Lajmet

Fëmijët hanë më shumë ushqim të shpejtë gjatë pandemisë, zbulon sondazhi

Sondazhi ka zbuluar disa të dhëna sa i përket ushqyerjes së fëmijëve gjatë pandemisë.

Published

on

Për disa familje, pandemia ka hedhur pikëllimin në planet e të ushqyerit të shëndetshëm për shkak të stresit nga puna në distancë, mësimi elektronik, problemet e parave, sëmundjet dhe më shumë.

Ndërsa gjysma e prindërve të anketuar raportuan se familja e tyre kishte ngrënë ushqime të gatuara në shtëpi më shpesh që kur filloi pandemia, 20% e prindërve thanë se familja e tyre kishte pasur ushqim të shpejtë më shpesh, sipas një sondazhi të ri të botuar të hënën, transmeton UBT News.

Më shumë se 2,000 prindër morën pjesë në Sondazhin Kombëtar të Spitalit të Fëmijëve të Michigan Health C.S. Mott për Shëndetin e Fëmijëve, i cili anketoi prindërit me të paktën një fëmijë të moshës 3 deri në 18 vjeç.

“Ne e dimë se mënyra e jetesës së familjeve mund të ndikojë në dietat e fëmijëve dhe ne shikuam për të parë se si pandemia mund të ketë ndryshuar zakonet e tyre të ngrënies”, tha Dr. Gary L. Freed.

Raportet e fëmijëve që konsumojnë ushqim të shpejtë të paktën dy herë në javë ishin më të zakonshme në mesin e prindërve që kishin të ardhura më të ulëta dhe atyre që mendonin se fëmija i tyre ishte mbipeshë.

“Ka të dhëna bindëse se konsumimi i rregullt i ushqimit të shpejtë i predispozon fëmijët të fitojnë peshë të padëshiruar”, tha Dr. Maya Adam, një asistente klinike e pediatrisë në Universitetin Stanford në Kaliforni, e cila nuk ishte e përfshirë në raport.

“Prindërit i duan fëmijët e tyre, kështu që ata shpesh janë të parët që vërejnë çështje të mundshme shëndetësore”.

Shumica e prindërve ranë dakord se ushqimi i shpejtë është i pashëndetshëm për fëmijët e tyre, më i shtrenjtë se bërja e vakteve në shtëpi dhe jo vlerë e mirë për paratë e shpenzuara. Megjithatë, 72% e prindërve menduan se kur është problemi i kohës, ushqimi i shpejtë është një mundësi e mirë familjare, përcjell UBT News.

Kur porositni ushqim të shpejtë, 88% e prindërve e lënë fëmijën e tyre të zgjedhë atë që ata duan dhe pak prindër lexojnë informacionin ushqyes, kështu u gjet në raport. Por më shumë se gjysma e prindërve ende e inkurajuan fëmijën e tyre të zgjedhë opsione më të shëndetshme ose u përpoqën të kufizojnë ushqimet si patatet e skuqura dhe qumështin.

Fëmijët e konsideruar mbipeshë nga prindërit e tyre kishin më shumë gjasa sesa fëmijët që konsideroheshin “me peshën e duhur” për të pirë një pije të gazuar me vaktin e tyre të ushqimit të shpejtë.

“Prindërit mund të gatuajnë me fëmijët e tyre më të vegjël, dhe për fëmijët më të mëdhenj, ata mund t’i inkurajojnë ata të eksperimentojnë në kuzhinë vetë ose të marrin një radhë në përgatitjen e një vakti familjar”, shkruajnë autorët.

“Megjithëse mund të duhet kohë shtesë për të përgatitur ushqim me fëmijë ose adoleshentë, është gjithashtu një mundësi (për) të ndarë një përvojë ose për të mësuar diçka të re së bashku”, shtuan ata./UBTNews

Vendi

Edhe sonte protestë në Prishtinë, dita e tetë

Published

on

Protestat në Prishtinë do të vazhdojnë edhe sonte, duke shënuar ditën e tetë radhazi.

Qytetarët pritet të mblidhen në orën 21:00 në sheshin “Skënderbeu”, në kundërshtim me vendimin e Dhomave të Specializuara në Hagë ndaj ish-krerëve të UÇK-së.

Protestat kanë nisur pas vendimit të 16 shtatorit dhe kanë vazhduar çdo ditë në Prishtinë./A.K/

Continue Reading

Vendi

Profesoreshat e UBT-së, Blertë Zylfiu-Latifi dhe Miranda Sejdiu-Abazi, publikojnë studim të ri shkencor në bashkëpunim ndërkombëtar

Published

on

By

Në kuadër të avancimit të kërkimit shkencor dhe bashkëpunimit ndërkombëtar, profesoreshat e Fakultetit të Stomatologjisë në UBT, Dr. Blertë Zylfiu-Latifi si autore e parë dhe Dr. Miranda Sejdiu-Abazi si autore korrespondente, kanë publikuar një studim të ri hulumtues në fushën e ortodoncisë. Ky punim shkencor është realizuar në partneritet me studiues nga Departamenti i Ortodoncisë dhe Antropologjisë Dentare i Universitetit të Zagrebit, si dhe me profesionistë të stomatologjisë nga Gjermania.

Punimi me titull “Tooth Crown Dimensions among Angle Occlusion Classes in Kosovar Adolescents” është publikuar si artikull origjinal në revistën ndërkombëtare Acta Stomatologica Croatica (Vol. 60, Nr. 3, 2026, fq. 289–301). Ky organ shkencor është i indeksuar në platformat më prestigjioze globale si Scopus, PubMed dhe Web of Science Core Collection (ESCI), duke mbajtur Faktor Ndikimi (Impact Factor) 1.8 në JCR dhe 1.9 në SJR. Autorët e këtij studimi janë Blertë Zylfiu-Latifi, Senka Meštrović, Jelena Dumančić, Miranda Sejdiu-Abazi dhe Fatbardha Mustafa.

Hulumtimi është shtrirë në shtatë qytete kryesore të Kosovës – Prishtinë, Prizren, Pejë, Gjakovë, Mitrovicë, Ferizaj dhe Gjilan – ku janë përfshirë 400 adoleshentë të moshës 13 deri në 19 vjeç. Pjesëmarrësit janë kategorizuar sipas klasave I, II dhe III të okluzionit sipas Angle, me qëllim që të analizohet lidhja mes këtyre klasave dhe dimensioneve të kurorave të dhëmbëve permanentë.

Përmes një analize multidimensionale të dimensioneve meziodistale, bukolinguale, cervikoincizale dhe diagonale, studimi nxori në pah se ekzistojnë dallime të dukshme ndërmjet klasave të okluzionit, sidomos në dimensionet meziodistale dhe cervikoincizale. Në anën tjetër, dimensionet bukolinguale shfaqën një shkallë më të ulët të variacionit.

Kontributi kryesor i këtij hulumtimi qëndron në përcaktimin e vlerave të para referente specifike për popullatën e adoleshentëve kosovarë. Këto të dhëna do të shërbejnë si një bazë e rëndësishme për përmirësimin e saktësisë në diagnostikimin ortodontik, analizën e hapësirës dhe planifikimin e trajtimeve klinike në Kosovë. Ky publikim dëshmon angazhimin e vazhdueshëm të UBT-së për zhvillimin e kërkimit shkencor me standarde të larta ndërkombëtare.

Punimi është publikuar me Open Access dhe mban DOI-në 10.15644/asc60/3/3.

 

 

 

 

Continue Reading

Vendi

Vendimi i Kushtetueses: Zgjedhja e Qeverisë është kushtetuese, Presidenti duhet të zgjidhet deri më 6 tetor

Published

on

By

Gjykata Kushtetuese e Republikës së Kosovës ka shpallur aktgjykimin lidhur me kërkesat e, të parashtruara nga deputeti Arian Tahiri dhe deputetë të tjerë të Kuvendit, duke konfirmuar kushtetutshmërinë e zgjedhjes së Qeverisë së re, ndërsa ka përcaktuar afate strikte për zgjedhjen e Presidentit të Republikës.

Në vendimin e marrë me vota unanime më 23 shtator 2026, Gjykata Kushtetuese ka konstatuar se zgjedhja e ekzekutivit është kryer në përputhje me aktin më të lartë juridik të vendit.

“Vendimi [Nr. 11-V-007] i 13 shtatorit 2026 i Kuvendit të Republikës së Kosovës për zgjedhjen e Qeverisë së Republikës së Kosovës nuk është në kundërshtim me nenin 95 [Zgjedhja e Qeverisë] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës”, thuhet në aktgjykimit.

Pavarësisht legjitimimit të Qeverisë, Gjykata vërejti se Kuvendi është konstituuar pas kalimit të afatit të paraparë 30-ditor (Neni 66, paragrafi 1), gjë që automatikisht ka vënë në lëvizje afatet kushtetuese për postin vakant të Presidentit.

Lidhur me këtë proces sovran, Kushtetuesja ka caktuar një datë të prerë për përmbylljen e tij:

“Afati gjashtëdhjetë (60) ditor për zgjedhjen e Presidentit të Republikës së Kosovës, sipas nënparagrafit 3, paragrafit 1 të nenit 82 [Shpërndarja e Kuvendit] të Kushtetutës së Republikës së Kosovës ka filluar më 8 gusht 2026 dhe përfundon më 6 tetor 2026”, nënvizon Gjykata në pikën VI.

Gjithashtu, aktgjykimi i obligon deputetët e Kuvendit të Kosovës që sa më parë të zgjedhin Nënkryetarin e Kuvendit nga radhët e grupit të dytë më të madh parlamentar, në përputhje me nenin 67 të Kushtetutës. Kërkesa e parashtruesve për caktimin e masës së përkohshme është refuzuar, ndërsa vendimi hyn në fuqi menjëherë në ditën e publikimit zyrtar. /E.A/

 

Continue Reading

Lajmet

Donjeta Sadiku siguron medalje evropiane në boks

Published

on

By

Boksierja e Kosovës, Donjeta Sadiku, ka arritur një tjetër sukses të madh ndërkombëtar duke siguruar medalje në Kampionatin Evropian të Boksit.

Në ndeshjen çerekfinale të kategorisë deri në 60 kilogramë, Sadiku dominoi tërësisht përballjen ndaj boksieres nga Holanda, Maud van der Toorn, duke e mposhtur me rezultatin e pastër 5:0 me vendim të njëpërfshishëm të gjyqtarëve.

Me këtë fitore, boksierja kosovare ka siguruar të paktën medaljen e bronztë evropiane, ndërsa synon ngjitjen në majën e podiumit.Në gjysmëfinale, Donjeta Sadiku do të përballet me garuesen që përfaqëson Serbinë, rusen Kristina Kuluhova. Kjo do të jetë një përballje e njohur për kosovaren, e cila e kishte mposhtur Kuluhovën në finalen e Lojërave Mesdhetare “Taranto 2026”.

 

Continue Reading

Të kërkuara