Lajmet

Filipinet fajësojnë Kinën për “lëndimin e personelit dhe dëmtimin e anijes” në përplasjen në Detin e Kinës Jugore

Published

on

Manila ka akuzuar Kinën për plagosjen e personelit filipinas dhe dëmtimin e anijeve filipinase gjatë një përplasjeje në Detin e Kinës Jugore në fillim të kësaj jave, ndërsa tensionet rriten mbi mosmarrëveshjet territoriale në rrugën ujore të pasur me burime dhe strategjikisht të rëndësishme.

Filipinet dhe Kina kanë fajësuar të dyja njëra-tjetrën për përplasjen të hënën pranë ‘Second Thomas Shoal’ në ishujt e kontestuar Spratly, me një deklaratë nga Departamenti i Punëve të Jashtme të Filipineve të mërkurën duke siguruar konfirmimin e parë zyrtar nga secila palë se janë pësuar lëndime dhe dëme. Ai vjen pas raporteve të shumta të lëndimeve të marinarëve filipinas të transmetuara në mediat lokale dhe nga zyrtarë amerikanë.

Departamenti i Punëve të Jashtme të Filipineve “dënon veprimet e paligjshme dhe agresive të autoriteteve kineze që rezultuan në lëndime të personelit dhe dëmtime të anijeve”, thuhej në deklaratë, pa specifikuar sa marinarë u plagosën apo duke dhënë ndonjë detaj për lëndimet e tyre.

Të paktën tetë filipinas u plagosën në incident – duke përfshirë një marinar që humbi gishtin e madh, raportoi AP të martën, duke cituar një zyrtar që foli në kushte anonimiteti.

CNN ka kontaktuar me Departamentin e Punëve të Jashtme, Forcat e Armatosura të Filipineve dhe Rojet Bregdetare Filipine për koment.

Tabloidi shtetëror kinez Global Times publikoi foto të incidentit në internet të mërkurën, duke treguar një varkë të vendosur në sanduiç midis një anijeje të madhe të Rojës Bregdetare të Kinës dhe të paktën tre varka të tjera kineze.

Kur u pyet për incidentin në një konferencë shtypi të mërkurën, zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze Lin Jian tha, “masat e zbatimit të ligjit të marra nga roja bregdetare kineze në vend ishin profesionale dhe të përmbajtura, që synonin ndalimin e peshkimit të paligjshëm nga anijet filipinase dhe asnjë masë e drejtpërdrejtë nuk u mor kundër personelit filipinas.”

Incidenti i së hënës është i fundit në një varg konfrontimesh midis anijeve kineze dhe filipinase që kanë rritur mundësinë që Deti i Kinës Jugore të kthehet në një pikë ndezjeje për konfliktin global. Vjen vetëm disa javë pasi presidenti i Filipineve Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. paralajmëroi se vdekja e çdo qytetari filipinas nga duart e një vendi tjetër në rrugë ujore do të ishte “shumë afër” një akti lufte.

Marcos ka kërkuar lidhje më të ngushta me SHBA-në, e cila ka theksuar në mënyrë të përsëritur “angazhimin e hekurt” të Uashingtonit ndaj një traktati të mbrojtjes reciproke të vitit 1951 midis SHBA dhe Filipineve, i cili përcakton se të dyja palët do të ndihmonin në mbrojtjen e njëra-tjetrës nëse njëra do të sulmohej nga një palë e tretë.

Kina pretendon “sovranitet të padiskutueshëm” mbi pothuajse të gjithë Detin e Kinës Jugore, dhe shumicën e ishujve dhe hekurave të rërës brenda tij, duke përfshirë shumë karakteristika që janë qindra milje nga Kina kontinentale. Qeveri të shumta, duke përfshirë Manilën, kanë pretendime konkurruese.

Në vitin 2016, një gjykatë ndërkombëtare në Hagë vendosi në favor të Filipineve në një mosmarrëveshje historike detare, e cila arriti në përfundimin se Kina nuk ka bazë ligjore për të kërkuar të drejta historike për pjesën më të madhe të Detit të Kinës Jugore.

Por Pekini e ka injoruar vendimin. Në vend të kësaj, ajo ka shtyrë gjithnjë e më shumë pretendimet e saj territoriale detare, me anijet e Rojës Bregdetare të Kinës – të përforcuara nga varkat e milicisë – të përfshira në përleshje të shumta gjatë vitit të kaluar që kanë dëmtuar anijet filipinase dhe kanë parë marinarët filipinas të plagosur nga topat e ujit.

I njohur si Ayungin Shoal në Filipine dhe Ren’ai Jiao në Kinë, Second Thomas Shoal është një shkëmb në formë loti i zhytur në ujë që ndodhet rreth 200 kilometra (125 milje) nga ishulli Filipine Palawan.

Ai shtrihet në Ishujt Spratly, një arkipelag kryesisht i pabanuar ku janë gjetur rezerva nafte dhe gazi dhe që pretendohet nga Kina, Filipinet, Vietnami, Malajzia, Brunei dhe Tajvani.

Filipinet mbajtën një rifurnizim të hënën për ushtarët e tyre të stacionuar në BRP Sierra Madre, një mjet fluturues i ndryshkur i Marinës Filipine, i ndërtuar nga SHBA, që u rrëzua qëllimisht në vitin 1999, me një flamur kombëtar të ngritur në bord, për të pohuar pretendimet territoriale të Manilës mbi Second Thomas Shop.

Roja Bregdetare e Kinës tha të hënën se një anije furnizimi filipinase “injoroi paralajmërimet e përsëritura solemne të Kinës” dhe “qëllimisht dhe në mënyrë të rrezikshme” iu afrua një anijeje kineze në “mënyrë joprofesionale”, duke rezultuar në një përplasje.

Një anije furnizimi dhe dy varka gome nga Filipinet kishin tentuar të dërgonin “ilegalisht” furnizime për anijen luftarake të bllokuar, tha zëdhënësi i Rojës Bregdetare të Kinës, Gan Yu.

Roja Bregdetare e Kinës tha gjithashtu se mori masa duke përfshirë “paralajmërime dhe përgjime, inspektime në bord dhe dëbime me forcë” kundër anijeve filipinase.

Shumë zyrtarë amerikanë kritikuan veprimet e Kinës të hënën dhe theksuan mbështetjen e Uashingtonit për Manilën.

“Shtetet e Bashkuara qëndrojnë me aleatin e tyre Filipinet dhe dënojnë veprimet përshkallëzuese dhe të papërgjegjshme” nga Kina, tha zëdhënësi i Departamentit të Shtetit të SHBA, Matthew Miller./CNN

Vendi

MINT publikon çmimet e reja të derivateve për fundjavë dhe të hënën

Published

on

By

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINT) ka bërë të ditura çmimet maksimale të lejuara për derivatet e naftës, të cilat do të vlejnë për datat 10 dhe 11 maj 2026.

Sipas njoftimit të ministrisë, çmimi maksimal i naftës është caktuar në 1.61 euro për litër, ndërsa benzina nuk mund të shitet më shtrenjtë se 1.50 euro për litër.

Ndërkaq, çmimi maksimal i gazit është përcaktuar në 0.79 euro për litër.

Rritja e shqetësimeve për tregun e naftës po lidhet edhe me tensionet e fundit në Ngushticën e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme të transportit të naftës në botë.

Irani ka paralajmëruar vështirësi për anijet e vendeve që mbështesin sanksionet ndaj Teheranit, duke shtuar frikën për ndikim në furnizimin global me derivate. Këto zhvillime kanë nxitur lëvizje dhe pasiguri në tregjet ndërkombëtare të energjisë.

Continue Reading

Aktualitet

Kosova në Ditën e Evropës: Aspirata evropiane mes pengesave politike

Published

on

By

Kosova po e shënon 9 Majin – Ditën e Evropës – mes simbolikës së orientimit të saj pro-evropian dhe sfidave që vazhdojnë ta përcjellin në rrugën drejt Bashkimit Evropian. Ndonëse konsiderohet një nga shoqëritë më pro-evropiane në Ballkanin Perëndimor, vendi ende nuk ka marrë statusin e kandidatit, edhe pse aplikimi për anëtarësim u dorëzua në fund të vitit 2022.

Për më shumë se dy vite, procesi integrues i Kosovës u rëndua nga masat ndëshkuese të Bashkimit Evropian, të vendosura pas tensioneve në veri gjatë vitit 2023. Këto masa sollën pasoja edhe në aspektin financiar, duke bllokuar mbi 600 milionë euro projekte dhe mbështetje për Kosovën, deri në fillim të vitit 2026, kur Brukseli vendosi t’i largojë ato.

Situata nxiti reagime dhe kritika për qasjen e BE-së ndaj Kosovës, sidomos në raport me zhvillimet në rajon. Ndërkohë që Kosova u përball me masa kufizuese, Serbia nuk u sanksionua në mënyrë të ngjashme as pas sulmit të armatosur në Banjskë, ngjarje që tensionoi më tej raportet mes dy vendeve.

Profesori i marrëdhënieve ndërkombëtare dhe shkencave politike, Dritëro Arifi, vlerëson se Kosova ka treguar vazhdimisht orientim të qartë drejt Bashkimit Evropian, sidomos përmes përafrimit të legjislacionit me standardet evropiane.

“Kosova është jashtëzakonisht shumë e përkushtuar drejt integrimit evropian. Të gjitha ligjet që janë miratuar që nga pavarësia janë në përputhje me ligjet e BE-së dhe në këtë aspekt Kosova është shumë e përgatitur”, thotë Arifi.

Sipas tij, megjithëse Kosova ka bërë progres në aspektin institucional dhe ligjor, pengesat politike vazhdojnë të mbeten vendimtare në procesin e integrimit.

“Procesi i integrimit nuk është vetëm teknik, por edhe politik. Problemi politik ka ndikuar që Kosova të stagnojë në këtë proces, edhe pse është ndër vendet më pro-evropiane jo vetëm në Ballkan, por edhe në shumë vende të Bashkimit Evropian”, deklaron ai.

Arifi thekson se një ndër vështirësitë kryesore mbetet fakti që pesë shtete të Bashkimit Evropian ende nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, gjë që, sipas tij, krijon pengesa të vazhdueshme në avancimin e vendit drejt strukturave evropiane.

“Kosova ende nuk e ka statusin e vendit kandidat dhe kjo realisht e dëmton rrugën drejt integrimit. Në një mënyrë të vetëdijshme apo jo, vetë BE-ja po e dëmton procesin e integrimit të Kosovës, por edhe të gjithë Ballkanit Perëndimor”, shprehet Arifi.

Ai kritikon edhe vendimin për masat ndëshkuese, duke i cilësuar ato si të padrejta dhe me ndikim negativ për zhvillimin e vendit.

“Masat ndëshkuese të BE-së kanë qenë jashtëzakonisht të dëmshme dhe jokorrekte dhe kanë ndikuar shumë në potencialin tonë si shtet”, thotë ai.

Profesori vlerëson se Kosova duhet të vazhdojë reformat dhe ndërtimin e standardeve evropiane, pavarësisht ritmit të integrimit formal në BE.

Ai shton se forcimi i institucioneve dhe funksionimi sipas standardeve evropiane duhet të mbetet prioritet i Kosovës, pavarësisht sfidave politike që e shoqërojnë procesin.

“BE-ja duhet ta bëjë një hap dhe ta pranojë Kosovën si vend kandidat. Kjo do ta ndryshonte edhe politikën e Serbisë, sepse do të kuptohej qartë se Bashkimi Evropian nuk ka më dykuptimësi për shtetësinë e Kosovës”, deklaron Arifi.

Pas heqjes së masave ndëshkuese, pritjet tashmë janë që institucionet e Kosovës të fokusohen në objektivat e ardhshme evropiane, përfshirë anëtarësimin në Këshillin e Evropës dhe avancimin drejt statusit të vendit kandidat.

Në Ditën e Evropës, Kosova vazhdon ta shohë integrimin evropian si synim strategjik, duke kërkuar njëkohësisht mbështetje dhe trajtim më të barabartë nga Bashkimi Evropian.

Continue Reading

Vendi

MINT gjobit KEDS-in edhe me 35 mijë euro pas parregullsive me njehsorët elektrikë

Published

on

By

Komisioni verifikues në kuadër të Agjencisë së Metrologjisë së Kosovës (AMK) po vazhdon me verifikimin e njehsorëve elektrikë pas ankesave të shumta të qytetarëve, proces ky që ka rezultuar me masa ndëshkimore.

Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI) ka njoftuar se pas kontrolleve laboratorike të 16 njehsorëve, janë gjetur shkelje të rënda, për çka Inspektorati Qendror i Mbikëqyrjes së Tregut ka shqiptuar gjobë ndaj KEDS-it në vlerë prej 35 mijë eurosh.

Nga analizat e detajuara laboratorike, në gjashtë raste është vërtetuar se njehsorët elektrikë kishin afat të skaduar të verifikimit, ndërsa në gjashtë raste të tjera janë evidentuar devijime në orë dhe datë. Po ashtu, inspektorët kanë konstatuar një rast të heqjes së miratimit të tipit të njehsorit, ndërkohë që tre pajisje të tjera janë ende në proces të ekzaminimit të mëtutjeshëm.

MINTI dhe Agjencia e Metrologjisë kanë bërë të ditur se ky aksion nuk do të ndalet me aq. Verifikimet do të vazhdojnë intensivisht edhe në ditët në vijim për të garantuar që çdo pajisje matëse funksionon sipas standardeve ligjore, me qëllim mbrojtjen e konsumatorëve nga faturimet e pasakta dhe sigurimin e transparencës në tregun e energjisë.

 

Continue Reading

Lajmet

Shqipëria synon mbylljen e 10 kapitujve të parë me BE-në: Plotësohen 27 piketa kyçe

Published

on

By

Shqipëria ka hyrë në një etapë intensive teknike drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, duke u fokusuar tashmë në përmbushjen e detyrimeve konkrete ekonomike dhe shoqërore. Gjatë mbledhjes së Këshillit Kombëtar të Integrimit Evropian, Kryenegociatorja Majlinda Dhuka bëri të ditur se vendi po punon për mbylljen teknike të 10 kapitujve të parë, të cilët mbulojnë 27 nga 101 piketat totale të përcaktuara nga Brukseli.

Sipas ministres Dhuka, Shqipëria ka bërë hapa domethënës në fusha si marrëdhëniet me jashtë, kërkimi shkencor dhe arsimi, për të cilat pritet vlerësimi përfundimtar nga Komisioni Evropian. Përparim është shënuar edhe në kapitujt që lidhen me pronësinë intelektuale, prokurimin publik dhe politikat monetare. Deri më tani, janë realizuar 92 nisma të rëndësishme që kanë mundësuar përmbushjen e 24 piketave të ndërmjetme, duke marrë vlerësime pozitive nga partnerët evropianë.

Një peshë të rëndësishme në këtë proces luan reforma në drejtësi dhe lufta kundër korrupsionit. Dhuka vlerësoi rolin e Kuvendit në miratimin e ligjeve për statusin e gjyqtarëve dhe prokurorëve, si dhe nismat për lobimin dhe parandalimin e konfliktit të interesit. Paralelisht, vëmendje u është kushtuar të drejtave themelore, mbrojtjes nga diskriminimi dhe forcimit të lirisë së medias përmes ndryshimeve në Kodin Penal.

Në përfundim, Kryenegociatorja theksoi se Shqipëria po dëshmon seriozitet institucional në ndërtimin e një shteti që garanton rendin dhe drejtësinë sipas standardeve të BE-së. Sipas saj, kalimi nga faza e besimit politik në atë të rezultateve teknike është prova më e madhe e progresit të vendit në rrugën evropiane.

 

Continue Reading

Të kërkuara