Për të rritur ndërgjegjësimin rreth efekteve të kancerit të gjirit, fushata e parë e ndërgjegjësimit nisi si ngjarje njëjavore në ShBA në tetor tëvitit 1985 për të edukuar njerëzit mbi sëmundjen.
Më pas, ajo u zgjat të gjithë muajin si Muaji i Ndërgjegjësimit për Kancerin e Gjirit, fushatë kjo e cila është zgjeruar në një përpjekje globale për të rritur ndërgjegjësimin për parandalimin dhe zbulimin e hershëm, si dhe efektet e tmerrshme të diagnozës, transmeton UBT News.
Nëkëtë artikull UBT News po ju sjellëdisa nga gratë e shquara që kanë luftuar sëmundjen, dhe pak nga eksperienca e tyre.
Robin Roberts
Në korrik 2007, moderatorja e Good Morning America, Robin Roberts, po bënte një analizë dhe menjëherë ndjeu një instinkt. “Për shkak se njihja trupin tim dhe gungat, e dija se kjo ndihej ndryshe. Ishte në një vend tjetër në gjoksin tim dhe ishte e vështirë”, tha ajo për Prevention në 2011. ” Nëse nuk do të kisha bërë atë, nuk do ta kisha ditur [për sëmundjen]”.
Pasi luftoi me kancerin e gjirit, asaj iu vu një diagnozë tjetër kërcënuese për jetën: Sindroma Mielodysplastic (MDS), që kërkonte transplant të palcës kockore. Fatmirësisht motra e saj ishte një përputhje dhe i shpëtoi jetën.
Tani çdo vit më 20 shtator – data e transplantimit të saj në 2012 – ajo feston “rilindjen” e saj.
“Si shumë të tjerë, unë zgjodha të lulëzoja, jo vetëm të mbijetoja” , tha ajo.
Olivia Newton-John
Edhe pse mamografia e aktores doli negative, diçka i tha asaj se nuk ishte plotësisht e saktë. “Kisha një gungë të vogël dhe kisha dhimbje”, i tha ajo organizatës Susan G. Komen.
“Mjeku im ishte këmbëngulës – ne të dy kishim një ndjenjë. Ne bëmë biopsinë dhe zbulova se kisha kancer të gjirit, të njëjtën fundjavë babai im vdiq”.
Që nga diagnoza e saj në 1982, ajo tani ka luftuar tri herë kancerin – në shpatullën e saj në 2013 dhe fazën 4 të kancerit të gjirit që u përhap në shpinë, duke përfshirë një tumor në bazën e shtyllës kurrizore, në 2018. Por në shkurt 2020, ajo tha në The Project që “ishte vërtet mirë” dhe tha se besonte se nuk kishte më kancer të fazës 4.
Për aktoren dhe këngëtaren, gjithçka ka të bëjë me të menduarit pozitiv.
“Nëse dikush ju thotë, ju keni gjashtë muaj për të jetuar, me shumë mundësi do ta bëni sepse ju e besoni këtë”, tha ajo për 60 Minutes Australia.
“Pra, për mua, psikologjikisht, është më mirë të mos kem ndonjë ide se çfarë presin ata, ose çka përjetoi personi i fundit që kishte atë që kam unë, kështu që unë nuk pajtohem. Pra është më mirë për mua”.
Julia Louis-Dreyfus
Pasi fitoi një çmim në Emmy të vitit 2017, aktorja të nesërmen në mëngjes zbuloi se ishte në fazën e dytë të kancerit të gjirit.
Ndërsa shfaqja që po luantej vazhdoi një pauzë, ajo vazhdoi ta mbante vetën ‘të zënë’ dhe bënte leximet me aktorët e tjerë.
“Kjo më mbajti me shpresë, dhe unë mund të përqendrohesha në punë në vend që të … përpiqesha të qëndroja gjallë”, i tha ajo InStyle në shkurt 2020.
Ndërsa ajo ka luftuar me sukses sëmundjen, ajo pranon se gjithmonë ka një frikë. “Unë jam ende duke përpunuar [frikën], të jem e sinqertë me ju”, i tha ajo Vanity Fair.
Christina Applegate
Vetëm një vit pas kthimit të aktores Christina Applegate në televizion me Samantha Who? më 2007, ajo u diagnostikua me kancer të gjirit në moshën 36 vjeçare. Instinkti i saj fillestar nuk ishte t’i tregonte askujt.
“E vështirë është të jetosh në heshtje”, tha ajo. “Kalova pesë javë punë pa i thënë askujt se kjo ishte duke ndodhur në jetën time”.
Nëna e saj ishte një e mbijetuar nga kanceri i gjirit, kështu që Applegate filloi të bënte mamografi në mënyrë rutinore në moshën 30-vjeçare. Fatmirësisht ajo e zbuloi herët, por gjithsesi, ajo vendosi të bënte një mastektomi dypalëshe.
Në vitin 2017, ajo ndërmori veprime të mëtejshme për të parandaluar kancerin, këtë herë duke i hequr vezoret dhe tubat pasi ajo kishte një kushërirë që vdiq nga kanceri i vezoreve.
“Kështu kam marrë kontrollin e gjithçkaje”, tha ajo për TODAY. “Kjo është një lehtësim. Tani, le të shpresojmë se nuk do të goditem nga një autobus”.
Amy Robach
Kur Amy Robach e Good Morning America u pyet për të bërë mamografinë e saj të parë në transmetim drejtpërdrejt më 2013 për Muajin e Ndërgjegjësimit për Kancerin e Gjirit, ajo deshi të thoshte jo.
Në fund të fundit, ajo ishte vetëm 40 vjeç dhe nuk kishte ndonjë histori familjare të sëmundjes. Por pastaj Roberts i tha diçka që do të ndryshonte jetën e saj: “Unë mund të garantoj se do të shpëtojë një jetë”.
Ajo që Robach nuk e kuptoi ishte se jeta që do të shpëtonte do të ishte vet jeta e saj. Javë më vonë, ajo njoftoi se kishte dalë pozitive dhe përfundimisht kaloi tetë raunde kimioterapie dhe një mastektomi të dyfishtë.
Ajo e ka dokumentuar udhëtimin e saj në librin “Better: How I Let Go of Control, Held On to Hope and Found Joy in My Darkest Hour”.
“Pra është një gjë të luftosh fizikisht kancerin – është rraskapitëse dhe teston trupin tuaj në mënyra që nuk mund t’i imagjinoni – por është një gjë krejtësisht tjetër ta trajtoni atë mendërisht”, shkroi ajo.
Martina Navratilova
Me 18 tituj tenisi në Grand Slam, Martina Navratilova kurrë nuk e kishte menduar se do të binte viktimë e ndonjë sëmundjeje fizike.
“Unë jam ky person i shëndetshëm, kam qenë e shëndetshme gjatë gjithë jetës sime, dhe krejt papritur kam kancer, po tallesh me mua?” tha ajo në Good Morning America më 2010, vetëm disa muaj pas diagnostikimit të saj të kancerit jo-invaziv të gjirit (DCIS).
Pasi iu nënshtrua një ndërhyrje të pjesëshme kirurgjike më 25 mars 2010, ajo filloi rrezatimin në 12 maj dhe më 5 qershor të atij viti, ajo fitoi në French Open.
Tani ajo po e përdor zërin e saj si një legjendë tenisi për të inkurajuar gratë e tjera që të mos rrinë duarkryq.
“Arsyeja që doja të flisja për këtë është të inkurajoj këto gra të bëjnë mamografi”, tha ajo në Good Morning America. “Unë thjesht dua t’i inkurajoj gratë që të bëjnë atë kontroll vjetor”.
Carly Simon
Pasi zbuloi se kishte kancer në 1997, Carly Simon nuk foli shumë për të.
“Ideja e njerëzve që më ndalojnë në rrugë për të më thënë, ‘Më vjen shumë keq [për ju]’, ishte një lloj përulje”, tha ajo për New York Daily News në 1998, ndërsa po kalonte kimioterapinë.
“Unë jam mirë. Sa më pak të kem për të shpjeguar, aq më shumë energji kam për t’u kujdesur për veten”.
Ajo zbuloi se të diturit për diagnozën e saj ndryshoi perceptimin e njerëzve për të.
“Ka një histori më të madhe për kancerin e gjirit sesa kanceri. Bëhet fjalë për marrëdhëniet“, tha ajo për Reuters në 2012. “Unë nuk u trajtova mirë … Ishte sikur të isha gruaja që po zhdukej. Kur shkova në Grammy atë vit, vura re se sa njerëz më shmangnin. Kishte shumë njerëz që thjesht nuk më shikonin. Ishte hera e parë që isha në publik që kur isha diagnostikuar”.
Ajo e gjeti ngushëllimin e saj duke punuar në projekte si filmat e Disney, ‘Winnie the Pooh’ dhe thotë se gjithçka përfundimisht “u zbut sepse njerëzit janë të zgjuar dhe nuk duan që ju të lëndoheni”.
Wanda Sykes
Ajo shkoi për të bërë reduktim të gjoksit, megjithatë rezultatet që erdhën nga puna në laborator ishin serioze.
Ajo zbuloi se kishte kancer në gjoksin e saj të majtë. “Isha shumë, shumë me fat sepse kanceri ishte në fazën fillestare”, tha ajo. Megjithëse edhe disa gra të tjera kishin pasur kancer të gjirit në familje, ajo vendosi të bënte një mastektomi dypalëshe.
“I hoqa të dy gjinjtë … tani kam zero shanse të kem kancer të gjirit”, tha ajo. “Duket e frikshme paraprakisht, por çfarë? Doni tëpritni dhe të mos jeni me fat njëditë kur të kthehet dhe të jetë tepër vonë? “
Gloria Steinem
Gazetarja feministe Gloria Steinem foli për herë të parë publikisht për kancerin e saj në 1988, por ajo tashmë ishte duke luftuar me sëmundjen që nga diagnoza e saj dy vite më parë.
“Unë kisha më pak frikë nga vdekja sesa nga plakja – ose jo nga plakja, saktësisht”, tha ajo për NPR’s Fresh Air në 2016.
Por kjo e bëri atë të ndalet dhe të ripërshtatet. “Kanceri shërbeu për një qëllim të vërtetë, duke më bërë pak më të vetëdijshme për kohën”, tha ajo./UBTNews/
Prishtinë – Fillimi i vitit të ri shkollor sjell emocione, energji dhe ritëm të ri për fëmijët, por njëkohësisht shton edhe ekspozimin ndaj virozave dhe infeksioneve, për shkak të qëndrimit në ambiente të përbashkëta dhe kontaktit të vazhdueshëm me bashkëmoshatarët.
Për t’u ardhur në ndihmë prindërve dhe për të kontribuar në një fillim sa më të shëndetshëm të vitit shkollor, United Hospital ka prezantuar një ofertë të veçantë: Pakon Mikrobiologjike për Fëmijë, e dedikuar për kontrolle bazë dhe vlerësimin e disa infeksioneve të zakonshme te fëmijët.
Pakoja përfshin tri analiza:
Strisho të fytit
Strisho të hundës
Analizë të fecesit për parazitë – një herë
E gjithë pakoja ofrohet me çmim promocional prej vetëm 11 euro, duke u mundësuar prindërve një mënyrë praktike dhe të përballueshme për t’i kushtuar vëmendje shëndetit të fëmijëve në prag të sezonit shkollor.
Në një periudhë kur virozat dhe infeksionet mund të përhapen më lehtë në mjediset kolektive, kujdesi i hershëm dhe konsultimi me profesionistët shëndetësorë mbeten pjesë e rëndësishme e përgjegjësisë prindërore.
Me këtë ofertë, United Hospital synon të jetë pranë familjeve në një nga periudhat më të rëndësishme të vitit për fëmijët, duke e vendosur shëndetin dhe mirëqenien e tyre në qendër të vëmendjes.
📞 Rezervoni terminin në: 046 60 70 70
📍 United Hospital, M2 Prishtinë–Ferizaj, Km 7, Prishtinë, Kosovë
United Hospital – sepse një vit shkollor i mbarë nis me kujdesin për shëndetin./rajonipress/
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha se përkushtimi i Aleancës për ruajtjen e paqes dhe sigurisë në Kosovë do të mbetet i pandryshuar, pavarësisht zhvillimeve të mundshme lidhur me aktgjykimin ndaj katër ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.
Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë do të shpallin më 16 shtator aktgjykimin ndaj ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, ish-kryeparlamentarëve Jakup Krasniqi dhe Kadri Veseli dhe ish-deputetit Rexhep Selimi, në rastin për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit. Të katërt janë deklaruar të pafajshëm për dhjetë pikat e aktakuzës.
Sipas Ruttes, KFOR-i është në aty, në Kosovë, për të siguruar që NATO-ja të kontribuojë në stabilitet dhe paqe, ndërsa misioni paqeruajtës i Aleancës, sipas tij, ka kontribuar për më shumë se dy dekada në krijimin e një mjedisi të sigurt dhe të qëndrueshëm në Kosovë.
“Kjo vlen edhe sot, pavarësisht se çfarë lajmesh mund të vijnë këtë javë ose në periudhën e ardhshme, por edhe sa i përket zotimit afatgjatë për paqe dhe siguri në Kosovë”, tha Rutte në një konferencë për media në selinë e NATO-s në Bruksel më 14 shtator, kur u pyet nëse është i shqetësuar për trazira të dhunshme të mundshme në Kosovë dhe rajon si rezultat i vendimit, pavarësisht se si do të jetë ai.
Shefi i NATO-s tha se aleanca ushtarake perëndimore do të vazhdojë të vlerësojë përbërjen dhe vendosjen e trupave të KFOR-it, për të siguruar që misioni të përshtatet në mënyrë adekuate me situatën e sigurisë në Kosovë. Ai theksoi po ashtu se zhvillimet në Kosovë ndikojnë edhe në rajonin më të gjerë.
Deklaratat e shefit të NATO-s vijnë disa orë pasi Ambasada amerikane në Prishtinë u bëri thirrje shtetasve amerikanë që të shmangin lëvizjet në afërsi të vendeve, ku siç tha, janë paralajmëruar protesta më 16 shtator.
Ambasada tha se disa organizata po planifikojnë demonstrata të mëdha më 16 shtator në qendër të Prishtinës dhe qytete të tjera të mëdha të Kosovës.
“Këto demonstrata mund të shkaktojnë grumbullime të mëdha njerëzish, mbyllje të rrugëve dhe ndërprerje në trafik”, tha Ambasada duke udhëzuar shtetasit amerikanë që të kufizojnë lëvizjet në këto zona.
Ndërkaq, Policia e Kosovës, si reaguese e parë e sigurisë, tha se se ka zhvilluar takim edhe me partnerët ndërkombëtarë, si KFOR-in, EULEX-in, Ambasadën amerikane, Zyrën e Bashkimit Evropian dhe OSBE-në, ku është prezantuar një plan dhe angazhimet e Policisë lidhur me zhvillimet që ndërlidhen me 16 shtatorin.
“Policia e Kosovës, sipas detyrës zyrtare dhe legjislacionit në fuqi, do të ofrojë siguri për të gjithë qytetarët pa dallim, si dhe do të angazhohet me njësi policore, në mënyrë që mbarëvajtja e të gjitha aktiviteteve dhe zhvillimeve të mundshme të kalojnë të qeta dhe pa incidente”, tha Policia.
Sipas këtij institucioni, varësisht nga aktivitet dhe zhvillimet e mundshme, mund të ketë kufizime ose ndërprerje të përkohshme të qarkullimit në rrugët e prekura nga aktivitetet, “andaj Policia e Kosovës ka paraparë edhe angazhime të njësive policore patrulluese të trafikut, në rast të nevojës për riorientim të trafikut në rrugët alternative”, duke u bërë thirrje qytetarëve që të kontribuojnë që gjithçka të zhvillohet në mënyrë të qetë.
Shpallja e aktgjykimit në Hagë do të bëhet vetëm katër ditë pasi në Prishtinë mijëra persona morën pjesë në “Marshin për Liri”, ku pjesëmarrësit kërkuan që vendimi të jetë i drejtë dhe paanshëm.
Zyra e Prokurorit të Specializuar në Hagë pretendon se katër ish-eprorët e UÇK-së mbajnë përgjegjësi penale për krime të kryera në Kosovë dhe në veri të Shqipërisë gjatë periudhës së luftës.
Aktakuza ndaj tyre përfshin gjashtë pika për krime kundër njerëzimit dhe katër për krime lufte dhe Prokuroria ka kërkuar nga 45 vjet burgim për secilin të akuzuar.
Të katër ish-krerët e UÇK-së u arrestuan në nëntor 2020 dhe u transferuan në qendrën e paraburgimit të Dhomave të Specializuara në Hagë. Gjykimi nisi më 3 prill 2023.
Aktgjykimi i 16 shtatorit pritet të jetë një prej vendimeve më të rëndësishme të Dhomave të Specializuara, të krijuara në vitin 2015 për gjykimin e rasteve që lidhen me pretendime për krime të kryera nga pjesëtarë të UÇK-së gjatë dhe pas luftës së viteve 1998-1999. /REL/
Më 14 shtator, Inspektorati Policor i Kosovës (IPK) ka pranuar informacionin për një rast të ndodhur në Stacionin Policor Kufitar në Aeroportin Ndërkombëtar të Prishtinës “Adem Jashari”. Rasti lidhet me humbjen e një shume prej 105 eurosh, e raportuar nga një punonjës i aeroportit më 9 shtator.
Gjatë këqyrjes së pamjeve nga kamerat e sigurisë, hetuesit konstatuan se paratë i kishte gjetur një udhëtare (shtetase e Kosovës me banim në Gjermani), e cila ia kishte dorëzuar menjëherë zyrtarit policor në detyrë.
Pas veprimeve hetimore të IPK-së, zyrtari policor pranoi marrjen e parave, por pranoi se nuk i kishte trajtuar ato sipas procedurave ligjore e institucionale. Në vend të dorëzimit zyrtar, paratë ishin vendosur nga zyrtari në kutinë e donacioneve të një organizate bamirëse brenda hapësirave të aeroportit.
Për të garancuar zhvillimin e papenguar të hetimeve, IPK-ja i ka rekomanduar Policisë së Kosovës suspendimin me pagesë të zyrtarit policor. Ndaj tij kanë nisur hetimet nën dyshimin për veprat penale “Përvetësimi në detyrë” dhe “Shpërdorimi i pasurisë së huaj”. /E.A/
Banka Qendrore e Republikës së Kosovës (BQK) ka konfirmuar përfshirjen e saj në mekanizmin e Eurosistemit për transaksionet REPO me bankat qendrore, EUREP, të themeluar nga Banka Qendrore Evropiane (BQE).
Sipas BQK-së, kjo përbën një hap të rëndësishëm në forcimin e kornizës për ruajtjen e stabilitetit financiar dhe menaxhimin e likuiditetit në euro.
Aktualisht, BQK-ja ka qasje në një linjë REPO deri në 100 milionë euro, e vlefshme deri më 31 janar 2027. Përfshirja në EUREP, sipas bankës qendrore, paraqet kalimin drejt një kornize më të qëndrueshme të Eurosistemit për sigurimin e likuiditetit në euro për bankat qendrore jashtë zonës së euros.
Në kuadër të EUREP, bankat qendrore të pranueshme mund të sigurojnë likuiditet në euro kundrejt kolateralit cilësor të denominuar në euro. Kapaciteti maksimal i një linje individuale mund të arrijë deri në 50 miliardë euro, në varësi të kërkesave dhe aranzhimeve operacionale të Eurosistemit.
Guvernatori i BQK-së, Ahmet Ismaili, e ka cilësuar përfshirjen në EUREP si një avancim të rëndësishëm për rrjetin e sigurisë financiare të Kosovës.
“Qasja në kornizën e avancuar EUREP forcon ndjeshëm instrumentet që BQK ka në dispozicion për ruajtjen e likuiditetit dhe stabilitetit financiar”, ka deklaruar Ismaili.
Sipas tij, ky mekanizëm përbën një shtresë shtesë mbrojtjeje krahas pozitës së fortë të kapitalit dhe likuiditetit të sektorit bankar në Kosovë, si dhe rezervave dhe mekanizmave ekzistues të stabilitetit.
Ismaili ka theksuar se përfshirja në EUREP është edhe një sinjal për qytetarët, bizneset dhe institucionet financiare se sistemi financiar i Kosovës është stabil, likuid dhe i mirëkapitalizuar.
BQK-ja ka vlerësuar gjithashtu se ky zhvillim pasqyron forcimin e bashkëpunimit institucional me bankat qendrore evropiane dhe Eurosistemin./A.K/