Aktualitet

Gërmimet në Tiranë po nxjerrin në dritë vilën romake të kryeqytetit shqiptar

Published

on

Ministrja e Kulturës në Shqipëri, Elva Margariti bëri të ditur sot se po del në dritë e plotë vila romake e Tiranës, apo e njohur ndryshe si Mozaiku i Tiranës.

Instituti Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore, në bashkëpunim me Drejtorinë e Trashëgimisë Rajonale të Trashëgimisë Kulturore të Tiranës dhe Universitetin e Tiranës kanë rinisur gërmimet në këtë zonë, e cila është zbuluar në vitet ’70 gjatë punimeve për ndërtimin e disa blloqe pallatesh, në lagjen “21 Dhjetori”.

Ministrja thekson se ky projekt, që ka për qëllim jo vetëm zbulimin e plotë të vilës, që daton në shek. II-III pas Krishtit, por edhe promovimin e saj si një nga hapësirat më tërheqëse për turistët vendës e të huaj, po ndjek rrugën e mjeshtrave të arkeologjisë dhe trashëgimisë kulturore si prof. Skënder Anamali, prof. Aleksandër Meksi e prof. Skënder Muçaj.

Studentët pjesëmarrës do të pajisen me një certifikatë trajnimi dhe kualifikimi për gërmimin arkeologjik.

Mozaiku i Tiranës është një pikë shumë e rëndësishme referimi në Shqipëri dhe mendohet të ketë qenë pjesë e një banese të tipit rural (vila rustica) të ndërtuar në shekullin I pas Krishtit.

Në shek. III pas Krishtit vendbanimi mendohet se u zëvendësua nga një kompleks godinash, të ndara në dy pjesë në pars urbana (pjesa për banim e vilës) dhe në pars rusticae (pjesa prodhuese e vilës) të cilat po ashtu kishin funksion bujqësor.

Më vonë në shek. IV-V pas Krishtit vendin e vilës romane duhet ta ketë zënë një kishë paleokristiane. Kisha është ndërtuar në sallën qendrore të banesës rurale. Si të gjitha kishat e kësaj periudhe (gjysma e dytë e shek. IV pas Krishtit) edhe këtu kemi një riorganizim të ambienteve të brendshme. Brendësia ka tashmë një aks gjatësor dinamik pikërisht si rezultat i hyrjes përballë altarit, që theksohet nga ritmi i arkadave. Arkitektura e kishës është e thjeshtë.

Gjatë transformimit të banesës në objekt kulti janë përdorur tulla, me simbole kryqesh, të datuara këto në periudhën e Perandorit Kostandin I (306-337). Ambientet ndihmëse në anën veriore të ndërtesës janë përshtatur nga ato të banesës.

Mozaiku përmban motive gjeometrike e floreale por edhe motive tipike të Krishtërimit të hershëm, si gërsheti i stilizuar, rozetat e peshqit.

Vila Rustica dhe kisha paleokristiane të njohura ndryshe si Mozaiku i Tiranës, janë një shembull shumë domethënës i lashtësisë së këtij territori që u zbulua rastësisht në vitin 1972, gjatë ndërtimit të një blloku pallatesh. /atsh

Aktualitet

Fundjava me shi, ja parashikimi i motit për sot dhe nesër

Published

on

Fundjava ka nisur me mot pjesërisht të vranët.

Ka mundësi që gjatë ditës të ketë riga lokale shiu, me temperatura minimale nga 4 dhe me maksimale 12 °C.

Edhe dita e fundit e javës do të jetë e ngjashme, e gjatë mbrëmjes do të ketë riga të mëdha të shiut.

Temperaturat do të sillen nga 6 deri në 13°C. /UBT News/

Continue Reading

Bota

Shpërthejnë përleshjet në Sudanin e Jugut, 30 të vdekur

Published

on

Në Sudanin e Jugut, përleshjet e dhunshme kanë shpërthyer në komunitetin e Abiemnom, në veri të vendit, duke lënë të paktën 30 të vdekur. Trazirat nisën pas një vjedhjeje të bagëtive nga një grup të rinjsh të armatosur në distriktin Rueng. Pas kësaj, forcat e sigurisë intervenuan, por një ditë më vonë, të rinjtë u kthyen me përforcime dhe sulmuan komunitetin Abiemnom.

Qytetarët dhe forcat e sigurisë tentuan të mbronin qytetin, por u përballën me një numër më të madh forcash armiqësore. Disa nga viktimat ishin pjesë e grupit të rinjve të armatosur.

Konfliktet midis barinjve dhe fermerëve janë të zakonshme në Sudanin e Jugut, por përleshjet e fundit vijnë pas tensioneve politike të rritura në vend. Arrestimi i Zëvendës Presidentit, Riek Macar, nga forcat besnike të Presidentit Salva Kiir, ka rritur shqetësimet për mundësinë e një ripërtëritjeje të luftës civile, që ka shkatërruar vendin gati shtatë vjet më parë.

Continue Reading

Bota

Kryeministri i përkohshëm i Serbisë: Jemi shumë pranë formimit të qeverisë së re, nuk përjashtohet as mundësia e zgjedhjeve

Published

on

Millosh Vuçeviç, kryeministri i përkohshëm i Serbisë dhe lideri i Partisë Progresive Serbe (SNS), ka deklaruar se formimi i qeverisë së re është shumë afër, por ka ende mundësi që të thirren zgjedhje të reja. Në një intervistë për Prva TV, Vuçeviç tha se një kryeministër i ri do të mund të formonte një kabinet deri më 18 prill, por theksoi se ka një mundësi të vogël që, nëse nuk arrijnë një marrëveshje për formimin e kabinetit, mund të shpallen zgjedhje të reja.

Ai përmendi se procesi i formimit të kabinetit do të jetë i vështirë dhe kërkon hartimin e një prezantimi brenda shtatë deri në dhjetë ditë. Pas konsultimeve me presidentin serb, Aleksandar Vuçiç, Vuçeviç theksoi se koalicioni që mbështet SNS është i bindur se nuk është e nevojshme të mbahen zgjedhje të reja dhe se do të propozojnë dy kandidatë për postin e kryeministrit të emëruar.

Continue Reading

Bota

Trump shkarkon kreun e Agjencisë së Sigurisë Kombëtare, Gjeneralin Timothy Haugh

Published

on

Administrata e Presidentit Donald Trump ka shkarkuar Gjeneralin Timothy Haugh, kreun e Agjencisë së Sigurisë Kombëtare (NSA) dhe të Komandës Kibernetike të SHBA-së, një vendim që ka shkaktuar diskutime dhe shqetësim mes zyrtarëve dhe politikës amerikane.

Arsyet e shkarkimit nuk janë bërë të qarta, por ky hap ka pasuar një takim të mërkurën mes Trumpit dhe aktivistes së ekstremit të djathtë, Laura Loomer. Raportohet se Loomer ka nxitur presidentin të largojë disa zyrtarë që ajo dyshonte se nuk mbështesnin agjendën e tij. Në një postim në platformën X, Loomer e ka quajtur Gjeneralin Haugh dhe zëvendësuesen e tij, Wendy Noble, “të pabesë” ndaj presidentit, duke e konsideruar këtë si shkakun kryesor të largimit të tyre.

Në një deklaratë për mediat, Trump ka thënë se do të largohet çdo punonjës që nuk është besnik ndaj tij, duke shtuar: “Ne gjithmonë do të largojmë njerëz – ata që nuk i pëlqejmë ose që përfitojnë, ose që mund të kenë besnikëri ndaj dikujt tjetër.” Ky koment është bërë ndërkohë që qarkullonin lajme për shkarkimin e të paktën tre zyrtarëve të tjerë nga Këshilli i Sigurisë Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë, pas takimit me Loomer.

Agjencia e Sigurisë Kombëtare dhe Shtëpia e Bardhë kanë refuzuar të komentojnë në lidhje me shkarkimet, duke e referuar çështjen tek Zyra për Marrëdhënie me Publikun e Sekretarit të Mbrojtjes, e cila gjithashtu ka refuzuar të japë më shumë detaje.

Demokratët kryesorë në komitetet e inteligjencës të Dhomës së Përfaqësuesve dhe Senatit kanë shprehur shqetësim për këtë vendim. Përfaqësuesi Jim Himes dhe Senatori Mark Warner e kanë kritikuar shkarkimin, duke thënë se Haugh ka qenë një udhëheqës i ndershëm dhe të drejtë, dhe se mund të ishte pikërisht kjo integriteti që ka çuar në largimin e tij nga administrata Trump.

Në një deklaratë për CBS, Himes tha se ishte “thellësisht i shqetësuar” për shkarkimin, duke shtuar se Gjenerali Haugh ka vendosur sigurinë kombëtare në prioritet dhe ka ndjekur ligjin.

Continue Reading

Të kërkuara