Lajmet nga UBT

Faktorët e sigurisë në komunikacionin rrugor

Published

on

Nga prof.dr Nol Deda – Komunikacioni është një fenomen i komplikuar në të cilin krijohen shumë situata të konfliktit. Për t`u rritur siguria në komunikacion, është e nevojshme të merren një numër masash, qëllimi i të cilave është të largohet apo minimizohet rrezikun në rrugë. Rreziku nga aksidentet e komunikacionit, të cilat rrjedhin nga lëvizja e automjeteve dhe këmbësorëve, mund të tregohet në gjendjen e sistemit të faktorëve të cilët paraqiten në moment. Duke analizuar faktorët e mundshëm, komunikacioni rrugor thjesht mund të shikohet përmes tre faktorëve kryesorë: Njeri, Automjet dhe Rrugë.

Në strukturën e komunikacionit rrugore mund të vërehet sistemi mekanik, i cili përbëhet prej lidhjes “Automjet-Rrugë”, dhe sistemit biomekanik, i cili përbëhet prej lidhjes “Njeri-Automjet” dhe “Njeri-Rrugë”.

Ndikimi i këtyre tre faktorëve në sigurinë e komunikacionit rrugor mund të paraqitet përmes diagramit të VENOVIT fig. 1.

Në fig.1 shihet lidhshmëria ndërmjet faktorëve Njeri (NJ)-Automjet(A)-Rrugë (RR). Rrethina, gjithashtu, është faktor i sigurisë së komunikacionit. Çdo gjë që gjendet rreth nesh ndikon në sjelljet tona në komunikacion. Për sigurinë e komunikacionit domethënie të veçantë ka hapësira ku përputhen që të tre faktorët. Disa autorë, në vend të faktorit Rrugë, e marrin faktorin Rrethinë. Nëse shqyrtohet sistemi kibernetik, i cili përbëhet prej tre faktorëve “Automjet”, “Rrugë” dhe “Rrethin”, vërejmë se funksionin e drejtimit e ka ngasësi, objekt i ngasjes është automjeti, derisa rrethina është burim i informatave në bazë të të cilave definohet gjendja e sistemit. Në fig.2 është paraqitur lidhja elementare ndërmjet elementeve të sistemit Njeri – Automjet – Rrethinë.

Nga fig.2 shihet qartë se ekziston ndërrimi i informacioneve dyfish në relacionin rrethinë-ngasës dhe ngasës-automjet, si dhe ndërrimi i informacioneve njëfish, rrethinë-ngasës. Në faktorin rrethinë, si element sigurie dhe bartës i informacioneve është rruga (elementet teknike të rrugës të papërputhshme, gjendja e rrugës e dobët, kushtet atmosferike të dobëta, ndryshime të ndryshme gjatë qarkullimit të automjeteve, etj.). Në bazë të informacioneve të marra në rrugë dhe përcaktimeve subjektive të rrethinës, ngasësi drejton automjetin motorik. 

Sipas disa autorëve, faktori “rrethinë” ka një kuptim shumë më të gjerë dhe  jo të precizuar, sepse krijon shumë paqartësi (p.sh. si hapësirë mund të merret edhe vendi ku gjendet ngasësi, temperatura dhe atmosfera ku ngasësi qëndron, etj.), ndërsa si faktor i tretë merret “Rruga”.

Faktori “Njeri”, “Automjet” dhe “Rrugë”, nuk i përfshinë të gjitha elementet të cilët mund të ndikojnë në siguri, si p.sh. rregullat e qarkullimit në komunikacion rrugor, drejtimi dhe kontrolli në komunikacion, etj. Pra, është e nevojshme që të ndahet edhe faktori i katërt me emrin “Komunikacioni në rrugë”.

Faktorët e sigurisë “Njeriu”, “Rrugë”, “Automjet” dhe “komunikacioni në rrugë” gjithnjë paraqiten, gjegjësisht, janë prezentë në rrugë gjatë lëvizjes së automjeteve në komunikacion. Këta faktorë i nënshtrohen rregullave të caktuara, por nuk i përfshijnë elementet tjera, të cilat paraqiten papritmas (befasishëm), të pasistemuar, por të cilët ndikojnë gjendjen e sigurisë.

Këtu kryesisht mendohet në kushtet atmosferike ose elementet tjera, si p.sh. Gurët në rrugë, vaji dhe balta në rrugë, etj. Për këtë paraqitet nevoja që të caktohet edhe një faktor që do t`i përfshinte të gjitha elementet e cekura. Ky faktor mund të quhet “Faktori incident”, që të përkufizohet dhe sistemohet në sistemin e faktorëve të sigurisë me mënyrën e paraqitjes se tij në komunikacion (befasishëm). Prandaj, mënyra e paraqitjes së rrezikut (aksidenteve) në komunikacion mund të jetë i shtyrë, gjegjësisht, në funksion nga pesë faktorë të cilët përbëjnë sistemin.

 E këta janë:

  1. Faktori  “Njeri”
  2. Faktori  “Automjet”
  3. Faktori  “Rrugë”
  4. Faktori  “Komunikacioni në rrugë”
  5. Faktori  “Incident”

Sot në botë ekzistojnë mendime të ndryshme lidhur me përqindjen e ndikimit të faktorëve të sigurisë në aksidente të komunikacionit rrugor.

Në bazë të analizës së statistikave të të dhënave të aksidenteve të komunikacionit rrugor të vendeve të ndryshme, mund të vihet në përfundim se tre faktorët kryesorë të aksidenteve të komunikacionit rrugor: “Njeriu” (rreth 88%), “Automjet” (rreth 3-4%) dhe “Rrugë” (rreth 7-9%).

Sipas të dhënave të disa autorëve, faktori “rrugë“, si shkaktar i aksidenteve të komunikacionit rrugor, paraqitet me një përqindje të gjerë prej 0,5-35 %.

Në shumë shtete të Evropës merret se faktori “rrugë” është shkaktar i aksidenteve të komunikacionit rrugorë prej 20-30% të rasteve. Duke pasur parasysh se rrjeti rrugor i Evropës është shumë më kualitativ se i yni, në bazë të kritereve të njëjta, duhet të parashikojmë se faktori “Rrugë” ndikon në aksidente të komunikacionit me një përqindje më të madhe. Diferenca në përqindje të ndikimit të faktorit rrugë në aksidente të komunikacionit është mënyra e trajtimit të ekspertëve gjatë zgjidhjeve të aksidenteve të komunikacionit rrugor.

Shumica e autorëve janë të mendimit se faktori:

  1. “Njeri” është 85% shkaktar i të gjitha aksidenteve të komunikacionit rrugor;
  2. Faktori rrugë është shkaktar i aksidenteve të komunikacionit rrugor me 8-10%;
  3. Faktori “Automjet” është shkaktar i aksidenteve me 3-5% te rasteve;
  4. Faktori “Komunikacioni në rrugë” është shkaktar i aksidenteve me 1-2% të rasteve;
  5. Faktori “Incident” është shkaktar i aksidenteve me 1-2% të rasteve.

Continue Reading

Vendi

Nga laboratorët modernë te spitali universitar: Rrugëtimi yt në Shëndetin Publik dhe Shkencat Mjekësore në UBT

Published

on

By

Në një kohë kur sfidat shëndetësore po ndryshojnë me shpejtësi dhe nevoja për profesionistë të rinj e të përgatitur po rritet çdo ditë, UBT sjell programin Shëndeti Publik dhe Shkenca Mjekësore. Ky program është krijuar për të rinjtë që duan të ndërtojnë një karrierë në shëndetësi dhe të kontribuojnë drejtpërdrejt në mirëqenien e individëve dhe komuniteteve.

Programi kombinon njohuritë shkencore me përvojën praktike, duke u ofruar studentëve një formim bashkëkohor dhe të orientuar drejt kërkesave të tregut të punës. Gjatë studimeve, studentët zhvillojnë aftësinë për të analizuar problemet shëndetësore, për të marrë vendime të bazuara në prova dhe për të bashkëpunuar në mënyrë profesionale me ekipe të ndryshme të kujdesit shëndetësor. Një rëndësi e veçantë i kushtohet edhe etikës profesionale, kërkimit shkencor, parandalimit dhe promovimit të shëndetit.

Studimi në UBT u jep studentëve mundësinë të jenë pjesë e një mjedisi akademik modern dhe dinamik. Përvoja e gjatë e UBT-së në edukimin shëndetësor, kampusi modern, laboratorët e pajisur, poliklinika universitare me mbi 20 ambulanca, Spitali Universitar United Hospital dhe bashkëpunimet ndërkombëtare krijojnë një bazë të fortë për një përvojë studimore që lidh teorinë me praktikën dhe përgatit studentët për sfidat reale të profesionit.

Programi Shëndeti Publik dhe Shkenca Mjekësore hap mundësi të ndryshme për zhvillim profesional. Të diplomuarit mund të angazhohen në qendrat e shëndetit publik, institucionet e kujdesit parësor dhe parandalues, institucionet qendrore dhe komunale, organizatat joqeveritare, projektet ndërkombëtare dhe fusha të ndryshme që lidhen me promovimin e shëndetit, monitorimin e faktorëve të rrezikut, sigurinë ushqimore dhe mjedisore. Gjithashtu, diploma krijon mundësi për vazhdimin e studimeve në nivelin Master, në UBT apo universitete të tjera brenda dhe jashtë vendit.

Nëse je një i ri që kërkon më shumë se një diplomë dhe dëshiron të ndërtosh një profesion me ndikim të drejtpërdrejtë në shoqëri, ky program të ofron njohuritë, aftësitë dhe përvojën që të jesh profesionist lider në shëndetësi.

Për këtë program, UBT ofron bursë prej 20% për të tri vitet e studimit, si mbështetje për të gjithë të rinjtë që dëshirojnë të studiojnë në fushën e mjekësisë.

Continue Reading

lajme

Të rinjtë e rajonit të Prizrenit po zgjedhin UBT International Smart Schools – shkollën më të mirë të programimit në vend

Published

on

By

Në kuadër të zhvillimit të arsimit në rajon, Gjimnazi TIK – UBT International Smart Schools në Prizren po vazhdon të ofrojë programe të orientuara drejt përgatitjes së të rinjve për tregun digjital dhe teknologjik.

Përmes një modeli arsimor që ndërthur teorinë me praktikën, shkolla zbaton konceptin Classroom 4.0 dhe kurrikulat e bazuara në qasjen STEAM (Shkencë, Teknologji, Inxhinieri, Art dhe Matematikë). Procesi mësimor mbështetet në teknologji të avancuara, si platforma EON XR për Realitetin Virtual dhe të Shtuar (VR/AVR), me synim përshtatjen me kërkesat e Industrisë 4.0.

Metodologjia e punës në Gjimnazin TIK fokusohet në mësimdhënien me nxënësin në qendër, qasjen e integruar dhe zhvillimin e kompetencave për tregun e punës. Gjatë procesit mësimor, nxënësit fitojnë shkathtësi praktike duke mësuar të përdorin terminologji profesionale, të vizatojnë e skicojnë vizatime teknike, si dhe të përzgjedhin veglat, pajisjet e materialet e duhura për çdo projekt.

Përveç përdorimit të kompjuterit personal dhe pajisjeve të teknologjisë së informimit për nevojat e punës, programi u mundëson nxënësve të instalojnë pajisje hyrëse-dalëse dhe të përzgjedhin e mirëmbajnë veglat për instalimin e rrjeteve lokale. Po ashtu, nxënësit aftësohen të krijojnë e të dizajnojnë uebfaqe, të ndërtojnë baza të dhënash e të garantojnë sigurinë e tyre, si dhe të përshtatin apo përditësojnë softuerë të ndryshëm.

Një tjetër zhvillim i rëndësishëm për UBT International Smart Schools është akreditimi nga Cambridge International Education, i cili përforcon orientimin e institucionit drejt standardeve ndërkombëtare në arsim. Përmes këtij akreditimi, nxënësit kanë mundësi të ndjekin programe dhe kualifikime të Cambridge, duke përfshirë rrugëtimin akademik Cambridge Pathway.

Gjimnazi TIK në UBT International Smart Schools i kushton vëmendje edhe zhvillimit të pavarësisë profesionale, ku nxënësit mësojnë të bëjnë analiza të kërkesave nga klientët, të implementojnë ndërfaqe përdoruesi dhe të këshillojnë e ushtrojnë përdoruesit e tjerë të softuerëve. Përmes shfrytëzimit të pavarur të literaturës profesionale, ata përgatiten të zgjidhin në mënyrë të pavarur probleme të natyrave të ndryshme teknologjike që mund të paraqiten gjatë punës.

Ndërsa, synimi kryesor UBT International Smart Schools mbetet ngritja e standardeve në arsimin profesional, duke u mundësuar nxënësve zhvillim të qëndrueshëm dhe aftësim për të qenë konkurrues në fushën e teknologjisë. Për të gjithë të interesuarit që duan të bëhen pjesë e këtij programi, procesi i aplikimit është në fazën e fundit, pasi kanë mbetur edhe pak ditë nga përmbyllja e afatit për regjistrime në kampusin e UBT-së, në ITP Prizren.

APLIKO TANI ONLINE!

Continue Reading

Vendi

Mjekësi, Teknologji, Sport: Eksploro Shkencën e Lëvizjes në UBT

Published

on

By

Sporti sot nuk është më vetëm pasion ose garë në terren — është shkencë, teknologji, mjekësi parandaluese dhe industri me zhvillim të pandalshëm. Nëse dëshiron që pasionin tënd për lëvizjen ta shndërrosh në një karrierë elitare me standarde evropiane, Programi Bachelor në Sport dhe Shkenca e LëvizjesUBT është pikënisja jote ideale.

Përmes një ndërlidhje unik mes metodologjive më moderne, laboratorëve të teknologjisë së lartë dhe bashkëpunimit me ekspertë e studiues të njohur evropianë, UBT të përgatit për të qenë një profesionist lider. Ti nuk do të mësosh vetëm se si të trajnosh, por si të kuptosh në detaje fiziologjinë e organizmit të njeriut dhe si ta optimizosh çdo lëvizje.

Ky program të pajis me njohuri të thella teorike dhe praktike, nga menaxhimi i disiplinave të ndryshme sportive e deri te përdorimi i aktivitetit fizik për qëllime rehabilituese e parandaluese. Përmes teknikave të avancuara, ti do të mësosh se si ta përshtatësh ushtrimin fizik për çdo kategori — nga fëmijët dhe sportistët elitarë, e deri te individët me sfida të veçanta shëndetësore.

Inovacioni dhe teknologjia janë në zemër të studimeve të tua. Në UBT do të mësosh të përdorësh të dhënat elektronike, kërkimin shkencor dhe mjetet digjitale për të matur performancën, për të analizuar lëvizjet dhe për të hartuar programe fitnesi që sjellin rezultate maksimale e të sigurta.

Përveç anës fizike e shkencore, programi zhvillon te ti kompetenca kyçe në menaxhimin dhe marketingun sportiv. Ti do të mësosh se si të udhëheqësh projekte, të organizosh burime dhe të zgjidhësh me kreativitet e inovacion sfidat komplekse në industrinë e sportit, rekreacionit dhe kohës së lirë.

Tregu i punës ka nevojë për profesionistë të formuar sipas standardeve evropiane. Pas diplomimit në UBT, ti nuk do të jesh thjesht një i diplomuar në sport, por një specialist i kualifikuar gati për të udhëhequr në klube sportive, qendra rehabilituese, institucione shëndetësore dhe me sipërmarrje personale. E ardhmja e shkencës sportive fillon në UBT.

 

Continue Reading

Lajmet

UBT ofron programin e Turizmit, me diplomë të dyfishtë dhe praktikat më të mira evropiane të studimit

Published

on

By

Kosova po përjeton një zhvillim të jashtëzakonshëm në sektorin e turizmit, duke u shndërruar në një nga destinacionet më atraktive në rajon. Për të rinjtë që kërkojnë një profesion dinamik, me mundësi të pafundme punësimi dhe perspektivë globale, Programi Bachelor në TurizëmUBT është zgjedhja ideale për të kthyer pasionin në një karrierë të suksesshme.

Turizmi nuk është thjesht udhëtim — është menaxhim biznesi, ekonomi, inovacion dhe promovim i potencialeve të vendit tonë në tregun ndërkombëtar.

Pse është Turizmi profili i së ardhmes për të rinjtë në Kosovë?

Orientim i plotë praktik dhe përvojë reale: Programi në UBT gërsheton njohuritë teorike me praktikat më moderne të biznesit, duke ju pajisur me aftësitë që kërkon tregu real i punës që nga dita e parë.

Gatishmëri për tregun vendor dhe global: Përmes ekspertizës ndërkombëtare, trajnimeve dhe certifikimeve profesionale, ju përgatiteni për role udhëheqëse jo vetëm në Kosovë, por edhe në arenën ndërkombëtare.

Mjedis me studentin në qendër: UBT ofron kushte moderne, teknologji të avancuar dhe një rrjet të fuqishëm bashkëpunimi me komunitetin dhe udhëheqësit e industrisë së turizmit.

Kontribut i drejtpërdrejtë në zhvillimin e vendit: Si ekspertë të ardhshëm të menaxhimit dhe ekonomisë turistike, ju do të jeni forca lëvizëse që do të mbështesë rritjen ekonomike, private dhe sociale të Kosovës.

Përmes metodave moderne të mësimdhënies, zhvillimit të mendimit kritik e kreativ dhe fokusit te inovacioni, Programi i TurizmitUBT po formëson gjeneratën e re të specialistëve dhe drejtuesve të këtij sektori.

Nëse dëshironi një profesion pa kufij, ku praktika takon suksesin, zgjidhni programin e Turizmit në UBT dhe bëhuni pjesë e zhvillimit të së ardhmes.

Continue Reading

Të kërkuara