Fotografi & Dizajnë

Fotografia e Angjelin Nenshatit sjell atmosferën e Shkodrës së vitit 1981

Fotografia dëshmon për atmosferën në qytet, ndërsa përurohej “Ekspozita Kombëtare e Kulturës”.

Publikuar

“Muaji i Fotografisë” përcolli këtë të hënë një foto të nxjerrë nga fondi i fototekës “Marubi”.

Ministrja e Kulturës, Elva Margariti publikoi foton me autor Angjelin Nenshatin, e shkrepur në Shkodrën e vitit 1981 dhe që dëshmon për atmosferën e krijuar në qytet, ndërsa përurohej “Ekspozita Kombëtare e Kulturës”.  Siç shkruan edhe Margariti në rrjetet sociale, dikur, hapja e një ekspozite ishte festë.

Fotografi Angjelin Nenshati, lindi në Shkodër në vitin 1929. Studimet e para i kreu në Kolegjin Saverian e mbas mbylljes së tij, në gjimnazin “28 Nëntori” në Shkodër. Formimi i tij zë fill në mënyrë autodidakte. Impakti me fotografinë erdhi nga rasti fatlum i të rënit në dorë që herët i një aparati fotografik, me të cilin bëri shkrepjet e para në kontekstin e një qyteti me traditë në këtë fushë. Me vendosjen e regjimit komunist, për t’iu shmangur disi persekutimit për prirjet e tij demokratike e fetare, nga viti 1948 kur vendoset në Pukë e deri në 1957, është arsimtar pranë shkollave të ndryshme, por kjo nuk e pengon të punojë edhe në fushën e fotografisë. Që herët, edhe falë lidhjeve familjare, ai qëndron pranë fotografit të njohur në Shkodër, Pjetër Rraboshta, gjë që e plotësoi formimin e tij në drejtim të proçeseve të laboratorit. Në vitin 1958 hyn në kooperativën shtetërore ku punon si fotograf. Në vitet ’70 i bashkohet Gegë Marubit në aktin e dhurimit të fondit fotografik personal. Ky fond i ruajtur në Fototekën Marubi dhe i pasuruar më tej prej tij, numëron mbi 228.000 imazhe të shkrepura në film rul 24x36mm.

Angjelin Nenshati ishte fotografi që ndiqte eventet social-kulturore të vendit, por edhe familjet qytetare në ritualet e ndryshme të jetës së tyre. Aktiviteti i tij u realizua më shumë jashtë studios se brenda saj.

Punoi në repartin e fotografëve deri sa arrin moshën e pensionit në vitin 1989. Realizoi fotografi të zhanreve të ndryshme, por është shumë afër atij të reportazhit. Krahas fondit të tij në Muzeun Kombëtar të Fotografisë “Marubi”, famija zotëron një fond të pasur me fotografi, kryesisht me ngjyra.

Ai ishte autori që ndoqi nga afër ngjarjet më të rëndësishme të qytetit, lëvizjet e ndryshme demokratike të viteve ’90, momentet e kthesave të rëndësishme, rifillimin e kremtimeve fetare, rihapjen e kishave e xhamive. Më 1993 fotografoi vizitën e Papa Gjon Palit II dhe Nënë Terezës së Kalkutës në Shqipëri. Më 1996 bashkë me djemtë e tij hap studion fotografike “Nenshati”. Angjelin Nenshati u nda nga jeta në vitin 2008. /atsh

Fotografi & Dizajnë

Fituesi i Sony World Photography Award refuzoi çmimin pasi pranoi se imazhi i tij ishte krijuar me AI

Ai se aplikoi për të zbuluar nëse konkurset janë përgatitur për imazhet e AI”.

Publikuar

nga

Fituesi i një çmimi të madh fotografie ka refuzuar çmimin pasi pranoi se imazhi që ai paraqiti ishte krijuar nga inteligjenca artificiale.

Fotografisë së artistit gjerman Boris Eldagsen, “Pseudomnesia: The Electrician”, iu dha një çmim Sony World Photography Award javën e kaluar në kategorinë e hapur krijuese.

Në një deklaratë në faqen e tij të internetit, artisti tha se ai aplikoi në konkurs si një “majmun i pafytyrë, për të zbuluar nëse konkurset janë përgatitur për imazhet e AI”.

“Nuk janë”, përfundoi ai.

Ai gjithashtu pyeti lexuesit: “Sa prej jush e dinit ose dyshonit se ishte krijuar nga AI? Diçka në lidhje me këtë nuk duket mirë, apo jo?

“Imazhet dhe fotografia e AI nuk duhet të konkurrojnë me njëra-tjetrën në një çmim si ky. Ato janë entitete të ndryshme. Inteligjenca artificiale nuk është fotografi. Prandaj nuk do ta pranoj çmimin”.

Eldagsen tha se ai i njoftoi organizatorët se si u krijua imazhi i tij kur i thanë se fitoi, duke pretenduar se ata iu përgjigjën duke i thënë se mund ta mbante çmimin.

Ai ka publikuar një rrëfim të detajuar të bisedave që ka pasur me organizatorët e çmimeve Creo, ku duket se vazhdimisht i shtyn ata se pse ata fillimisht nuk zbuluan se imazhi i tij ishte bërë duke përdorur AI.

Eldagsen gjithashtu theksoi se shprehja “pseudomnesia” do të thotë “kujtime të rreme” në latinisht./UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Fotografi & Dizajnë

Lufta në Ukrainë përmes dhjetë fotografive

Lufta në Ukrainë është bërë sinonim i guximit të ashpër dhe solidaritetit të paparë.

Publikuar

nga

Lufta në Ukrainë është bërë sinonim i vuajtjes dhe shkatërrimit të tmerrshëm, por edhe i guximit të ashpër dhe solidaritetit të paparë.

Këtu janë 10 foto ikonike që tregojnë historinë e 12 muajve të parë të konfliktit:

24 shkurt 2022: Kombi i tronditur

© Aris Messinis / AFP

Megjithë spekulimet me javë të tëra, pushtimi i Rusisë ndaj ish fqinjit të saj sovjetik në agimin e 24 shkurtit 2022 mahniti Ukrainën dhe botën.

Tronditja e gdhendur në fytyrën e gjakosur të Olena Kurylo, një mësuese e plagosur në bombardimet e qytetit lindor të Chuguiv, pasqyron atë të një kombi.

“Kurrë, në asnjë kusht nuk do t’i nënshtrohem (presidentit rus Vladimir) Putinit. Është më mirë të vdes”, tha Kurylo, 52. Fotografia e saj, e realizuar nga fotografi i AFP-së Aris Messinis, u bë një imazh përcaktues i luftës.

7 mars 2022: Eksodi masiv

© BULENT KILIC / AFP

Sapo ka filluar lufta, refugjatët fillojnë të dalin nga Ukraina me makinë, autobus, tren dhe në këmbë.

Burrat në moshë luftarake urdhërohen të qëndrojnë prapa për të mbrojtur vendin, duke çuar në lamtumirë të dhimbshme, si kjo skenë e kapur nga fotografi i AFP-së Bulent Kilic në stacionin qendror të trenit të portit të Odesës më 7 mars, ku një baba i thotë lamturmirë vajzës së tij.

2 prill 2022: Masakra në Bucha

© RONALDO SCHEMIT / AFP

Një muaj pasi filloi luftën, ushtria ruse njofton tërheqjen e saj nga veriu i Ukrainës pasi dështoi të pushtojë Kievin, duke lënë pas një mori tmerresh në qytetet që kishte pushtuar.

Më 2 prill, AFP është ndër organizatat e para ndërkombëtare të lajmeve që hynë në periferinë e sapoçliruar të Kievit, Bucha, ku reporterët tanë zbulojnë trupat e të paktën 20 civilëve, disa me duar të lidhura pas shpine, të shpërndarë në një rrugë të vetme.

Fotot e fotografit të AFP-së Ronaldo Schemidt ndezën një protestë globale ku bota akuzoi Rusinë për krime lufte, të cilat ajo i mohon.

12 prill 2022: Mariupoli i shkatërruar

© Alexander NEMENOV / AFP

Një qytet mbi të gjitha, simbolizon vuajtjet në gjashtë muajt e parë të luftës: porti jugor i Mariupolit, i cili është shkatërruar gjatë një rrethimi tre mujor.

Kjo foto, nga fotografi i AFP-së, Alexander Nemenov, gjatë një vizite të organizuar nga ushtria ruse më 12 prill, është bërë në rrënojat e një teatri që u rrafshua nga një sulm rus, ndërsa qindra njerëz ishin strehuar brenda.

15 qershor 2022: Beteja për Donbasin

© ARIS MESSINIS / AFP

Pas tërheqjes nga veriu, Rusia fokuson fuqinë e saj të zjarrit në rajonin lindor të Donbasit, pjesërisht i mbajtur nga separatistët pro-Kremlinit që nga viti 2014.

Ukrainasit e pushtuar kërkojnë armë më të fuqishme në përpjekje për të zmbrapsur pushtuesit.

Franca dërgon disa obusa vetëlëvizëse të Cezarit, si ky që fotografi i AFP-së Aris Messinis kapi në aksion pranë qytetit Kurakhove në rajonin e Donetsk.

8 tetor 2022: Bombardohet ura që lidh Rusinë me Krimenë

© – / AFP

Prestigji i Rusisë merr një goditje të rëndë më 8 tetor, kur ura shumë e lavdëruar e Putinit që lidh kontinentin rus me gadishullin e okupuar të Krimesë përmes ngushticës Kerch, sulmohet pjesërisht.

Kievi mohon të jetë pas sulmit.

Kjo foto është bërë nga një fotograf amator në qytetin Kerch të Krimesë, i cili kërkoi të mbetet anonim.

17 tetor 2022: “Hakmarrja”, Sulmet me dronë

© Yasuyoshi Chiba / AFP

Ndëshkimi për sulmin në urën e Kerçit vjen në formën e një breshëri sulmesh vdekjeprurëse me drone dhe raketa në Kiev dhe qytete të tjera që synojnë kryesisht rrëzimin e infrastrukturës energjetike të Ukrainës.

Më 17 tetor, banorët e Kievit zgjohen nga zhurma e dronëve të prodhuar nga Irani që zbresin për të sulmuar objektivat.

Fotografi i AFP-së, Yasuyoshi Chiba, kapi një nga armët teksa kalonte sipër. Ai shpërtheu 100 metra larg tij.

13 nëntor 2022: Khersoni u çlirua

 © Bulent KILIC / AFP

Rusia pëson një pengesë të madhe më 9 nëntor, kur detyrohet të braktisë qytetin jugor të Khersonit, të cilin e pushtoi në fillim të luftës, përballë një kundërofensive të ashpër ukrainase.

Katër ditë më vonë, fotografi i AFP-së, Bulent Kilic, kap imazhin e banorëve të Khersonit që përshëndesin forcat ukrainase si çlirimtarë. Euforia e tyre zbutet nga frika se Rusia do të vazhdojë të sulmojë qytetin, gjë që e bën vazhdimisht.

21 dhjetor 2022: Zelensky shkon në Uashington

© Jim WATSON / AFP

Lufta i ofroi aktorit të kthyer në president të Ukrainës, Volodymyr Zelensky, rolin e tij më të madh deri më tani, si kryekomandant i palodhur që përpiqet të ngjallë mbështetje për luftën epike të vendit të tij me ushtrinë e fuqishme ruse.

Nga Kievi i kohës së luftës, ai nis një turne virtual në parlamentet perëndimore për të kërkuar më shumë armë dhe më shumë ndihmë.

Blitzi diplomatik arrin kulmin në dhjetor në Uashington, vizita e tij e parë jashtë shtetit që nga lufta. “Ukraina… nuk do të dorëzohet kurrë”, i thotë ai Kongresit, i cili i jep atij një ovacion të vazhdueshëm, siç është kapur në këtë foto nga fotografi i AFP-së Jim Watson.

1 shkurt 2023: Hapja e llogoreve

© YASUYOSHI CHIBA / AFP

Me kalimin e muajve, luftimet zbresin në një luftë të stilit të Luftës së Parë Botërore, me ushtarë në të dyja anët që durojnë kushte të mjerueshme në thellësi të dimrit.

Kjo foto, gjithashtu nga Yasuyoshi Chiba, është bërë pranë qytetit lindor të Bakhmut, i cili është në qendër të betejës më të gjatë dhe më të përgjakshme të luftës deri më sot./FRANCE24/UBTNews/

Vazhdo të lexosh

Fotografi & Dizajnë

Ukrainë: Rajoni Bakhmut përmes fotografive

Ndikimi i muajve të fundit të luftës është i dukshëm brenda qytetit.

Publikuar

nga

Pak civilë kanë mbetur në qytetin e vijës së parë të Bakhmut, i cili ka qenë objekt i një sulmi rus që nga vera e kaluar.

Ndikimi i muajve të fundit të luftës është i dukshëm brenda qytetit, me shumë ndërtesa të dëmtuara nga granatimet.

Qyteti lindor i Ukrainës ka qenë nën zjarr të rëndë artilerie gjatë ditëve të fundit dhe vetëm ata me role ushtarake lejohen të hyjnë brenda.

Moska e ka bërë Bakhmutin një fokus kyç për forcat e saj pushtuese me shpresën se mund të fitojë një bazë të re në rajonin e Donetskut./UBTNews/

© Sky News
© Sky News
© Sky News
© Sky News
© Sky News

Vazhdo të lexosh

Fotografi & Dizajnë

Arkivi i Kosovës hap ekspozitën “Kosova pas Luftës së Dytë Botërore në dokumente arkivore”

Ekspozita ka 15 fotografi, si simbolikë e 15-vjetorit të shënimit të Pavarësisë.

Publikuar

nga

Agjencia Shtetërore e Arkivave të Kosovës në kuadër të aktiviteteve për shënimin e 15-vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë së Kosovës, ka hapur ekspozitën “Kosova pas  Luftës së dytë Botërore në dokumente arkivore”.

Aty u tha se ekspozita i ka 15 fotografi, si simbolikë e 15-vjetorit të shënimit të Pavarësisë së Kosovës. Ajo përmban dokumente, fotografi, shkrime, gazeta të kohës prej ngjarjeve, aktivitetve të ndryshme që paraqesin rrugëtimin historik të Kosovës deri te shpallja e pavarësisë.

Zëvendësdrejtori i Institutit të Arkivave Shtetërore, Hysen Azemi, tha se në mesin e dokumenteve më të përzgjedhura janë; urdhëresa e ushtrisë nacional çlirimtare të ish-Jugosllavisë për shuarjen e kryengritjes së Shaban Polluzhës, në shkurt të vitit 1945, raporti i mobilizimit të shqiptarëve në maj të vitit 45-t, aktgjykimi dhe procesi verbali i Marie Shllakut, etj.

“Agjencia shtetërore e arkivave të Kosovës çdo herë dhe kësaj here përmes të aktiviteteve të veta të cilat janë ngjarje të rëndësishme kulturore, historike dhe arsimore. Këtë herë në kuadër të aktiviteteve për shënimin e 15-vjetorit të shpalljes së Pavarësisë kemi përgatitur ekspozitë dokumentare dhe fotografi mbi ngjarjet e pas luftës së dytë botërore që i paraprijnë rrugëtimit të shpalljes së pavarësisë së Kosovës. Dita e pavarësisë së Kosovës ka dimensione të shumëfishta ajo është një ditë e përkujtimit për të gjithë ata qytetarë të Kosovës që në kohë, rrethana, vende dhe mënyra të ndryshme punuar për këtë ditë të madhe. Ekspozita ‘Kosova pas luftës së dytë botërore’, në dokumente arkivore paraqiten sfidat dhe sakrificat e rrugëtimit të saj drejtë shpalljes së Pavarësisë”, deklaroi ai.

“Të gjithë jemi të vetëdijshëm që këtij rrugëtimi i paraprijnë ngjarje dhe procese jo të lehta, andaj disa prej tyre jemi munduar t’i paraqesim përmes dokumenteve arkivore që janë dëshmitë më të mira të kohës. Të gjithë e dimë se pas përfundimit të luftës së dytë botërore Kosova ishte në gjendje të rëndë ekonomike sociale dhe politike gjatë kësaj periudhe populli shqiptar u përball me vrasje, dënime, keqtrajtime më çnjerëzorë, konfiskim të pasurisë dhe dëbime dhe shpërngulje”, tha ai.

E profesori i Historisë, Hakif Bajrami, e konsideron arkivin si truri i kombit. Thotë se Kosova e ka embrionin e saj nga konferenca nacionale e Bujanit.

“Arkivi është truri i kombit, ku ruhet çdo element i së kaluarës. Konsideroj se shteti i Kosovës e ka embrionin në Bujan në konferencën nacional çlirimtare të Bujanit aty ku merret vendimi që t’i bashkohemi Shqipërisë nanë. Pra, aty ka filluar dhe aty duhet të mbaroj, se një ditë do të jemi Shqipëri etnike më të gjitha trojet tona”, tha ai.

Vazhdo të lexosh

Të kërkuara