problemin” e saj në avantazh. Që nga fëmijëria e hershme, ajo fshehu me kujdes mjekrrën e saj. Një kliente në një pijetore në pronësi të familjes së Clémentine pa qime në fytyrën e saj dhe i ofroi një shpërblim nëse do ta rriste mjekrrën.
Marka e “gruas me mjekërr” u bë shpejt e njohur dhe fotot e Clémentine me fustane dhe kostume burrash u bënë tejet të famshme. Madame Delait kishte një jetë të jashtëzakonshme: ajo rrinte në një cirk me kafshë të egra, menaxhonte disa bare dhe madje zotëronte një dyqan të brendshmesh. Me kalimin e kohës, mjekrra e saj u bë e argjendtë, por ajo nuk e rruajti kurrë.
Annette Kellerman
Annette Kellermann u bë e famshme meqë njihet si “çliruese e trupave të grave”. Ajo shndërroi pantallonat e papërshtatshme për not në rroba banje, sepse kështu nuk i pengonin lëvizjet e notarëve profesionistë.
Ajo pati një karrierë të shkëlqyer si atlete dhe ishte gruaja e parë që notoi pjesërisht përgjatë kanalit anglez. Ajo gjithashtu u bë e suksesshme në Hollywood, lansoi një linjë rrobash për not dhe dha leksione për stilin e jetës së shëndetshme dhe vegjetarianizmin. Annette ishte një vajzë kokëfortë. Ajo i propozoi martesë burrit të saj të ardhshëm.
Delia Akeley
Jeta s’përfundon pas të 50-ave dhe Delia Akeley e dëshmon këtë. Kjo grua ishte shumë aktive. Shkoi rreth gjysmës së Afrikës, ia shpëtoi dy herë jetën bashkëshortit të saj, dhe më pas u divorcua nga ai.
Pas të 50-ave, Delia e gjeti veten sërish. Ajo shkoi vetëm në Afrikë, u bë gruaja e parë e bardhë që kaloi kontinentin, jetoi me pigme dhe publikoi disa libra për këtë përvojë të mahnitshme. Në mes të ekspeditave, ajo u martua përsëri dhe jetoi deri në moshën 100-vjeçare.
Junko Tabei
Junko Tabei filloi rrugëtimin e saj drejt maleve kur në Japoni gratë shiheshin vetëm si amvise. Madje, ajo tha se disa burra refuzuan të punonin me të. Por për të s’ishte problem. Në vitin 1969, ajo organizoi Klubin e Ngjitjes për Gra në Japoni.
Junko Tabei arriti majën e Everestit në vitin 1975. Para saj, vetëm burrat ishin ngjitur në mal. Por arritjet e saj nuk mbaruan me kaq. Junko ishte gruaja e parë që u ngjit në shtatë majat e famshme – majat më të larta në pesë kontinente. Ajo nuk u largua kurrë nga malet deri në ditët e fundit të jetës së saj./UBTNews
Lexoni pesë kuriozitete. Mund të mos i keni ditur:
Ekziston një shkencëtar që me dëshirë i lejoi insektet ta pickonin për të zbuluar se cila i dhembte më shumë. Xhastin Shmit e shndërroi trupin e tij në një mjet kërkimor për të krijuar Shkallën e Dhimbjes Shmidt – dhe zbuloi se milingona plumb e Amerikës së Jugut jep pickimin më të dhimbshëm nga të gjithë, duke e përshkruar atë si sikur të qëllohesh.
Toka është 4.54 miliardë vjeçe. Duke përdorur datimin radiometrik, shkencëtarët kanë zbuluar se Toka është 4.54 miliardë vjeçe (pak a shumë 50 milionë vjet). Kjo e bën planetin tonë gjysmën e moshës së Galaktikës së Rrugës së Qumështit (11-13 miliardë vjeç) dhe rreth një të tretën e moshës së Universit (10-15 miliardë vjeç).
Në fakt, është në rregull të pish alkool ndërsa merr antibiotikë. Nuk ka gjasa që pirja e alkoolit me masë të shkaktojë një problem të madh nëse merr një antibiotik të zakonshëm (megjithëse ka përjashtime, veçanërisht metronidazol).
Kastorët në të vërtetë nuk jetojnë në diga. Teknikisht, kastorët jetojnë në një shtëpizë që e ndërtojnë pas një dige, brenda një pellgu të thellë me ujë.
Dikush la një foto familjare në Hënë. Kur astronauti i Apollo 16, Charles Duke, zbarkoi në Hënë në vitin 1972, ai vendosi të linte pas një foto të tij, të dy djemve të tij dhe gruas së tij. Fotografia mbetet në Hënë deri më sot.
Inspektorati Qendror i Mbikëqyrjes së Tregut ka nisur inspektimet në terren për të kontrolluar ushtrimin e veprimtarisë së udhërrëfyesve turistikë në Kosovë.
Sipas njoftimit, rastet e ushtrimit të kësaj veprimtarie pa licencë po ndëshkohen me gjoba, në përputhje me legjislacionin në fuqi.
Inspektorati u ka bërë thirrje të gjithë personave që ushtrojnë këtë veprimtari pa licencë që të kryejnë procedurat e licencimit dhe të vazhdojnë punën në mënyrë të rregullt dhe profesionale.
Sipas autoriteteve, licencimi përbën një detyrim ligjor, por njëkohësisht edhe një garanci për ofrimin e shërbimeve më profesionale dhe cilësore për turistët.
“Një turizëm i zhvilluar kërkon rregulla të qarta, zbatim të ligjit dhe shërbime cilësore për vizitorët”, thuhet në njoftim./A.K/
Harry Styles është rikthyer në skenën e Madison Square Garden në Nju Jork, këtë herë për një rezidencë prej 30 koncertesh të shitura tërësisht, duke dyfishuar rekordin e tij të mëparshëm prej 15 netësh me turneun “Love on Tour”.
Në moshën 32-vjeçare, Styles u shfaq në skenë me një imazh të ri, të shoqëruar nga kostume të personalizuara Tom Ford dhe një siguri më të madhe skenike. Megjithatë, ai ka ruajtur atë ndjesinë e habisë që e ka shoqëruar që nga fillimet e karrierës.
Kjo është edhe ndalesa e vetme e tij në Shtetet e Bashkuara në kuadër të turneut “Together, Together”, i cili shoqëron albumin e tij të katërt, “Kiss All the Time. Disco, Occasionally”.
Albumi i ri zë pjesën kryesore të repertorit, me tinguj elektropop dhe ritme disko që e transformojnë arenën në një klub gjigant. Një nga momentet e veçanta ishte versioni i ri i “Kiwi”, i rikonstruktuar me ritme funk dhe elemente elektronike.
Pavarësisht përmasave të produksionit, Styles nuk mbështetet te spektaklet e stërmëdha, por te prania e tij në skenë. Në një prej momenteve më të qeta, kur interpreton “Fine Line” me kitarë, e gjithë arena mbetet në heshtje.
Koncertet e tij janë shndërruar edhe në një hapësirë komunitare për fansat, të cilët mbushin zonën përreth Madison Square Garden me veshje shumëngjyrëshe, temina dhe simbole karakteristike të stilit të Styles.
Një tjetër moment emocional erdhi pas ndarjes nga jeta të Dolly Parton. Në vend të interpretimit të drejtpërdrejtë të një kënge të saj, Styles la të dëgjohej regjistrimi i zërit të Partonit në “I Will Always Love You”, ndërsa mijëra fansa ndezën dritat e telefonave.
Nga djaloshi 18-vjeçar që dikur nuk mund ta besonte se ndodhej në Madison Square Garden, Styles tani po mbush të njëjtën arenë për 30 net radhazi. Por, pavarësisht transformimit dhe famës, ai vazhdon ta ruajë atë lidhje personale me skenën që e ka shoqëruar që nga ditët e para të karrierës./A.K/
Irani dhe Shtetet e Bashkuara kanë shkëmbyer sulme ushtarake pasi forcat amerikane goditën dy lëshues raketash në ishullin Larak, i cili ndodhet në Ngushticën e Hormuzit.
Sulmet e para të konfirmuara të SHBA-së ndaj Iranit që nga fundi i korrikut lanë të vdekur dy persona dhe plagosën dy të tjerë, sipas Trupave të Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC), të cilët u zotuan për “përgjigje dhe ndëshkim”.
Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) deklaroi se kishte ndërmarrë një “veprim të kufizuar dhe të saktë” kundër “forcave që po vendosnin mina dhe që përbënin një kërcënim të menjëhershëm në Ngushticën e Hormuzit”.
Si përgjigje, Irani njoftoi se ka goditur bazat ushtarake amerikane në Jordani. Ushtria e Jordanisë bëri të ditur se ka penguar tetë raketa në orët e hershme të mëngjesit të së hënës. Ndaras nga kjo, televizioni shtetëror iranian tha se ushtria vendase ka sulmuar me dronë një bazë ajrore në Emiratet e Bashkuara Arabe.
Sulmi amerikan është i pari i këtij lloji ndaj Iranit që nga fundi i korrikut, kur presidenti Donald Trump pezulloi një fushatë të rinovuar ushtarake.
Ishulli Larak ndodhet pranë bregdetit të portit kyç të Bandar Abbasit, drejtpërdrejt në Ngushticën e Hormuzit — një rrugë detare me rëndësi jetike për transportin global. Rreth 20% e naftës dhe gazit të lëngshëm natyror në botë kalonin përmes saj para fillimit të luftës.
Tani Irani po kërkon që trafiku i anijeve me cisternë të kalojë pranë këtij ishulli për kontroll dhe, sipas raportimeve, po i detyron anijet të paguajnë 2 milionë dollarë (1.5 milionë funte) për të kaluar.
Agjencia iraniane e lajmeve Tasnim, e afërt me IRGC-në, raportoi më herët se sulmi në Larak u krye me dronë. Disa orë më vonë, mediat iraniane transmetuan një deklaratë të IRGC-së ku thuhej se ajo ka sulmuar me raketa balistike bazat amerikane Mbreti Hussein dhe Al-Azraq në Jordani, si përgjigje ndaj sulmit në ishullin Larak.
Ministria e Jashtme e Iranit dënoi ashpër “agresionin ushtarak amerikan në Larak”, duke i cilësuar sulmet ndaj bazave në Jordani si “mbrojtje të legjitime”.
Ndërkohë, presidenti iranian Masoud Pezeshkian tha në një deklaratë të cituar nga televizioni shtetëror: “Ne nuk kërkojmë luftë, por do t’u japim një përgjigje vendimtare agresorëve”, sipas agjencisë AFP.
Disa orë pas sulmit amerikan, Trump publikoi në platformën Truth Social video që dukeshin si të krijuara me inteligjencë artificiale, ku shfaqej shpërthimi i infrastrukturës së naftës.
Njëra nga videot mbante mbishkrimin: “Ishulli Kharg po bëhet copë e çikë”, duke iu referuar një terminali kryesor të naftës pranë bregdetit të Iranit, të cilin Trump ka kërcënuar ta marrë. Postimi i tij nuk jepte detaje të mëtejshme.
Trump tha javën e kaluar se të gjitha minat e vendosura nga Irani në Ngushticën e Hormuzit si pjesë e bllokadës së rrugës detare u çaktivizuan ose u larguan. Ai shtoi se Irani është paralajmëruar se çdo anije apo varkë që vendos mina të reja do të shkatërrohet. Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, e cilësoi këtë deklaratë të Trumpit si një mashtrim “propagandistik”.
Irani po përballet me presion të ri ekonomik pasi Uashingtoni shpalli më 24 gusht një fushatë të re sanksionesh, me synim izolimin e mëtejshëm të Teheranit dhe zgjerimin e sanksioneve dytësore ndaj aleatëve të tij. /BBC/