Lajmet

Gjuhët e huaja ndihmojnë kujtesën

Shumëgjuhësia stërvit trurin dhe rrit performancën e tij.

Published

on

Shumëgjuhësia stërvit trurin dhe rrit performancën e tij. Një studim i ri tregon: Mësimi i disa gjuhëve përmirëson gjithashtu kujtesën vizuale – pavarësisht nga mosha.

Krahasimi i fjalëve, formimi i fjalive, respektimi i gramatikës: Gjuha është një performancë njohëse e nivelit të lartë të trurit tonë. Bëhet edhe më komplekse kur përveç gjuhës amëtare mësojmë edhe gjuhë të tjera. Kjo është veçanërisht e lehtë gjatë fëmijërisë, sepse truri është edhe më i zhdërvjellët. Por edhe në moshën madhore, shumëgjuhësia jo vetëm që bën të mundur komunikimin më të mirë, por edhe rritjen e performancës së trurit.

Një grup kërkimor nga Universiteti Northwestern në SHBA sapo ka zbuluar se shumëgjuhësia mund të përmirësojë gjithashtu kapacitetin e kujtesës vizuale. Ideja është kjo: kur flasim disa gjuhë, ne e drejtojmë vëmendjen tonë në një mënyrë më të synuar dhe kështu mund të mësojmë përmendësh më mirë atë që shohim.

Një lojë me figura teston aftësinë e kujtesës

Në studimin e tyre, studiuesit ekzaminuan aftësinë e kujtesës së gjithsej 126 njerëzve. Një e treta e tyre flisnin vetëm anglisht. Pjesëmarrësit e tjerë gjithashtu flisnin rrjedhshëm spanjisht në nivele të ndryshme. Gjatë eksperimentit, subjektet dëgjuan fillimisht një fjalë në anglisht. Më pas atyre iu prezantuan katër fotografi nga të cilat duhej të zgjidhnin objektin që sapo kishin dëgjuar.

E veçanta: ajo që përfaqësohej në imazhet e tjera kishte një tingull të ngjashëm në anglisht ose spanjisht me fjalën e dëgjuar më parë. Për shembull, nëse subjektet kishin dëgjuar “candle” (qiri në anglisht), imazhet e tjera tregonin “candys” (karamele në anglisht) ose një “candido” (bravë perdesh në spanjisht).

Këto ngjashmëri u reflektuan më pas në kujtesë: në pjesën e dytë të eksperimentit, subjektet u përballën përsëri me imazhe. Ata më pas duhej të tregonin se cilat prej tyre kishin parë gjatë serisë së parë. Anglishtfolësit, për shembull, mbanin mend ëmbëlsirat, por në përgjithësi jo drynin. Në të kundërt, ata që flisnin edhe spanjisht, në shumicën e rasteve e mbanin mend drynin.

Përpunimi i gjuhës në tru

Nëse pjesëmarrësit ishin në gjendje të mbanin mend fjalë të caktuara, kjo ishte falë mënyrës se si ne përpunojmë gjuhën. Kur dëgjojmë një fjalë, truri ynë lëviz nga shkronja në shkronjë dhe aktivizon të gjitha fjalët e ngjashme të ruajtura në tru – pavarësisht nga gjuha. Për shembull, nëse dëgjoni “qiri” dhe flet anglisht dhe spanjisht, fjala “candido” i shtohet fjalës “karamele”.

Rezultatet e studimit tregojnë: Shumëgjuhësia mund të ndikojë në mënyrën se si ne perceptojmë mjedisin tonë. Së pari, ndikon në atë që i kushtojmë vëmendje. Nëse dikush njeh “candle” si dhe “candys” dhe “candido”, fjalët përkatëse aktivizohen. Është një parakusht për memorizimin e tyre – dhe përmirëson kapacitetin për memorizimin vizual.

Shumëgjuhësia stërvit trurin

Hulumtimet e mëparshme kanë treguar gjithashtu se përmirësimi i kujtesës në rast të shumëgjuhësisë mund të jetë edhe për shkak të faktit se truri trajnohet vazhdimisht. Ai është vazhdimisht i zënë duke zgjedhur fjalët e duhura dhe duke hequr njohuritë e panevojshme gjuhësore. Në jetën e përditshme, kjo rezulton në një aftësi më të mirë për të kaluar nga një detyrë në tjetrën, por edhe në një aftësi më të mirë për t’u përqendruar dhe për të përvetësuar dijen.

Një studim kanadez madje tregoi se fëmijët shumëgjuhësh ia dalin më mirë në testet e inteligjencës sesa fëmijët që rriten duke folur vetëm një gjuhë. Por shumëgjuhësia ka gjithashtu shumë përfitime për të moshuarit dhe madje mund të zvogëlojë rrezikun e demencës – dhe kjo pavarësisht nga mosha në të cilën dikush mëson një gjuhë.

Mësimi i gjuhëve shpërblehet

Rezultatet e studimit mund të shpjegojnë nga ana tjetër pse njerëz të ndryshëm kujtojnë të njëjtën ngjarje ndryshe. Prandaj, gjetjet e hulumtimit ndihmojnë në promovimin e mirëkuptimit të ndërsjellë, veçanërisht në komunitete të ndryshme gjuhësore. Si për mirëkuptim më të mirë apo edhe për një kujtesë më të mirë, mësimi i gjuhëve është një gjë e mirë./DW/

Lajmet nga UBT

Studentët e vitit të tretë të Artit dhe Dizajnit në UBT hapën ekspozitën “Praktika Artistike si Komunikim”

Published

on

By

Në kuadër të aktiviteteve të organizuara për Ditët e Artit dhe Dizajnit, Fakulteti i Artit dhe Dizajnit në UBT prezantoi ekspozitën “Praktika Artistike si Komunikim”, e realizuar nga studentët e vitit të tretë në kuadër të lëndës Projekt Individual (Semestri VI), nën mentorimin e profesorit Burim Berisha.

Ekspozita solli para publikut një gamë të gjerë projektesh artistike, të cilat pasqyrojnë qasje individuale, kërkime personale dhe eksperimente krijuese të studentëve në mediume të ndryshme bashkëkohore.

Ndryshe nga ekspozitat tematike, kjo ekspozitë nuk u fokusua në një temë të vetme, por krijoi hapësirë për secilin student që të prezantojë vizionin, interesat dhe drejtimin e vet artistik. Përmes veprave të ekspozuara, studentët reflektuan mbi temat, konceptet dhe format e komunikimit që i konsiderojnë të rëndësishme në zhvillimin e praktikës së tyre profesionale.

Ekspozita “Praktika Artistike si Komunikim” dëshmoi potencialin krijues të studentëve të UBT-së dhe rëndësinë e mbështetjes së proceseve të pavarura artistike, duke shërbyer si një platformë prezantimi dhe dialogu mes artistëve të rinj dhe publikut.

Ditët e Artit dhe Dizajnit në UBT vazhdojnë të ofrojnë aktivitete të ndryshme akademike, artistike dhe kulturore, duke promovuar kreativitetin, inovacionin dhe zhvillimin profesional të studentëve.

Continue Reading

Kulturë

Studentët e vitit të parë të Modës në UBT promovojnë qëndrueshmërinë përmes dizajnit kreativ

Published

on

By

Në kuadër të Ditëve të Artit dhe të Dizajnit në UBT, studentët e vitit të parë të programit të Modës, në lëndën Bazat e Teknikave të Qepjes me Prof. Ardita Rizvanolli, me mysafire në punëtori MSc në Dizajn, Zana Maxhuni, realizuan një punëtori njëditore të fokusuar në riciklimin dhe ripërdorimin kreativ të materialit xhins.

Gjatë punëtorisë, studentët transformuan veshje të vjetra xhinsi në krijime të reja dhe atraktive, duke demonstruar kreativitet, aftësi profesionale dhe vetëdije për rëndësinë e modës së qëndrueshme. Punimet e realizuara u ekspozuan në fund të aktivitetit në hollin e Kampusit në Lipjan, ku tërhoqën vëmendjen e studentëve, stafit akademik dhe vizitorëve.

Kjo nismë synon të inkurajojë qasjet inovative në dizajn, të promovojë riciklimin si praktikë të përgjegjshme dhe të nxisë studentët të eksplorojnë mundësitë krijuese që ofrojnë materialet e ripërdorshme.

Continue Reading

Vendi

Studentët e Shkencave të Ushqimit dhe Bioteknologjisë në UBT Prizren realizojnë vizitë studimore në Industrinë e Pijeve “Fruti” dhe në Impiantin e Trajtimit të Ujërave të Zeza

Published

on

By

Studentët e programit të Shkencave të Ushqimit dhe Bioteknologjisë në UBT – dega në Prizren, të shoqëruar nga stafi akademik i përbërë nga prof. Arianeta Nura, prof. Dielleza Elshani, prof. Fjolla Ejupi, prof. Luljeta Ajdini dhe prof. Sami Gashi, kanë realizuar një vizitë studimore në Industrinë e Pijeve “Fruti” dhe në Impiantin e Trajtimit të Ujërave të Zeza në Prizren.

Gjatë vizitës në Industrinë e Pijeve “Fruti”, studentët patën mundësinë të njihen nga afër me proceset teknologjike të prodhimit të pijeve, kontrollin e cilësisë, standardet e sigurisë ushqimore, si dhe me praktikat moderne që aplikohen në industrinë ushqimore.

Ndërkaq, në Impiantin e Trajtimit të Ujërave të Zeza, studentët u informuan për proceset e trajtimit dhe menaxhimit të ujërave, teknologjitë e përdorura për mbrojtjen e mjedisit dhe rëndësinë e sistemeve të qëndrueshme për ruajtjen e burimeve ujore.

Kjo vizitë studimore u mundësoi studentëve të lidhin njohuritë teorike të fituara gjatë studimeve me praktikën profesionale, duke zgjeruar njohuritë e tyre në fushën e teknologjisë ushqimore, bioteknologjisë dhe menaxhimit mjedisor.

UBT vazhdon të krijojë mundësi të shumta për studentët që të përfitojnë përvoja praktike në institucione dhe kompani relevante, duke i përgatitur ata për sfidat dhe kërkesat e tregut të punës.

Continue Reading

Lajmet

“Hapësira si Kujtesë” – studentët e vitit të dytë prezantojnë instalacione që dialogojnë me vendin dhe kujtesën

Published

on

By

Në kuadër të Ditëve të Artit dhe të Dizajnit në UBT, studentët e vitit të dytë të Fakultetit Art dhe Dizajn, nën mentorimin e profesorit Burim Berisha, kanë hapur ekspozitën “Hapësira si Kujtesë”, e cila sjell para publikut një seri instalacionesh bashkëkohore të zhvilluara gjatë Semestrit IV.

Ekspozita bazohet në qasjen artistike site-specific, ku veprat janë krijuar në raport të drejtpërdrejtë me historinë, arkitekturën dhe karakterin e hapësirës ku prezantohen. Përmes kësaj qasjeje, studentët kanë eksploruar mënyrat se si hapësira mund të shndërrohet në bartëse të kujtesës, përvojave dhe narrativave të ndryshme.

Punimet e ekspozuara ndërtojnë ura komunikimi ndërmjet vendit, kujtesës dhe shikuesit, duke përdorur një gamë të gjerë mediumesh bashkëkohore, si ndërhyrje hapësinore, zë, reflektim, video dhe materiale të ndryshme artistike. Çdo instalacion paraqet një interpretim unik të marrëdhënies ndërmjet individit dhe hapësirës, duke ftuar publikun të reflektojë mbi mënyrën se si vendet ruajnë gjurmë të së kaluarës dhe ndikojnë në perceptimin tonë të së tashmes.

Përmes kësaj ekspozite, studentët dëshmojnë aftësitë e tyre kreative dhe konceptuale në fushën e instalacionit, duke sjellë projekte që sfidojnë format tradicionale të ekspozimit dhe krijojnë përvoja të drejtpërdrejta e interaktive për vizitorët.

Continue Reading

Të kërkuara