Botë

Gjykata evropiane e shpall Rusinë fajtore për shkelje në Ukrainë dhe për rrëzimin e avionit civil MH17

Published

on

Gjykata më e lartë evropiane për të drejtat e njeriut ka vendosur se Rusia ishte përgjegjëse për shkelje të mëdha të së drejtës ndërkombëtare në Ukrainë, përfshirë edhe rrëzimin avionit të fluturimit MH17 të Malaysia Airlines në vitin 2014.

Kjo është hera e parë që një gjykatë ndërkombëtare e mban zyrtarisht Moskën përgjegjëse për shkeljen e të drejtave të njeriut që lidhen me konfliktin në Ukrainë.

Të mërkurën, gjyqtarët e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut shpallën aktgjykime për katër raste të ngritura nga Ukraina dhe Holanda kundër Rusisë që nga fillimi i konfliktit në vitin 2014.

Akuzat përfshijnë vrasje, torturë, përdhunim, shkatërrim të infrastrukturës civile, rrëmbim të fëmijëve ukrainas dhe rrëzimin e avionit të udhëtarëve të Malaysia Airlines, fluturimi MH17, nga separatistë ukrainas që mbështesin Rusinë.

Duke i lexuar aktgjykimet në një sallë të mbushur gjyqi në Strasburg, presidenti i gjykatës, Mattias Guyomar, tha se forcat ruse kanë shkelur ligjin ndërkombëtar humanitar në Ukrainë duke kryer sulme që “vranë dhe plagosën mijëra civilë dhe krijuan frikë e terror”.

Gjykatësit gjetën se shkeljet e të drejtave të njeriut tejkaluan çdo synim ushtarak, dhe Rusia përdori dhunën seksuale si pjesë të një strategjie për ta thyer moralin ukrainas, tha gjyqtari francez.

Përdorimi i përdhunimit si armë lufte ishte një akt mizorie ekstreme që përbënte torturë”, u shpreh Guyomar.

Ankesat ishin paraqitur para se trupi drejtues i gjykatës ta përjashtonte Moskën në vitin 2022, pas nisjes së pushtimit të plotë të Ukrainës.

Megjithatë, vendimet kanë më shumë vlerë simbolike, pasi Moska ka theksuar se nuk do t’i njohë ato.

Nuk do ta respektojmë këtë, e konsiderojmë të pavlefshme”, tha zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, në një bisedë me gazetarët të mërkurën.

Familjarët e viktimave të katastrofës së MH17 e konsiderojnë vendimin si një hap të rëndësishëm në kërkimin e drejtësisë që prej 11 vjetësh.

Është një hap i vërtetë për të kuptuar se kush ishte vërtet përgjegjës”, tha për Associated Press Thomas Schansman, i cili humbi djalin e tij 18-vjeçar, Quinn, në atë tragjedi.

Avioni Boeing 777 që po fluturonte nga Amsterdami për në Kuala Lumpur u qëllua më 17 korrik 2014 me një raketë Buk të prodhimit rus, e lëshuar nga një territor në Ukrainën lindore të kontrolluar nga rebelë separatistë.

Që të gjithë 298 udhëtarët dhe anëtarët e ekuipazhit humbën jetën, përfshirë 196 qytetarë holandezë.

Në maj, agjencia e OKB-së për aviacionin e shpalli Rusinë përgjegjëse për rrëzimin e avionit.

Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut është pjesë e rëndësishme e Këshillit të Evropës, institucioni më i lartë për të drejtat e njeriut në kontinent.

Rusia u përjashtua nga ky këshill për shkak të pushtimit dhe luftës në Ukrainë. Megjithatë, gjykata akoma mund t’i trajtojë raste kundër Rusisë që datojnë para përjashtimit të saj.

Në vitin 2023, gjyqtarët i dhanë të drejtë Ukrainës dhe Holandës në një sfidë për juridiksionin, duke gjetur prova të mjaftueshme që zonat në Ukrainën lindore të kontrolluara nga separatistët ishin “nën juridiksionin e Federatës Ruse”, përfshirë sigurimin e armëve dhe mbështetjen politike e ekonomike./REL

Aktualitet

Ushtria e SHBA-së kryen sulme të reja ndaj Iranit

Published

on

By

Ushtria amerikane njoftoi se ka ndërmarrë një rund tjetër sulmesh ndaj Iranit për të “dëmtuar më tej” aftësitë e tij për të sulmuar anijet në Ngushticën e Hormuzit.

Këto goditje – që shënojnë natën e dhjetë rresht të sulmeve – vijnë pasi Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, u zotua të ndëshkojë Iranin për vrasjen e ushtarëve amerikanë.

Si përgjigje, Irani deklaroi se ka goditur dy anije nafte në këtë kalim detar, si dhe asete ushtarake amerikane në Bahrein, Kuvajt dhe Jordani, raportoi agjencia shtetërore e lajmeve IRNA.

Presidenti iranian, Masoud Pezeshkian, tha se Irani tashmë po përballet me një “luftë të plotë” me SHBA-në. Më herët, Trump kishte deklaruar se Irani u godit “shumë fuqishëm” gjatë natës paraprake “në nderim” të tre ushtarëve amerikanë të vrarë së fundmi – dy në Jordani dhe një në Irak.

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) tha se sulmet e saj më të fundit goditën “qendra të komandës ushtarake iraniane, kapacitete detare, vende të lëshimit të raketa e dronëve, si dhe sistema të mbrojtjes ajrore”.

Shpërthime u raportuan pranë qytetit veriperëndimor të Tabrizit, ku mediat shtetërore thanë se një person mbeti i vrarë dhe disa të tjerë u plagosën, si dhe në portet e Gjirit Persik në Bandar Mahshahr, Bandar Imam Khomeini, Chabahar dhe Konarak.

Pavarësisht kësaj, CENTCOM këmbënguli se anijet tregtare po vazhdojnë të kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit.

Nga ana tjetër, Irani pretendoi se forcat e tij goditën dy anije nafte që po tentonin të kalonin përmes asaj që e quajti “rrugë e pasigurt dhe e rrezikshme jugore” e ngushticës, me ekipet e shpëtimit që po evakuonin ekuipazhet e tyre.

Agjencia e Operacioneve të Tregtisë Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO) njoftoi se një anije nafte në Ngushticën e Hormuzit kishte raportuar se u godit nga një projektil i panjohur, gjë që e detyroi ekuipazhin të braktiste anijen dhe të hipte në një varkë shpëtimi. Nuk është e qartë nëse kjo anije ishte mes atyre të përmendura nga Irani.

Gjithashtu, Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) pretendoi se ka goditur një qendër të të dhënave të kompanisë amerikane Amazon në Bahrein. Agjencia IRNA raportoi se IRGC “sulmoi dhe shkatërroi infrastrukturën qendrore të të dhënave të kompanisë Amazon me disa raketa me krahë”.

Jordanitë njoftuan se kishin penguar pesë dronë, pasi më parë kishte rrëzuar tre raketa. Bahreini bëri me dije se dronët iranianë kishin synuar sistemet e tij të navigimit ajror, por trafiku nuk u ndikua. Gjithashtu, forcat e armatosura të Kuvajtit njoftuan se kishin penguar dronë iranianë.

Pavarësisht përshkallëzimit, Teherani bëri të ditur se mesazhet diplomatike po vazhdojnë të shkëmbehen mes dy palëve përmes ndërmjetësve.

Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së konfirmoi identitetin e dy ushtarëve amerikanë të vrarë gjatë fundjavës në bazën Muwaffaq Salti në Jordani: ushtarja Isabella Gonzales, 19 vjeç nga Teksasi, dhe lejtanti Tyler James Feehan, 25 vjeç nga Havai. CENTCOM tha se një pjesëtar i tretë i shërbimit u deklarua fillimisht i humbur, por mbetjet e tij u gjetën më vonë në zonë. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

SHBA vendos tarifë 50% mbi importet nga Kanadaja

Published

on

By

Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, ka nënshkruar një urdhër për vendosjen e një tarife prej 50% mbi një gamë të gjerë mallrash të importuara nga Kanadaja, si hakmarrje për atë që ai e quajti “trajtim të pabarabartë” të makinave, produkteve të qumështit dhe alkoolit amerikan, raporton “BBC”.

Tarifat hyjnë në fuqi më 19 gusht dhe shënojnë një përshkallëzim të madh të tensioneve tregtare mes dy fqinjëve të Amerikës së Veriut.

Shtëpia e Bardhë tha se tarifat ishin të nevojshme për t’i mbrojtur bizneset amerikane.

Mallrat e prekura variojnë nga produkte të përditshme të konsumit, si vera dhe shkopinjtë e hokejit, deri te mallra industriale si çimentoja komerciale. Megjithatë, disa eksporte kryesore do të përjashtohen, si energjia, potasi, mineralet kritike dhe peshku.

Tarifat e reja shtohen mbi barrierat tregtare që tashmë janë në fuqi mes dy vendeve.

SHBA-ja aktualisht mban tarifa që variojnë nga 15% deri në 50% për çelikun, aluminin dhe bakrin kanadez. Washingtoni gjithashtu vendos një tarifë prej 35% për drurin e butë kanadez, si dhe një taksë prej 25% për pjesët joamerikane të përdorura në automjete.

Kanadaja, nga ana e saj, ka një kundërtarifë prej 25% për importe të përzgjedhura të çelikut, aluminit dhe automjeteve amerikane.

Tarifat e së hënës vijnë pas kërcënimit të presidentit amerikan Trump për vendosjen e tarifave për shkak të tymit nga zjarret pyjore në Kanada, i cili po përhapej në qytetet amerikane. /BBC/

Continue Reading

Lajmet

Andy Burnham merr zyrtarisht detyrën si Kryeministër i ri i Britanisë së Madhe: Premton një model të ri politik dhe plan 10-vjeçar

Published

on

By

Andy Burnham ka mbajtur fjalimin e tij të parë si kryeministër i Britanisë së Madhe përpara një turme të madhe në Downing Street, duke shënuar fillimin e një epoke të re politike. Pa pasur nevojë për një foltore dhe i rrethuar nga mbështetësit, kryeministri i ri e cilësoi emërimin e tij si një moment reflektimi dhe rezolute të re, duke thënë se gjenerata e tij e politikanëve duhet të ngrejë nivelin e angazhimit për të rikthyer stabilitetin e vendit.

Burnham pranoi se qytetarët janë të lodhur nga politika aktuale dhe premtoi se ky moment do të shërbejë si një ndryshues i madh kursesh, duke u zotuar për një model të ri që bazohet në bashkëpunim dhe zgjidhje të problemeve, larg pikëve politike. Ai kritikoi vendimet e gabuara të viteve të 80-ta, përfshirë privatizimin dhe de-industrializimin, duke thënë se shumë zona ende nuk janë rimëkëmbur nga ato politika.

Në planin e tij qeverisës, Burnham premtoi se që nga e nesërmja do të shpalosë planet për t’u dhënë njerëzve më shumë hapësirë sa i përket kostos së jetesës, duke treguar edhe si do të financohen ato.

Ai u zotua për ndryshime në sistemin e arsimit për të ndihmuar të rinjtë të futen në tregun e punës, rritje të mbështetjes për shëndetin mendor, si dhe ndërtimin e më shumë shtëpive sociale si një mënyrë e drejtë dhe e qëndrueshme për të ulur shpenzimet e asistencës sociale.

Ndër vendimet e tij të para të prera, kryeministri i ri njoftoi se do të nxjerrë urdhrin e parë për t’i dhënë fund fenomenit të njerëzve që flenë në rrugë.

Për më tepër, Burnham bëri të ditur se do të largojë pushtetin nga Westminsteri për ta shtrirë atë në çdo cep të vendit. Ai u zotua të ndërtojë një ekonomi të re, duke kthyer shërbimet dhe mallrat jetike nën kontrollin publik për t’i bërë ato të përballueshme, si dhe të ri-industrializojë Britaninë duke mbështetur industrinë vendase.

Kryeministri njoftoi se më vonë gjatë këtij viti do të prezantojë një plan 10-vjeçar që do të përcaktojë qartë rrugën se ku dëshiron ta dërgojë vendin. Duke theksuar se kujdesi për njerëzit do të jetë në qendër të çdo vendimi të tij, Burnham i bëri thirrje publikut dhe mbështetësve që t’i qëndrojnë pranë për të ndërtuar një ndjenjë të re të unitetit kombëtar, duke e përmbyllur fjalimin mes duartrokitjeve të shumta, para se të futej në rezidencën e famshme numër 10. /BBC/

Continue Reading

Aktualitet

Rubio: Irani po e përdor Ngushticën e Hormuzit si mjet presioni

Published

on

By

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, tha se Irani po përpiqet ta përdorë Ngushticën e Hormuzit si “mjet presioni ndaj botës”.

Ai e akuzoi atë se synon të kontrollojë një rrugë jetike ndërkombëtare dhe u bëri thirrje edhe vendeve të tjera që të ndajnë barrën e mbrojtjes së transportit detar global.

Duke folur para gazetarëve, para nisjes për një takim në Filipine, Rubio tha se operacionet ushtarake amerikane janë të përqendruara vetëm në ndalimin e sulmeve iraniane ndaj anijeve tregtare dhe në dobësimin e aftësisë së Teheranit për të kërcënuar trafikun detar.

“Është e qartë se Irani, ose të paktën disa njerëz në Iran, duan ta kontrollojnë Ngushticën dhe ta përdorin atë si mjet presioni ndaj botës”, tha Rubio.

“Shtetet e Bashkuara do të vazhdojnë të bëjnë atë që është e nevojshme për të mbrojtur transportin detar global, por edhe vendet e tjera duhet të fillojnë të kontribuojnë, qoftë me pajisje, qoftë me mjete financiare, për ta ndarë këtë barrë”, shtoi ai.

Sipas tij, Uashingtoni nuk mund të mbetet i vetmi përgjegjës për sigurimin e një prej rrugëve më të ngarkuara tregtare detare në botë.

“Nuk është detyrë e Shteteve të Bashkuara që ta mbrojnë përgjithmonë transportin detar të të gjithë planetit”, tha Rubio.

 

Diplomacia mbetet e mundur

Rubio tha se fushata aktuale ushtarake amerikane ka në shënjestër vetëm kapacitetet iraniane që po përdoren për të lëshuar raketa dhe dronë ndaj anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit.

Ai e përshkroi Ngushticën si një rrugë ndërkombëtare që duhet të mbetet e hapur.

“Arsyeja e vetme pse Shtetet e Bashkuara po kryejnë sulme, është goditja e kapaciteteve iraniane që po përdoren për të sulmuar transportin tregtar global”, tha ai.

Sipas tij, forcat amerikane kanë arritur ta zvogëlojnë aftësinë e Iranit për të goditur anije dhe shumë sulme janë parandaluar para se të kryheshin.

“Ju dëgjoni për anijet që janë goditur. Por, nuk dëgjoni për ato që janë mbrojtur dhe për sulmet që Irani nuk ka arritur t’i kryejë”, tha Rubio.

Duke përsëritur se Uashingtoni mbetet i hapur për negociata, Rubio tha se diplomacia do të kërkonte një ndryshim të vërtetë në sjelljen e Teheranit.

“Ne jemi gjithmonë të hapur për diplomaci. Por, ajo duhet të jetë e vërtetë. Duhet të jetë një marrëveshje që ata janë të gatshëm ta respektojnë”, tha ai.

Rubio e akuzoi Iranin se ka shkelur mirëkuptimet e mëparshme, duke vazhduar sulmet ndaj anijeve në vend se ta rihapte Ngushticën e Hormuzit.

“Sjellja e tyre duhet të ndryshojë që të ndryshojë edhe e jona”, tha ai, duke shtuar se Teherani vazhdon të dërgojë sinjale përmes kanaleve të drejtpërdrejta dhe të tërthorta se është i interesuar për negociata, ndërkohë që vazhdon sulmet me raketa dhe dronë.

 

Ndarjet brenda Iranit

Rubio tha se, brenda udhëheqjes iraniane, duket se po thellohen ndarjet mes zyrtarëve që kërkojnë lehtësim ekonomik përmes diplomacisë dhe vijës së ashpër që dëshiron ta vazhdojë përballjen ushtarake.

“Ka një ndarje në rritje mes atyre që e kuptojnë se ekonomia e tyre është në gjendje të rëndë dhe të tjerëve që kanë një qasje shumë luftarake dhe vazhdojnë të lëshojnë raketa”, tha ai.

Rubio tha se Uashingtoni do t’i mirëpriste negociatat nëse zërat më pragmatikë do të fitonin më shumë ndikim në Teheran, por paralajmëroi se vazhdimi i përballjes do ta thellonte krizën ekonomike të Iranit.

“Nuk mendoj se kjo do të jetë mirë për Iranin”, tha Rubio, duke e përshkruar ekonominë e vendit si të rrënuar, me inflacion të lartë, mungesa të ushqimeve dhe karburanteve, rënie të të ardhurave dhe probleme të rënda të brendshme.

Rubio, po ashtu, e akuzoi udhëheqjen iraniane se po i përdor burimet për të mbështetur grupe si Hezbollahu, Hamasi dhe milicitë rajonale, në vend se të investojë te populli i saj.

Sipas tij, brenda Iranit, përfshirë edhe mes disa zyrtarëve qeveritarë, po rritet vetëdija se drejtimi aktual i vendit nuk është i qëndrueshëm.

“Nëse hapet dera për diplomaci, ne do ta mirëpresim”, tha Rubio. /REL/

Continue Reading

Të kërkuara